Centrum tematu
Apelacja
Apelacja to środek odwoławczy od orzeczenia sądu pierwszej instancji. W sprawach cywilnych służy przede wszystkim zaskarżeniu wyroku, gdy strona zarzuca sądowi błąd w ustaleniach, naruszenie przepisów albo nieprawidłowe rozstrzygnięcie.
Co warto wiedzieć
Apelacja uruchamia kontrolę sprawy przez sąd drugiej instancji. W sprawie cywilnej wnosi się ją za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżony wyrok. Apelacja może dotyczyć całego wyroku albo tylko jego części, na przykład samej wysokości zasądzonej kwoty, rozstrzygnięcia o alimentach, kontaktach z dzieckiem albo kosztach procesu.
Przed przygotowaniem apelacji zwykle trzeba uzyskać wyrok z uzasadnieniem. To z uzasadnienia wynika, jakie fakty sąd uznał za udowodnione, jak ocenił dowody i dlaczego zastosował konkretne przepisy. Bez tej analizy łatwo napisać pismo, które jest tylko polemiką z wynikiem sprawy, a nie skutecznym środkiem odwoławczym.
Apelacja powinna wskazywać zaskarżone orzeczenie, zakres zaskarżenia, zarzuty, ich uzasadnienie oraz wniosek o zmianę albo uchylenie wyroku. W sprawach majątkowych trzeba także oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia. Najczęstsze zarzuty dotyczą błędnych ustaleń faktycznych, wadliwej oceny dowodów, pominięcia istotnego dowodu, naruszenia prawa materialnego albo naruszenia przepisów postępowania.
Sąd drugiej instancji nie rozpoznaje sprawy od początku w dowolnym zakresie. Co do zasady działa w granicach apelacji, choć nieważność postępowania bierze pod uwagę z urzędu. Nowe fakty i dowody można powoływać ostrożnie, ponieważ sąd może je pominąć, jeżeli strona mogła przedstawić je wcześniej.
Po rozpoznaniu apelacji sąd może ją oddalić, zmienić zaskarżony wyrok albo uchylić go i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W tym centrum akcent położony jest na apelację w postępowaniu cywilnym, w tym rodzinnym, pracowniczym i ubezpieczeniowym. Sprawy karne mają własne reguły w Kodeksie postępowania karnego, dlatego nie należy przenosić terminów i wymogów między tymi postępowaniami bez sprawdzenia właściwych przepisów.
Najczęściej potrzebne pisma
Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.
Rodzaje spraw w tym temacie
Najważniejsze warianty, które pomagają zawęzić szeroki temat do konkretnej sytuacji.
Najważniejsze przepisy
Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.
Najczęstsze pytania
Ile jest czasu na apelację w sprawie cywilnej?
Co do zasady apelację wnosi się w terminie 2 tygodni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Jeżeli sąd przedłużył termin sporządzenia uzasadnienia i zawiadomił o tym stronę, termin może wynosić 3 tygodnie.
Czy przed apelacją trzeba złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku?
W praktyce zwykle tak. Wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem składa się zasadniczo w terminie tygodnia od ogłoszenia wyroku, a termin apelacji biegnie od doręczenia wyroku z uzasadnieniem.
Gdzie składa się apelację?
Apelację składa się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, ale jest ona kierowana do sądu drugiej instancji. Sąd pierwszej instancji przekazuje akta dalej po wykonaniu czynności formalnych.
Co musi zawierać apelacja?
Apelacja powinna oznaczać zaskarżony wyrok, wskazywać czy jest zaskarżony w całości czy w części, zawierać zarzuty, ich uzasadnienie oraz wniosek o zmianę albo uchylenie wyroku.
Ile kosztuje apelacja?
Koszt zależy od rodzaju sprawy i wartości przedmiotu zaskarżenia. W typowej sprawie cywilnej trzeba też uwzględnić opłatę od wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem; osoba bez środków może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Czy w apelacji można powołać nowe dowody?
Można, ale trzeba wykazać, dlaczego nie zostały powołane wcześniej albo dlaczego potrzeba ich powołania powstała dopiero później. Sąd drugiej instancji może takie dowody pominąć.
Co oznacza oddalenie apelacji?
Oddalenie apelacji oznacza, że sąd drugiej instancji uznał ją za bezzasadną. Zaskarżone rozstrzygnięcie pozostaje wtedy w mocy w zakresie objętym apelacją.
Co może zrobić sąd, gdy uwzględni apelację?
Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy albo uchylić wyrok. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania następuje tylko w określonych sytuacjach.