Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 13 września 2024 r. w sprawie wykonania obowiązku mocowego, jego rozliczania i demonstrowania oraz zawierania transakcji na rynku wtór

Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i sposób wykonania obowiązku mocowego, jego rozliczania i de- monstrowania oraz szczegółowe warunki zawierania transakcji na rynku wtórnym, obejmujące:
1) standard bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej do odbiorców końcowych rozumiany jako dopuszczalny oczeki- wany czas braku dostaw mocy elektrycznej do odbiorców końcowych, wyrażony w godzinach na rok;
2) procedurę ogłaszania okresu przywołania na rynku mocy oraz przypadki, w których operator może nie ogłaszać okresu przywołania na rynku mocy mimo obniżenia się nadwyżki mocy dostępnej w procesach planowania dobowego pracy systemu poniżej wartości wymaganej;
3) dni i godziny, w których może wystąpić okres przywołania na rynku mocy;
4) sposób wyznaczania wielkości mocy dostarczonej w wyniku czasowego ograniczenia mocy pobieranej z sieci elek- troenergetycznej przez jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania;
5) sposób dokonania demonstracji;
6) wymagania w zakresie dopuszczalności prowadzenia obrotu obowiązkami mocowymi i ich realokacji, w tym mini- malną wielkość tego obowiązku, która może być przeniesiona;
7) sposób obliczenia jednostkowej stawki kary za niewykonanie obowiązku mocowego.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) bilansowanie dobowe – działania operatora prowadzone w procesie planowania dobowego pracy systemu w dobie n-1, w wyniku których dla doby n ustala się stany pracy jednostek wytwórczych oraz wielkości ich obciążeń w celu zrów- noważenia wytwarzania energii elektrycznej z zapotrzebowaniem sieci i zapewnienia wymaganych rezerw mocy oraz zarządzania ograniczeniami systemowymi;
2) aktualizacja bilansu dobowego – działania operatora prowadzone w procesie planowania dobowego pracy systemu w dobie n, w wyniku których operator dokonuje zaktualizowania sporządzonego w dobie n-1 bilansu dobowego dla doby n;
3) zapotrzebowanie sieci – zapotrzebowanie na moc odbiorców przyłączonych do sieci przesyłowej i dystrybucyjnej oraz bez- pośrednio do urządzeń, instalacji lub sieci przedsiębiorstw energetycznych innych niż operator lub operator systemu dystry- bucyjnego, powiększone o straty w sieci przesyłowej i dystrybucyjnej oraz pomniejszone o moc bezpośrednio dostarczaną przez jednostki wytwórcze do odbiorców z pominięciem sieci należącej do innych przedsiębiorstw energetycznych.
1) Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej – energia, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz. 2726). Dziennik Ustaw –2– Poz. 1389 Rozdział 2 Standard bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej do odbiorców końcowych

1. Profil bazowy wyznacza się z zastosowaniem metody profilu historycznego. 2. Profil bazowy wyznaczany z zastosowaniem metody profilu historycznego równa się sumie:
1) profilu odniesienia będącego szeregiem wartości średnich arytmetycznych rzeczywistych wielkości dostaw energii elektrycznej do jednostki rynku mocy, wyznaczonych dla każdej godziny wskazanej zgodnie z § 6 ust. 1, z odrzuce- niem wartości największej i najmniejszej w każdej z tych godzin, w okresie odniesienia bezpośrednio poprzedzającym dzień, dla którego jest wyznaczany profil odniesienia, obejmującym 10 kolejnych dni, o których mowa w § 6 ust. 1, w których nie wystąpiła którakolwiek z niżej określonych sytuacji:
a) okres przywołania na rynku mocy,
b) przeprowadzenie testowego okresu przywołania na rynku mocy,
c) przeprowadzenie testu redukcji zapotrzebowania,
d) realizacja usługi interwencyjnego ofertowego zwiększenia poboru mocy przez odbiorców, o której mowa w in- strukcji określonej w art. 9g ust. 4 ustawy – Prawo energetyczne – w przypadku gdy dostawca mocy złożył wnio- sek, o którym mowa w ust. 4
– dla tej samej lub innej jednostki rynku mocy, w skład której wchodzi co najmniej jedna jednostka fizyczna, która jednocześnie wchodzi w skład jednostki rynku mocy, dla której jest wyznaczany profil odniesienia, i
2) korekty wyznaczonej jako różnica średniej wartości rzeczywistych wielkości dostaw energii elektrycznej dla piątej, czwartej i trzeciej godziny poprzedzających rozpoczęcie pierwszej godziny, dla której jest wyznaczana wielkość mocy dostarczonej przez jednostkę redukcji zapotrzebowania w danym dniu, i średniej wielkości dostaw energii elektrycznej w tych samych godzinach, wynikającej z profilu odniesienia, o którym mowa w pkt 1, z zastrzeżeniem, że w godzinie, dla której jest wyznaczana wielkość mocy dostarczonej przez jednostkę redukcji zapotrzebowania, wartość korekty może stanowić maksymalnie 20 % wartości profilu odniesienia dla tej godziny. 3. Korekty, o której mowa w ust. 2 pkt 2, nie stosuje się dla jednostki rynku mocy, w odniesieniu do której dostawca mocy złożył wniosek o niestosowanie korekty dla danej jednostki rynku mocy na dany okres dostaw w procesie zastąpienia jednostki redukcji zapotrzebowania planowanej. 4. Dostawca mocy, nie później niż 3 dni po dniu, dla którego jest wyznaczany profil, o którym mowa w ust. 1, może zwrócić się do operatora z wnioskiem o odrzucenie przy wyznaczaniu profilu odniesienia dnia, w którym była realizowana usługa, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. d.

