Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2022 r. w sprawie sprawowania nadzoru nad nieletnimi przez kuratorów sądowych, organizacje społeczne, pracodawców oraz osoby godne zaufania

1. Kurator sądowy, sprawując nadzór nad nieletnim:
1) zaznajamia się z aktami sprawy nieletniego i innymi niezbędnymi źródłami informacji o nieletnim, w tym z przebie- giem dotychczasowych nadzorów oraz kontroli wykonania obowiązków, o których mowa w art. 7 pkt 2, art. 18 ust. 1 i art. 44 pkt 9 ustawy;
2) rozpoznaje i diagnozuje sytuację osobistą, rodzinną i środowiskową nieletniego oraz analizuje dotychczas stosowane środki wychowawcze i przyczyny ich nieskuteczności;
3) planuje metody kontroli i dokonuje wyboru środków oddziaływań wobec nieletniego;
4) utrzymuje kontakt z nieletnim oraz udziela mu niezbędnej pomocy w postaci informacji i wskazówek w rozwiązy- waniu problemów życiowych, a zwłaszcza w podjęciu i zorganizowaniu nauki, pracy, leczenia lub terapii;
5) nawiązuje i utrzymuje kontakt, osobiście lub w sposób określony w przepisie § 4 ust. 3, z rodzicami albo opiekunem nieletniego, członkami rodziny nieletniego, osobami ze środowiska nieletniego;
6) pomaga rozwiązywać zdiagnozowane problemy utrudniające resocjalizację i kontrolę nieletniego;
7) kontroluje zachowanie nieletniego osobiście przez wizyty w miejscu jego zamieszkania lub pobytu;
8) w razie potrzeby nawiązuje i utrzymuje kontakt z rodziną nieletniego, szkołą, jego środowiskiem oraz z pracodawcą, przez wizyty osobiste lub za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość;
9) w razie potrzeby nawiązuje kontakt i współpracuje z właściwymi organizacjami i instytucjami zajmującymi się po- mocą społeczną, pośrednictwem pracy, leczeniem lub oddziaływaniem terapeutycznym; Dziennik Ustaw –3– Poz. 2544
10) w razie potrzeby zasięga i gromadzi niezbędne informacje o nieletnim i jego środowisku od Policji, organów admini- stracji rządowej i samorządu terytorialnego, placówek oświatowych i oświatowo-wychowawczych, pracodawców, organizacji i instytucji oraz współpracuje z tymi podmiotami;
11) sporządza i prowadzi w sposób czytelny dokumentację ze sprawowanego nadzoru nad nieletnim, w miarę możliwości wykorzystując system informatyczny. 2. Kurator sądowy może żądać od nieletniego, jego rodziców lub opiekuna:
1) udzielenia niezbędnych informacji o sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i środowiskowej nieletniego oraz umożliwienia zapoznania się z jego warunkami bytowymi;
2) udzielenia informacji i udostępnienia dokumentacji, dotyczących wykonywania nałożonych obowiązków;
3) informowania o zmianie miejsca nauki, pracy, leczenia lub terapii nieletniego;
4) stosowania się do zaleceń, wskazówek i zobowiązań wynikających z zaplanowanych oddziaływań wobec nieletniego oraz aktywnej współpracy w tym zakresie.

