Uchwalenie: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju
Wejscie w życie: 1 października 2010
Ostatnia Zmiana: 1 stycznia 2021
Ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju
Art. 4. 1. Dyrektor jest powoływany przez ministra właściwego do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki, zwanego dalej „Ministrem”. Kandydata na stanowisko
Dyrektora wyłania się w drodze konkursu przeprowadzonego przez Ministra.
2. Minister ogłasza konkurs na stanowisko Dyrektora:
1) co najmniej na 6 tygodni przed upływem kadencji Dyrektora;
2) niezwłocznie – w przypadku odwołania albo śmierci Dyrektora.
3. Dyrektor powołuje nie więcej niż dwóch zastępców Dyrektora spośród
kandydatów wyłonionych w drodze konkursu przeprowadzonego przez Dyrektora.
4. Dyrektor ogłasza konkurs na stanowisko zastępcy Dyrektora:
1) co najmniej na 6 tygodni przed upływem kadencji zastępcy Dyrektora;
2) niezwłocznie – w przypadku odwołania albo śmierci zastępcy Dyrektora.
5. Informację o ogłoszonym konkursie Dyrektor przekazuje niezwłocznie
Ministrowi.
6. W przypadku niewyłonienia w drodze konkursu kandydata na stanowisko
Dyrektora Minister przeprowadza nowy konkurs.
7. W przypadku niewyłonienia w drodze konkursu kandydata na stanowisko
zastępcy Dyrektora Dyrektor przeprowadza nowy konkurs.
8. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze
rozporządzenia, regulaminy konkursów na stanowiska, o których mowa w ust. 1 i 3,
sposób wyłaniania komisji konkursowej, sposób publikacji informacji o konkursie
oraz dokumentowania spełniania wymagań dotyczących doświadczenia i kwalifikacji
zawodowych kandydatów, uwzględniając konieczność zapewnienia przejrzystości
i rzetelności procedury konkursowej.
Art. 11. 1. Dyrektor przygotowuje:
1) projekt rocznego planu finansowego Centrum;
2) projekt rocznego planu działalności Centrum;
3) okresowe i końcowe sprawozdania z realizacji strategicznych programów badań
naukowych i prac rozwojowych;
4) roczne sprawozdanie z działalności Centrum;
5) roczne i kwartalne sprawozdania finansowe Centrum.
2. W terminie do dnia 31 grudnia każdego roku Dyrektor przedstawia Ministrowi
do zatwierdzenia pozytywnie zaopiniowany przez Radę projekt rocznego planu
działalności Centrum na rok następny.
3. W terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku obrotowym
Dyrektor przedstawia Ministrowi roczne sprawozdanie z działalności Centrum, obejmujące w szczególności informacje o stopniu realizacji poszczególnych zadań Centrum. Do sprawozdania dołącza się opinię Rady.
4. W terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku obrotowym
Dyrektor przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia roczne sprawozdanie finansowe
Centrum, obejmujące w szczególności informacje o stopniu wykorzystania środków
przeznaczonych na finansowanie poszczególnych zadań Centrum, wraz z opinią Rady
oraz sprawozdaniem z badania sporządzonym przez firmę audytorską, o której mowa
w art. 50.
5. W terminie do końca miesiąca następującego po zakończeniu każdego
kwartału Dyrektor przedstawia Ministrowi kwartalne sprawozdanie finansowe
Centrum, obejmujące w szczególności informacje o stopniu wykorzystania środków
przeznaczonych na finansowanie poszczególnych zadań Centrum.
6. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze
rozporządzenia, niezbędne elementy rocznego sprawozdania z działalności Centrum,
mając na uwadze zakres i skuteczność sprawowania przez Ministra nadzoru nad
realizacją zadań Centrum.
Art. 12. 1. W skład Rady wchodzi:
1) dziesięciu członków powołanych spośród kandydatów wskazanych przez
środowiska naukowe, posiadających co najmniej stopień naukowy doktora,
aktywnie prowadzących badania naukowe lub prace rozwojowe;
2) dziesięciu członków powołanych spośród aktywnych zawodowo kandydatów
wskazanych przez środowiska społeczno-gospodarcze i finansowe;
3) jedenastu członków wskazanych przez ministrów właściwych do spraw:
gospodarki, gospodarki morskiej, informatyzacji, klimatu, szkolnictwa wyższego
i nauki, rolnictwa, środowiska, transportu, wewnętrznych, zdrowia oraz przez
Ministra Obrony Narodowej, spośród osób będących pracownikami
administracji rządowej, do których kompetencji należą sprawy nauki.
