Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 grudnia 2022 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych

1. Proces mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych składa się z procesów:
1) mechanicznego przetwarzania odpadów,
2) biologicznego przetwarzania odpadów
– połączonych w jeden zintegrowany proces technologiczny przetwarzania tych odpadów w celu ich przygotowania do procesów odzysku, w tym recyklingu, odzysku energii, termicznego przekształcania, lub do procesów unieszkodliwiania, w tym procesów składowania i termicznego przekształcania. 2. Proces mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych jest prowadzony w instalacji.
1) Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej – klimat, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz. 1949).
2) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 12 września 2022 r. pod numerem 2022/609/PL, zgod- nie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfi- kacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz za- sad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1). Dziennik Ustaw –2– Poz. 56 3. Proces mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych nie może być prowadzony na kwaterze składowiska odpadów. 4. Odpady kierowane do procesu mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpa- dów komunalnych rozładowuje się w obiekcie zamkniętym instalacji będącym budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 usta- wy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm.3)), uniemożliwiającym oddziaływa- nie czynników atmosferycznych na te odpady, wyposażonym w szczelne podłoże zapobiegające przedostawaniu się od- cieków do środowiska i w urządzenia wentylacyjne oraz ograniczające emisje zanieczyszczeń, w szczególności prze- dostawanie się pyłów do powietrza.

1. Proces mechanicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych polegający na wydzieleniu z nich określonych frakcji dających się wykorzystać – w zależności od składu niesegregowanych (zmiesza- nych) odpadów komunalnych – materiałowo lub energetycznie oraz frakcji wymagającej dalszego biologicznego przetwa- rzania przebiega w obiekcie zamkniętym instalacji będącym budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, uniemożliwiającym oddziaływanie czynników atmosferycznych na te odpady, wyposażonym w szczelne podłoże zapobiegające przedostawaniu się odcieków do środowiska, w urządzenia wentylacyjne oraz ograni- czające emisje zanieczyszczeń, w szczególności przedostawanie się pyłów do powietrza, i prowadzi do powstawania od- padów, w zależności od ich właściwości, o kodzie:
1) 19 12 01 – Papier i tektura;
2) 19 12 02 – Metale żelazne;
3) 19 12 03 – Metale nieżelazne;
4) 19 12 04 – Tworzywa sztuczne i guma;
5) 19 12 05 – Szkło;
6) 19 12 06* – Drewno zawierające substancje niebezpieczne;
7) 19 12 07 – Drewno inne niż wymienione w 19 12 06;
8) 19 12 08 – Tekstylia;
9) 19 12 10 – Odpady palne (paliwo alternatywne);
10) 19 12 11* – Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne;
11) ex 19 12 12 – Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11 o frakcji o wielkości:
a) od 0 do 80 mm, zwane dalej „frakcją podsitową”,
b) powyżej 80 mm, zwane dalej „frakcją nadsitową”. 2. W przypadku odpadów o kodzie ex 19 12 12 dopuszcza się wydzielenie frakcji podsitowej o wielkości większej niż od 0 do 80 mm. W takim przypadku frakcja nadsitowa przyjmuje wielkość odpowiednio powyżej tej wielkości frakcji podsitowej. 3. W przypadku odpadów o kodzie ex 19 12 12 dopuszcza się wydzielenie frakcji podsitowej o wielkości od 0 do 60 mm dla procesu biologicznego przetwarzania odpadów prowadzonego w warunkach beztlenowych. W takim przypad- ku frakcja nadsitowa przyjmuje wielkość odpowiednio powyżej tej wielkości frakcji podsitowej. 4. Wydzielenie frakcji podsitowej w procesie mechanicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpa- dów komunalnych o wielkości do 20 mm oraz jej bezpośrednie składowanie na składowisku odpadów jest możliwe, o ile spełni ona kryteria dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118 ustawy. Frakcja ta jest klasyfikowana jako odpady o kodzie ex 19 12 12. 5. Dopuszcza się powstawanie z niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych poddanych procesowi mechanicznego przetwarzania odpadów o kodach:
