Uchwalenie: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Wejscie w życie: 1 stycznia 2004
Ostatnia Zmiana:
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Art. 6. § 1. Do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu
administracyjnego może być powołany ten, kto:
1) ma obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
2) jest nieskazitelnego charakteru;
3) ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub
zagraniczne uznane w Polsce;
4) jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego;
5) ukończył 35 lat życia;
6) wyróżnia się wysokim poziomem wiedzy w dziedzinie administracji publicznej
oraz prawa administracyjnego i innych dziedzin prawa związanych z działaniem
organów administracji publicznej;
7) pozostawał co najmniej osiem lat na stanowisku sędziego, prokuratora, prezesa,
wiceprezesa, lub radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo
przynajmniej przez osiem lat wykonywał zawód adwokata, radcy prawnego lub
notariusza albo przez dziesięć lat pozostawał w instytucjach publicznych na
stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa
administracyjnego lub pracował w charakterze asesora sądowego
w wojewódzkim sądzie administracyjnym co najmniej dwa lata.
§ 2. Wymagania, o których mowa w § 1 pkt 7, nie dotyczą osób z tytułem
naukowym profesora lub ze stopniem naukowym doktora habilitowanego nauk
prawnych.
§ 3. W wyjątkowych przypadkach Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, może powołać kandydata na stanowisko
sędziego mimo krótszych, niż określone w § 1 pkt 7, okresów pozostawania na
stanowiskach wymienionych w tym punkcie lub wykonywania zawodu adwokata,
radcy prawnego lub notariusza.
§ 4. Osoby, o których mowa w § 2, mogą być zatrudnione na stanowisku
sędziego również w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Art. 6a. § 1. Do pełnienia urzędu na stanowisku asesora sądowego może być
powołany ten, kto ukończył 30 lat i spełnia wymagania:
1) o których mowa w art. 6 § 1 pkt 14 i 6;
2) przez co najmniej cztery lata pozostawał na stanowisku sędziego, prokuratora lub
prezesa, wiceprezesa, lub radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej
Polskiej albo co najmniej przez cztery lata wykonywał zawód adwokata, radcy
prawnego lub notariusza albo przez sześć lat pozostawał w instytucjach
publicznych na stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa
administracyjnego.
§ 2. Wymagania, o których mowa w § 1 pkt 2, nie dotyczą osób z tytułem
naukowym profesora lub ze stopniem naukowym doktora habilitowanego nauk
prawnych.
§ 2a. O wolnych stanowiskach asesorskich Prezes Naczelnego Sądu
Administracyjnego obwieszcza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”.
§ 3. Kandydaturę na stanowisko asesora sądowego zgłasza się prezesowi
właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.
§ 4. Prezes właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, po stwierdzeniu
spełnienia przez kandydata warunków i wymogów, o których mowa w § 1 i 2,
przekazuje zgłoszenie Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
§ 5. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, po zasięgnięciu opinii
kolegium sądu, przedstawia Krajowej Radzie Sądownictwa kandydaturę na
stanowisko asesora sądowego wraz z oceną kwalifikacji.
Art. 12. Zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów
administracyjnych sprawuje Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Art. 12a. § 1. Sądy administracyjne są administratorami danych osobowych
przetwarzanych w postępowaniach sądowych.
§ 2. Do przetwarzania danych osobowych w postępowaniach sądowych
przepisów art. 15, art. 16 – w zakresie, w jakim przepisy szczególne przewidują
odrębny tryb sprostowania, oraz art. 18 i art. 19 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony
osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn.
zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, nie stosuje się.
§ 3. W związku z przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach
sądowych wykonanie obowiązków, o których mowa w art. 13 rozporządzenia
2016/679, następuje przez umieszczenie informacji określonych w art. 13 ust. 2
rozporządzenia 2016/679 w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej
oraz w widocznym miejscu w budynku sądu.

Art. 12b. § 1. Nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych przez
wojewódzkie sądy administracyjne w postępowaniach sądowych sprawuje Prezes
Naczelnego Sądu Administracyjnego.
§ 2. Nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych przez Naczelny Sąd
Administracyjny w postępowaniach sądowych sprawuje Krajowa Rada Sądownictwa.
§ 3. Do nadzoru, o którym mowa w § 1 i 2, przepisy art. 175dd § 2 i 3 oraz działu
I rozdziału 5a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
stosuje się odpowiednio.
Art. 21. § 1. Prezesa i wiceprezesa sądu w wojewódzkim sądzie
administracyjnym powołuje Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego spośród
sędziów wojewódzkiego sądu administracyjnego lub Naczelnego Sądu
Administracyjnego, po zasięgnięciu opinii zgromadzenia ogólnego tego sądu.
