Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, stosowaniu, magazynowaniu i transporcie wewnątrzzakładowym nadtlenków organicznych
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 maja 2025 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, stosowaniu, magazynowaniu i transporcie wewnątrzzakładowym nadtlenków organicznych
Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, stosowaniu, magazynowaniu i transporcie wewnątrzzakładowym nadtlenków organicznych.
Do nadtlenków organicznych, kryteriów ich klasyfikacji, kryteriów kontroli ich temperatury oraz sposobu przeka- zywania informacji o zagrożeniach stosuje się przepisy określone w pkt 2.15 załącznika I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania sub- stancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządze- nie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008, str. 1, z późn. zm.3)).
Przepisy rozporządzenia mają zastosowanie przy produkcji, stosowaniu, magazynowaniu i transporcie wewnątrz- zakładowym nadtlenków organicznych typu: A, B, C, D, E i F, z wyłączeniem nadtlenków organicznych:
1) zawierających:
a) nie więcej niż 1,0 % tlenu aktywnego z nadtlenku organicznego zawierającego nie więcej niż 1,0 % nadtlenku wodoru lub
b) więcej niż 0,5 % tlenu aktywnego z nadtlenku organicznego zawierającego więcej niż 1,0 %, ale nie więcej niż 7,0 % nadtlenku wodoru;
1) Minister Rozwoju i Technologii kieruje działem administracji rządowej – gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Technologii (Dz. U. poz. 739).
2) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 29 października 2024 r. pod numerem 2024/0592/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu no- tyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1).
3) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 235 z 05.09.2009, str. 1, Dz. Urz. UE L 16 z 20.01.2011, str. 1, Dz. Urz. UE L 83 z 30.03.2011, str. 1, Dz. Urz. UE L 138 z 26.05.2011, str. 66, Dz. Urz. UE L 179 z 11.07.2012, str. 179, Dz. Urz. UE L 149 z 01.06.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 216 z 10.08.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 261 z 03.10.2013, str. 5, Dz. Urz. UE L 167 z 06.06.2014, str. 36, Dz. Urz. UE L 350 z 06.12.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 78 z 24.03.2015, str. 12, Dz. Urz. UE L 197 z 25.07.2015, str. 10, Dz. Urz. UE L 156 z 14.06.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 195 z 20.07.2016, str. 11, Dz. Urz. UE L 349 z 21.12.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 116 z 05.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 115 z 04.05.2018, str. 1, Dz. Urz. UE C 3 z 09.07.2018, str. 3, Dz. Urz. UE L 251 z 05.10.2018, str. 1, Dz. Urz. UE L 117 z 03.05.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 198 z 25.07.2019, str. 198, Dz. Urz. UE L 6 z 10.01.2020, str. 8, Dz. Urz. UE L 44 z 18.02.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 261 z 11.08.2020, str. 2, Dz. Urz. UE L 326 z 08.10.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 379 z 13.11.2020, str. 1 i 3, Dz. Urz. UE L 133 z 20.04.2021, str. 5, Dz. Urz. UE L 176 z 19.05.2021, str. 1, Dz. Urz. UE L 214 z 17.06.2021, str. 72, Dz. Urz. UE L 400 z 21.11.2021, str. 16, Dz. Urz. UE L 440 z 09.12.2021, str. 1, Dz. Urz. UE L 129 z 03.05.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 146 z 25.05.2022, str. 150, Dz. Urz. UE L 93 z 31.03.2023, str. 7, Dz. Urz. UE L 176 z 11.07.2023, str. 3, Dz. Urz. UE L 2024/197 z 05.01.2024, Dz. Urz. UE L 2024/2564 z 30.09.2024 oraz Dz. Urz. UE L 2024/2865 z 20.11.2024. Dziennik Ustaw –2– Poz. 731
2) typu: B, C, D, E i F w opakowaniach:
a) do 500 g – w przypadku nadtlenków organicznych stałych,
b) do 500 ml – w przypadku nadtlenków organicznych ciekłych
– pod warunkiem że ich całkowita ilość w obiektach produkcyjnych lub magazynowych nie jest większa odpowiednio niż:
– 10 kg – w przypadku nadtlenków organicznych typu B,
– 20 kg – w przypadku nadtlenków organicznych typu C lub typu D,
– 50 kg – w przypadku nadtlenków organicznych typu E lub typu F;
3) w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz organach podległych lub nadzorowa- nych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
