Centrum tematu

Wydziedziczenie

Wydziedziczenie to pozbawienie prawa do zachowku osoby bliskiej, która normalnie mogłaby go żądać po śmierci spadkodawcy. Musi wynikać z testamentu i opierać się na jednej z przyczyn przewidzianych w Kodeksie cywilnym.

Przepisy Pisma

Co warto wiedzieć

Wydziedziczenie nie jest zwykłym pominięciem kogoś w testamencie. Jeżeli spadkodawca przekaże majątek innej osobie, ale nie wskaże skutecznej przyczyny wydziedziczenia, pominięty zstępny, małżonek albo rodzic może nadal dochodzić zachowku.

Wydziedziczyć można tylko w testamencie. Przyczyna powinna wynikać z jego treści i odpowiadać ustawowym podstawom: uporczywemu postępowaniu wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, umyślnemu przestępstwu przeciwko spadkodawcy albo osobie mu najbliższej, rażącej obrazie czci albo uporczywemu niedopełnianiu obowiązków rodzinnych. Ogólne sformułowanie bez opisu faktów może później prowadzić do sporu.

Skuteczność wydziedziczenia najczęściej bada się dopiero po śmierci spadkodawcy, zwykle w sprawie o zachowek. Osoba, która powołuje się na wydziedziczenie, powinna wykazać, że wskazana w testamencie przyczyna była rzeczywista i istniała w chwili sporządzenia testamentu. Dowodami mogą być dokumenty, korespondencja, zeznania świadków, wcześniejsze sprawy sądowe albo inne materiały pokazujące relacje rodzinne.

Wydziedziczenie może być nieskuteczne, jeżeli spadkodawca przebaczył osobie uprawnionej. Przebaczenie nie zawsze musi mieć formalną postać, dlatego w sporze liczą się konkretne okoliczności, zachowanie spadkodawcy i treść późniejszych oświadczeń.

Trzeba też odróżnić skutki wobec osoby wydziedziczonej od sytuacji jej dzieci. Zstępni wydziedziczonego zstępnego mogą być uprawnieni do zachowku, nawet jeżeli wydziedziczony rodzic żył w chwili otwarcia spadku. Dlatego testament z wydziedziczeniem powinien być przygotowany precyzyjnie i z uwzględnieniem całej struktury rodziny.

Najczęściej potrzebne pisma

Najbardziej praktyczne dokumenty powiązane z tym problemem. Gotowe wzory prowadzą bezpośrednio do formularza, a pozostałe pozycje porządkują listę dokumentów do rozbudowy.

Testament z wydziedziczeniem do przygotowania w bazie wzorów Pozew o zachowek mimo wydziedziczenia do przygotowania w bazie wzorów Odpowiedź na pozew o zachowek z powołaniem na wydziedziczenie do przygotowania w bazie wzorów Pismo procesowe kwestionujące skuteczność wydziedziczenia do przygotowania w bazie wzorów Wezwanie do zapłaty zachowku mimo wydziedziczenia do przygotowania w bazie wzorów

Najważniejsze przepisy

Wybrane artykuły, od których najczęściej zaczyna się analizę tego tematu.

art. 1008 kc Wydziedziczenie Art. 1008. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku: 1) wbrew woli spadkodawcy postępuje up... art. 1009 kc Ujawnienie przyczyny Art. 1009. Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. art. 1010 kc Wpływ przebaczenia Art. 1010. § 1. Spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył. § 2. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności pr... art. 1011 kc Wydziedziczenie zastępnego Art. 1011. Zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę. TYTUŁ V Przyjęcie i odrzucenie spadku

Najczęstsze pytania

Czy można kogoś wydziedziczyć za życia?

Tak, ale tylko w testamencie, który wywołuje skutki po śmierci spadkodawcy. Nie składa się do sądu osobnego pozwu o wydziedziczenie za życia.

Czy jest termin na wydziedziczenie albo jego podważenie?

Spadkodawca może sporządzić lub zmienić testament za życia, jeżeli ma zdolność testowania. Po śmierci spór o wydziedziczenie najczęściej pojawia się przy roszczeniu o zachowek, które co do zasady przedawnia się po 5 latach od ogłoszenia testamentu.

Gdzie złożyć pismo dotyczące wydziedziczenia?

Samo wydziedziczenie umieszcza się w testamencie. Po śmierci spadkodawcy spór trafia zwykle do sądu cywilnego w sprawie o zachowek albo do sądu spadku, jeżeli kwestia pojawia się przy postępowaniu spadkowym.

Ile kosztuje wydziedziczenie?

Testament własnoręczny nie wymaga opłaty sądowej. Przy testamencie notarialnym pojawią się koszty notarialne, a w sprawie sądowej o zachowek opłata zależy przede wszystkim od wartości dochodzonego roszczenia.

Co musi zawierać testament z wydziedziczeniem?

Powinien jasno wskazywać osobę wydziedziczaną oraz konkretną przyczynę, która mieści się w ustawowych podstawach. Bez wskazania przyczyny wydziedziczenie może być nieskuteczne.

Czy brak kontaktu z rodzicem wystarczy do wydziedziczenia?

Nie zawsze. Sąd bada, czy zachowanie było uporczywe, zawinione i czy rzeczywiście oznaczało niedopełnianie obowiązków rodzinnych albo inną ustawową podstawę wydziedziczenia.

Co dzieje się, gdy sąd uzna wydziedziczenie za skuteczne?

Osoba wydziedziczona traci prawo do zachowku po spadkodawcy. Nie oznacza to jednak automatycznie utraty prawa do zachowku przez jej zstępnych.

Co jeśli sąd uzna wydziedziczenie za bezskuteczne?

Osoba pominięta w testamencie może dochodzić zachowku, jeżeli spełnia pozostałe warunki. Sąd może wtedy zasądzić odpowiednią kwotę od osoby zobowiązanej.