2. Kandydatem na członka Rady może być osoba, która:
1) korzysta z pełni praw publicznych;
2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub
przestępstwo skarbowe;
3) posiada wiedzę i niezbędne doświadczenie zawodowe w zakresie działalności
naukowej.
3. W pracach Rady może uczestniczyć, z głosem doradczym, przedstawiciel
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz po jednym przedstawicielu wyznaczonym
przez ministrów właściwych do spraw:
1) budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa,
2) energii,
3) finansów publicznych,
4) gospodarki złożami kopalin,
5) pracy,
6) rodziny,
7) rozwoju regionalnego,
8) rybołówstwa,
9) zabezpieczenia społecznego,
10) żeglugi śródlądowej
– spośród osób będących pracownikami administracji rządowej, do których
kompetencji należą sprawy nauki.
4. Osoby, o których mowa w ust. 3, uczestniczą w pracach Rady, jeżeli
przedmiotem posiedzenia są sprawy wchodzące w zakres zadań wyznaczających je
ministrów.
Art. 13. 1. Minister powołuje i odwołuje członków Rady.
2. Kadencja Rady trwa 4 lata, przy czym co 2 lata następuje wymiana piętnastu
członków Rady.
3. Ta sama osoba może pełnić funkcję członka Rady nie dłużej niż przez dwie
kadencje.
4. Minister odwołuje członka Rady w przypadku:
1) złożenia rezygnacji;
2) utraty zdolności do pełnienia powierzonych obowiązków na skutek długotrwałej
choroby, trwającej co najmniej 6 miesięcy;
3) niewypełniania lub nienależytego wypełniania obowiązków;
4) zaprzestania spełniania któregokolwiek z wymagań określonych w art. 12 ust. 2
pkt 1 i 2;
5) złożenia wniosku o jego odwołanie przez właściwego ministra, o którym mowa
w art. 12 ust. 1 pkt 3.
5. W przypadku odwołania lub śmierci członka Rady przed upływem kadencji
Minister niezwłocznie powołuje na jego miejsce inną osobę do końca kadencji,
z zachowaniem zasady, o której mowa w art. 12 ust. 1.
6. Członkostwa w Radzie nie można łączyć z członkostwem w Komisji
Ewaluacji Nauki oraz Komitecie Polityki Naukowej, o których mowa w przepisach
ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, oraz
w organach Narodowego Centrum Nauki i Narodowej Agencji Wymiany
Akademickiej.
7. Członkiem Rady nie może być również osoba pełniąca funkcję:
1) rektora lub funkcję kierowniczą w uczelni;
2) dyrektora instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk;
3) dyrektora instytutu badawczego;
3a) dyrektora instytutu działającego w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz;
4) prezesa lub wiceprezesa Polskiej Akademii Nauk;
5) prezesa lub wiceprezesa Polskiej Akademii Umiejętności;
5a) Prezesa i Wiceprezesa Centrum Łukasiewicz;
6) przewodniczącego Rady Doskonałości Naukowej;
7) przewodniczącego Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego;
8) przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego Rady Głównej Instytutów
Badawczych;
9) przewodniczącego Polskiej Komisji Akredytacyjnej.
8. Członkostwo w Radzie wygasa z dniem powołania w skład organów,
o których mowa w ust. 6, albo objęcia funkcji, o których mowa w ust. 7. Minister
niezwłocznie powołuje w miejsce członka Rady, którego członkostwo wygasło, inną
osobę na okres do końca kadencji, z zachowaniem zasady, o której mowa
w art. 12 ust. 1.
Art. 14. 1. Pracami Rady kieruje przewodniczący wybierany przez Radę spośród
jej członków.
2. Przewodniczący zwołuje posiedzenia Rady w miarę potrzeb, nie rzadziej
jednak niż raz na 2 miesiące.
3. Przewodniczący zwołuje posiedzenia Rady z własnej inicjatywy, na wniosek
Ministra, Dyrektora lub co najmniej pięciu członków Rady, nie później niż w terminie
2 tygodni od dnia otrzymania wniosku.