1. Kurator zawodowy składa sądowi sprawozdanie z objęcia nadzoru nad nieletnim nie później niż w terminie 21 dni od dnia nawiązania pierwszego kontaktu z nieletnim, a kolejne sprawozdania z przebiegu nadzoru nad nieletnim – w terminach określonych przez sąd lub na żądanie sądu. 2. Jeżeli nadzór nad nieletnim został powierzony kuratorowi społecznemu, przedkłada on sprawozdanie z objęcia nadzo- ru nad nieletnim kuratorowi zawodowemu nie później niż w terminie 21 dni od dnia nawiązania pierwszego kontaktu z nie- letnim, a kolejne sprawozdania z przebiegu nadzoru nad nieletnim – w terminach określonych przez sąd lub na żądanie sądu. Kurator zawodowy po zaakceptowaniu sprawozdania kuratora społecznego składa to sprawozdanie sądowi nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. 3. Sprawozdanie z objęcia nadzoru nad nieletnim zawiera w szczególności:
1) dane o nieletnim, jego rodzicach lub opiekunie:
a) datę i miejsce urodzenia nieletniego,
b) miejsce nauki lub miejsce pracy nieletniego,
c) numer telefonu lub adres poczty elektronicznej umożliwiający kontakt z nieletnim, jego rodzicami lub opiekunem;
2) informacje o sytuacji osobistej, rodzinnej oraz o warunkach bytowych nieletniego, jego rodziców lub opiekuna oraz o jego stosunku do nadzoru i nałożonych obowiązków, w tym o:
a) sposobie realizowania przez nieletniego obowiązku nauki,
b) wysokości uzyskiwanych dochodów i ich źródłach,
c) stanie zdrowia nieletniego, w tym o ujawnionych uzależnieniach oraz problemach rozwojowych,
d) funkcjonowaniu nieletniego i jego kontaktach w środowisku; Dziennik Ustaw –4– Poz. 2544
3) informacje o przebiegu dotychczasowych nadzorów i kontroli wykonania obowiązków, o których mowa w art. 7 pkt 2, art. 18 ust. 1 i art. 44 pkt 9 ustawy;
4) informacje o zamierzeniach profilaktyczno-resocjalizacyjnych i opiekuńczo-wychowawczych;
5) metody sprawowania nadzoru nad nieletnim i kontroli zachowania nieletniego;
6) plan pracy z nieletnim;
7) źródła informacji o nieletnim i datę pozyskania informacji;
8) sygnaturę akt prowadzonej sprawy;
9) imię i nazwisko sporządzającego sprawozdanie oraz datę jego sporządzenia.

1. Kurator sądowy, którego sąd rodzinny zobowiązał do kontrolowania wykonywania obowiązków określonego postępowania nałożonych na nieletniego, o których mowa w art. 7 pkt 2 ustawy, w terminach określonych przez sąd lub na żądanie sądu, nie rzadziej niż raz na 3 miesiące, zbiera informacje o sposobie realizacji nałożonego obowiązku. W tym celu kurator sądowy może:
1) odwiedzać nieletniego w miejscu jego zamieszkania lub pobytu;
2) żądać od nieletniego, jego rodziców lub opiekuna informacji na temat sytuacji nieletniego oraz realizacji nałożonych obowiązków, w tym w formie pisemnych oświadczeń; Dziennik Ustaw –5– Poz. 2544
3) wzywać nieletniego, jego rodziców lub opiekuna do osobistego stawiennictwa w wyznaczonym terminie w siedzibie zespołu, w celu złożenia przez nich oświadczeń, o których mowa w pkt 2;
4) zwracać się do pokrzywdzonego, szkoły, do której nieletni uczęszcza, pracodawcy nieletniego, odpowiedniej insty- tucji lub organizacji o przedstawienie informacji o wykonywaniu przez nieletniego obowiązku. 2. Kurator sądowy sporządza sprawozdanie z wykonanych czynności, w którym informuje sąd w szczególności o spo- sobie, zakresie i terminie wykonania obowiązków, działaniach podjętych względem nieletniego lub zobowiązań nałożonych na rodziców albo opiekuna nieletniego w celu realizacji obowiązku nałożonego na nieletniego, a także przedstawia wnioski w sprawie zastosowania, zmiany lub uchylenia środków wychowawczych w przypadku uchylania się przez nieletniego od wy- konania obowiązku. 3. Do kontrolowania przez kuratora sądowego wykonywania przez nieletniego środka wychowawczego, o którym mowa w art. 7 pkt 2 ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy § 2–6, § 7 ust. 1 pkt 10, § 9 i § 12.

1. Niezwłocznie po powierzeniu sprawy do prowadzenia, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia po- wierzenia sprawy do prowadzenia, kurator zawodowy wzywa nieletniego i jego rodziców albo tego z rodziców, pod któ- rego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego do stawiennictwa w siedzibie zespołu w celu skierowania nieletniego do wykonywania prac społecznych. 2. W czasie pierwszego kontaktu z nieletnim kurator zawodowy przeprowadza z nim rozmowę, podczas której poucza go o prawach i obowiązkach wynikających z orzeczonego środka wychowawczego, informuje o konsekwencjach uchylania się od jego wykonania, zbiera niezbędne informacje o nieletnim w związku z zastosowanym środkiem wychowawczym. 3. W sprawie kontaktowania się z nieletnim, jego rodzicami lub opiekunem stosuje się odpowiednio przepis § 4 ust. 3. 4. Kurator zawodowy, po określeniu rodzaju, miejsca i terminu rozpoczęcia prac społecznych, omawia z nieletnim i jego rodzicami albo tym z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekunem nieletniego sposób wykonywania prac społecznych. 5. Kurator zawodowy wręcza nieletniemu pisemną informację o rodzaju, miejscu i terminie rozpoczęcia prac spo- łecznych z pouczeniem o prawach i obowiązkach wynikających z zastosowanego środka wychowawczego. 6. Nieletni, jego rodzic albo opiekun podpisuje dwa egzemplarze pisemnej informacji oraz wskazuje miejsce pobytu, w którym zobowiązuje się odbierać dalszą korespondencję; jeden egzemplarz pisemnej informacji otrzymuje nieletni, a drugi załącza się do teczki sprawy.

