Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wymagań dotyczących sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 18 marca 2024 r. w sprawie wymagań dotyczących sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii
Rozporządzenie określa:
1) wymagania dotyczące sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, zwanej dalej „ustawą”, oraz inne paliwa;
2) sposób dokonywania pomiarów ilości energii elektrycznej na potrzeby ustalenia rzeczywistego rozliczenia obowiązku wytworzenia energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii przez wytwórcę, który wygrał aukcję, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, albo aukcję na wsparcie operacyjne, o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy, lub uzyskał zaświad- czenie, o którym mowa w art. 70b ust. 8 albo art. 70h ust. 5 ustawy;
3) sposób przeliczania ilości wytworzonego ciepła lub chłodu na ilość energii wyrażoną w MWh;
4) miejsce i sposób dokonywania pomiarów ilości ciepła lub chłodu na potrzeby wydania gwarancji pochodzenia.
Pomiarów ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, oraz inne paliwa dokonuje się w przypadku:
1) energii elektrycznej – zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 11x ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266), z wyjątkiem energii elektrycznej dostarczanej:
a) za pomocą linii bezpośredniej w rozumieniu art. 3 pkt 11f ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne – w przypadku której pomiarów dokonuje się w punkcie połączenia linii bezpośredniej z instalacją odbiorcy albo z siecią, urządzeniami lub instalacjami podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie obrotu ener- gią elektryczną,
b) bezpośrednio do instalacji odnawialnego źródła energii wytwarzającej wodór odnawialny lub biometan – w przy- padku której pomiarów dokonuje się w miejscu połączenia tych instalacji z instalacją odnawialnego źródła energii;
1) Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej – klimat, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz. 2726).
2) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 30 listopada 2023 r. pod numerem 2023/0667/PL zgod- nie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europej- skiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1). Dziennik Ustaw –2– Poz. 435
2) ciepła i chłodu – w miejscu przyłączenia źródła ciepła lub chłodu do sieci ciepłowniczej albo chłodniczej na podstawie wskazań urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych, a w przypadku lokalnego źródła ciepła lub chłodu – na podstawie wskazań urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych zainstalowanych w źródle ciepła lub chłodu.
W przypadku instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna, ciepło lub chłód są wytwarzane w sposób, o którym mowa w § 4 i 5, oraz w przypadku układu hybrydowego pomiarów i obliczeń ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu dokonuje się po dokonaniu pomiarów i badań biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, określo- nych w § 4–6, oraz udokumentowaniu tych pomiarów i badań w laboratorium badawczym posiadającym:
1) kompetencje w zakresie pomiarów i badań oraz ich dokumentowania, w tym kompetencje techniczne i biegłość zgodne z aktualnym poziomem wiedzy i najlepszą praktyką, w szczególności określone w normie PN-EN ISO/IEC 17025 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących”;
2) akredytację jednostki certyfikującej uzyskaną zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odno- szące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 30, z późn. zm.3)).
W przypadku wytworzenia energii elektrycznej, ciepła lub chłodu w instalacji odnawialnego źródła energii w pro- cesie spalania biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego wspólnie z innymi paliwami, w celu obliczenia ilości tej energii elektrycznej, ciepła i chłodu dokonuje się pomiarów ilości:
1) biomasy w postaci stałej i paliwa stałego innego niż biomasa, obejmujących pomiary masy każdego z tych paliw do- starczonych do procesu spalania;
2) biomasy w postaci ciekłej, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego i paliwa ciekłego lub paliwa gazowego innych niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, obejmujących pomiary masy każdego z tych paliw dostarczonych do procesu spalania wykonywane metodą bezpośrednią polegającą na pomiarze masy za pomocą przepływomierzy masowych lub metodą pośrednią polegającą na pomiarze objętości z korekcją temperatury, a w przypadku paliw gazo- wych – także na pomiarze ciśnienia tych paliw.
W przypadku stosowania w instalacji odnawialnego źródła energii do wytworzenia energii elektrycznej, ciepła lub chłodu paliwa będącego mieszanką biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego oraz innych paliw, przygotowa- nego poza tą instalacją, w celu obliczenia ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytworzonych w tej instalacji:
1) dokonuje się pomiarów ilości tego paliwa dostarczonego do procesu spalania w tej instalacji odnawialnego źródła energii;
2) wyznacza się wartość opałową tego paliwa oraz próbek paliw wchodzących w jego skład;
3) oblicza się udział energii chemicznej biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego w energii chemicznej tego paliwa.