§ 1a. Prezes i wiceprezes sądu w wojewódzkim sądzie administracyjnym są
powoływani na okres pięciu lat, najwyżej na dwie kolejne kadencje.
§ 2. Jeżeli opinia nie zostanie wydana w terminie dwóch miesięcy od
przedstawienia kandydata właściwemu zgromadzeniu ogólnemu, Prezes Naczelnego
Sądu Administracyjnego może powołać prezesa wojewódzkiego sądu
administracyjnego bez opinii.
§ 3. W przypadku wydania przez zgromadzenie ogólne negatywnej opinii
o kandydacie, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego może go powołać po
uzyskaniu pozytywnej opinii Krajowej Rady Sądownictwa. Negatywna opinia
Krajowej Rady Sądownictwa jest dla Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego
wiążąca.
§ 4. Jeżeli Krajowa Rada Sądownictwa w terminie trzydziestu dni od dnia
przedstawienia przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zamiaru
powołania sędziego na stanowisko prezesa sądu, mimo negatywnej opinii
zgromadzenia ogólnego tego sądu, nie wyda opinii, uważa się, że opinia jest
pozytywna.

Art. 21a. § 1. Prezes i wiceprezes sądu w wojewódzkim sądzie
administracyjnym mogą być odwołani przez Prezesa Naczelnego Sądu
Administracyjnego w toku kadencji w przypadku:
1) rażącego niewywiązywania się z obowiązków służbowych;
2) gdy dalszego pełnienia funkcji z innych powodów nie da się pogodzić z dobrem
wymiaru sprawiedliwości.
§ 2. Odwołanie prezesa i wiceprezesa sądu w wojewódzkim sądzie
administracyjnym następuje po zasięgnięciu opinii zgromadzenia ogólnego tego sądu
i Krajowej Rady Sądownictwa. W przypadku niewydania opinii w terminie miesiąca
od przedstawienia zamiaru odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu, uważa się, że
opinia jest pozytywna.
§ 3. W przypadku złożenia w toku kadencji przez prezesa albo wiceprezesa sądu
w wojewódzkim sądzie administracyjnym rezygnacji z pełnionej funkcji, Prezes
Naczelnego Sądu Administracyjnego odwołuje go bez zasięgania opinii, o której
mowa w § 2.
Art. 22. § 1. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezes
wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz inne osoby powołane do kierowania
i nadzoru nad działalnością administracyjną mają prawo wglądu w czynności
właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, mogą być obecni na rozprawie
toczącej się z wyłączeniem jawności, mogą żądać wyjaśnień oraz usunięcia uchybień.
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz prezes wojewódzkiego sądu
administracyjnego mogą uchylać zarządzenia administracyjne niezgodne z prawem.
§ 2. W ramach czynności nadzoru nad działalnością administracyjną
wojewódzkich sądów administracyjnych, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
może zarządzić przeprowadzenie wizytacji sądu lub lustracji w sądzie.
§ 3. W przypadku stwierdzenia uchybienia w zakresie sprawności postępowania
sądowego, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz prezes wojewódzkiego
sądu administracyjnego mogą zwrócić na nie uwagę i żądać usunięcia skutków
uchybienia.
§ 4. Czynności, o których mowa w § 1 i 2, nie mogą wkraczać w dziedzinę,
w której sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli.
§ 5. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy tryb wykonywania nadzoru nad działalnością administracyjną
wojewódzkich sądów administracyjnych przez organy i osoby do tego wyznaczone. Określając szczegółowy tryb wykonywania nadzoru należy uwzględnić, że nadzór ma
służyć sprawnemu i rzetelnemu wykonywaniu zadań powierzonych sądowi.
Art. 29. § 1. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do wojewódzkich sądów
administracyjnych oraz sędziów, asesorów sądowych, starszych referendarzy
sądowych, referendarzy sądowych, starszych asystentów sędziów, asystentów
sędziów stosuje się odpowiednio przepisy o ustroju sądów powszechnych, z tym że:
1) przepisów dotyczących systemu teleinformatycznego obsługującego
postępowanie w sprawie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego
sądu powszechnego albo asesora sądowego nie stosuje się;
2) do wynagrodzeń sędziów stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące
wynagrodzeń sędziów sądu apelacyjnego;
3) wynagrodzenie zasadnicze asesora sądowego odpowiada wynagrodzeniu
zasadniczemu sędziego sądu okręgowego według stawki czwartej,
powiększonemu o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego;
4) do postępowania w przedmiocie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku
asesora sądowego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu w
przedmiocie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu
powszechnego;
5) do zgłaszania kandydatur na wolne stanowisko sędziego przewidziane do objęcia
w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosuje się odpowiednio art. 31
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2019 r. poz. 825
oraz z 2020 r. poz. 190), z tym że o wolnych stanowiskach sędziowskich
obwieszcza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor
Polski” Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego.