1. Nadtlenki organiczne należy magazynować w magazynach izolowanych, magazynach oddzielonych lub maga- zynach podręcznych. 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o magazynie:
1) izolowanym – należy przez to rozumieć wolnostojący obiekt budowlany, jednokondygnacyjny, bez podpiwniczenia i pod- dasza, w tym również obiekt kontenerowy, przeznaczony wyłącznie do magazynowania nadtlenków organicznych;
2) oddzielonym – należy przez to rozumieć pomieszczenie lub zespół pomieszczeń w obiekcie budowlanym, które są przeznaczone wyłącznie do magazynowania nadtlenków organicznych;
3) podręcznym – należy przez to rozumieć pomieszczenie w obiekcie budowlanym lub szafkę magazynową, które są przeznaczone wyłącznie do przechowywania nadtlenków organicznych w ilościach zużywanych w bieżącej produkcji w ciągu jednego cyklu produkcyjnego, lecz nie dłużej niż w ciągu jednej doby. 3. Dopuszcza się przechowywanie nadtlenków organicznych w pomieszczeniach laboratoryjnych lub pomieszczeniach badawczych, zgodnie z § 7.
Nadtlenki organiczne należy chronić przed wstrząsami, bezpośrednim działaniem promieni słonecznych, odizolo- wywać od wszelkich źródeł ciepła i umieszczać w wentylowanych pomieszczeniach.
1. Dopuszczalne maksymalne wartości temperatury kontrolnej i temperatury krytycznej podczas magazynowania i transportu wewnątrzzakładowego nadtlenków organicznych, ustalone na podstawie temperatur ich samoprzyspieszającego się rozkładu, zwanych dalej „TSR”, określa załącznik do rozporządzenia. 2. Metody badań służące określeniu TSR oraz ustalaniu wartości temperatury kontrolnej i temperatury krytycznej przyjmuje się według zaleceń Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczących transportu towarów niebezpiecznych okreś- lonych w Podręczniku testów i kryteriów ONZ (the UN Manual of Tests and Criteria).
1. W pomieszczeniach laboratoryjnych lub pomieszczeniach badawczych dopuszcza się przechowywanie do ce- lów eksperymentalnych nadtlenków organicznych typu A w ilości nieprzekraczającej 1 kg w szafkach do magazynowania substancji wybuchowych odpornych na potencjalne wystąpienie detonacji lub szybkiej deflagracji przechowywanego w nich nadtlenku organicznego typu A, odpowiednich do właściwości danego nadtlenku organicznego typu A. 2. W pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, dopuszcza się przechowywanie do celów eksperymentalnych nad- tlenków organicznych typu B, C, D, E i F, niewymagających kontrolowania temperatury w przeciwpożarowych szafach bezpieczeństwa o odporności ogniowej co najmniej 60 minut, spełniających co najmniej wymagania określone w Polskiej Normie PN-EN 14470-1 Ognioodporne szafki magazynowe – Część 1: Bezpieczne szafki do przechowywania płynów łatwopalnych, jeżeli nadtlenki organiczne są w opakowaniach jednostkowych nie większych niż 5 dm3, a ich łączna masa nie przekracza w przypadku nadtlenków organicznych typu:
1) B – 5 kg;
2) C, D, E lub F – 10 kg, przy czym ilość ta dotyczy łącznej masy przechowywanych nadtlenków organicznych tych typów. 3. W pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, dopuszcza się przechowywanie do celów eksperymentalnych nadtlen- ków organicznych typu: B, C, D, E lub F, wymagających kontrolowania temperatury, w odpowiedniej do ich właściwości temperaturze w urządzeniach chłodniczych:
1) bez wewnętrznej instalacji oświetleniowej lub z instalacją wyłączoną na stałe;
2) bez blokowania pokrywy lub drzwiczek, z uwagi na potencjalne zagrożenie wzrostem ciśnienia;
3) z możliwością stałego monitorowania temperatury wewnątrz tych urządzeń chłodniczych;
4) z zastosowaniem ustalonych przez pracodawcę rozwiązań na wypadek awarii zasilania. Dziennik Ustaw –3– Poz. 731 4. Szafki, o których mowa w ust. 1 i 2, i urządzenia chłodnicze umieszcza się w pomieszczeniach laboratoryjnych lub pomieszczeniach badawczych w odległości co najmniej 2 m od wyjścia ewakuacyjnego. Zabronione jest umieszczanie ich przy przejściach ewakuacyjnych. 5. Próbki nadtlenków organicznych reprezentatywne dla partii produkcyjnych będących w okresie objętym gwarancją producenta należy przechowywać w magazynie oddzielonym lub magazynie izolowanym.