1. Pomiarów i obliczeń, o których mowa w § 4 i 5, dokonuje się co 24 godziny, na podstawie uśrednionej próby, z próbek paliw, o których mowa w tych przepisach, pobieranych nie rzadziej niż co:
1) 8 godzin – w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii o całkowitej zainstalowanej mocy cieplnej niższej niż 50 MW;
2) 4 godziny – w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii o całkowitej zainstalowanej mocy cieplnej w zakresie od 50 MW do 250 MW włącznie;
3) 2 godziny – w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii o całkowitej zainstalowanej mocy cieplnej wyższej niż 250 MW. 2. Dokonując pomiarów i obliczeń, o których mowa w ust. 1, w przypadku:
1) okresowego zasilania pośredniego zbiornika paliwa, uniemożliwiającego pobranie próbki w czasie określonym w ust. 1, próbkę pobiera się w trakcie ciągłej pracy układu zasilania zbiornika, nie rzadziej niż co 2 godziny;
2) zmiany rodzaju dostarczanego paliwa próbki pobiera się w ciągu godziny od zmiany rodzaju dostarczanego paliwa, nie później niż przed kolejną zmianą rodzaju dostarczanego paliwa, niezależnie od ostatnio pobranych próbek w czasie określonym w pkt 1 lub w ust. 1, przed zmianą rodzaju dostarczanego paliwa;
3) dostawy biomasy kierowanej bezpośrednio do pośredniego zbiornika paliwa lub do spalania, uniemożliwiającej pobra- nie próbek w czasie określonym w pkt 1 lub w ust. 1, uśrednioną próbę do wyznaczenia wartości opałowej biomasy przygotowuje się z próbek pobieranych w okresie doby z każdej dostawy biomasy.
3) Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 169 z 25.06.2019, str. 1. Dziennik Ustaw –3– Poz. 435
W przypadku wytwarzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu w układzie hybrydowym pomiarów ilości ener- gii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w tym układzie dokonuje się oddzielnie dla energii dostarczonej do wytwa- rzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych:
1) z odnawialnych źródeł energii,
2) ze źródeł innych niż odnawialne
– o ile nie są dokonywane pomiary i obliczenia, o których mowa w § 4–6.
Ilość energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii wykorzystu- jących w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, oraz inne paliwa oblicza się, sumując wartości uzyskane w wyniku pomiarów i obliczeń dokonanych zgodnie z § 2 i 4–7, z uwzględnieniem obliczeń dokonanych w sposób określony w § 9–11.
W instalacji odnawialnego źródła energii, w której biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy są spalane wspólnie z innymi paliwami, energię wytworzoną z odnawialnych źródeł energii stanowią energia elektryczna, ciepło lub chłód w ilości odpowiadającej udziałowi energii chemicznej biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego w energii chemicznej paliwa zużywanego do wytwarzania energii, którą oblicza się na podstawie rzeczywistych wartości opałowych tych paliw, z uwzględnieniem § 11, według wzoru: ∑ni=1 MBi × WBi EOZE = ∑i=1 MBi × WBi + ∑m n × E, j=1 MKj × WKj gdzie poszczególne symbole oznaczają: EOZE – ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł energii, wyrażoną w MWh lub GJ, E – ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii, w której biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy są spalane wspólnie z innymi paliwami, i pomierzonej w miejscach, o których mowa w § 2 pkt 1, a w przypadku gdy dla energii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji przysługuje świadectwo pochodzenia – ilość energii elektrycznej pomierzonej w miejscach, o których mowa w art. 45 ust. 6 i 7 ustawy, albo ilość ciepła lub chłodu wytworzonych w tej instalacji odnawialnego źródła energii i pomierzonych w miejscu, o którym mowa w § 2 pkt 2, wyrażoną w MWh lub GJ, MBi – masę biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, wy- rażoną w Mg, MKj – masę paliwa innego niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, wyrażoną w Mg, WBi – wartość opałową biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, wyrażoną w MJ/Mg, WKj – wartość opałową paliwa innego niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, spalonych w instalacji odnawial- nego źródła energii, wyrażoną w MJ/Mg, n – liczbę rodzajów biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, m – liczbę rodzajów paliw innych niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, spalonych w instalacji odnawial- nego źródła energii.
1. Ilość energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnego źródła energii w instalacji odnawialnego źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym oblicza się według wzoru: Vp EOZEW = ECW × (1 − ), Vc gdzie poszczególne symbole oznaczają: EOZEW – ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym, wyrażoną w MWh, ECW – całkowitą ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym i pomierzonej w miejscu, o którym mowa w § 2 pkt 1, a w przypadku gdy dla ener- gii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji przysługuje świadectwo pochodzenia – ilość energii elektrycznej po- mierzonej w miejscach, o których mowa w art. 45 ust. 6 i 7 ustawy, wyrażoną w MWh, Dziennik Ustaw –4– Poz. 435 Vp – objętość wody przepompowanej określaną na podstawie pomiaru strumienia objętości wody przepompowanej, wyrażoną w m3, Vc – objętość całkowitą wody pobranej przez turbiny elektrowni wodnej z członem pompowym określaną na podstawie pomiaru strumienia objętości wody pobranej przez te turbiny, wyrażoną w m3. 2. W przypadku braku możliwości dokonania pomiarów w związku z kalibrowaniem lub serwisowaniem urządzeń słu- żących do pomiaru strumienia objętości wody dopuszcza się określenie objętości wody przepompowanej i wody pobranej przez turbiny elektrowni wodnej z członem pompowym dla celów obliczenia ilości energii elektrycznej wytworzonej w in- stalacji odnawialnego źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym z wykorzystaniem metod pośrednich opartych o charakterystyki energetyczne hydrozespołów. Sposób obliczenia ilości energii elektrycznej, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie może być stosowany dłużej niż przez 336 godzin w roku łącznie. 3. Przez kalibrowanie i serwisowanie urządzeń, o których mowa w ust. 2, rozumie się czynności wykonywane w spo- sób określony w instrukcji obsługi tych urządzeń.