4. Rada wydaje opinie w drodze uchwały podjętej bezwzględną większością
głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków Rady.
5. Projekty opinii przygotowują komisje Rady właściwe do spraw: finansów,
realizacji strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych oraz
realizacji innych programów, a w przypadku gdy jest to uzasadnione potrzebą
zapewnienia efektywności działania, także inne komisje, powołane przez
Przewodniczącego spośród członków Rady. Komisje mogą zasięgać opinii ekspertów
zewnętrznych.
6. Szczegółowy tryb działania Rady, wyboru przewodniczącego oraz
powoływania komisji, o których mowa w ust. 5, i komisji odwoławczej, o której
mowa w art. 40 ust. 2, określa regulamin ustanowiony przez Radę.
7. Zamiejscowi członkowie Rady otrzymują zwrot kosztów podróży na zasadach
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy.
8. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze
rozporządzenia, wysokość miesięcznego wynagrodzenia przewodniczącego oraz
członków Rady, mając na uwadze zakres wykonywanych przez nich zadań oraz
znaczenie tych zadań dla efektywnego funkcjonowania Centrum.
Art. 16. 1. W skład Komitetu Sterującego wchodzą:
1) po jednym przedstawicielu Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do
spraw szkolnictwa wyższego i nauki, ministra właściwego do spraw
wewnętrznych oraz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
2) po jednym przedstawicielu środowisk gospodarczych reprezentujących przemysł
obronny, sektor energetyczny oraz technologii informatycznych
i komunikacyjnych, wskazanych przez Ministra Obrony Narodowej.
2. Kandydatem na członka Komitetu Sterującego może być osoba, która spełnia
kryteria określone w art. 12 ust. 2 oraz posiada poświadczenie bezpieczeństwa
upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą „tajne”.
3. Minister powołuje i odwołuje członków Komitetu Sterującego.
3a. Minister odwołuje członka Komitetu Sterującego w przypadku:
1) złożenia rezygnacji;
2) utraty zdolności do pełnienia powierzonych obowiązków na skutek długotrwałej
choroby, trwającej co najmniej 6 miesięcy;
3) niewypełniania lub nienależytego wypełniania obowiązków;
4) zaprzestania spełniania któregokolwiek z wymagań określonych w art. 12 ust. 2
pkt 1 i 2 lub utraty poświadczenia bezpieczeństwa, o którym mowa w ust. 2;
5) złożenia wniosku o jego odwołanie przez właściwego ministra, o którym mowa
w ust. 1, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
4. W pracach Komitetu Sterującego może uczestniczyć z głosem doradczym
przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
5. Kadencja Komitetu Sterującego trwa 4 lata.
6. Do członków Komitetu Sterującego stosuje się odpowiednio przepisy art. 13
ust. 3, 6 i 7.
7. W przypadku odwołania lub śmierci członka Komitetu Sterującego przed
upływem kadencji, Minister niezwłocznie powołuje na jego miejsce inną osobę na
okres do końca kadencji, z zachowaniem zasady, o której mowa w ust. 1.
Art. 17. Do zadań Komitetu Sterującego należy:
1) przygotowywanie i przedstawianie Ministrowi do zatwierdzenia projektów
strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych na rzecz
obronności i bezpieczeństwa państwa;
2) określanie zakresów tematycznych badań naukowych lub prac rozwojowych na
rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa;
3) koordynowanie realizacji badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz
obronności i bezpieczeństwa państwa w ramach strategicznych programów
badań naukowych i prac rozwojowych lub innych zadań Centrum;
4) wyrażanie opinii w sprawach okresowych sprawozdań i końcowego
sprawozdania z realizacji strategicznego programu badań naukowych i prac
rozwojowych, w ramach którego są realizowane badania naukowe lub prace
rozwojowe na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa;
5) przygotowywanie propozycji podziału środków finansowych na badania
naukowe i prace rozwojowe na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa
w ramach środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 11 ustawy
z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
6) ogłaszanie konkursów na wykonanie projektów w zakresie badań naukowych lub
prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa;
7) ustalanie i ogłaszanie regulaminów konkursów, o których mowa w pkt 6;
8) wyznaczanie ekspertów lub zespołów ekspertów do oceny wniosków złożonych
w konkursach, o których mowa w pkt 6;
9) przygotowywanie i przekazywanie Dyrektorowi list rankingowych pozytywnie
zaopiniowanych wniosków złożonych w konkursach, o których mowa w pkt 6;
10) rozpatrywanie odwołań, o których mowa w art. 40 ust. 2;
11) końcowa ocena merytoryczna projektów, o których mowa w pkt 6.