Kurator zawodowy w czasie wykonywania czynności związanych z organizowaniem i kontrolowaniem wyko- nywania przez nieletniego prac społecznych:
1) utrzymuje stały kontakt z podmiotami, w których jest wykonywana nieodpłatna kontrolowana praca społeczna, w tym z ich przedstawicielem sprawującym nadzór nad nieletnim w miejscu jego pracy, w szczególności za pomocą środków porozumiewania się na odległość, zwłaszcza telefonicznie, oraz za pośrednictwem poczty elektronicznej; Dziennik Ustaw –6– Poz. 2544
2) organizuje i prowadzi instruktaże dla przedstawicieli organizacji społecznych sprawujących nadzór nad nieletnim w miejscu ich pracy oraz ustala sposób kontaktowania się za pomocą środków porozumiewania się na odległość, w szczególności sposób:
a) przekazywania harmonogramów pracy nieletnich,
b) przekazywania informacji o terminie rozpoczęcia i zakończenia pracy, liczbie godzin przepracowanych przez nieletniego, rodzaju wykonywanej przez niego pracy i jej efektywności,
c) niezwłocznego informowania kuratora zawodowego o niezgłoszeniu się nieletniego do pracy, niepodjęciu przez niego przydzielonej pracy, przeszkodzie uniemożliwiającej wykonywanie pracy, opuszczeniu pracy bez uspra- wiedliwienia, każdym przypadku niesumiennego wykonywania pracy oraz uporczywego nieprzestrzegania usta- lonego porządku i dyscypliny w miejscu wykonywania pracy społecznej;
3) powiadamia wyznaczony podmiot, w sposób uprzednio ustalony, o wskazaniach kuratora lub postanowieniach sądu dotyczących nieletniego;
4) analizuje informacje i dokumenty przesyłane co miesiąc przez przedstawiciela organizacji społecznej sprawującej nadzór nad nieletnim w miejscu jego pracy, w szczególności dotyczące liczby przepracowanych przez nieletniego godzin oraz jego zachowania podczas wykonywania pracy;
5) wzywa nieletniego, także telefonicznie, do złożenia wyjaśnień dotyczących przebiegu wykonywania pracy społecz- nej;
6) w przypadku niewłaściwego wykonywania pracy przez nieletniego przeprowadza z nim rozmowy dyscyplinujące oraz udziela mu stosownych pouczeń.

1. Kurator zawodowy, kierując się względami wychowawczymi, a także mając na uwadze zachowanie nielet- niego podczas wykonywania prac społecznych, potrzebę dyscyplinowania nieletniego lub inne okoliczności związane z sytuacją nieletniego i przebiegiem wykonywania zobowiązania, może złożyć do sądu wniosek o wezwanie nieletniego i jego rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego na posiedzenie sądu w przedmiocie zmiany środka wychowawczego lub jego uchylenia. 2. Jeżeli nieletni nie wykonał pełnego wymiaru pracy społecznej, a nie zachodzą przesłanki do złożenia wniosku o zmianę środka wychowawczego, kurator zawodowy, niezwłocznie po upływie okresu, na jaki orzeczono zobowiązanie, składa do sądu wniosek o umorzenie postępowania i uznanie zobowiązania za wykonane. 3. We wniosku o zmianę środka wychowawczego kurator zawodowy zawiera również informację o liczbie przepra- cowanych przez nieletniego godzin. 4. W razie potrzeby na posiedzenie sądu o zmianę środka wychowawczego lub jego uchylenie kurator przedkłada sądowi aktualną informację o liczbie przepracowanych przez nieletniego godzin uzyskaną na koniec dnia poprzedniego.