Ilość energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych z odnawialnych źródeł energii w układzie hybrydowym oblicza się, przyjmując proporcjonalny udział ilościowy energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawial- nych źródeł energii w ilości energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych we wszystkich źródłach zasilających instalację odnawialnego źródła energii, według wzoru: ∑n i=1 EPOi EOZEh = E × ∑n m , i=1 EPOi + ∑j=1 EPKj gdzie poszczególne symbole oznaczają: EOZEh – ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł energii w układzie hybrydo- wym, wyrażoną w MWh lub GJ, E – ilość energii elektrycznej wytworzonej w układzie hybrydowym i pomierzonej w miejscach, o których mowa w § 2 pkt 1, a w przypadku gdy dla energii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji przysługuje świadectwo pochodze- nia – ilość energii elektrycznej pomierzonej w miejscach, o których mowa w art. 45 ust. 6 i 7 ustawy, albo ilość ciepła lub chłodu wytworzonych w układzie hybrydowym pomierzonych w miejscu, o którym mowa w § 2 pkt 2, wyrażoną w MWh lub GJ, EPOi – ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł energii i wykorzystywanych w układzie hybrydowym, wyrażoną w MWh lub GJ, EPKj – ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych ze źródeł energii innych niż odnawialne źródła energii i wykorzystywanych w układzie hybrydowym, wyrażoną w MWh lub GJ, n – liczbę odnawialnych źródeł energii wytwarzających nośniki energii wykorzystywane w układzie hybrydowym, m – liczbę źródeł energii innych niż odnawialne źródła energii wytwarzających nośniki energii wykorzystywane w układzie hybrydowym.
1. Dane dotyczące ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, oraz inne paliwa rejestruje się w książce rejestrowej z ponumerowanymi kartami dziennymi lub z zastosowaniem elektronicznego systemu przetwarzania danych. 2. Przez dane, o których mowa w ust. 1, rozumie się również wyniki pomiarów i obliczeń, o których mowa w § 4–6. 3. Rejestrację danych w książce rejestrowej prowadzi się w następujący sposób:
1) każdą pozycję rejestrowanych danych, po dokonaniu wpisu, podkreśla się poziomą linią;
2) poprawki wprowadza się w sposób umożliwiający odczytanie poprawionego lub skreślonego wpisu i potwierdza pod- pisem osoby rejestrującej. 4. Rejestrację danych z zastosowaniem elektronicznego systemu przetwarzania danych prowadzi się w sposób:
1) chronologiczny;
2) umożliwiający:
a) wgląd do treści dokonanych wpisów oraz ochronę przechowywanych danych przed usunięciem lub zniekształce- niem,
b) sporządzanie wydruków za każdy dzień. Dziennik Ustaw –5– Poz. 435
Pomiarów ilości:
1) energii elektrycznej na potrzeby ustalenia rzeczywistego rozliczenia obowiązku wytworzenia energii elektrycznej z od- nawialnych źródeł energii przez wytwórcę, który wygrał aukcję, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, albo aukcję na wsparcie operacyjne, o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy, lub uzyskał zaświadczenie, o którym mowa w art. 70b ust. 8 albo art. 70h ust. 5 ustawy, dokonuje się w sposób określony w § 2 pkt 1 i § 3–7;
2) ciepła lub chłodu na potrzeby wydania gwarancji pochodzenia dokonuje się w miejscu określonym w § 2 pkt 2 oraz w sposób określony w § 3–9 i 11 albo w sposób określony w art. 120 ust. 10 ustawy.
Ilość wytworzonego ciepła lub chłodu wyrażoną w GJ przelicza się na ilość energii wyrażoną w MWh, w zao- krągleniu do liczb całkowitych, stosując następującą zależność: 1 GJ = 0,278 MWh.
Przepis § 13 pkt 1 w zakresie, w jakim dotyczy ilości energii elektrycznej na potrzeby ustalenia rzeczywistego rozliczenia obowiązku wytworzenia energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii przez wytwórcę, który wygrał aukcję na wsparcie operacyjne, o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy, lub uzyskał zaświadczenie, o którym mowa w art. 70h ust. 5 ustawy, stosuje się od dnia 1 lipca 2025 r.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia4). Minister Klimatu i Środowiska: P. Hennig-Kloska
4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Energii z dnia 7 sierpnia 2018 r. w sprawie wymagań dotyczą- cych sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji ilości energii elektrycznej lub ciepła wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źró- dła energii (Dz. U. poz. 1596), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 47 pkt 4 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1762).