Art. 30. 1. Do zadań Centrum należy także:
1) wspieranie komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych
oraz innych form ich transferu do gospodarki;
2) inicjowanie i realizacja programów obejmujących finansowanie badań
naukowych lub prac rozwojowych oraz działań przygotowujących do wdrożenia
wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych;
3) inicjowanie i realizacja programów obejmujących finansowanie badań
aplikacyjnych, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca
2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
4) udział w realizacji międzynarodowych programów badań naukowych lub prac
rozwojowych, w tym programów współfinansowanych ze środków
zagranicznych;
4a) finansowanie badań aplikacyjnych realizowanych w formie niepodlegających
współfinansowaniu z zagranicznych środków finansowych projektów
badawczych realizowanych w ramach programów lub inicjatyw
międzynarodowych ogłaszanych we współpracy dwu- lub wielostronnej oraz
projektów badawczych realizowanych przy wykorzystaniu przez polskie zespoły
badawcze wielkich międzynarodowych urządzeń badawczych;
5) upowszechnianie w środowisku naukowym i gospodarczym informacji
o planowanych i ogłaszanych konkursach na wykonanie projektów
finansowanych przez Centrum;
6) popularyzowanie efektów zrealizowanych zadań;
7) realizacja innych zadań zlecanych przez Ministra, przy zapewnieniu środków
finansowych na te cele.
2. Centrum wspiera rozwój kadry naukowej, w szczególności przez
finansowanie programów adresowanych do młodych naukowców w rozumieniu
art. 360 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
3. Przy realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, Centrum może, na
podstawie umów, współpracować z podmiotami krajowymi i zagranicznymi.
4. Centrum może, za zgodą Ministra, zlecać realizację zadań, o których mowa
w ust. 1 i 2, wyłonionym w drodze otwartego konkursu ofert organizacjom
pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia
24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U.
z 2020 r. poz. 1057).
5. Centrum może uczestniczyć w realizacji programów operacyjnych, o których
mowa w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 20142020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818).
6. W zakresie realizacji programów operacyjnych, o których mowa w ustawie
z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności
finansowanych w perspektywie finansowej 20142020, Centrum może wykonywać
również inne zadania niż wskazane w ust. 1.

Art. 30a. 1. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 29 i art. 30 ust. 1 i 2,
Centrum może:
1) udzielać finansowania w formie:
a) wsparcia bezzwrotnego,
b) pomocy zwrotnej, o której mowa w art. 67 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu
Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz
ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu
Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz
uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347
z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.),
c) instrumentów finansowych, o których mowa w art. 2 lit. p rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z dnia 25
października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie
do budżetu ogólnego Unii oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE,
Euratom) nr 1605/2002 (Dz. Urz. UE L 298 z 26.10.2012, str. 1, z późn. zm.);
2) utworzyć spółki, obejmować lub nabywać udziały i akcje lub obejmować
warranty subskrypcyjne uprawniające do zapisu lub objęcia akcji w spółkach
mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą;
3) obejmować lub nabywać certyfikaty inwestycyjne, o których mowa w art. 117
ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu
alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 95 i 695).
2. Przepisy ust. 1 mogą być odpowiednio stosowane w przypadku wsparcia
udzielanego ze środków innych niż pochodzące z budżetu Unii Europejskiej.
Art. 32. 1. W przypadku wyników:
1) badań naukowych będących wynalazkiem, wzorem użytkowym, wzorem
przemysłowym lub topografią układu scalonego, wyhodowaną albo odkrytą
i wyprowadzoną odmianą rośliny,
2) prac rozwojowych
– powstałych w ramach prac lub zadań finansowanych przez Centrum oraz know-how
związanego z tymi wynikami, prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa
ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego lub układu
scalonego oraz prawa do ochrony wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej przez
hodowcę odmiany rośliny przysługuje podmiotowi, któremu Dyrektor przyznał środki
finansowe, chyba że umowa między Centrum a podmiotem otrzymującym środki
finansowe albo decyzja o przyznaniu środków stanowi inaczej.