§ 2. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do urzędników i innych
pracowników wojewódzkich sądów administracyjnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury (Dz. U. z 2018 r. poz.
577).
§ 3. Określone w przepisach, o których mowa w § 1 i 2, uprawnienia Ministra
Sprawiedliwości przysługują Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Art. 39. § 1. Naczelny Sąd Administracyjny dzieli się na: Izbę Finansową, Izbę
Gospodarczą i Izbę Ogólnoadministracyjną.
§ 2. Izba Finansowa sprawuje, w granicach i trybie określonym przez właściwe
przepisy, nadzór nad orzecznictwem wojewódzkich sądów administracyjnych
w sprawach zobowiązań podatkowych i innych świadczeń pieniężnych, do których
mają zastosowanie przepisy podatkowe oraz o egzekucji świadczeń pieniężnych.
§ 3. Izba Gospodarcza sprawuje, w granicach i trybie określonym przez
właściwe przepisy, nadzór nad orzecznictwem wojewódzkich sądów
administracyjnych w sprawach działalności gospodarczej, ochrony własności
przemysłowej, budżetu, dewizowych, papierów wartościowych, bankowości,
ubezpieczeniowych, ceł, cen, stawek taryfowych oraz opłat, z wyjątkiem opłat
w sprawach, o których mowa w § 4.
§ 4. Izba Ogólnoadministracyjna sprawuje, w granicach i trybie określonym
przez właściwe przepisy, nadzór nad orzecznictwem wojewódzkich sądów
administracyjnych w sprawach niewymienionych w § 2 i 3, a w szczególności w sprawach z zakresu budownictwa i nadzoru budowlanego, zagospodarowania
przestrzennego, gospodarki wodnej, ochrony środowiska, rolnictwa, leśnictwa,
zatrudnienia, ustroju samorządu terytorialnego, gospodarki nieruchomościami,
prywatyzacji mienia, powszechnego obowiązku wojskowego, spraw wewnętrznych,
a także cen, opłat i stawek taryfowych, jeżeli są związane ze sprawami należącymi do
właściwości tej Izby.
§ 5. Pracami każdej z Izb kieruje wiceprezes wyznaczony do pełnienia tej funkcji
przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Art. 48. § 1. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawy dyscyplinarne
sędziów sądów administracyjnych i asesorów sądowych:
1) w pierwszej instancji – w składzie trzech sędziów;
2) w drugiej instancji – w składzie siedmiu sędziów.
§ 2. Do orzekania w sprawach dyscyplinarnych uprawnieni są wszyscy
sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyjątkiem Prezesa Naczelnego
Sądu Administracyjnego, wiceprezesów Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz
Rzecznika Dyscyplinarnego Naczelnego Sądu Administracyjnego i jego zastępcy.
§ 3. Skład sądu dyscyplinarnego wyznacza Kolegium Naczelnego Sądu
Administracyjnego w drodze losowania, z listy sędziów Naczelnego Sądu
Administracyjnego. Składowi orzekającemu przewodniczy sędzia najstarszy służbą na
stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego.
§ 4. Rzecznika Dyscyplinarnego Naczelnego Sądu Administracyjnego i jego
zastępcę wybiera Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego na okres czterech
lat.
§ 5. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może wyznaczyć z grona sędziów
sądów administracyjnych Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego do
prowadzenia określonej sprawy dyscyplinarnej sędziego sądu administracyjnego lub
asesora sądowego. Wyznaczenie Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego jest
równoznaczne z żądaniem podjęcia czynności wyjaśniających. Nadzwyczajny
Rzecznik Dyscyplinarny może wszcząć postępowanie dyscyplinarne albo wstąpić do
toczącego się postępowania. Wyznaczenie Nadzwyczajnego Rzecznika
Dyscyplinarnego wyłącza Rzecznika Dyscyplinarnego Naczelnego Sądu
Administracyjnego lub jego zastępcę od podejmowania czynności w sprawie.
W uzasadnionych przypadkach, w szczególności śmierci lub przedłużającej się przeszkody w pełnieniu funkcji Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego,
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wyznacza w miejsce tej osoby innego sędziego
sądu administracyjnego. Do czynności podejmowanych przez Nadzwyczajnego
Rzecznika Dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące czynności
podejmowanych przez Rzecznika Dyscyplinarnego Naczelnego Sądu
Administracyjnego lub jego zastępcę. Funkcja Nadzwyczajnego Rzecznika
Dyscyplinarnego wygasa z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o odmowie
wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, umorzeniu postępowania dyscyplinarnego
albo uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne.