Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o wykonywaniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA

1. Raportujące polskie instytucje finansowe są obowiązane do:
1) identyfikowania amerykańskich rachunków raportowanych oraz rachunków posiadanych przez wyłączone instytucje finansowe;
2) pozyskiwania i przekazywania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej lub organowi upoważnionemu:
a) informacji o amerykańskich rachunkach raportowanych, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. a Umowy FATCA,
b) informacji o niewystępowaniu w stosunku do prowadzonego rachunku finansowego okoliczności skutkujących powstaniem obowiązku, o którym mowa w lit. a. 2. Na potrzeby identyfikacji amerykańskich rachunków raportowanych oraz rachunków posiadanych przez wyłączone instytucje finansowe, raportujące polskie instytucje finansowe stosują, procedury sprawdzające określone w załączniku I do Umowy FATCA, przewidziane dla kategorii rachunków opisanych w tym załączniku, oraz żądają przedstawienia wskazanych w nim oświadczeń, wyjaśnień i dokumentów. 3. Jeżeli zgodnie z procedurami sprawdzającymi, o których mowa w ust. 2, polska instytucja finansowa jest obowiązana do uzyskania oświadczenia posiadacza rachunku w związku z otwarciem rachunku finansowego, uzyskuje ona to oświadczenie w trakcie procedur związanych z otwarciem takiego rachunku. 4. (uchylony) 4a. Oświadczenia, o których mowa w ust. 2, są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń i zawierają klauzulę o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń uważa się za spełniony także w przypadku oświadczeń o odpowiedzialności za składanie fałszywych oświadczeń składanych na formularzach W8 i W9, o których mowa w Umowie FATCA oraz załączniku I do Umowy FATCA. 5. Raportująca polska instytucja finansowa, która pośredniczy w wypłacie na rzecz wyłączonych instytucji finansowych płatności podlegającej amerykańskiemu podatkowi, na wniosek podmiotu, od którego otrzymuje taką płatność, informuje ten podmiot o jej tytule, kwocie oraz danych umożliwiających identyfikację posiadacza rachunku, na który dokonywana jest płatność, a także o nazwie i miejscu siedziby tych wyłączonych instytucji finansowych. 6. Raportująca polska instytucja finansowa jest obowiązana do uzyskania Globalnego Numeru Identyfikującego Pośrednika, o którym mowa w pkt 3 Uzgodnień Końcowych towarzyszących Umowie FATCA, przed pierwszym przekazaniem informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, poprzez rejestrację w IRS, oraz do jego wskazywania w informacjach przekazywanych zgodnie z ust. 1 pkt 2 lit. a. 7. Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są sporządzane za rok kalendarzowy i przekazywane w formie dokumentu elektronicznego, utworzonego na podstawie wzoru dokumentu elektronicznego zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego. 8. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) (uchylony)
2) format i tryb przekazywania informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w formie dokumentu elektronicznego
– mając na uwadze usprawnienie wypełniania, przekazywania i przetwarzania informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz uwzględniając potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności danych w nich zawartych, ich ochrony przed nieuprawnionym dostępem oraz wymogi dotyczące ich przekazywania przewidziane w Umowie FATCA, a także ustalenia wynikające z dwustronnego porozumienia lub dokonane w ramach procedury wzajemnego porozumiewania się, w zakresie określonym w art. 3 ust. 6 Umowy FATCA. 9. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki stosowania procedur sprawdzających określonych w załączniku I do Umowy FATCA, stosowanych na potrzeby identy- fikacji opisanych w nim kategorii rachunków, oraz przypadki, w których możliwy jest wybór określonych sposobów postępowania stosownie do postanowień tego załącznika, mając na uwadze warunki i możliwości przewidziane w tym zakresie w Umowie FATCA, a także specyfikę działalności raportujących polskich instytucji finansowych. 10. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, procedury i sposoby postępowania w sprawach określonych w art. 3 ust. 6 Umowy FATCA, będące wynikiem ustaleń dwustronnego porozumienia lub dokonanych w ramach procedury wzajemnego porozumiewania się – kierując się potrzebą usprawnienia wykonywania postanowień Umowy FATCA.