1) z podgrupy:
a) 15 01 – Odpady opakowaniowe (włącznie z selektywnie gromadzonymi komunalnymi odpadami opakowanio- wymi),
b) 16 02 – Odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych,
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 88, 1557, 1768, 1783, 1846, 2206 i 2687. Dziennik Ustaw –3– Poz. 56
c) 16 06 – Baterie i akumulatory,
d) 17 01 – Odpady materiałów i elementów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (np. beton, cegły, płyty, ce- ramika),
e) 17 02 – Odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych,
f) 17 03 – Mieszanki bitumiczne, smoła i produkty smołowe;
2) z rodzaju:
a) 16 01 03 – Zużyte opony,
b) 20 01 27* – Farby, tusze, farby drukarskie, kleje, lepiszcze i żywice zawierające substancje niebezpieczne. 6. W przypadku instalacji, których roczna moc przerobowa przekracza roczną ilość odpadów o kodzie 20 03 01 przeznaczonych do przetwarzania, dopuszcza się zagospodarowanie wolnych mocy przerobowych do przetwarzania od- padów selektywnie zebranych przez ich doczyszczanie lub rozsortowywanie. 7. W przypadku instalacji, których roczna moc przerobowa przekracza roczną ilość odpadów o kodzie 20 03 01 przeznaczonych do przetwarzania, dopuszcza się zagospodarowanie wolnych mocy przerobowych do produkcji paliwa alternatywnego. 8. Procesy mechanicznego przetwarzania odpadów, o których mowa w ust. 1, 6 i 7, prowadzi się jako odrębne wa- rianty eksploatacji instalacji. 9. Odpady powstałe w procesie mechanicznego przetwarzania odpadów są kierowane zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami do procesów odzysku albo do procesów unieszkodliwiania. 10. Odpady powstałe w procesie mechanicznego przetwarzania odpadów, o którym mowa w ust. 1, klasyfikowane jako odpady o kodzie 19 12 10, są przetwarzane w procesie odzysku R1 albo unieszkodliwiania D10, a odpady o kodzie 19 12 12 mogą być również przetwarzane w procesie odzysku R1 albo unieszkodliwiania D10. 11. Mechaniczne przetwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 1 i 4, stanowi proces odzysku R12 albo proces unieszkodliwiania D13. 12. Przetwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 6 i 7, stanowi proces odzysku R12.

1. Frakcja podsitowa, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 11 lit. a oraz ust. 2 i 3, wymaga zastosowania procesu bio- logicznego przetwarzania odpadów, który stanowi proces prowadzony w warunkach tlenowych lub beztlenowych, z udziałem mikroorganizmów, w wyniku którego następuje zmiana właściwości fizycznych, chemicznych lub biologicz- nych tej frakcji. 2. W procesie biologicznego przetwarzania odpadów, o którym mowa w ust. 1, przetwarza się frakcję podsitową powstałą w procesie mechanicznego przetwarzania odpadów prowadzonym w instalacji. 3. Frakcja podsitowa nie może być mieszana z odpadami zbieranymi w sposób selektywny. 4. Możliwe jest prowadzenie procesu biologicznego przetwarzania selektywnie zebranych bioodpadów, w wyniku którego powstaje:
1) produkt w postaci produktów nawozowych, nawozów lub środków wspomagających uprawę roślin spełniających wymagania określone w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019 r. ustanawiającego przepisy dotyczące udostępniania na rynku produktów nawozowych UE, zmie- niającego rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 i (WE) nr 1107/2009 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 (Dz. Urz. UE L 170 z 25.06.2019, str. 1, z późn. zm.4)) lub ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2021 r. poz. 76 oraz z 2022 r. poz. 1370 i 2364), albo
2) materiał po procesie kompostowania lub fermentacji będący odpadem. 5. Proces biologicznego przetwarzania odpadów, o którym mowa w ust. 4, prowadzi się jako odrębny wariant eks- ploatacji instalacji.
4) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 302 z 22.11.2019, str. 129, Dz. Urz. UE L 48 z 11.02.2021, str. 6, Dz. Urz. UE L 356 z 08.10.2021, str. 8, Dz. Urz. UE L 427 z 30.11.2021, str. 120, Dz. Urz. UE L 427 z 30.11.2021, str. 130, Dz. Urz. UE L 427 z 30.11.2021, str. 140, Dz. Urz. UE L 83 z 10.03.2022, str. 66, Dz. Urz. UE L 161 z 16.06.2022, str. 121, Dz. Urz. UE L 183 z 08.07.2022, str. 2, Dz. Urz. UE L 233 z 08.09.2022, str. 91 oraz Dz. Urz. UE L 236 z 13.09.2022, str. 5. Dziennik Ustaw –4– Poz. 56 6. Proces biologicznego przetwarzania odpadów frakcji podsitowej w warunkach tlenowych prowadzi się zgodnie z następującymi wymaganiami:
1) jednostopniowo – stabilizacja przez co najmniej 4 tygodnie łącznie w zamkniętym urządzeniu technicznym wykona- nym z materiału wytrzymałego na uszkodzenia mechaniczne i zapewniającym szczelność prowadzonego procesu (reaktorze) lub w zamkniętej hali, w warunkach wilgotności od 45% do 60%, z systemem odbierania odcieków, z ak- tywnym napowietrzaniem oraz regularnym przerzucaniem odpadów co najmniej raz w tygodniu oraz z ujmowaniem i oczyszczaniem gazów powstałych w wyniku prowadzenia procesu (powietrze procesowe), do czasu spełnienia wymagań, o których mowa w § 7 ust. 1, albo
2) dwustopniowo:
a) pierwszy stopień – stabilizacja przez co najmniej 2 tygodnie w reaktorze lub w zamkniętej hali, w warunkach wilgotności od 45% do 60%, z systemem odbierania odcieków, z aktywnym napowietrzaniem oraz z ujmowa- niem i oczyszczaniem gazów powstałych w wyniku prowadzenia procesu (powietrze procesowe), do czasu osiąg- nięcia wartości parametru AT4 (aktywność oddychania stanowiąca parametr wyrażający zapotrzebowanie na tlen próbki odpadów przez 4 doby) poniżej 20 mg O2/g suchej masy,
b) drugi stopień – stabilizacja od 6 do 10 tygodni co najmniej w pryzmach, które są usytuowane na szczelnym pod- łożu zapobiegającym przedostawaniu się odcieków do środowiska, wyposażonym w system odbierania odcie- ków, i które są napowietrzane przez mechaniczne przerzucanie odpadów co najmniej raz w tygodniu. 7. Czas przetwarzania, o którym mowa w ust. 6 pkt 2 lit. b, może zostać skrócony albo wydłużony, pod warunkiem że łączny czas przetwarzania w ramach pierwszego i drugiego stopnia stabilizacji, o których mowa w ust. 6 pkt 2, wynie- sie co najmniej 4 tygodnie, a powstałe odpady spełnią wymagania, o których mowa w § 7 ust. 1. 8. Proces biologicznego przetwarzania odpadów w warunkach beztlenowych prowadzi się dwustopniowo zgodnie z następującymi wymaganiami:
1) pierwszy stopień – fermentacja metanowa w zakresie mezofilowym przez co najmniej 20 dni lub fermentacja meta- nowa w zakresie termofilowym przez co najmniej 12 dni;
2) drugi stopień – stabilizacja tlenowa w reaktorze lub w zamkniętej hali, z systemem odbierania odcieków, z aktyw- nym napowietrzaniem oraz z ujmowaniem i oczyszczaniem gazów powstałych w wyniku prowadzenia procesu (po- wietrze procesowe), przez co najmniej 2 tygodnie; dopuszcza się w ramach drugiego stopnia stabilizacji tlenowej stabilizację w pryzmach, które są usytuowane na otwartym terenie, na szczelnym podłożu zapobiegającym prze- dostawaniu się odcieków do środowiska, wyposażonym w system odbierania odcieków, i które są napowietrzane przez mechaniczne przerzucanie odpadów co najmniej raz w tygodniu, przez co najmniej 3 tygodnie, o ile wartość parametru AT4 po pierwszym stopniu biologicznego przetwarzania w warunkach beztlenowych osiągnie wartość po- niżej 20 mg O2/g suchej masy. 9. Odpady powstałe w procesach biologicznego przetwarzania odpadów, o których mowa w ust. 6 i 8, spełniające wymagania, o których mowa w § 7 ust. 1, klasyfikuje się jako odpady o kodzie 19 05 99 – Inne niewymienione odpady, zwane dalej „stabilizatem”. 10. Stabilizat jest unieszkodliwiany przez składowanie na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne i obo- jętne albo termicznie przekształcany. 11. Frakcja stabilizatu, po przesianiu na sicie o prześwicie oczek o wielkości do 20 mm, może być stosowana do procesu odzysku wyłącznie na składowisku odpadów lub obiekcie unieszkodliwiania odpadów wydobywczych. Frakcja ta jest klasy- fikowana jako odpady o kodzie 19 05 03 – Kompost nieodpowiadający wymaganiom (nienadający się do wykorzystania). 12. Frakcja stabilizatu o wielkości powyżej 20 mm pozostała na sicie jest nadal klasyfikowana jako odpady o kodzie 19 05 99. 13. Biologiczne przetwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 2, stanowi proces odzysku R3 albo proces unieszko- dliwiania D8. 14. Biologiczne przetwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 4, stanowi proces odzysku R3. 15. Mechaniczne przetwarzanie stabilizatu, o którym mowa w ust. 11, stanowi proces odzysku R12 albo proces unieszkodliwiania D13 i jest prowadzone na terenie zakładu, w którym prowadzi się proces biologicznego przetwarzania odpadów, o którym mowa w ust. 1.