1. Profil bazowy może być wyznaczany z zastosowaniem metody profilu planowanego, w przypadku gdy dostawca mocy:
1) złoży wniosek do operatora o stosowanie wobec danej jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania metody profilu planowanego oraz
2) osiągnie przez okres co najmniej 30 kolejnych dni kalendarzowych poprawność planowania, o której mowa w § 10 ust. 5, dla danej jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania. Dziennik Ustaw –4– Poz. 1389 2. Metodę profilu planowanego stosuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po potwierdzeniu przez opera- tora osiągnięcia poprawności planowania do dnia:
1) utraty poprawności planowania;
2) nieprzekazania planów dostaw energii elektrycznej dla okresu 5 kolejnych dni kalendarzowych;
3) złożenia przez dostawcę mocy do operatora wniosku o zaniechanie stosowania metody profilu planowanego. 3. Po wystąpieniu przypadku, o którym mowa w ust. 2, wobec danej jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania stosuje się metodę profilu historycznego od dnia następującego po dniu:
1) przekazania dostawcy mocy przez operatora informacji o utracie poprawności planowania;
2) nieprzekazania planów, o których mowa w ust. 2 pkt 2;
3) złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 3. 4. Wystąpienie przypadku, o którym mowa w ust. 2, nie stanowi przeszkody do ponownego złożenia wniosku do ope- ratora o stosowanie wobec danej jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania metody profilu planowanego.

1. W celu wykazania poprawności planowania dla danej jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania do- stawca mocy przekazuje operatorowi plany dostaw energii elektrycznej, wskazujące ilości energii elektrycznej dostarczanej do jednostki rynku mocy w każdej godzinie, co najmniej dla godzin, o których mowa w § 6 ust. 1, sporządzane nie później niż do godziny 18.00 w dniu poprzedzającym dzień, którego te plany dotyczą. 2. Po zakończeniu każdego miesiąca, w którym dostawca mocy przekazał plany dostaw energii elektrycznej, operator weryfikuje poprawność planowania przez wyznaczenie średniego odchylenia względnego zgłaszanych planów dostaw ener- gii elektrycznej od rzeczywistych wielkości dostaw energii elektrycznej. 3. Średnie odchylenie względne określające odchylenie zgłaszanych planów dostaw energii elektrycznej od rzeczywi- stych wielkości dostaw energii elektrycznej dla jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania wyznacza się zgodnie ze wzorem: 𝐸𝑃𝑛 −𝐸𝑅𝑛 ∑𝑛=𝑚 𝑛=1 | | 𝐸𝑅𝑛 ∆ś𝑟 = ∙ 100 % 𝑚 gdzie poszczególne symbole oznaczają: ∆ś𝑟 – średnie odchylenie względne, wyrażone w %, 𝐸𝑃𝑛 – planowaną wielkość dostaw energii elektrycznej dla godziny n, wyrażoną w MWh, 𝐸𝑅𝑛 – rzeczywistą wielkość dostaw energii elektrycznej dla godziny n, wyrażoną w MWh, 𝑚 – całkowitą liczbę analizowanych godzin. 4. Operator informuje dostawcę mocy o osiągnięciu albo o nieosiągnięciu poprawności planowania w ciągu 7 dni od zakończenia miesiąca, w którym dostawca mocy przekazał plany dostaw energii elektrycznej. 5. Jeżeli w badanym okresie obejmującym 30 kolejnych dni kalendarzowych dla godzin, o których mowa w § 6 ust. 1, średnie odchylenie względne, o którym mowa w ust. 3, nie przekracza 15 %, dostawca mocy osiąga poprawność planowania w odniesieniu do jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania. 6. Dostawca mocy traci poprawność planowania w odniesieniu do danej jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowa- nia, jeżeli po zakończeniu miesiąca, w którym przekazywał operatorowi plany dostaw energii elektrycznej dotyczące tej jednostki, średnie odchylenie względne, o którym mowa w ust. 3, przekracza 15 %. 7. W okresie stosowania wobec danej jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania metody profilu planowanego jako profil bazowy, na potrzeby wyznaczenia wielkości mocy dostarczonej w wyniku czasowego ograniczenia zużycia ener- gii elektrycznej, przyjmuje się zgłoszony plan dostaw energii elektrycznej dotyczący tej jednostki. Rozdział 5 Demonstracja zdolności wykonania obowiązku mocowego