Zabronione jest:
1) magazynowanie nadtlenków organicznych w:
a) jednym pomieszczeniu z innymi substancjami chemicznymi,
b) uszkodzonych opakowaniach;
2) przechowywanie nadtlenków organicznych typu A w jednej szafce magazynowej lub urządzeniu chłodniczym z in- nymi typami nadtlenków.
1. W magazynach oddzielonych i magazynach izolowanych, w tym w poszczególnych komorach magazynowych, jednostkowe lub zbiorcze opakowania z nadtlenkami organicznymi składuje się w jednej warstwie, rzędami, z zachowaniem odległości umożliwiających wentylację i dostęp do tych opakowań. Dopuszcza się piętrzenie opakowań z nadtlenkami or- ganicznymi typu: C, D, E i F w przypadku, gdy jest to zgodne z instrukcją producenta danego nadtlenku organicznego. 2. Nadtlenki organiczne mogą być magazynowane na regałach z zachowaniem następujących warunków:
1) regały powinny być wykonane z materiałów klasy reakcji na ogień co najmniej A2;
2) wysokość poszczególnych półek powinna być dostosowana do wysokości opakowania transportowego (zbiorczego) i umożliwiać bezpieczny dostęp do poszczególnych warstw opakowań;
3) opakowanie leżące w warstwie wyższej powinno zawierać ten sam typ nadtlenku organicznego, co opakowanie leżące w warstwie niższej. 3. W magazynie lub w komorze magazynowej poszczególne partie produkcyjne nadtlenków organicznych należy roz- dzielić i oznakować datą przyjęcia. Z magazynu lub z komory magazynowej w pierwszej kolejności należy wydawać opa- kowania z najstarszych partii produkcyjnych. 4. W magazynach izolowanych i magazynach oddzielonych powinna być zapewniona możliwość pobierania próbek nadtlenków organicznych. 5. Stosowanie palet drewnianych do magazynowania i transportu wewnątrzzakładowego nadtlenków organicznych jest dopuszczone pod warunkiem, że:
1) palety są w dobrym stanie technicznym, suche i czyste;
2) nie zawierają elementów, które mogą uszkodzić opakowanie, w szczególności wystających gwoździ lub ostrych wy- stępów;
3) ładunek jest stabilnie usytuowany oraz skutecznie zabezpieczony przed przesunięciem poprzez owinięcie folią lub in- nymi odpowiednimi środkami.
1. W pomieszczeniach, w których znajdują się nadtlenki organiczne, wszędzie tam gdzie to możliwe, powinna być stosowana wentylacja grawitacyjna. 2 Jeżeli w magazynach do przechowywania nadtlenków organicznych temperatura wynosi poniżej 0 °C, wentylacja grawitacyjna nie jest wymagana. 3. Przypadki i warunki stosowania wentylacji mechanicznej w pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, określa do- kumentacja technologiczna. 4. Wentylacja grawitacyjna lub mechaniczna w pomieszczeniach, w których przechowuje się nadtlenki organiczne, powinna zapewniać wymianę powietrza zapobiegającą tworzeniu się atmosfery wybuchowej.
