Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Obowiązuje
Artykuły 23
Wejście w życie 01.01.1996
Ostatnia zmiana 06.05.2026
art.
Widoczne: 23 z 23 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-4
Art. 1
Ustawa określa:
1) zasady ewidencji:
a) podatników,
b) płatników podatków,
c) płatników składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia
zdrowotne, zwanych dalej „płatnikami składek ubezpieczeniowych”;
2) zasady i tryb nadawania numeru identyfikacji podatkowej, zwanego dalej „NIP”;
3) zasady posługiwania się identyfikatorem podatkowym.
Art. 2
1. Osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. 2. Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków. 3. Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych. 4. Obowiązkowi ewidencyjnemu nie podlegają podatnicy, którzy posiadają numer identyfikacyjny nadany na podstawie art. 132 ust. 5, art. 134a ust. 4 oraz art. 138e ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, 894, 896, 1203, 1541 i 1811). 5. Obowiązkowi ewidencyjnemu nie podlegają podatnicy, którzy korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, wyłącznie w zakresie korzystania z tego zwolnienia.
Art. 3 PESEL i NIP jako identyfikatory podatkowe
1. Identyfikatorem podatkowym jest:
1) numer PESEL – w przypadku podatników będących osobami fizycznymi:
a) niebędącymi zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług lub nieprowadzącymi działalności gospodarczej albo
b) wykonującymi działalność, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, 1795 i 1826);
2) NIP – w przypadku pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu, o którym mowa w art. 2. 1a. W przypadku, gdy osoba fizyczna wykonująca działalność, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców:
1) jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług lub
2) prowadzi ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących
– identyfikatorem podatkowym jest NIP. 2. NIP nie może mieć ukrytego lub jawnego charakteru znaczącego, określającego pewne cechy podatnika, płatnika podatku albo płatnika składek ubezpieczeniowych.

Art. 3a. W przypadku gdy z odrębnych przepisów wynika obowiązek podawania NIP, obowiązek ten dotyczy wyłącznie podmiotów, które są obowiązane posiadać NIP na podstawie przepisów niniejszej ustawy.
Art. 4 W sprawach określonych w art. 5 ust. 1, art. 8b, art. 8c
W sprawach określonych w art. 5 ust. 1, art. 8b, art. 8c, art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1c właściwymi naczelnikami urzędów skarbowych są:
1) dla podatników podatku od towarów i usług – naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach podatku od towarów i usług;
2) (uchylony)
3) dla pozostałych podatników:
a) będących podatnikami podatku dochodowego – naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach tego podatku,
b) niebędących podatnikami podatku dochodowego – naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podatnika, a jeżeli podatnik nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w Polsce – naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście;
4) dla płatników podatków oraz płatników składek ubezpieczeniowych, niebędących jednocześnie podatnikami, o których mowa w pkt 1–3 – naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę płatnika; w pozostałych przypadkach właściwym naczelnikiem urzędu skarbowego jest naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście. Rozdział 2 Postępowanie w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej
rozdzial

Rozdział 2 - Postępowanie w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej

art. 5-10
Art. 5
Art. 6
Art. 7
W przypadku gdy z przepisów prawa podatkowego wynikają różne
terminy dokonania czynności, o których mowa w art. 6 ust. 1, 1a i 10, zgłoszenia
identyfikacyjnego dokonuje się jeden raz, w terminie najwcześniejszym.
Art. 8
Art. 9
Art. 10
rozdzial

Rozdział 3 - Zasady posługiwania się numerami identyfikacji podatkowej

art. 11-12
Art. 11
Art. 12
rozdzial

Rozdział 4 - Rejestr podatników

art. 13-15
Art. 13
Art. 14
Art. 15
rozdzial

Rozdział 5 - Przepisy karne

art. 16-17
Art. 17
(uchylony) Rozdział 6 Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
rozdzial

Rozdział 6 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe

art. 18-23
Art. 20
Numery identyfikacyjne nadane na podstawie ustawy wymienionej w art. 197) stają się NIP. Przepis art. 8 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 22
1. (pominięty) 2. Minister Finansów8) może, w drodze rozporządzenia, zwolnić na czas określony niektóre grupy podatników z obowiązku identyfikacyjnego.
7) Artykuł 19 zawiera zmiany do ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
8) Obecnie minister właściwy do spraw finansów publicznych, na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3 i art. 8 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275 i 1846), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r. 3. Minister Finansów8) może, w drodze rozporządzenia, ze względu na ochronę informacji niejawnych, uregulować odrębnie tryb nadawania numerów identyfikacji podatkowej oraz warunki posługiwania się tymi numerami.
Art. 23
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1996 r.
Brak wyników