Baza orzeczeń sądowych

...prawa. I tak w polskim systemie prawnym w okresie do dnia 1 lutego 1989r. obowiązywała zasada jednolitej socjalistycznej własności ogólnonarodowej (państwowej) przysługującej początkowo niepodzielnie Państwu (art. 128 k.c.), a po zmianie art. 128 k.c. w okresie do dnia 1 października 1990 r. - Skarbowi Państwa i państwowym osobom prawnym. W następstwie zmian ustrojowych nastąpiło upodmiotowienie jednostek samorządu terytorialnego oraz uwłaszczenie ich mieniem państwowym, w tym prawem własności nieruchomości. Pierwszy etap komunaliz...

...ilny - ulega on skróceniu o czas, w którym nieruchomość była własnością państwową. Zatem 20-letni termin biegu zasiedzenia służebności ulegał skróceniu o okres pomiędzy 1 lutego 1989 r. (dzień uchylenia art. 128 Kc wyrażającego zasadę tzw. jednolitego funduszu własności państwowej i rozpoczęcie okresu, kiedy to Zakład (...) rozpoczął wykonywanie służebności we własnym imieniu i na swój rachunek, a przeciwko Skarbowi Państwa), a 27 maja 1990 r., a zatem zasiedzenie służebności nastąpiło faktycznie z dniem 1 lutego 200...

...twa jest w stosunkach cywilnoprawnych podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nie należącego do innych państwowych osób prawnych. Z przepisów kodeksu cywilnego skreślone zostały zarazem art. 128 k.c. i 141 k.c. odnoszące się do zarządu mieniem państwowym sprawowanego przez państwowe osoby prawne. Zatem transakcja z 10 listopada 1993r. była już tylko wtórnym obrotem przez zupełnie samodzielne w sensie prawnym przedsiębiorstwo (...) przysługującym mu prawem wieczystego użytkowania i własnością wzniesionych...

...łaszczyła” uczelnie, również przyznając im ex lege prawo użytkowania wieczystego gruntów. Wspomnianym celem było zaś uregulowanie stanu prawnego gruntów państwowych wobec nowelizacji, a następnie uchylenia art. 128 k.c. wyrażającego zasadę jedności własności państwowej. Wejście w życie wymienionych ustaw nie mogło wywrzeć ujemnych skutków dla osób trzecich, w tym dla samoistnego posiadacza, a w szczególności spowodować przekształcenia ex lege takiego posiadania w posiadanie samoistne. Nie mogła 6 bowiem powodować takich s...

...ch osób prawnych - przedsiębiorstw państwowych - możliwość nabywania dla siebie własności nieruchomości i innych praw rzeczowych. Powyższe oznacza, że w okresie sprzed daty 1 lutego 1989r. kiedy obowiązywał art. 128 k.c. wyrażający zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, to Skarb Państwa - a nie przedsiębiorstwo państwowe - był posiadaczem urządzeń przesyłowych i cudzej nieruchomości, na której je posadowiono, i tylko on mógł nabyć przez zasiedzenie służebność gruntową przesyłu. W uchwale z dnia 22.10.2009r....

...i. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W okresie obowiązywania art. 128 k.c., wyrażającego konstrukcję jednolitej własności państwowej, zasiedzenie własności przez przedsiębiorstwo państwowe na swoją rzecz, także w odniesieniu do działek stanowiących własność osób fizycznych, było niedopuszczalne (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 r., III CZP 70 09,...

...nie Skarbowi Państwa może przysługiwać prawo własności mienia państwowego, w wyniku czego państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność. Zmiana art. 128 k.c. dokonana tą ustawą nie spowodowała jednak przekształcenia przysługujących państwowym osobom prawnym - z mocy przepisów kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych - uprawnień do części mienia ogólnonarodowego, pozostających w ich zarządzie w dniu wejścia w życie tej ustawy. Dopiero w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2...

...iż akt notarialny formie. Podkreślenia wymaga również, że nabycie nieruchomości czy też służebności przez zasiedzenie dotyczy korzystania z cudzej nieruchomości. Tymczasem do dnia 1 lutego 1989 r., w świetle art. 128 k.c. socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu. W granicach swej zdolności prawnej państwowe osoby prawne wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. A zatem dopiero od tej...

....), która "uwłaszczyła" m.in. państwowe osoby prawne, przyznając im ex lege prawo użytkowania wieczystego gruntów, było uregulowanie stanu prawnego gruntów państwowych wobec nowelizacji, a następnie uchylenia art. 128 k.c. wyrażającego zasadę jedności własności państwowej. Wejście w życie tej ustawy nie mogło zatem wywrzeć ujemnych skutków dla spadkobierców wywłaszczonego właściciela, a w szczególności spowodować wygaśnięcie uprawnienia określonego w art. 69 ust. 1 u.g.g. Na marginesie należy podkreślić, że w niniejsz...

...t. 278 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.. art. 247 w z w z art. 13 § 2 k.p.c., art 228 w zw. z 13 § 2 k.p.c. oraz na naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 3051 i art. 3062 w zw. z art. 6 k.c. art. XL § 2 przep. wpr. k.c. art. 128 k.c., art. 6 k.c. art. 2 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r., o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 79, poz. 464), art. 5 k.c. art. 2451 k.c., art. 124 pkt 4 k.c. art. 348 k.c., art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., o zasadach i trybie wywłaszczania i art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 us...

...nia są wykorzystywane w celu przesyłu energii elektrycznej nieprzerwanie od daty ich wybudowania, dowodzą logicznie ciągłości ich posiadania. Z niebudzących wątpliwości ustaleń poczynionych w oparciu o treść art. 128 kc przed jego zmianą dokonaną ustawą z 31 stycznia 1989 roku oraz o przedłożone dokumenty wynika, że pierwotnie zarząd przedmiotowymi urządzeniami sprawowały w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa – Zakłady (...) oraz Zakład (...). W momencie uwłaszczenia, to jest 5 grudnia 1990 roku, przedsiębiorstwo państwowe Zak...

...ia 1 lutego 1989 r. obowiązywała zasada jedności mienia ogólnonarodowego (inaczej: zasada tzw. jednolitej własności państwowej). Tę zasadę w sferze stosunków cywilnoprawnych wyrażał wówczas przede wszystkim art. 128 § 1 k.c. W granicach swej zdolności prawnej państwowe osoby prawne, w tym przedsiębiorstwa państwowe, wykonywały uprawnienia związane z własnością nieruchomości we własnym imieniu, ale na rzecz Skarbu Państwa jako jedynego dysponenta własności państwowej (art. 128 § 2 k.c.) Uprawnienia takich osób w stosunku do...

...realizując jednak te czynności w ramach zarządu wydzielonym na ich rzecz tym składnikiem mienia o charakterze ogólnonarodowym , przynależnym do Państwa zgodnie z ówcześnie obowiązującą i wynikającą z normy art. 128 §1 kc zasadą jedności mienia ogólnonarodowego. por uchwałę SN z dnia 16 października 1961 , sygn. I CO 20 61 publ. OSN z 1962 poz. 41 a także judykat z 15 września 1966r , sygn. I Cr 80 66, publ. OSNCP 1967 poz. 24 a także uwagi E. Janeczki w opracowaniu Zasiedzenie s 60-62 - Zachodnie Centrum Organizacji 1996r Te i...

...instalacją energetyczną w kontekście posadowionej na gruncie powodów stacji transformatorowej, w ewidentny sposób decyduje o tym i rozstrzyga, jaki podmiot w konkretnych okolicznościach jest ich właścicielem; - art. 128 k.c. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji pominięcie wpływu systemowych zmian stanu prawnego związanego na tle jego obowiązywania, a następnie pominięcie przepisów ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, na zakres i charakter stosunków własnościowych ówczesnych pańs...

...ebności, mógłby skorzystać z takiego doliczenia, jednak wymagałoby to wskazania poprzedniego posiadacza oraz wykazania, że przeniósł on na wnioskodawcę posiadanie służebności. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 128 k.c., w brzmieniu do dnia 31 stycznia 1989 r., własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu, a w granicach swej zdolności prawnej państwowe osoby prawne wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państ...

...jej nie stanowi merytorycznej przesłanki zasiedzenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2013 r., V CSK 321 12; z dnia 16 stycznia 2013 r., II CSK 289 12, niepublikowane). W okresie obowiązywania art. 128 k.c. nie było dopuszczalne zasiedzenie przez przedsiębiorstwo państwowe na swoją rzecz, także co do nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 r., III CZP 70 09, OSNC 2010, nr 5, poz. 64, postanowienie z dnia 20 stycznia 1993 r., II CRN 146 92, ni...

