Uchwalenie: Ustawa z dnia 5 lipca 1990 r. – Prawo o zgromadzeniach
Wejscie w życie: 1 sierpnia 1990
Ostatnia Zmiana: 9 listopada 2012
Prawo o zgromadzeniach
Art. 8. 1. Organ gminy informuje niezwłocznie właściwego komendanta
powiatowego (miejskiego) Policji, a na obszarze m.st. Warszawy – komendanta
rejonowego Policji, o organizowanym zgromadzeniu, przekazując zawiadomienie
o zamiarze zorganizowania zgromadzenia.
2. Jeżeli zgromadzenie ma zostać zorganizowane w pobliżu siedzib
przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych, misji specjalnych
i organizacji międzynarodowych korzystających z immunitetów i przywilejów
dyplomatycznych, organ gminy informuje niezwłocznie ministra właściwego do
spraw zagranicznych o miejscu, terminie oraz o przewidywanej liczbie uczestników
zgromadzenia.
3. Jeżeli zgromadzenie ma zostać zorganizowane w pobliżu obiektów
podlegających ochronie Służby Ochrony Państwa, organ gminy informuje
niezwłocznie Komendanta Służby Ochrony Państwa o miejscu, terminie oraz o
przewidywanej liczbie uczestników zgromadzenia.
4. Jeżeli zgromadzenie ma zostać zorganizowane w pobliżu obiektów
podlegających ochronie Straży Marszałkowskiej, organ gminy informuje niezwłocznie Komendanta Straży Marszałkowskiej o miejscu, terminie oraz
o przewidywanej liczbie uczestników zgromadzenia.
5. Jeżeli zgromadzenie ma zostać zorganizowane w pobliżu jednostki wojskowej
w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie
wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330), organ gminy informuje
niezwłocznie właściwego komendanta terenowej jednostki organizacyjnej
Żandarmerii Wojskowej o miejscu, terminie oraz o przewidywanej liczbie
uczestników zgromadzenia.
6. Organ gminy informuje niezwłocznie podmioty, o których mowa w ust. 15,
o zmianie miejsca lub terminu organizowanego zgromadzenia albo o wydaniu decyzji
o zakazie zgromadzenia.
Art. 10. 1. W zawiadomieniu o zamiarze zorganizowania zgromadzenia
organizator zgromadzenia podaje:
1) imię i nazwisko organizatora zgromadzenia, jego numer PESEL albo rodzaj
i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru
PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer telefonu
umożliwiające kontakt z nim, a w przypadku gdy organizatorem zgromadzenia
jest osoba prawna lub inna organizacja – jej nazwę i adres siedziby oraz imię
i nazwisko osoby wnoszącej zawiadomienie w imieniu organizatora
zgromadzenia, jej numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości
w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, adres do korespondencji,
adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt z tą osobą;
2) imię i nazwisko przewodniczącego zgromadzenia, jego numer PESEL albo
rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej
numeru PESEL, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej i numer
telefonu umożliwiające kontakt z nim;
3) cel zgromadzenia, w tym wskazanie spraw publicznych, których ma dotyczyć
zgromadzenie;
4) datę, godzinę i miejsce rozpoczęcia zgromadzenia, przewidywany czas trwania,
przewidywaną liczbę uczestników oraz ewentualną trasę przejścia ze
wskazaniem miejsca zakończenia zgromadzenia;
5) informację o środkach służących zapewnieniu pokojowego przebiegu
zgromadzenia, o ile organizator zgromadzenia je zaplanował.
2. Do zawiadomienia o zamiarze zorganizowania zgromadzenia dołącza się:
1) pisemną zgodę na przyjęcie obowiązków przewodniczącego zgromadzenia
w przypadku jego wyznaczenia;
2) zdjęcie organizatora zgromadzenia albo przewodniczącego zgromadzenia
w przypadku jego wyznaczenia.
3. W przypadku wniesienia zawiadomienia o zamiarze zorganizowania
zgromadzenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej zamiast pisemnej
zgody na przyjęcie obowiązków przewodniczącego zgromadzenia można dołączyć
elektroniczną kopię tego dokumentu.
Art. 16. 1. Odwołanie od decyzji o zakazie zgromadzenia wnosi się
bezpośrednio do sądu okręgowego właściwego ze względu na siedzibę organu gminy
w terminie 24 godzin od jej udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej.
Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji o zakazie zgromadzenia.
2. Sąd okręgowy zawiadamia niezwłocznie organ gminy o wniesieniu odwołania
od decyzji o zakazie zgromadzenia przez udostępnienie informacji o wniesieniu
odwołania na stronie podmiotowej sądu w Biuletynie Informacji Publicznej
i informuje organizatora zgromadzenia i organ gminy o terminie rozprawy za pomocą
środków komunikacji elektronicznej.
3. Sąd okręgowy rozpatruje odwołanie od decyzji o zakazie zgromadzenia
w postępowaniu nieprocesowym niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie
24 godzin od wniesienia odwołania.
4. Uczestnikami postępowania są wnoszący odwołanie od decyzji o zakazie
zgromadzenia i organ gminy. Niestawiennictwo uczestników nie tamuje rozpoznania
sprawy.
5. Sąd okręgowy doręcza niezwłocznie postanowienie kończące postępowanie
w sprawie wraz z uzasadnieniem uczestnikom postępowania.
6. Postanowienie uwzględniające odwołanie podlega natychmiastowemu
wykonaniu.
7. Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w terminie 24 godzin od jego
wydania zażalenie do sądu apelacyjnego, który rozpoznaje je w terminie 24 godzin.
Od postanowienia sądu apelacyjnego nie przysługuje skarga kasacyjna i podlega ono
natychmiastowemu wykonaniu.
Art. 19. 1. Organizator zgromadzenia oraz przewodniczący zgromadzenia są
obowiązani do zapewnienia przebiegu zgromadzenia zgodnie z przepisami prawa oraz
do przeprowadzenia zgromadzenia w taki sposób, aby zapobiec powstaniu szkód
z winy uczestników zgromadzenia. W tym celu organizator zgromadzenia oraz
przewodniczący zgromadzenia podejmują przewidziane w ustawie środki.
2. W trakcie trwania zgromadzenia jego przewodniczący jest obowiązany
pozostawać w kontakcie z przedstawicielem organu gminy, o którym mowa w art. 17
ust. 1, lub funkcjonariuszami Policji w przypadku ich przybycia na miejsce
zgromadzenia.
3. Organ gminy wyposaża przewodniczącego zgromadzenia w identyfikator,
który zawiera:
1) określenie funkcji przewodniczącego zgromadzenia;
2) zdjęcie przewodniczącego zgromadzenia;
3) imię i nazwisko przewodniczącego zgromadzenia;
4) podpis właściwego przedstawiciela organu gminy;
5) pieczęć organu gminy.
4. Przewodniczący zgromadzenia w trakcie trwania zgromadzenia jest
obowiązany do nieprzerwanego posiadania w widocznym miejscu elementów
wyróżniających, w tym identyfikatora, o którym mowa w ust. 3.
5. Przewodniczący zgromadzenia żąda opuszczenia zgromadzenia przez osobę,
która swoim zachowaniem narusza przepisy ustawy albo uniemożliwia lub usiłuje
udaremnić zgromadzenie. W przypadku niepodporządkowania się żądaniu
przewodniczący zgromadzenia zwraca się o pomoc do Policji lub straży gminnej
(miejskiej).
6. Przewodniczący zgromadzenia rozwiązuje zgromadzenie, jeżeli uczestnicy
zgromadzenia nie podporządkują się jego poleceniom lub gdy przebieg zgromadzenia
narusza przepisy niniejszej ustawy albo przepisy karne.
7. Uczestnicy zgromadzenia z chwilą jego rozwiązania są obowiązani
niezwłocznie opuścić miejsce, w którym odbywało się zgromadzenie.
Art. 20. 1. Zgromadzenie może być rozwiązane przez przedstawiciela organu
gminy, jeżeli jego przebieg zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych
rozmiarach lub narusza przepisy niniejszej ustawy albo przepisy karne,
a przewodniczący zgromadzenia, uprzedzony przez przedstawiciela organu gminy
o konieczności rozwiązania zgromadzenia, nie rozwiązuje go.
2. Funkcjonariusz Policji może zwrócić się do przedstawiciela organu gminy
o rozwiązanie zgromadzenia w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa
w ust. 1.
