1. Ustanawia się fundację pod nazwą „Zakład Narodowy imienia
Ossolińskich” (Ossolineum), zwaną dalej „Zakładem”.
2. Zakład działa pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Zakład nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru
fundacji.
Historycznym znakiem Zakładu jest znak, którego wzór stanowi
załącznik do ustawy.
Siedzibą Zakładu jest miasto Wrocław.
Celami Zakładu zgodnie z historyczną tradycją i postanowieniami
założyciela są:
1) utrzymywanie Narodowej Biblioteki Ossolineum i pomnażanie jej zbiorów,
zwłaszcza w zakresie humanistyki polskiej i słowiańskiej, oraz ich
opracowywanie i upowszechnianie,
2) utrzymywanie Muzeum Książąt Lubomirskich i pomnażanie jego zbiorów
w zakresie sztuki i pamiątek historycznych oraz ich opracowywanie
i upowszechnianie,
3) wspieranie i prowadzenie prac naukowo-badawczych,
4) działalność wydawnicza.
1. Dla realizacji celów określonych w art. 5 wyposaża się nieodpłatnie
Zakład w majątek obejmujący w dniu wejścia w życie ustawy Zakład Narodowy
imienia Ossolińskich – Bibliotekę Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu.
2. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa w przypadku dokonania
komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego Zakład Narodowy imienia
Ossolińskich – Wydawnictwo przekaże nieodpłatnie Zakładowi wszystkie akcje lub
udziały jakie Skarb Państwa obejmie w spółce powstałej w wyniku komercjalizacji
tego przedsiębiorstwa państwowego.
3. W spółce, o której mowa w ust. 2, uprawnieni pracownicy w rozumieniu
art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych
uprawnieniach pracowników (Dz. U. z 2017 r. poz. 1055) oraz ich spadkobiercy
zachowują prawo do nieodpłatnego nabycia akcji lub udziałów. Przepisy działu IV
ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach
pracowników, stosuje się odpowiednio, przy czym kompetencje w zakresie zbywania
akcji należą do Dyrektora Zakładu.
1. Zakład staje się z chwilą wpisania do rejestru fundacji, z mocy prawa,
użytkownikiem wieczystym gruntów, będących we władaniu Biblioteki Zakładu
Narodowego imienia Ossolińskich Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu,
w zakresie, w jakim stanowią one własność Skarbu Państwa lub gminy, oraz
nieodpłatnie właścicielem znajdujących się na tych gruntach budynków i innych
urządzeń.
2. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1, stwierdza się decyzją wojewody
w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub decyzją
zarządu gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.
3. Zakład jest zwolniony od pierwszej i rocznych opłat za użytkowanie wieczyste
gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, o których mowa w ust. 1,
jeżeli grunty te nie są wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej.
Zakład jest następcą prawnym fundacji ustanowionej przez Józefa
Maksymiliana Ossolińskiego.
1. Organami Zakładu są:
1) Rada Kuratorów,
2) Dyrektor.
2. Statut Zakładu określi w szczególności:
1) zasady powoływania i zakres kompetencji organów,
2) zakres działalności gospodarczej.
Zakład może prowadzić działalność gospodarczą, służącą realizacji jego
celów, w sposób przewidziany w statucie.
1. Źródłami finansowania Zakładu są:
1) dochody z majątku Zakładu,
2) dochody z działalności gospodarczej Zakładu,
3) darowizny, spadki i zapisy,
4) dywidendy z akcji lub udziałów spółki, o której mowa w art. 6 ust. 2.
2. Zakład otrzymuje z budżetu państwa dotacje na realizację zadań
państwowych:
1) utrzymywanie zbiorów Narodowej Biblioteki Ossolineum, ich pomnażanie,
opracowywanie i upowszechnianie,
2) utrzymywanie i pomnażanie zbiorów Muzeum Książąt Lubomirskich,
3) utrzymywanie wydawnictw niekomercyjnych.
3. Dywidendy, o których mowa w ust. 1 pkt 4, nie mogą być przeznaczane na
wykonywanie przez Zakład działalności gospodarczej.
1. Nadzór nad Zakładem sprawuje minister właściwy do spraw kultury
i ochrony dziedzictwa narodowego.
2. Do uprawnień nadzorczych ministra należy okresowa kontrola
wykorzystywania środków publicznych i realizacji celów statutowych Zakładu.
3. Statut Zakładu może być zmieniony przez Radę Kuratorów w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Zakład składa corocznie ministrowi właściwemu do spraw kultury
i ochrony dziedzictwa narodowego sprawozdanie ze swojej działalności.
Sprawozdanie jest udostępniane przez Zakład do publicznej wiadomości.
1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa
narodowego może uchylić decyzję Dyrektora Zakładu, pozostającą w rażącej
sprzeczności z przepisami prawa lub postanowieniami statutu albo z jego celami.
2. Od decyzji ministra, o której mowa w ust. 1, służy Zakładowi skarga do sądu
administracyjnego.
1. Jeżeli działanie Dyrektora Zakładu w istotny sposób narusza przepisy
prawa lub postanowienia statutu albo jest niezgodne z jego celem, minister właściwy
do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może wyznaczyć odpowiedni
termin do usunięcia tych uchybień.
2. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, minister
właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może zawiesić
Dyrektora Zakładu, wyznaczyć zarządcę tymczasowego i zażądać od Rady Kuratorów
przedstawienia w wyznaczonym terminie kandydatury nowego Dyrektora Zakładu.
3. Zarządca tymczasowy reprezentuje Zakład w sprawach wynikających
z zarządu, w tym również w postępowaniu sądowym; jest on obowiązany wykonywać
czynności potrzebne do prawidłowego działania Zakładu.
4. Od decyzji ministra, o których mowa w ust. 2, służy Zakładowi skarga do sądu
administracyjnego.
1. Prawo używania znaku historycznego, o którym mowa w art. 3, jako
znaku instytucji służy Zakładowi oraz jako znaku historycznego i towarowego spółce,
o której mowa w art. 6 ust. 2.
2. Prawo to nie może być zbyte lub udostępnione osobom trzecim bez zgody
Rady Kuratorów Zakładu.
3. W razie zajęcia znaku, o którym mowa w ust. 1, w trybie postępowania
egzekucyjnego, Zakładowi przysługuje prawo pierwokupu, chyba że Rada Kuratorów
Zakładu postanowi inaczej.
1. Minister Edukacji Narodowej:
1) nada Zakładowi statut,
2) w porozumieniu z Prezesem Polskiej Akademii Nauk powoła komisję
inwentaryzacyjną celem ustalenia majątku przekazywanego Zakładowi,
3) zgłosi Zakład do rejestru,
4) zwróci się, po zarejestrowaniu Zakładu, do podmiotów określonych w statucie
o wskazanie członków Rady Kuratorów.
2. Do czasu powołania Dyrektora Zakładu obowiązki Dyrektora pełni
dotychczasowy Dyrektor Biblioteki Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich
Polskiej Akademii Nauk.
W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do Zakładu stosuje się
przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2016 r. poz. 40).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia1).
1) Ustawa została ogłoszona w dniu 9 marca 1995 r. Załącznik do ustawy z dnia 5 stycznia 1995 r. Znak historyczny Zakładu