...służebności odpowiadającej służebności przesyłu i jego posiadanie takiej służebności mogło być doliczone do posiadania wykonywanego już po tej dacie. Przeważa jednak stanowisko, że ze względu na treść art. 128 k.c., przed dniem 1 lutego 1989 r. przedsiębiorstwo państwowe nie mogło być posiadaczem samoistnym nieruchomości lub służebności gruntowych, gdyż był nim Skarb Państwa, w którego imieniu i na rzecz władało nieruchomością lub służebnością przedsiębiorstwo państwowe, które w istocie było tylko dzierżycielem...

...swojego poprzednika prawnego tj. Skarb Państwa. Pełnomocnik wnioskodawców wskazał, że prezentują oni odmienne stanowisko. Według niego przed wejściem w życie ustawy nowelizującej k.c. z 31.01.1989 r. zgodnie z art. 128 k.c. własność państwowa przysługiwała niepodzielnie państwu. Przedsiębiorstwa państwowe wykonywały zatem zarząd mieniem państwowym w imieniu własnym, ale na rzecz Skarbu Państwa. Powyższe zasady odnosiły się też do posiadania. Korzystanie z nieruchomości oraz ze służebności gruntowych następowało zatem na...

...iału przedsiębiorstwa (...) zostało utworzone przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakład (...) w K.. Z uwagi na obowiązującą do dnia 1 lutego 1990 r. zasadę jednolitości własności państwowej wyrażoną w art. 128 k.c., tak Zakład (...) w ramach Południowego O. Energetycznego, jak i Zakład (...) jako samodzielne przedsiębiorstwo wykonywali władztwo nad poszczególnymi elementami przedsiębiorstwa na rzecz Skarbu Państwa. Za ugruntowaną uznać należy obecnie tę linię orzecznictwa, do której przyłącza się Sąd Apelacyjny w obec...

...r., II CSK 551 13, Lex nr 1504752, oraz w uzasadnieniu powołanego postanowienia z dnia 6 września 2013 r.). Pomimo że przedsiębiorstwa państwowe były osobami prawnymi, to obowiązujący do dnia 31 stycznia 1989 r. art. 128 k.c. w pierwotnym brzmieniu wyrażał zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, w myśl której, państwowe osoby prawne nie miały żadnych praw podmiotowych do zarządzanego przez nie mienia, które mogłoby przeciwstawiać państwu (por. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., II...

...tępowaniu stanowiły własność Skarbu Państwa. W okresie kiedy realizowano inwestycję polegającą na budowie linii energetycznej obowiązywała zasada jednolitego funduszu własności państwowej. Na skutek zmiany art. 128 k.c., dokonanej ustawą z dnia 31 stycznia 1989 r. własność państwowa przysługiwała Skarbowi Państwa albo innym państwowym osobom prawnym. Utrwalił się jednak pogląd, że zamiana art. 128 k.c. nie doprowadziła z mocy prawa do przekształcenia uprawnień do mienia państwowego pozostającego dotychczas w zarządzie pa...

...osła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego w pkt 1, 3 i 4, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie pominięcie wpływu systemowych zmian stanu prawnego, tj. art. 128 k.c., a następnie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 79, poz. 464) na zakres i charakter stosunków własnościowych ówczesnych państwowych osób prawnych co do urządzeń wchodzących w skład infrastruktury energetycznej. Zarzuciła także naruszenie art. 47 § 1 i...

...ązku z wprowadzeniem pojęcia służebności przesyłu w doktrynie powstała sporna kwestia czy zasiedzenie takiej służebności może rozpocząć swój bieg przed dniem 1 lutego 1989 r. (tj. do czasu zmiany brzmienia art. 128 k.c.), gdy przesył energii był wykonywany przez przedsiębiorstwo państwowe, no co powoływał się również powód, który podniósł, że zasiedzenie nie mogło rozpocząć swojego biegu przed tą datą, gdyż wcześniej nie można było uznać przedsiębiorstwa państwowego za posiadacza samoistnego nieruchomości w zakres...