2. Do własności majątkowych praw autorskich powstałych w wyniku realizacji
zadań finansowanych przez Centrum stosuje się przepisy ustawy z dnia 4 lutego
1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1231 oraz z
2020 r. poz. 288).
3. Właścicielem wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego lub
topografii układu scalonego, wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany
rośliny oraz autorskich praw majątkowych powstałych w wyniku realizacji projektu dotyczącego badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności
i bezpieczeństwa państwa, finansowanych przez Centrum, jest Skarb Państwa
reprezentowany przez podmiot wskazany w umowie o wykonanie i finansowanie
projektu, jeżeli umowa ta tak stanowi.
4. W przypadku finansowania przez Centrum projektu dotyczącego badań
naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa
Skarb Państwa może, w terminie do dwunastu miesięcy od dnia zakończenia realizacji
projektu, złożyć podmiotowi, któremu Dyrektor przyznał środki finansowe, pisemne
oświadczenie o korzystaniu z utworu lub z wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru
przemysłowego lub topografii układu scalonego, wyhodowanej albo odkrytej
i wyprowadzonej odmiany rośliny powstałych w wyniku realizacji tego projektu.
W takim przypadku Skarb Państwa uprawniony jest do nieodpłatnego korzystania
z utworu na polach eksploatacji wymienionych w złożonym oświadczeniu, wybranych
spośród wszystkich znanych na dzień zakończenia projektu, lub z wynalazku, wzoru
użytkowego, wzoru przemysłowego lub topografii układu scalonego, wyhodowanej
albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny na zasadzie licencji pełnej,
niewyłącznej, nieograniczonej terytorialnie i czasowo, wraz z prawem do
dokonywania dowolnych zmian, adaptacji, przeróbek i modyfikacji oraz prawem do
udzielania sublicencji. Skarb Państwa reprezentowany jest w tych sprawach przez
podmiot wskazany w umowie o wykonanie i finansowanie projektu, a przy braku
takiego wskazania – Ministra Obrony Narodowej.
5. Do wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych lub topografii
układów scalonych, wyhodowanych albo odkrytych i wyprowadzonych odmian
roślin, uzyskanych przez pracownika uczelni publicznej w ramach wykonywania
obowiązków ze stosunku pracy w tej uczelni, stosuje się przepisy ustawy z dnia
20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
6. Do wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych lub topografii
układów scalonych, wyhodowanych albo odkrytych i wyprowadzonych odmian
roślin, uzyskanych przez pracownika instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk
w ramach wykonywania obowiązków ze stosunku pracy w tym instytucie, stosuje się
przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U.
z 2019 r. poz. 1183, 1655 i 2227 oraz z 2020 r. poz. 695 i 1086).
Art. 37. 1. W konkursie na wykonanie projektów mogą brać udział:
1) podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 48 ustawy z dnia 20 lipca
2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
1a) grupy podmiotów, w skład których wchodzą co najmniej dwa podmioty,
o których mowa w pkt 1, albo co najmniej jeden z tych podmiotów oraz co
najmniej jeden przedsiębiorca;
2) (uchylony)
3) (uchylony)
4) centra naukowo-przemysłowe w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r.
o instytutach badawczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1383);
5) centra Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r.
o Polskiej Akademii Nauk;
5a) (uchylony)
6) biblioteki naukowe;
7) przedsiębiorcy mający status centrum badawczo-rozwojowego w rozumieniu
ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności
innowacyjnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1402 oraz z 2020 r. poz. 568);
8) jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną i siedzibę na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
9) osoby fizyczne;
10) przedsiębiorcy prowadzący badania naukowe w innej formie organizacyjnej niż
określone w pkt 18.
2. W przypadku projektu zgłoszonego przez osobę fizyczną Dyrektor wydaje
promesę finansowania. Warunkiem przyznania środków finansowych na wykonanie
projektu jest zatrudnienie tej osoby przez podmiot, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, albo
grupę podmiotów, o której mowa w ust. 1 pkt 1a.
2a. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do osób fizycznych, których projekty
zakwalifikowano do finansowania w ramach programów lub przedsięwzięć
związanych ze wsparciem komercjalizacji wyników badań naukowych i prac
rozwojowych lub ochrony patentowej.