1. Zdolność do wykonania obowiązku mocowego w przypadku:
1) jednostki rynku mocy wytwórczej wykazuje się przez wskazanie jednej godziny, w której ta jednostka wytwarzała i dostarczała do systemu energię elektryczną w wielkości nie mniejszej niż największa łączna godzinowa wielkość obowiązku mocowego tej jednostki w kwartale dostaw wynikająca ze wszystkich umów mocowych dotyczących tej jednostki;
2) jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania:
a) składającej się wyłącznie z jednostek fizycznych redukcji zapotrzebowania uczestniczących aktywnie w bilanso- waniu systemu w ramach mechanizmu centralnego bilansowania mocy wytwórczej wykazuje się przez wskazanie oferty redukcji obciążenia, obejmującej co najmniej jedną godzinę, złożonej w odniesieniu do tej jednostki, przy- jętej przez operatora i wykonanej na zasadach określonych w instrukcji, o której mowa w art. 9g ust. 4 ustawy – Prawo energetyczne,
b) innej niż określona w lit. a wykazuje się przez wskazanie jednej godziny, w której ta jednostka, na polecenie ope- ratora, ograniczyła czasowo moc pobieraną z sieci elektroenergetycznej w wielkości nie mniejszej niż największa łączna godzinowa wielkość obowiązku mocowego tej jednostki w kwartale dostaw wynikająca ze wszystkich umów mocowych dotyczących tej jednostki. 2. Uznaje się również, że jednostka rynku mocy wykazała zdolność do wykonania obowiązku mocowego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy, w przypadku:
1) uzyskania pozytywnego wyniku testowego okresu przywołania na rynku mocy lub
2) wykonania pełnego skorygowanego obowiązku mocowego w okresie przywołania na rynku mocy
– w trakcie którego jednostka rynku mocy była objęta obowiązkiem mocowym, także w przypadku, gdy wielkość obo- wiązku mocowego danej jednostki rynku mocy w danym testowym okresie przywołania na rynku mocy lub wielkość sko- rygowanego obowiązku mocowego danej jednostki rynku mocy w danym okresie przywołania na rynku mocy była mniejsza od największej łącznej godzinowej wielkości obowiązku mocowego tej jednostki w danym kwartale dostaw wynikającej ze wszystkich umów mocowych dotyczących tej jednostki. 3. Testowy okres przywołania na rynku mocy ogłasza się nie później niż 8 godzin przed rozpoczęciem testowego okresu przywołania na rynku mocy, dla jednej dowolnej godziny wybranej przez operatora z godzin, o których mowa w § 6 ust. 1. 4. Jeżeli w pierwszym i drugim miesiącu danego kwartału dostarczenie mocy przez daną jednostkę rynku mocy w wy- maganej wielkości było niemożliwe przez więcej niż 75 % liczby godzin, w których można dokonywać demonstracji, ze względu na ograniczenia sieciowe lub polecenia ruchowe operatora lub operatora systemu dystrybucyjnego, dostawca mocy, nie później niż 14 dni przed zakończeniem kwartału, może wystąpić z wnioskiem o usunięcie ograniczeń sieciowych lub zaprzestanie wydawania poleceń ruchowych uniemożliwiających dokonanie demonstracji:
1) do operatora, jeżeli ograniczenia sieciowe lub polecenia ruchowe dotyczą operatora, lub
2) do operatora systemu dystrybucyjnego, w przypadkach innych niż wymienione w pkt 1, i informuje o tym operatora. 5. Usunięcie ograniczeń sieciowych lub zaprzestanie wydawania poleceń ruchowych umożliwiające dokonanie demon- stracji powinno obejmować nie mniej niż 75 % liczby godzin w okresie pozostałym od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 4, do końca danego kwartału. 6. W przypadku nieusunięcia przez właściwego operatora systemu elektroenergetycznego ograniczeń sieciowych lub niezaprzestania wydawania poleceń ruchowych uniemożliwiających dokonanie demonstracji w terminie 14 dni od dnia zło- żenia wniosku, o którym mowa w ust. 4, uznaje się, że zdolność do wykonania obowiązku mocowego została wykazana.