1. Pracodawca produkujący, stosujący, magazynujący i transportujący wewnątrz zakładu nadtlenki organiczne dokonuje oceny ryzyka pożarowo-wybuchowego związanego z właściwościami nadtlenków, biorąc po uwagę co najmniej:
1) prawdopodobieństwo i skutki niekontrolowanego rozkładu nadtlenku organicznego z uwzględnieniem prawdopodo- bieństwa wystąpienia atmosfery wybuchowej;
2) eksploatowane instalacje, używane substancje i mieszaniny, zachodzące procesy i ich wzajemne oddziaływania;
3) rozwiązania organizacyjne, w tym w szczególności liczbę osób pracujących w zakładzie, środki ochrony indywidual- nej i zbiorowej oraz szkolenia dotyczące zagrożeń pożarowo-wybuchowych stwarzanych przez nadtlenki organiczne. Dziennik Ustaw –4– Poz. 731 2. Pracodawca dokonuje oceny ryzyka pożarowo-wybuchowego z udziałem specjalisty do spraw bezpieczeństwa i hi- gieny pracy, osoby wykonującej czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o której mowa w art. 4 ust. 2a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188), oraz przedstawiciela posiadającego wie- dzę merytoryczną dotyczącą bezpieczeństwa produkcji, stosowania, magazynowania lub transportu wewnątrzzakładowego nadtlenków organicznych. 3. Ocena ryzyka pożarowo-wybuchowego powinna być udokumentowana w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, opatrzona podpisem pracodawcy lub prowadzącego zakład albo osoby przez nich upoważnionej, a w przy- padku wprowadzanych zmian w zakładzie mających wpływ na produkcję, stosowanie, magazynowanie i transport we- wnątrzzakładowy nadtlenków organicznych na bieżąco weryfikowana i dokumentowana. Przeprowadzona ocena ryzyka podlega udokumentowanemu przeglądowi co najmniej raz na dwa lata. 4. W przypadku gdy w wyniku połączenia nadtlenków organicznych (formulacji) z innymi substancjami mogą uwalniać się substancje palne w postaci gazów, par, mgieł lub pyłów, które mogą tworzyć mieszaniny wybuchowe z powietrzem, stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, dotyczące minimalnych wymagań w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej.
1. Prowadzący zakład ustala maksymalne ilości nadtlenków organicznych, które znajdują się lub mogą znaleźć się w dowolnym czasie w zakładzie, i zapewnia adekwatne do tych ilości lub stwarzanego przez nie zagrożenia, określone na piśmie, sposoby zapobiegania potencjalnej awarii przemysłowej i zwalczania skutków tej awarii oraz środki bezpieczeń- stwa, obejmujące w szczególności:
1) strukturę organizacyjną i zakres odpowiedzialności pracowników w przypadku zagrożenia mogącego spowodować awarię przemysłową, w tym sposoby zgłaszania zagrożeń i środki komunikacji;
2) szkolenia w zakresie sposobów zapobiegania awarii przemysłowej oraz sposoby postępowania na wypadek jej wystą- pienia, z uwzględnieniem informacji o możliwych do użycia środkach bezpieczeństwa i ich rozmieszczeniu w zakła- dzie, w tym o punktach udzielania doraźnej pomocy przedmedycznej;
3) prowadzenie kontroli z zakresu przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, stosowaniu, ma- gazynowaniu i transporcie wewnętrznym nadtlenków organicznych oraz działania urządzeń alarmujących. 2. Jeżeli typ i ilość nadtlenków organicznych w zakładzie przekroczy ilość progową określoną w przepisach dotyczących rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, wydanych na podstawie art. 248 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647), do zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa należy zastosować odpowiednio przepisy tytułu IV działu II rozdziału 2 tej ustawy.