...ązku z wprowadzeniem pojęcia służebności przesyłu w doktrynie powstała sporna kwestia czy zasiedzenie takiej służebności może rozpocząć swój bieg przed dniem 1 lutego 1989 r. (tj. do czasu zmiany brzmienia art. 128 k.c.), gdy przesył energii był wykonywany przez przedsiębiorstwo państwowe, na który to argument powoływał się również wnioskodawca podnosząc, że zasiedzenie nie mogło rozpocząć swojego biegu przed tą datą, gdyż wcześniej nie można było uznać przedsiębiorstwa państwowego za posiadacza samoistnego nieruchom...

...łcenia byłego przedsiębiorstwa państwowego. Bezsporne jest, że uczestnik postępowania do 1.02.1989 r., będąc zarządcą mienia państwowego, nie wykonywał żadnych praw dla siebie tylko na rzecz Skarbu Państwa( art. 128 k.c.). Nie zmienia to jednak faktu, że korzystanie przez uczestnika postępowania z nieruchomości w sposób odpowiadający treści służebności gruntowej, prowadziło do zasiedzenia tej służebności przez Skarb Państwa ( uchwała SN z dnia 22.10.2009 r. -sygn. III CZP 70 09). Powyższy fakt wyklucza dochodzenie jakichkolw...

...owy przytoczył poglądy orzecznictwa, z których wynika, że ze względu na przewidzianą do 1989 r., zarówno przez ówczesną ustawę konstytucyjną, jak i kodeks cywilny zasadę jedności własności państwowej (d. art. 128 k.c.), tak grunty zarządzane w ramach przedsiębiorstwa państwowego, jak i mienie państwowego przedsiębiorstwa energetycznego nie stanowiło własności tych podmiotów (przedsiębiorstw) w rozumieniu art. 140 k.c. Kolejne ustawy o charakterze wywłaszczeniowym: z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieru...

...ukcja użytkowania bądź zarządu przewidziana w kolejnych ustawach „gruntowych” do roku 1990 wynikała z koncepcji własności tzw. ogólnonarodowej i jej jednolitości wskazanej w uchylonym już obecnie przepisie art. 128 kodeksu cywilnego. Koncepcja ta zakładała jednolitość tej własności i jej niepodzielność. Poszczególnym osobom prawnym, należącym do sfery własności państwowej tzw. Jednostek gospodarki uspołecznionej przysługiwał tytuł do władania częścią przydzielonego im mienia ogólnonarodowego. Był to tytuł uprawniaj...

...e wnioskiem, na własność w dniu 8 marca 1958 roku, niesporny był także fakt władania tymi nieruchomościami przez Kombinat Cementowo – Wapienniczy w S. oraz jego następców prawnych. Powołując się na treść art. 128 k.c. sprzed zmiany tego przepisu dokonanej na mocy ustawy z dnia 31 stycznia 1989 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. 1989, nr 3, poz.11) Sąd Okręgowy podniósł, że przed dniem 31 stycznia 1989 roku samoistnym posiadaczem nieruchomości niepaństwowych był wyłącznie Skarb Państwa, a przedsiębiorstwa państwowe...

...d której wyróżniano własność państwową definiowaną przez przepis jako socjalistyczną własność ogólnonarodową. Własność państwowa przysługiwała Skarbowi Państwa lub innym państwowym osobom prawnym (art. 128 k.c.). Ustawa przeciwstawiała własności społecznej własność osobistą (art. 132 k.c.), definiowaną jako własność rzeczy przeznaczonych do zaspokajania osobistych potrzeb materialnych i ku uralnych właściciela i jego bliskich a także własność drobnych środków produkcji, które służą do wytwarzania przedmiot...

...0 lat przez posiadacza w złej wierze. W odniesieniu jednak do przedsiębiorstw państwowych przyjmuje się, że w okresie do dnia 1 lutego 1989 r., kiedy to ustawą z dnia 31 stycznia 1989 r. zmieniona została treść art. 128 kc przez zniesienie zasady tzw. jednolitej własności państwowej, przedsiębiorstw tych nie można uznawać za samoistnych posiadaczy nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności gruntowej, a to oznacza, że niedopuszczalne jest zaliczanie posiadania przez te przedsiębiorstwa, wykonywanego przed tą datą, do okres...