3. Rozwiązanie zgromadzenia na podstawie ust. 1 następuje przez wydanie
decyzji ustnej podlegającej natychmiastowemu wykonaniu, poprzedzonej
dwukrotnym ostrzeżeniem uczestników zgromadzenia o możliwości jego
rozwiązania, a następnie ogłoszonej przewodniczącemu zgromadzenia lub ogłoszonej
publicznie uczestnikom zgromadzenia w przypadku niemożności skontaktowania się
z przewodniczącym zgromadzenia. Decyzję tę doręcza się organizatorowi
zgromadzenia na piśmie w terminie 72 godzin od jej podjęcia.
4. Organizatorowi zgromadzenia przysługuje prawo wniesienia odwołania od
decyzji o rozwiązaniu zgromadzenia do sądu okręgowego właściwego ze względu na
siedzibę organu gminy w terminie 7 dni od dnia rozwiązania zgromadzenia. Przepisy
art. 16 ust. 25 stosuje się odpowiednio, z tym że sąd okręgowy rozpatruje odwołanie
nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania.
5. Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w terminie 5 dni od dnia
doręczenia postanowienia zażalenie do sądu apelacyjnego. Od postanowienia sądu
apelacyjnego nie przysługuje skarga kasacyjna.
Art. 22. 1. Organizator zgromadzenia, o którym mowa w art. 21, zawiadamia
o zamiarze zorganizowania zgromadzenia właściwe gminne (miejskie) centrum
zarządzania kryzysowego, a w przypadku gdy w danej gminie nie zostało ono utworzone – wojewódzkie centrum zarządzania kryzysowego, nie wcześniej niż na
30 dni i nie później niż na 2 dni przed planowaną datą zgromadzenia, podając:
1) imię i nazwisko organizatora zgromadzenia, jego numer PESEL albo rodzaj
i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru
PESEL, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt
z nim;
2) datę, godzinę i miejsce rozpoczęcia zgromadzenia, przewidywany czas trwania,
przewidywaną liczbę uczestników oraz ewentualną trasę przejścia ze
wskazaniem miejsca zakończenia zgromadzenia;
3) ewentualne zagrożenia, które w jego ocenie mogą pojawić się w trakcie
zgromadzenia.
2. Właściwe centrum zarządzania kryzysowego stosuje przepisy
art. 8 odpowiednio.
3. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, przekazuje się telefonicznie lub na
adres poczty elektronicznej.
4. Organ gminy udostępnia na stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji
Publicznej informacje o numerze telefonu oraz adresie poczty elektronicznej, na które
kieruje się zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1. Wojewoda udostępnia na stronie
podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej informacje o numerach telefonów
oraz adresach poczty elektronicznej, na które kieruje się zawiadomienia, o których
mowa w ust. 1, na obszarze województwa.
5. Organ gminy i wojewoda udostępniają niezwłocznie na stronach
podmiotowych w Biuletynie Informacji Publicznej informację o miejscu i terminie
zgromadzenia, którego dotyczy zawiadomienie i które ma zostać zorganizowane na
terenie gminy.
Art. 25. 1. Zgromadzenie, o którym mowa w art. 21, może być rozwiązane przez
przedstawiciela organu gminy, jeżeli jego przebieg zagraża życiu lub zdrowiu ludzi
albo mieniu w znacznych rozmiarach, powoduje istotne zagrożenie bezpieczeństwa
lub porządku ruchu drogowego na drogach publicznych lub narusza przepisy
niniejszej ustawy albo przepisy karne, a organizator zgromadzenia, uprzedzony przez
przedstawiciela organu gminy o konieczności rozwiązania zgromadzenia, nie
rozwiązuje go.
2. Funkcjonariusz Policji może zwrócić się do przedstawiciela organu gminy
o rozwiązanie zgromadzenia w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa
w ust. 1.
3. Rozwiązanie zgromadzenia na podstawie ust. 1 następuje przez wydanie
decyzji ustnej podlegającej natychmiastowemu wykonaniu, poprzedzonej
dwukrotnym ostrzeżeniem uczestników zgromadzenia o możliwości jego
rozwiązania, a następnie ogłoszonej organizatorowi zgromadzenia lub ogłoszonej
publicznie uczestnikom zgromadzenia w przypadku niemożności skontaktowania się
z organizatorem zgromadzenia. Decyzję tę doręcza się organizatorowi zgromadzenia
na piśmie w terminie 72 godzin od jej podjęcia.