3. Podmioty, o których mowa w ust. 1, przystępując do konkursu, są
zobowiązane przedstawić oświadczenie o niefinansowaniu i nieubieganiu się
o finansowanie zadań objętych wnioskiem ze środków pochodzących z innych źródeł.
Art. 38. 1. Dyrektor, z zastrzeżeniem art. 17 pkt 8, wyznacza ekspertów lub
powołuje zespoły ekspertów spośród wybitnych przedstawicieli środowisk
naukowych, gospodarczych i finansowych, w tym ekspertów zagranicznych.
2. Eksperci lub zespoły ekspertów oceniają wnioski złożone w konkursie i na tej
podstawie przygotowują i przekazują Dyrektorowi listę rankingową pozytywnie
zaopiniowanych wniosków, z zastrzeżeniem art. 17 pkt 9, oraz dokonują innych ocen
i sporządzają opinie dotyczące realizacji zadań Centrum, o których mowa w art. 27
30.
3. Eksperci oraz członkowie zespołów ekspertów otrzymują wynagrodzenie za
dokonanie ocen i sporządzenie opinii, o których mowa w ust. 2. Wysokość
wynagrodzenia ustala Dyrektor.
4. Dyrektor wyłącza eksperta lub członka zespołu ekspertów z postępowań,
o których mowa w ust. 2, w przypadku stwierdzenia zagrożenia konfliktem interesów,
w szczególności w przypadku pozostawania eksperta lub członka zespołu ekspertów
z wnioskodawcą lub wykonawcą w:
1) związku małżeńskim, stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa do drugiego
stopnia włącznie;
2) takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub
obowiązki;
3) stosunku osobistym tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do
bezstronności eksperta;
4) stosunku służbowym lub innej formie współpracy w okresie 3 lat
poprzedzających złożenie wniosku, dokonanie oceny lub sporządzenie opinii,
o których mowa w ust. 2.
5. Dyrektor nie uwzględnia oceny lub opinii sporządzonej przez eksperta, który
został wyłączony z postępowania w sprawie danego wniosku zgodnie z ust. 4. Przepis
stosuje się również do ocen i opinii sporządzonych przez zespół ekspertów, w skład
którego wchodziła osoba wyłączona z postępowania w sprawie danego wniosku
zgodnie z ust. 4.
6. Dyrektor może zlecić przeprowadzenie zewnętrznego audytu w zakresie
prawidłowości i rzetelności wykonywania zadań przez ekspertów.
Art. 39. 1. Przy opiniowaniu wniosków złożonych w konkursie eksperci lub
zespoły ekspertów biorą pod uwagę w szczególności:
1) możliwość zastosowania wyników projektu w gospodarce lub ich innego
praktycznego wykorzystania;
2) stopień, w jakim wykonanie projektu przyczynia się do osiągnięcia celów
strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych lub realizacji
innych zadań Centrum.
2. Kryteria oceny wniosków złożonych w konkursie obejmują również:
1) wartość naukową projektu;
2) innowacyjność rozwiązania będącego rezultatem projektu;
3) dorobek wykonawców;
4) zasadność planowanych kosztów w stosunku do zakresu zadań objętych
projektem oraz w stosunku do oczekiwanych wyników;
5) planowaną współpracę przy wykonywaniu projektu między podmiotami,
o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 48 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. –
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, i przedsiębiorcami;
6) posiadanie odpowiednich zasobów materialnych i ludzkich niezbędnych do
wykonania projektu;
7) przewidywane efekty ekonomiczne.
3. W przypadku wniosków złożonych w konkursach, o których mowa w art. 17
pkt 6, przy ocenie projektów bierze się również pod uwagę możliwość zastosowania
wyników projektu w obszarze obronności i bezpieczeństwa państwa.
4. Opiniowanie wniosków dotyczących wykonania i finansowania projektów ze
środków, o których mowa w art. 46 ust. 2 pkt 2 i 3, odbywa się zgodnie z przepisami
dotyczącymi tych środków.
5. Dyrektor może w regulaminie konkursu, z wyłączeniem konkursów, o których
mowa w art. 17 pkt 6 i 7, rozszerzyć katalog, o którym mowa w ust. 1 i 2,
o dodatkowe kryteria oceny wniosków.