1. Jeżeli jednostka rynku mocy redukcji zapotrzebowania, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 lit. b, jest wykorzy- stywana do świadczenia na rzecz operatora usługi systemowej obejmującej redukcję zużycia energii na polecenie operatora, świadczenie takiej usługi może zostać wskazane jako czas, w którym jednostka dostarczała moc do systemu, jeżeli w danym kwartale objętym umową mocową nastąpiło czasowe ograniczenie zużycia energii elektrycznej w wielkości wymaganej do realizacji tej usługi. 2. Jeżeli w pierwszym i drugim miesiącu danego kwartału realizacja usługi, o której mowa w ust. 1, nie doszła do skutku ze względu na brak polecenia operatora, dostawca mocy, nie później niż 14 dni przed zakończeniem danego kwartału, może zwrócić się do operatora z wnioskiem o wydanie takiego polecenia. Dziennik Ustaw –6– Poz. 1389 3. Jeżeli jednostka rynku mocy redukcji zapotrzebowania, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 lit. b, nie jest wykorzysty- wana do świadczenia na rzecz operatora usługi systemowej obejmującej redukcję zużycia energii na polecenie operatora, a w odniesieniu do tej jednostki rynku mocy w pierwszym i drugim miesiącu danego kwartału nie został ogłoszony testowy okres przywołania na rynku mocy lub okres przywołania na rynku mocy, w trakcie którego jednostka rynku mocy była objęta obowiązkiem mocowym, dostawca mocy, nie później niż 14 dni przed zakończeniem danego kwartału, może zwrócić się do operatora z wnioskiem o ogłoszenie testowego okresu przywołania na rynku mocy. 4. Jeżeli w danym kwartale dostawca mocy złożył wniosek, o którym mowa w ust. 2 lub 3, a operator nie później niż do końca kwartału odpowiednio nie wydał polecenia wykonania usługi, o której mowa w ust. 1, lub nie ogłosił testowego okresu przywołania na rynku mocy jednostce rynku mocy redukcji zapotrzebowania, uznaje się, że zdolność do wykonania obowiązku mocowego została wykazana przez tę jednostkę. Rozdział 6 Warunki zawierania transakcji na rynku wtórnym

1. Obrót wtórny obowiązkiem mocowym i realokacja wielkości wykonanego obowiązku mocowego odbywa się w odniesieniu do godzin, o których mowa w § 6 ust. 1. 2. Minimalna wielkość obowiązku mocowego przenoszonego w ramach obrotu wtórnego obowiązkiem mocowym i minimalna wielkość wykonania obowiązku mocowego rozliczanego w ramach realokacji wielkości wykonanego obo- wiązku mocowego wynosi 0,001 MW. 3. W ramach obrotu wtórnego obowiązkiem mocowym lub realokacji wielkości wykonanego obowiązku mocowego każdy obowiązek mocowy może podlegać dowolnej liczbie podziałów, przy czym podzielony obowiązek mocowy nie może:
1) obejmować okresu krótszego niż jedna godzina;
2) dotyczyć innych godzin niż godziny, o których mowa w § 6 ust. 1;
3) być mniejszy niż 0,001 MW. 4. Obowiązek mocowy jednostki rynku mocy może zostać przeniesiony na inną jednostkę rynku mocy, jeżeli łączna godzinowa wielkość obowiązku mocowego jednostki rynku mocy, na którą obowiązek mocowy jest przenoszony, nie prze- kroczy:
1) wynikającego z certyfikatu wydanego dla tej jednostki iloczynu jej mocy osiągalnej netto oraz wartości korekcyjnego współczynnika dyspozycyjności, o którym mowa w art. 18 ustawy, albo
2) mocy osiągalnej netto tej jednostki, z zastrzeżeniem, że w takim przypadku wartość iloczynu, o którym mowa w pkt 1, może być przekroczona dla nie więcej niż 300 godzin w roku kalendarzowym. 5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do realokacji wielkości wykonanego obowiązku mocowego. Rozdział 7 Stawka kary za niewykonanie obowiązku mocowego