Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 grudnia 2023 r. w sprawie funkcjonowania podmiotów leczniczych sprawujących opiekę nad uzależnionymi od alkoholu

1. Działania diagnostyczne, o których mowa w § 2 pkt 1, polegają na rozpoznaniu:
1) zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania wynikających ze spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych, zaburzeń nawyków i popędów oraz zaburzeń występujących u osób bliskich;
2) niezbędnych do skonstruowania planu terapii aktualnych problemów pacjenta, a także przyczyn i mechanizmów będą- cych ich podłożem. 2. Programy korekcyjno-terapeutyczne, o których mowa w § 2 pkt 2, obejmują indywidualne lub grupowe oddziały- wania psychologiczne zmierzające do ograniczenia spożywania alkoholu lub używania innych substancji psychoaktywnych u osób nieuzależnionych lub do ograniczenia szkód wynikających z zachowań impulsywnych u osób z zaburzeniami nawy- ków i popędów.
1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej – zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 2704). Dziennik Ustaw –2– Poz. 2820 3. Programy psychoterapii uzależnień, o których mowa w § 2 pkt 3, obejmują indywidualne, grupowe lub rodzinne oddziaływania psychologiczne i psychoterapeutyczne ukierunkowane na poprawę stanu psychofizycznego i funkcjonowa- nia społecznego osób uzależnionych od alkoholu przez redukcję objawów i mechanizmów uzależnień oraz uczenie umiejęt- ności potrzebnych do podtrzymania pozytywnej zmiany. 4. Programy psychoterapii osób bliskich, o których mowa w § 2 pkt 4, obejmują oddziaływania psychologiczne ukie- runkowane na usunięcie lub złagodzenie zaburzeń powstałych w wyniku przewlekłego stresu u osób bliskich, spowodowa- nego pozostawaniem w związku emocjonalnym z osobą, o której mowa w § 5 pkt 4 lit. a–c. 5. Świadczenia zapobiegawczo-lecznicze, o których mowa w § 2 pkt 5, obejmują:
1) leczenie stanów występujących w przebiegu uzależnienia od alkoholu, w szczególności leczenie alkoholowych zespo- łów abstynencyjnych;
2) leczenie szkód zdrowotnych spowodowanych spożywaniem alkoholu u osób przystępujących do psychoterapii uzależ- nienia od alkoholu;
3) farmakoterapię ułatwiającą osiąganie celów terapii uzależnienia od alkoholu;
4) psychofarmakoterapię współwystępujących zaburzeń psychicznych. 6. Świadczenia rehabilitacyjne, o których mowa w § 2 pkt 6, obejmują oddziaływania psychospołeczne i pomocnicze medyczne, ukierunkowane na przywrócenie zdolności funkcjonowania społecznego osób uzależnionych od alkoholu i osób bliskich. 7. Działania konsultacyjno-edukacyjne dla osób bliskich, o których mowa w § 2 pkt 7, obejmują grupowe, indywidu- alne lub rodzinne poradnictwo ukierunkowane na zwiększenie rozumienia uzależnienia, problemów rodziny osób uzależ- nionych od alkoholu oraz poznanie sposobów leczenia.

W poradni terapii uzależnienia od alkoholu i współuzależnienia oraz poradni leczenia uzależnień:
1) diagnozuje się zaburzenia:
a) spowodowane spożywaniem alkoholu lub używaniem innych substancji psychoaktywnych,
b) nawyków i popędów;
2) diagnozuje się zaburzenia występujące u osób bliskich osób:
a) spożywających alkohol lub używających innych substancji psychoaktywnych,
b) z zaburzeniami nawyków i popędów; Dziennik Ustaw –3– Poz. 2820
3) realizuje się programy korekcyjno-terapeutyczne dla osób:
a) spożywających alkohol ryzykownie albo szkodliwie,
b) spożywających alkohol ryzykownie albo szkodliwie oraz używających innych substancji psychoaktywnych,
c) z zaburzeniami nawyków i popędów;
4) realizuje się programy psychoterapii dla osób:
a) uzależnionych od alkoholu,
b) uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
c) z zaburzeniami nawyków i popędów,
d) bliskich;
5) udziela się indywidualnych świadczeń zapobiegawczo-leczniczych dla osób:
a) spożywających alkohol szkodliwie i uzależnionych od alkoholu,
b) spożywających alkohol szkodliwie i uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
c) z zaburzeniami nawyków i popędów,
d) bliskich;
6) prowadzi się działania konsultacyjno-edukacyjne dla osób bliskich osób:
a) spożywających alkohol lub używających innych substancji psychoaktywnych,
b) z zaburzeniami nawyków i popędów.