1. W przypadku przekazania przez właściwą władzę Stanów Zjednoczonych zawiadomienia o istotnym nieprzestrzeganiu obowiązków, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a Umowy FATCA, Szef Krajowej Administracji Skarbowej lub organ upoważniony, zwani dalej „kontrolującym”, przeprowadzają kontrolę wykonywania przez raportującą polską instytucję finansową, zwaną dalej „kontrolowanym”, obowiązków związanych z informowaniem o amerykańskich rachunkach raportowanych, zwaną dalej „kontrolą amerykańskich rachunków raportowanych”, w celu weryfikacji informacji przedstawionych w tym zawiadomieniu. 2. Kontrola amerykańskich rachunków raportowanych jest podejmowana niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1. 3. Wraz z zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli amerykańskich rachunków raportowanych kontrolujący informuje kontrolowanego o zakresie nieprawidłowości wskazanych w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1. 4. Kontrola amerykańskich rachunków raportowanych powinna zostać zakończona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 miesięcy od dnia jej wszczęcia. 5. W toku kontroli amerykańskich rachunków raportowanych kontrolujący jest uprawniony do żądania w szczególności udostępniania akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w postaci elektronicznej, w tym objętych tajemnicą prawnie chronioną, z wyłączeniem dokumentów i materiałów zawierających informacje niejawne. 6. Występując z żądaniem, o którym mowa w ust. 5, kontrolujący jest obowiązany zwracać szczególną uwagę na zasadę wzajemnego zaufania między instytucjami finansowymi a ich klientami. 7. Z czynności kontrolnych sporządza się protokół kontroli. Kontrolowany, który nie zgadza się z ustaleniami kontroli amerykańskich rachunków raportowanych zawartymi w protokole, może w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedstawić kontrolującemu zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując równocześnie stosowne dowody. 8. Kontrolujący jest obowiązany rozpatrzyć zastrzeżenia i w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania zawiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia, wskazując w szczególności, które zastrzeżenia nie zostały uwzględnione, wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym. 9. W przypadku niezłożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień w terminie określonym w ust. 7 przyjmuje się, że kontrolowany nie kwestionuje ustaleń kontroli amerykańskich rachunków raportowanych. 10. Kontrola amerykańskich rachunków raportowanych kończy się w dniu doręczenia wyniku kontroli. 11. Wynik kontroli sporządza się na podstawie protokołu kontroli, zastrzeżeń, zawiadomienia o sposobie ich załatwienia oraz wyjaśnień. Wynik kontroli zawiera:
1) oznaczenie kontrolującego;
2) oznaczenie kontrolowanego;
3) datę sporządzenia;
4) powołanie podstawy prawnej kontroli amerykańskich rachunków raportowanych;
5) opis przebiegu kontroli amerykańskich rachunków raportowanych;
6) końcowe ustalenia i wnioski zawierające informację o stwierdzeniu nieprawidłowości albo o ich braku;
7) wskazanie terminu usunięcia nieprawidłowości, jeżeli zostały stwierdzone;
8) informację o możliwych skutkach określonych w art. 5 ust. 2 lit. b Umowy FATCA;
9) podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, a jeżeli wynik kontroli został wydany w formie dokumentu elektronicznego – kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty. 12. Termin, o którym mowa w ust. 11 pkt 7, nie może być krótszy niż 1 miesiąc i dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia doręczenia wyniku kontroli. 13. Kontrolowany jest obowiązany poinformować kontrolującego o sposobie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości lub przyczynach ich nieusunięcia, bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia upływu terminu wyznaczonego na ich usunięcie. 14. W zakresie nieuregulowanym w ust. 1–13 do kontroli amerykańskich rachunków raportowanych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV rozdziału 1, z wyłączeniem art. 127 i art. 128, rozdziału 2, rozdziału 3, z wyłączeniem art. 133 i art. 133a, rozdziału 3a, rozdziału 4, z wyłączeniem art. 139, rozdziałów 5, 6, 9– 11, 14, 16, 22 i 23 oraz przepisy działu VI, z wyłączeniem art. 281, art. 282a, art. 291 i art. 292, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.

