Baza orzeczeń sądowych

...ostała spisana przez świadków w dniu 10 lutego 2008 roku. Pismo to podpisali wszyscy świadkowie. Sąd Rejonowy uznał, że doszło do dziedziczenia testamentowego na podstawie testamentu ustnego (art. 926 § 1 k.c., art. 952 k.c. i 1016 k.c.). Sąd ten uznał za nietrafny zarzut uczestnika Miasta Stołecznego Warszawy, kwestionującego istnienie testamentu. Spadkodawczyni miała zamiar sporządzenia testamentu ustnego i uczyniła to, co zostało potwierdzone przez świadków, z których dwoje było osobami całkowicie obcymi i zaproszonymi do pokoju...

...19 kwietnia 1946 r. i przez to podlegałaby nabyciu ex lege przez Skarb Państwa. Swoiste obciążenie prawa własności wynikające z art. 38 ust. 3 (art. 39 ust. 3) u.g.t.m.o. oczywiście zatem nie wchodzi do spadku (art. 952 k.c.). Artykuł 38 ust. 3 (art. 39 ust. 3) u.g.t.m.o., który w istotny sposób ogranicza prawo własności, zawiera regulację szczególną, a exceptiones non sunt extendendae. Rozszerzająca wykładnia art. 38 ust. 3 u.g.t.m.o. kolidowałaby z ustaloną aksjologią polskiego prawa cywilnego. Jak trafnie zauważył Sąd Najwyżs...

...ąd, który „zasłonił się ograniczeniem wynikającym z art. 679 § 1 zdanie drugie k.p.c.”. Zarzut nie jest uzasadniony, gdyż Sąd nie oceniał przesłanek ważności testamentu pod kątem wymagań określonych w art. 952 § 2 k.c. z tej przyczyny, że była to okoliczność niemogąca stanowić podstawy żądania zmiany postanowienia spadkowego. Z tej samej przyczyny nieuzasadniony jest zarzut uczestniczki oparty na podobnym twierdzeniu. Nie ma też podstaw zarzut naruszenia przez Sąd powołanych przepisów w innej formie. Błędna wykładnia p...

...onowego z dnia 26 czerwca 2007 r. pierwszej instancji przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 15 listopada 2007 r. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego, że brak jest przewidzianej w art. 952 § 1 k.c. przesłanki sporządzenia testamentu ustnego w postaci obawy rychłej śmierci spadkodawcy. Dlatego przyjął w pisemnych motywach, że testament ustny z dnia 5 października 2003 r. jest nieważny i kwestia ta nie podlega dalszemu badaniu. Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wiązało si...

...okumentu. Stan zdrowia spadkodawcy uzasadniał sporządzenie testamentu w takiej formie, ponieważ obawa rychłej śmierci istniała zarówno obiektywnie, jak i subiektywnie. Spełnione zostały przesłanki przewidziane art. 952 § 2 k.c. Nie doszło również do naruszenia art. 957 § 1 k.c. Uczestnicy oparli skargę kasacyjną na obu podstawach objętych art. 3983 § 1 k.p.c. Naruszenie przepisów postępowania łączą z art. 233 § 1 w związku z art. 328 § 2 i art. 391 § 1 oraz art. 382 k.p.c., które polega na oparciu orzeczenia na ustaleniach S...

...alograficznego zadecydował fakt, że powołana w nim do dziedziczenia żona zmarła przed spadkodawcą, natomiast testamentu ustnego – okoliczność, że jego treść nie została stwierdzona w sposób przewidziany w art. 952 § 2 k.c. W piśmie z dnia 16 czerwca 2007 r. nie wskazano bowiem miejsca jego sporządzenia. Brak ten nie został skutecznie uzupełniony pisemnym oświadczeniem z dnia 15 grudnia 2007 r., gdyż treść testamentu ustnego może zostać stwierdzona tylko w jednym dokumencie. Z uwagi zaś na upływ terminu określonego w art. 952...

...ję prawną. 5 Zwrócił uwagę na konieczność rygorystycznego i dokładnego analizowania testamentów ustnych, jako formy szczególnie zagrożonej nadużyciami i fałszerstwami. Za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 952 § 1 k.c. Według jego oceny, spełnione zostały wszelkie przesłanki dotyczące formy testamentu ustnego, liczby świadków oświadczenia ostatniej woli, przymiotów tychże świadków, a także terminów dla dokonania określonych czynności związanych z pisemnym utrwaleniem rozrządzenia testatorki. Nie podzielił zarzutu ap...