W dziennym oddziale terapii uzależnienia od alkoholu oraz dziennym oddziale leczenia uzależnień:
1) diagnozuje się zaburzenia:
a) spowodowane spożywaniem alkoholu lub używaniem innych substancji psychoaktywnych,
b) nawyków i popędów;
2) diagnozuje się zaburzenia występujące u osób bliskich osób:
a) spożywających alkohol lub używających innych substancji psychoaktywnych,
b) z zaburzeniami nawyków i popędów; Dziennik Ustaw –4– Poz. 2820
3) realizuje się programy psychoterapii dla osób:
a) uzależnionych od alkoholu,
b) uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
c) z zaburzeniami nawyków i popędów,
d) bliskich;
4) udziela się indywidualnych świadczeń zapobiegawczo-leczniczych dla pozostających w programie terapii osób:
a) spożywających alkohol szkodliwie i uzależnionych od alkoholu,
b) uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych,
c) z zaburzeniami nawyków i popędów,
d) bliskich;
5) prowadzi się działania konsultacyjno-edukacyjne dla osób bliskich osób:
a) spożywających alkohol lub używających innych substancji psychoaktywnych,
b) z zaburzeniami nawyków i popędów;
6) przygotowuje się pacjenta do kontynuowania terapii w poradni terapii uzależnienia od alkoholu i współuzależnienia lub poradni leczenia uzależnień.

1. Wojewódzki ośrodek terapii uzależnienia i współuzależnienia, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zapewnia wykonanie świadczeń zdrowotnych, o których mowa w § 4 ust. 2. 2. Do zadań wojewódzkiego ośrodka terapii uzależnienia i współuzależnienia należy ponadto:
1) prowadzenie oraz coroczna aktualizacja bazy placówek na terenie województwa, zawierającej w szczególności nazwę i dane teleadresowe placówki, rodzaj i zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz grupę docelową pacjentów;
2) opiniowanie wojewódzkich strategii i planów w zakresie zdrowia publicznego;
3) udzielanie konsultacji podmiotom leczniczym prowadzącym placówki oraz innym podmiotom zajmującym się rozwią- zywaniem problemów alkoholowych;
4) inicjowanie i realizacja działań podnoszących kwalifikacje zawodowe pracowników merytorycznych zatrudnionych w placówkach, w tym organizowanie staży i szkoleń;
5) inicjowanie i realizacja działań podnoszących kompetencje zawodowe osób współdziałających z placówkami w reali- zacji zadań programowych;
6) współpraca z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, zwanym dalej „Centrum”, oraz wojewódzkimi konsultantami w dziedzinie psychoterapii uzależnień, w dziedzinie psychiatrii i w dziedzinie psychologii klinicznej.

1. Podmioty lecznicze wykonujące świadczenia stacjonarne i całodobowe oraz ambulatoryjne w sprawowaniu opieki nad uzależnionymi od alkoholu współdziałają z Centrum oraz z innymi instytucjami publicznymi i organizacjami społecznymi w zakresie sprawowania opieki nad uzależnionymi od alkoholu przez:
1) informowanie o ofercie leczenia uzależnienia od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych oraz ofercie leczenia osób bliskich;
2) udział w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych personelu udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej;
3) wskazywanie pacjentom innych podmiotów leczniczych ofert mogących bardziej odpowiadać ich potrzebom;
4) informowanie, we współpracy z właściwymi organami samorządu terytorialnego i ośrodkami pomocy społecznej, o możliwościach udzielenia osobie uzależnionej wsparcia niezbędnego do umożliwienia jej zaspokojenia podstawo- wych potrzeb życiowych, których własnym staraniem nie jest w stanie zaspokoić, a także o miejscu, w którym może ubiegać się o uzyskanie takiego wsparcia;
5) wspieranie inicjatyw instytucjonalnych i pozainstytucjonalnych podejmowanych na rzecz rozwiązywania problemów alkoholowych lub wynikających z uzależnień od innych substancji psychoaktywnych w środowiskach lokalnych. 2. W zakresie, o którym mowa w ust. 1, podmioty lecznicze wykonujące świadczenia stacjonarne i całodobowe oraz ambulatoryjne w sprawowaniu opieki nad uzależnionymi od alkoholu współdziałają w szczególności z:
1) podmiotami leczniczymi sprawującymi podstawową opiekę zdrowotną i opiekę psychiatryczną;
2) wojewódzkim ośrodkiem terapii uzależnienia i współuzależnienia;
3) organami samorządów terytorialnych w realizacji ustawowo określonych zadań własnych gmin, powiatów i województw;
4) środowiskami samopomocowymi, w szczególności ze wspólnotą Anonimowych Alkoholików, Anonimowych Narko- manów, Anonimowych Hazardzistów oraz Al Anon i klubami abstynenta w zakresie środowiskowych oddziaływań wspierających abstynencję pacjentów;
5) właściwymi dla osoby uzależnionej od alkoholu ośrodkami pomocy społecznej;
6) organizacjami pozarządowymi w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych lub wynikających z używania in- nych niż alkohol substancji psychoaktywnych. 3. Podmioty lecznicze wykonujące świadczenia stacjonarne i całodobowe oraz ambulatoryjne w sprawowaniu opieki nad uzależnionymi od alkoholu współdziałają z Centrum w zakresie wdrażania standardów i procedur terapeutycznych oraz podnoszenia kwalifikacji personelu udzielającego świadczeń medycznych.