1. W odpowiedzi na zawiadomienie o istotnym nieprzestrzeganiu obowiązków, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a Umowy FATCA, Szef Krajowej Administracji Skarbowej przekazuje właściwej władzy Stanów Zjednoczonych informację o podjętych działaniach i dokonanych ustaleniach nie później niż w terminie 18 miesięcy od dnia otrzymania tego zawiadomienia. 2. Szef Krajowej Administracji Skarbowej przekazuje niezwłocznie kontrolowanemu informację, o której mowa w ust. 1.

Art. 10a. 1. Jeżeli raportująca polska instytucja finansowa lub inny podmiot zawiera porozumienie sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy lub Umowy FATCA, którego głównym celem lub jednym z głównych celów jest uniknięcie wykonywania obowiązków w zakresie identyfikowania amerykańskich rachunków raportowanych i przekazywania informacji o amerykańskich rachunkach raportowanych wynikających z ustawy lub Umowy FATCA, a sposób działania był sztuczny, uznaje się na potrzeby obowiązków wynikających z ustawy lub Umowy FATCA, że takie porozumienie nie zostało zawarte. 2. Sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. 3. Przez porozumienie, o którym mowa w ust. 1, rozumie się czynność podejmowaną lub zespół czynności podejmowanych w celu uniknięcia wykonywania obowiązków w zakresie identyfikowania amerykańskich rachunków raportowanych i przekazywania informacji o amerykańskich rachunkach raportowanych. Rozdział 4 Ochrona i udostępnianie zgromadzonych danych

1. Do przekazywania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, organom upoważnionym oraz podmiotowi, o którym mowa w art. 4 ust. 5, informacji, w trybie i zakresie przewidzianym ustawą, nie stosuje się przepisów ograniczających udostępnianie danych objętych tajemnicą prawnie chronioną, z wyjątkiem informacji niejawnych. 2. Dane zawarte w:
1) informacjach, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2,
2) informacjach, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. b Umowy FATCA,
3) aktach dokumentujących czynności określone w art. 7,
4) aktach kontroli amerykańskich rachunków raportowanych
– są objęte tajemnicą skarbową. 3. Dane osobowe przetwarzane w celu wykonywania zadań wynikających z ustawy i Umowy FATCA podlegają zabezpieczeniom zapobiegającym nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi lub przekazywaniu polegającym co najmniej na:
1) dopuszczeniu przez administratora danych do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób do tego uprawnionych;
2) sporządzonym na piśmie zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania ich w tajemnicy;
3) regularnym testowaniu i doskonaleniu stosowanych środków technicznych i organizacyjnych;
4) zapewnieniu bezpiecznej komunikacji w sieciach teleinformatycznych, w szczególności poprzez zagwarantowanie, by proces pozyskiwania i przekazywania danych osobowych podmiotom zewnętrznym wykorzystywał techniki kryptograficzne;
5) zapewnieniu ochrony przed nieuprawnionym dostępem do systemów informatycznych organów, o których mowa w ust. 1;
6) zapewnieniu integralności danych w systemach informatycznych organów, o których mowa w ust. 1;
7) określeniu zasad bezpieczeństwa przetwarzanych danych osobowych.

1. Dane zawarte w informacjach, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 1, są udostępniane wyłącznie organom wymienionym w art. 297 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa na zasadach określonych w tym przepisie. 1a. Dane zawarte w informacjach, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2, są udostępniane organom wymienionym w art. 297 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
– Ordynacja podatkowa oraz innym niż wymienione w tym przepisie organom podatkowym, gdy toczące się przed tym organem postępowanie lub czynności wykonywane przez ten organ są związane z prawidłowym określaniem podstaw opodatkowania i wysokości zobowiązania podatkowego lub wymiarem innych należności, których dochodzenie, zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest możliwe na wniosek obcego państwa. Udostępnienie informacji dla celów innych niż określone w zdaniu pierwszym wymaga uzyskania zgody właściwej władzy Stanów Zjednoczonych. 2. Dane, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 3 i 4, są udostępniane wyłącznie organom wymienionym w art. 297 § 1 pkt 1 i pkt 2a–7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa na zasadach określonych w tych przepisach. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1–2, akta spraw oznacza się klauzulą: „Tajemnica skarbowa”, a ich przekazanie następuje w trybie przewidzianym dla dokumentów zawierających informacje niejawne o klauzuli „zastrzeżone”. 4. Przekazanie żądań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej lub organu upoważnionego, o których mowa w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 5, następuje w trybie przewidzianym dla dokumentów zawierających informacje niejawne o klauzuli „zastrzeżone”.