Art. 44. Projekty, których całkowita wartość przyznanego dofinansowania
przekracza 3 000 000 zł, podlegają obowiązkowemu zewnętrznemu audytowi.

Art. 44a. 1. Należności finansowe wynikające z rozliczenia środków
finansowych przyznanych na wykonanie projektów Dyrektor może umorzyć z urzędu
albo na wniosek dłużnika, jeżeli:
1) dłużnik został wykreślony z właściwego rejestru, a odpowiedzialność za długi
nie przeszła na osoby trzecie;
2) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie
uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych albo postępowanie
egzekucyjne okazało się nieskuteczne;
3) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika z przyczyn, o których mowa
w art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020
r. poz. 1228), albo umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których
mowa w art. 361 ust. 1 tej ustawy.
2. Dyrektor, na uzasadniony wniosek dłużnika albo z urzędu, może odroczyć
termin spłaty lub rozłożyć na raty płatność należności finansowej wynikającej z
rozliczenia środków finansowych przyznanych na wykonanie projektów, albo
umorzyć w całości albo w części należność finansową wynikającą z rozliczenia
środków finansowych przyznanych na wykonanie projektów, o ile umorzenie nie
będzie stanowiło pomocy publicznej lub pomocy de minimis, jeżeli:
1) wystąpiła nadzwyczajna zmiana stosunków gospodarczych, której strony nie
mogły przewidzieć w dniu otrzymania środków finansowych, z powodu której
zapłata należności przez dłużnika groziłaby znacznym pogorszeniem jego
sytuacji ekonomicznej;
2) wystąpiły ważne zdarzenia losowe niezależne od dłużnika;
3) jest to uzasadnione ryzykiem naukowym wynikającym z charakteru
wykonywanego projektu;
4) jest to uzasadnione ważnymi względami społecznymi lub gospodarczymi oraz
uzasadnionym interesem Skarbu Państwa.
3. Umorzenie należności finansowej wynikającej z rozliczenia środków
finansowych przyznanych na wykonanie projektów wymaga zgody Ministra w
przypadku, o którym mowa:
1) w ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 13, jeżeli wartość należności finansowej przekracza
150 000 zł;
2) w ust. 2 pkt 4.
4. Spłata należności finansowej odroczonej albo rozłożonej na raty następuje na
podstawie umowy zawartej z dłużnikiem.
5. Do umorzenia należności finansowych wynikających z rozliczenia środków
finansowych przyznanych na wykonanie projektów w przypadkach, o których mowa
w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy o pomocy publicznej lub pomocy
de minimis.
6. Dyrektor zamieszcza, na stronie podmiotowej Centrum w Biuletynie
Informacji Publicznej, kwartalną informację o umorzeniach należności finansowych wynikających z rozliczenia środków finansowych przyznanych na wykonanie
projektów, zawierającą wykaz podmiotów wraz ze wskazaniem wysokości
umorzonych kwot i przyczyn umorzenia, do końca miesiąca następującego po
zakończeniu kwartału.

Art. 44b. 1. Dyrektor, za zgodą Ministra, może zarządzić realizację zadań
Centrum, z wyłączeniem zadań realizowanych w ramach strategicznych programów
badań naukowych i prac rozwojowych, w trybie uproszczonym, jeżeli jest to
uzasadnione potrzebą weryfikacji nowego modelu realizacji przyszłych programów
lub ochroną porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego
lub szczególnym interesem gospodarczym.
2. W konkursie na wykonanie projektów w programie realizowanym w trybie
uproszczonym mogą brać udział podmioty, o których mowa w art. 37 ust. 1, oraz
nieposiadające osobowości prawnej jednostki sektora finansów publicznych
i podmioty lecznicze.
3. Wybór wykonawców projektów w programie realizowanym w trybie
uproszczonym następuje w sposób przejrzysty i obiektywny.
4. Do realizacji zadań Centrum w trybie uproszczonym nie stosuje się przepisów
art. 35 ust. 2, art. 36 ust. 2 i 3 oraz art. 39 ust. 2 pkt 5 i 7.