1. Dopuszcza się proces biologicznego przetwarzania odpadów z wykorzystaniem procesu biologicznego suszenia niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych lub frakcji podsitowej, polegający na biologicznym suszeniu odpa- dów przez co najmniej 7 dni w warunkach tlenowych w reaktorze lub w zamkniętej hali, z systemem odbierania odcieków, z aktywnym napowietrzaniem oraz z oczyszczaniem gazów powstałych w wyniku prowadzenia procesu (powietrze procesowe). Dziennik Ustaw –5– Poz. 56 2. Odpady powstałe w procesie biologicznego suszenia odpadów klasyfikuje się jako odpady o kodzie ex 19 05 01 – Nieprzekompostowane frakcje odpadów komunalnych i podobnych po biologicznym suszeniu i poddaje dalszej obróbce mechanicznej w instalacji. W wyniku tej obróbki powstają odpady klasyfikowane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy, w zależności od ich właściwości, jako odpady o kodzie:
1) 19 12 02 – Metale żelazne;
2) 19 12 03 – Metale nieżelazne;
3) 19 12 05 – Szkło;
4) 19 12 10 – Odpady palne (paliwo alternatywne);
5) 19 12 11 – Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów zawierające substancje niebezpieczne – powstałe w wyniku prowadzenia procesu biologicznego suszenia;
6) ex 19 12 12 – Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11 – powstałe w wyniku prowadzenia procesu biologicznego suszenia. 3. Dopuszcza się powstawanie z odpadów o kodzie ex 19 05 01, poddanych mechanicznemu przetworzeniu, odpa- dów o kodach z podgrupy:
1) 16 02 – Odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych;
2) 16 06 – Baterie i akumulatory;
3) 17 01 – Odpady materiałów i elementów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (np. beton, cegły, płyty, ceramika). 4. Odpady powstałe w procesie, o którym mowa w ust. 2, klasyfikowane jako odpady o kodzie 19 12 10, spełniające wymagania, o których mowa w § 7 ust. 2, są przetwarzane w procesie odzysku R1 albo unieszkodliwiania D10. 5. Do odpadów powstałych w procesie, o którym mowa w ust. 2, klasyfikowanych jako odpady o kodzie ex 19 12 12, stosuje się przepisy § 5 ust. 6–13 i 15. 6. Biologiczne przetwarzanie odpadów z wykorzystaniem procesu biologicznego suszenia stanowi proces odzysku R3 albo proces unieszkodliwiania D8. 7. Mechaniczne przetwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 2, stanowi proces odzysku R12 albo proces unie- szkodliwiania D13 i jest prowadzone na terenie zakładu, w którym prowadzi się proces biologicznego przetwarzania od- padów z wykorzystaniem procesu biologicznego suszenia, o którym mowa w ust. 1.

1. Wymagania określone w § 7 ust. 1 oraz w § 5 ust. 6 pkt 2 lit. a i ust. 8 pkt 2 uważa się za spełnione, jeżeli zo- staną potwierdzone badaniami laboratoryjnymi wykonanymi przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. la ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. 2. Próbki odpadów do badań pobiera przedstawiciel laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. la ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, po zakończeniu cyklu przetwarzania odpadów. 3. Roczna liczba próbek powinna odpowiadać rocznej liczbie cyklów przetwarzania odpadów. W przypadku gdy w instalacji jest jednocześnie prowadzony jeden cykl przetwarzania odpadów, pobiera się i bada nie mniej niż 4 próbki w ciągu roku. Dziennik Ustaw –6– Poz. 56 4. Jeżeli w roku poprzedzającym rok pobrania i zbadania próbek odpadów, zgodnie z ust. 3, nie zostały przekroczone wartości, o których mowa w § 7 ust. 1, w więcej niż dwóch próbkach odpadów, a przekroczenie tych wartości w żadnej z tych dwóch próbek odpadów nie było większe niż 20% wartości, o których mowa w § 7 ust. 1, to liczba próbek odpa- dów może być zmniejszona do:
1) 2 próbek w ciągu roku – po jednej na 6 miesięcy – w przypadku gdy w instalacji jest jednocześnie prowadzony jeden cykl przetwarzania odpadów;
2) 4 próbek w ciągu roku – po jednej na 3 miesiące – w przypadku gdy w instalacji jest jednocześnie prowadzony wię- cej niż jeden cykl przetwarzania odpadów. 5. Jeżeli w roku, w którym liczba próbek odpadów została zmniejszona zgodnie z ust. 4, a w próbce odpadów zostały przekroczone wartości, o których mowa w § 7 ust. 1, od następnego miesiąca po wykazaniu przekroczenia tych wartości, próbki odpadów pobiera się i bada z częstotliwością określoną w ust. 3.