1. Na potrzeby identyfikacji rachunków finansowych, otwartych między dniem 1 lipca 2014 r. a dniem wejścia w życie ustawy, jako amerykańskich rachunków raportowanych, raportujące polskie instytucje finansowe:
1) w przypadku rachunków finansowych osób fizycznych – występują do posiadacza rachunku z żądaniem przedstawienia oświadczenia, o którym mowa w ust. B części III załącznika I do Umowy FATCA, oraz potwierdzają jego zasadność, zgodnie z zasadami i procedurami określonymi w części III załącznika I do Umowy FATCA;
2) w przypadku rachunków finansowych osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej – stosują zasady i procedury określone w części V załącznika I do Umowy FATCA, w tym występują z żądaniem przedstawienia wymaganych oświadczeń. 2. W ramach procedury, o której mowa w ust. 1, raportujące polskie instytucje finansowe stosują wyłączenia od weryfikacji, identyfikacji oraz raportowania rachunków finansowych określone:
1) w ust. A części III załącznika I do Umowy FATCA – w przypadku rachunków finansowych osób fizycznych,
2) w ust. A części V załącznika I do Umowy FATCA – w przypadku rachunków finansowych osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej
– przy czym wskazane w ust. A części III oraz w ust. A części V załącznika I do Umowy FATCA salda ustala się na dzień wejścia w życie ustawy. 3. Raportujące polskie instytucje finansowe są obowiązane do przeprowadzenia, określonej w ust. 1, procedury identyfikacji rachunków finansowych jako amerykańskich rachunków raportowanych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, z tym że żądanie przedstawienia wymaganych oświadczeń powinno zostać skierowane do posiadacza rachunku nie później niż w terminie 120 dni od tego dnia. 4. W żądaniu, o którym mowa w ust. 1, raportująca polska instytucja finansowa informuje posiadacza rachunku, że w przypadku nieotrzymania wymaganych oświadczeń przed upływem 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy rachunek finansowy zostanie zablokowany. 5. Posiadacz rachunku jest obowiązany do przedstawienia oświadczeń wskazanych w żądaniu, o którym mowa w ust. 1. Oświadczenia te są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń i zawierają klauzulę o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń uważa się za spełniony także w przypadku oświadczeń o odpowiedzialności za składanie fałszywych oświadczeń składanych na formularzach W-8 i W-9, o których mowa w Umowie FATCA oraz załączniku I do tej umowy. 6. Raportująca polska instytucja finansowa jest obowiązana do blokady rachunku finansowego, jeżeli w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nie otrzymała w odniesieniu do tego rachunku oświadczenia wskazanego w żądaniu, o którym mowa w ust. 1. 7. Blokada rachunku finansowego polega na czasowym uniemożliwieniu dysponowania i korzystania ze wszystkich wartości majątkowych zgromadzonych na rachunku finansowym, w tym również przez instytucję finansową. Blokada może dotyczyć części wartości majątkowych znajdujących się na rachunku zbiorczym. 8. Wartościami majątkowymi są środki płatnicze, instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722), a także inne papiery wartościowe lub wartości dewizowe, prawa majątkowe, rzeczy ruchome oraz nieruchomości. 9. Blokady rachunku finansowego dokonuje się w terminie 3 dni roboczych, od dnia od upływu terminu, o którym mowa w ust. 6. 10. Raportująca polska instytucja finansowa niezwłocznie informuje posiadacza rachunku o blokadzie rachunku finansowego i warunkach jego odblokowania. 11. Raportująca polska instytucja finansowa dokonuje odblokowania rachunku finansowego nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania od posiadacza rachunku oświadczeń wskazanych w żądaniu, o którym mowa w ust. 1.