Art. 44c. 1. Jeżeli badania naukowe lub prace rozwojowe dotyczą metod
prewencji rozprzestrzeniania się zakażenia lub zwalczania zakażenia lub choroby
zakaźnej będącej przyczyną ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu
epidemii, Dyrektor może, w drodze decyzji, za zgodą Ministra, przyznać środki
finansowe na wykonanie projektów obejmujących te badania naukowe lub prace
rozwojowe poza realizowanymi przez Centrum programami, z pominięciem
procedury konkursowej.
2. Przyznanie środków finansowych w trybie, o którym mowa w ust. 1, może
nastąpić na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 37 ust. 1, oraz nieposiadających
osobowości prawnej jednostek sektora finansów publicznych i podmiotów
leczniczych.
3. Do przyznawania środków finansowych w trybie, o którym mowa w ust. 1, nie
stosuje się przepisów art. 35 ust. 2, art. 38 i art. 39 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 13, 5 i 7.
4. Dyrektor zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie
podmiotowej Centrum informację o zawarciu umowy z podmiotem wybranym
w trybie, o którym mowa w ust. 1, wraz ze wskazaniem danych wykonawcy projektu,
ogólnym opisem projektu i uzasadnieniem wyboru tego projektu.
Art. 46. 1. Przychodami Centrum są środki finansowe otrzymywane w formie:
1) dotacji celowej na realizację strategicznych programów badań naukowych i prac
rozwojowych, innych zadań Centrum oraz na realizację badań naukowych i prac
rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, przekazywanej na
wniosek Dyrektora;
2) dotacji podmiotowej na pokrycie bieżących kosztów zarządzania realizowanymi
przez Centrum zadaniami, o których mowa w pkt 1, w tym kosztów
wynagradzania ekspertów i zespołów ekspertów, o których mowa w art. 38
ust. 1;
3) dotacji celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji
dotyczących obsługi realizacji zadań, o których mowa w pkt 1.
2. Przychodami Centrum mogą być środki finansowe pochodzące z innych
źródeł, w szczególności z:
1) tytułu realizacji innych zadań Centrum oraz zadań, o których mowa w art. 27
ust. 3;
2) budżetu Unii Europejskiej;
3) międzynarodowych programów badawczych;
4) komercjalizacji wyników prowadzonych badań naukowych lub prac
rozwojowych;
5) odsetek od wolnych środków przekazanych w depozyt zgodnie z przepisami
o finansach publicznych;
6) zapisów i darowizn;
7) tytułu realizacji zadań Centrum, o których mowa w art. 29 i art. 30 ust. 1 i 2.
3. Środki, o których mowa w ust. 2 pkt 47, Centrum może, po uregulowaniu
należności podatkowych, wykorzystywać na finansowanie zadań, o których mowa w
art. 27, art. 29 i art. 30. Środki niewykorzystane w danym roku nie podlegają zwrotowi
do budżetu państwa.
Art. 48. 1. Centrum prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na podstawie
rocznego planu finansowego ustalanego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, na okres roku obrotowego. Rokiem
obrotowym jest rok kalendarzowy.
1a. Minister po zasięgnięciu opinii Ministra Obrony Narodowej i ministra
właściwego do spraw wewnętrznych ustala dla Centrum wysokość środków
finansowych w zakresie badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności
i bezpieczeństwa państwa.
2. Dyrektor, w porozumieniu z Ministrem, przygotowuje i, po uzyskaniu
pozytywnej opinii Rady, przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia projekt rocznego
planu finansowego Centrum i planu finansowego w układzie zadaniowym na dany rok
obrotowy oraz na 2 kolejne lata, z uwzględnieniem terminów określanych przez
ministra właściwego do spraw finansów publicznych dla przedłożenia materiałów do
projektu ustawy budżetowej.
3. Podstawę gospodarki finansowej Centrum w okresie od dnia 1 stycznia do
dnia zatwierdzenia przez Ministra rocznego planu finansowego Centrum stanowi
projekt tego planu pozytywnie zaopiniowany przez Radę.
4. Zmian planu finansowego Centrum dokonuje się w trybie i na zasadach
określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
5. Minister zwiększa wysokość środków finansowych ustalanych w planie
finansowym dotyczącym części budżetu państwa przeznaczonej na szkolnictwo
wyższe i naukę na zadania realizowane przez Centrum wraz ze wzrostem finansowego
udziału podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w realizację tych zadań.