...5 maja 2009 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację R. B. a także równoległe apelacje uczestników I. D. i J. J. Sąd Okręgowy uznał, że testament ustny został sporządzony zgodnie z wymaganiami wynikającymi z art. 952 k.c. Oceniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania Sąd Okręgowy wskazał, że pomimo „literackiego” sposobu sporządzenia uzasadnienia przez sąd pierwszej instancji, wynika z niego, jakie dowody sąd uznał za wiarygodne. Wskazane wstępnie uchybienie nie miało wobec tego wpływu na wynik postępowania. Na podsta...

...stamentu ustnego, spisanego w dniu 3 maja 2006 r., przypadł w całości T. B. Sąd Okręgowy nie podzielił oceny Sądu pierwszej instancji, że treść testamentu została stwierdzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 952 § 2 k.c. Treść testamentu ustnego została jednak stwierdzona na podstawie zgodnych zeznań świadków testamentu, którzy zostali przesłuchani w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji. W sprawie znajdował zatem zastosowanie art. 952 § 3 k.c. Przewidziany w nim sześciomiesięczny termin został zachowany, gdy...

...nych trzech świadków”. Sąd pierwszej instancji ustalił i ocenił, że spadkodawca oświadczył swą ostatnią wolę ustnie wobec trzech osób – A. F., B. M. i W. F., pełniących funkcję świadków w rozumieniu art. 952 § 1 k.c. Testament był ważny, a także skuteczny, gdyż oświadczenie spadkodawcy zostało spisane bezpośrednio po jego złożeniu przez jedną z tych osób oraz podpisane przez wszystkich świadków, z zachowaniem dalszych wymagań przewidzianych w art. 952 § 2 k.c. Sąd Okręgowy wskazawszy, że przesłankami pozwalającym...

...yczyną 3 zgonu był ostry zespół wieńcowy - zawał mięśnia sercowego i ostra niewydolność krążeniowo-oddechowa. Sąd Rejonowy stwierdził, że oświadczenie Z.D. nie odpowiadało wymaganiom testamentu ustnego (art. 952 k.c.), choć uznał, iż nie spełniona została jego przesłanka w postaci obawy rychłej śmierci. Jego zdaniem, w oświadczeniu tym brak wyraźnego stwierdzenia, co i komu przeznaczył spadkodawca na wypadek śmierci. W drodze wykładni oświadczenie to ocenił jako polecenie (art. 982 k.c.). Uznał ponadto, że świadkowie mu...

...testament własnoręczny w rozumieniu art. 949 § 1 k.c. W ocenie Sądu Rejonowego złożone przez H.K. oświadczenie woli nie może również zostać uznane za skuteczny testament ustny, gdyż jego ważność, w myśl art. 952 § 1 k.c., uzależniona jest od spełnienia dwóch warunków, pierwszy polega na złożeniu przez testatora oświadczenia w obecności co najmniej trzech świadków, drugi zaś dotyczy istnienia obawy rychłej śmierci spadkodawcy, albo istnienia szczególnych okoliczności, w wyniku których zachowanie zwykłej formy nie było m...

...bowiązuje ustawowy porządek dziedziczenia. Sąd Okręgowy stwierdził także, że „nawet, gdyby przyjąć hipotetycznie, że oświadczenie spadkodawcy stanowiło testament (...), nie spełniałby on przewidzianych w art. 952 § 1 k.c. wymogów ważności testamentu ustnego”, że względu na brak po stronie osób obecnych przy oświadczeniu świadomości pełnienia funkcji świadków testamentu. Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego wnioskodawczyni oparła na podstawie: 1. naruszenia prawa materialnego „przez wadliwe przyjęcie, i...

...stanowienie Sądu pierwszej instancji i stwierdził, że spadek po W. K. nabyły na podstawie ustawy żona A. K. i córka S. G. po ½ części każda z nich. Sąd drugiej instancji uznał, że nie zachodziły podstawy z art. 952 k.c. do sporządzenia testamentu ustnego bowiem nie istniała obawa rychłej śmierci spadkodawcy. Stwierdził ponadto, że nie zostało wykazane, iż wszyscy świadkowie testamentu byli jednocześnie obecni przy składaniu oświadczenia o ostatniej woli spadkodawcy. Co do pierwszej przesłanki Sąd Okręgowy wskazując na wystę...

...nowieniem z dnia 30 marca 2007 r. Sąd Okręgowy podzielił dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzucanego w apelacji naruszenia art. 961 k.c. w związku z art. 952 k.c. przez przyjęcie dla ustalenia wielkości udziałów spadkowych, wartości przedmiotów wchodzących w skład spadku według cen z daty orzekania a nie z daty otwarcia spadku, Sąd odwoławczy wskazał, że wartość majątku spadkowego ustala 3 się według cen z chwili orzekania o świadczeniach związanych w pewien sposó...

...stało złożone w okolicznościach, gdy nie istniała obawa rychłej śmierci spadkodawcy. W związku z tym brak było podstaw do stwierdzenia, że sporządzony został późniejszy testament szczególny przewidziany w art. 952 § 1 k.c. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki postępowania A. M. Ocenił odmiennie niż Sąd pierwszej instancji dowód ze świadków S. G., S. N., W. Z. nie dając tym świadkom wiary i przyjął, że spadkodawca nie sporządził testamentu ustnego. Odnośnie do kwestii obawy rychłej śmi...

...nia 22 grudnia 1980 r., III CZP 38 80, OSNCP 1981, nr 7, poz. 121 oraz wyrok z dnia 19 marca 1982 r., III CRN 35 82, nie publ.) oraz uprawnień organu administracji w zakresie sporządzania testamentów allograficznych (art. 952 k.c.; por. np. uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów – zasady prawnej – z dnia 9 lutego 1974 r., III CZP 64 73, OSNCP 1974, nr 7-8, poz. 121 lub uchwały z dnia 27 września 1991 r., III CZP 61 01, OSNCP 1992, nr 4, poz. 49). W każdym wypadku Sąd Najwyższy orzekał, że przyznane organowi administracji uprawnieni...

...awie o stwierdzenie nabycia spadku po RD. 2 Wnioskodawczyni AM zaskarżyła w całości postanowienie Sądu Okręgowego skargą kasacyjną. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 952 § 1 k.c. w związku z art. 948 k.c. Ponadto wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna powinna zawierać - obok oznaczenia orze...

...e bez obecności dwóch świadków. Postanowienie wymienione na wstępie wnioskodawca zaskarżył skargą kasacyjną. Podstawą skargi jest naruszenia prawa materialnego: art. 951 k.c. przez błędną jego wykładnię i art. 952 k.c. przez jego niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania: art. 244 § 1 i art. 247 k.p.c. przez dopuszczenie dowodów z zeznań świadków i uczestników postępowania przeciwko osnowie protokołu, w którym spisano oświadczenie ostatniej woli spadkodawczyni. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanow...

...mentu nie zachodziła obawa rychłej śmierci spadkodawczyni. Skarga kasacyjna uczestniczki postępowania H. W. oparta została na obu podstawach. W ramach naruszenia prawa materialnego wskazuje się rażące naruszenie art. 952 § 1 k.c. przez jego błędną wykładnię oraz niezastosowanie, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że spadkodawczyni sporządziła ważny testament ustny. W ramach naruszenia przepisów postępowania skarżąca zarzuca obrazę art. 233 § 1 w związku z art. 328 § 2 k.p.c., art. 316 § 1 w związku z art. 391 § 1 o...

...czenie to zostało złożone w mieszkaniu wnioskodawcy, w obecności trzech świadków. Podzielając i przyjmując za własne ustalenia Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy uznał prawidłowość ich oceny z punktu widzenia art. 952 k.c. Dostrzegając rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego odnośnie do subiektywnej bądź obiektywnej kwalifikacji przesłanki obawy rychłej śmierci, o której mowa w tym przepisie, Sąd drugiej instancji przyjął, że w sprawie niniejszej nie mogła ona zachodzić z uwagi na śmierć samobójczą spadkodawcy. Nie...

...iorcą tej wypowiedzi, zeznania tych świadków są zgodne. 4 Wbrew stanowisku Sądu I instancji, w ocenie Sądu odwoławczego testament ustny spadkodawcy jest ważny, albowiem spełnia wszystkie wymogi określone przez art. 952 § 1 k.c. Spadkodawca oświadczył ostatnią wolę ustanie przy jednoczesnej obecności trzech świadków, tj. G.J., E.S. i J.K. Powyższa konstatacja wymaga szczegółowego omówienia roli, jaką pełniła J.K., albowiem Sąd Rejonowy jej obecność w szpitalu, w trakcie składania przez spadkodawcę oświadczenia, interpretowa...

...oraz art. 64 i 948 k.c. przez ich niezastosowanie.W 4 konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzutowi naruszenia art.952 k.c. nie można odmówić słuszności. Obawa rychłej śmierci spadkodawcy, podobnie jak szczególne okoliczności uniemożliwiające lub znacznie utrudniające sporządzenie testamentu zwykłego, stanowi samodzielną przesłankę skutecznego sporządzenia testamentu szczególnego. W orzecznictwie brak jednak jednolitości stanow...

...ł w nieruchomości wyczerpywał cały spadek), została stwierdzona prawidłowo. W szczególności Sąd Okręgowy wyjaśnił, że w orzecznictwie i doktrynie istnieje rozbieżność poglądów co do tego, czy w świetle art. 952 § 2 k.c. za osobę trzecią mogącą spisać treść testamentu ustnego może być uznana także osoba, dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść, lub osoba jej bliska, wskazana w art. 957 §1 k.c. Odwołał się zwłaszcza, z jednej strony, do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1991 r.,...

...dnia 4 listopada 1967 r., I CR 381 67, OSNC 1968r., nr 7, poz. 122). W rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 7 listopada 2003 r. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i dokonał wykładni prawnej art. 952 k.c. poprzez uznanie, że testament sporządzony przez A. K. D. jest ważny. Wbrew ocenie Sądu Okręgowego nie jest to ocenia prawna sensu stricte. Ocena, której dokonał ten Sąd dotyczy oceny dowodów, ustalenia stanu faktycznego, zatem nie można uznać, że jest to ocena prawna. Sąd Odwoławczy ocenę swą oparł na zało...

...łędu, ani podstępu spadkodawcy, na które się powoływał, oświadczenie to jest nieskuteczne. Sporządzony przez spadkodawcę w dniu 2 22 wrzenia 1999 r. testament szczególny nie spełniał warunków określonych w art. 952 § 1 k.c. Sąd Okręgowy w N. oddalił apelację uczestnika T. C. od powyższego postanowienia nie podzielając podniesionych w niej zarzutów naruszenia art. 670 § 1 k.p.c., 202 k.p.c. i 234 k.p.c. oraz art. 6 k.p.c. i art. 6 k.c. Odnosząc się do nich wskazał, iż wbrew stanowisku apelującego sąd spadku w ramach art. 670...

...pnie podpisali je świadkowie testamentu. E. K. był świadomy tego, co robi i mówi, wypowiadał się logicznie i wyraźnie. Tego samego dnia po południu zmarł. Sądy obu instancji uznały, że zachodziły podstawy z art. 952 § 1 k.c. do sporządzenia testamentu ustnego, bowiem istniała obawa rychłej śmierci spadkodawcy, który podjął próbę sporządzenia testamentu notarialnego, jednak w tym dniu okazało się to niemożliwe, zaś testamentu własnoręcznego nie był w stanie sporządzić z uwagi na stan zdrowia. Uznały także, że spełnione...

...nek określonych w art. 393 § 1 i 2 k.p.c. W kasacji skarżący, jakkolwiek nie uczynili tego w wyodrębnionej jednostce graficznej pisma procesowego, wskazali na występujące rozbieżności w judykaturze w stosowaniu art. 952 k.c. w zakresie przesłanki obecności świadków testamentu ustnego, tj. czy muszą to być osoby specjalnie przez spadkodawcę w tym celu przywołane. Dla poparcia argumentacji przeciwnej niż wskazana przez Sąd drugiej instancji skarżący odwołali się do judykatury Sądu Najwyższego. Jest to okoliczność uzasadniająca r...

...ności co do okoliczności sporządzania pisma stwierdzającego treść testamentu ustnego. Uczestniczka E. D. we wniesionej kasacji, opartej na obu podstawach przewidzianych w art. 3931 k.p.c., wskazała jako naruszone art. 952 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie może się ostać. Nie sposób odmówić zawartemu w kasacji stwierdzeniu, że Sąd Okręgowy dokonał dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Po pierwsze, wobec faktu, że testament ustny jest testamentem szcz...

...łowo, albowiem pismo stwierdzające tę treść zostało sporządzone przez córkę wnioskodawców A. Ż., których spadkodawca powołał do spadku, a zatem przez osobę nie będącą „osobą trzecią” w rozumieniu art. 952 § 2 k.c. Przyjmując, że ze względu na zachowanie terminu z art. 952 § 3 k.c. dopuszczalne jest stwierdzenie treści testament przez zgodne zeznania świadków złożone przed sądem, Sąd Rejonowy przesłuchał tych świadków. Stwierdził jednakże, że zeznania ich nie są zgodne. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę na sk...