4. Organizatorowi zgromadzenia przysługuje prawo wniesienia odwołania od
decyzji o rozwiązaniu zgromadzenia do sądu okręgowego właściwego ze względu na
siedzibę organu gminy w terminie 7 dni od dnia rozwiązania zgromadzenia. Przepisy
art. 16 ust. 25 stosuje się odpowiednio, z tym że sąd okręgowy rozpatruje odwołanie
nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania.
5. Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w terminie 5 dni od dnia
doręczenia postanowienia zażalenie do sądu apelacyjnego. Od postanowienia sądu
apelacyjnego nie przysługuje skarga kasacyjna.
Art. 26. Do zgromadzeń, o których mowa w art. 21, przepisy art. 12, art. 13, art.
17 i art. 19 ust. 1, 5 i 7 stosuje się odpowiednio.

Art. 26a. 1. Jeżeli zgromadzenia są organizowane przez tego samego
organizatora w tym samym miejscu lub na tej samej trasie co najmniej 4 razy w roku
według opracowanego terminarza lub co najmniej raz w roku w dniach świąt państwowych i narodowych, a tego rodzaju wydarzenia odbywały się w ciągu
ostatnich 3 lat, chociażby nie w formie zgromadzeń i miały na celu w szczególności
uczczenie doniosłych i istotnych dla historii Rzeczypospolitej Polskiej wydarzeń,
organizator może zwrócić się z wnioskiem do wojewody o wyrażenie zgody na
cykliczne organizowanie tych zgromadzeń.
2. We wniosku, o którym mowa w ust. 1, organizator podaje uzasadnienie celu
cyklicznego organizowania zgromadzeń ze wskazaniem liczby i terminarza ich
organizacji.
3. Organizator składa wniosek, o którym mowa w ust. 1, do wojewody nie
później niż na 7 dni przed planowaną datą pierwszego z cyklu zgromadzeń.

Art. 26b. 1. Wojewoda wydaje decyzję w przedmiocie zgody na cykliczne
organizowanie zgromadzeń nie później niż na 5 dni przed planowanym terminem
pierwszego z cyklu zgromadzeń, biorąc w szczególności pod uwagę okoliczność
wcześniejszego organizowania zgromadzeń przez wnioskodawcę oraz cel cyklicznego
organizowania zgromadzeń.
2. Wojewoda, jednocześnie z wydaniem decyzji w przedmiocie zgody na
cykliczne organizowanie zgromadzeń, udostępnia na stronie podmiotowej w
Biuletynie Informacji Publicznej informację o miejscu i terminach zgromadzeń
organizowanych cyklicznie oraz informuje o wydaniu decyzji organ gminy, na terenie
której ma się odbyć zgromadzenie cykliczne.
3. Jeżeli wojewoda wydał zgodę na odbycie zgromadzenia cyklicznego w
miejscu i czasie, w których miało się odbyć inne zgromadzenie, organ gminy, w ciągu
24 godzin od otrzymania informacji, o której mowa w ust. 2, wydaje decyzję, o której
mowa w art. 14 pkt 3.
4. W przypadku niewykonania przez organ gminy obowiązku, o którym mowa w
ust. 3, wojewoda wydaje niezwłocznie zarządzenie zastępcze o zakazie zgromadzenia.

Art. 26c. 1. Wojewoda wydaje decyzję o cofnięciu zgody na cykliczne
organizowanie zgromadzeń:
1) na wniosek organizatora;
2) jeżeli co najmniej dwukrotnie, w terminach określonych w terminarzu, o którym
mowa w art. 26a ust. 1, nie zostały one zorganizowane.
2. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli zgromadzenie nie mogło zostać
zorganizowane z przyczyn niezależnych od organizatora.

Art. 26d. Na podstawie jednej decyzji o wyrażeniu zgody na cykliczne
organizowanie zgromadzeń zgromadzenia te mogą odbywać się w okresie nie
dłuższym niż 3 lata od przeprowadzenia pierwszego z cyklu zgromadzeń.

Art. 26e. Do zgromadzeń organizowanych cyklicznie przepisy art. 8, art. 1012
oraz art. 1420 stosuje się odpowiednio.