1. W pomieszczeniach, w których są produkowane lub stosowane nadtlenki organiczne typu A, B lub C, nie in- staluje się wyłączników głównych, bezpieczników i innej elektrycznej aparatury rozdzielczej w odległości mniejszej niż 10 m od urządzenia procesowego. 2. Jeżeli w pomieszczeniach, w których są produkowane lub stosowane nadtlenki organiczne typu A, B lub C, zachodzi konieczność zainstalowania urządzeń elektrycznych, innych niż aparatura rozdzielcza, o której mowa w ust. 1, w odległości mniejszej niż 10 m od urządzeń procesowych, w których przebiega proces technologiczny, powinny one mieć stopień ochrony co najmniej IP 66 zgodnie z Polską Normą PN-EN 60529. W przypadku maszyn wirujących dopuszcza się instalo- wanie urządzeń elektrycznych o stopniu ochrony co najmniej IP 56 zgodnie z Polską Normą PN-EN 60529. 3. W pomieszczeniach, w których są magazynowane nadtlenki organiczne typu A, B lub C, nie instaluje się głównych wyłączników, bezpieczników i elektrycznej aparatury rozdzielczej. 4. W pomieszczeniach, w których są produkowane i stosowane nadtlenki organiczne typu D, E i F, urządzenia elek- tryczne instalowane w odległości mniejszej niż 10 m od urządzeń, w których przebiega proces technologiczny, powinny mieć stopień ochrony co najmniej IP 56 zgodnie z Polską Normą PN-EN 60529. 5. Ograniczenia, o których mowa w ust. 1–4, mogą zostać zmniejszone, jeżeli taka możliwość wynika z wykonanej oceny ryzyka pożarowo-wybuchowego, o której mowa w § 11. 6. Kable i przewody elektryczne powinny być odporne na przewidywane działania czynników chemicznych, termicz- nych i mechanicznych oraz być dostosowane do przewidywanego obciążenia elektrycznego. 7. W pomieszczeniach, w których są produkowane, stosowane lub magazynowane nadtlenki organiczne typu A, B, C, D, E i F, powinny być stosowane środki lub rozwiązania techniczne chroniące przed zagrożeniami związanymi z elektrycz- nością statyczną. Dziennik Ustaw –5– Poz. 731 8. Pomieszczenia, w których są produkowane, stosowane lub magazynowane nadtlenki organiczne, powinny być ob- jęte ochroną odgromową spełniającą co najmniej wymagania Polskiej Normy PN-EN 62305-4. Ochrona ta powinna zostać zrealizowana jak dla obiektów zagrożonych wybuchem dla stref 2 i 22 zgodnie z przepisami dotyczącymi minimalnych wy- magań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wy- buchowej, wydanymi na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. 9. Dopuszcza się inną ochronę niż określona w ust. 8, jeżeli taka możliwość wynika z oceny ryzyka pożarowo-wybu- chowego, o której mowa w § 11.
1. Aparatura technologiczna wykorzystywana w procesach, w których są stosowane nadtlenki organiczne, po- winna być wykonana z materiałów odpornych na ich działanie i uniemożliwiać zaleganie substancji stwarzających zagroże- nie w przypadku potrzeby opróżnienia tej aparatury. 2. Zbiornik operacyjny, w którym znajdują się nadtlenki organiczne w czasie zatrzymania instalacji produkcyjnej, w sytuacjach niewynikających z normalnego przebiegu procesu produkcyjnego, nie jest uważany za zbiornik magazynowy. Dopuszczalne jest przetrzymywanie w nim nadtlenków organicznych do czasu wznowienia procesu produkcyjnego. Instruk- cje prowadzenia procesu technologicznego, w tym instrukcje bezpieczeństwa danej instalacji produkcyjnej, powinny okreś- lać maksymalny czas przetrzymywania nadtlenków organicznych w zbiornikach operacyjnych.
1. Aparatura technologiczna stosowana w procesach produkcji nadtlenków organicznych powinna być wykonana z materiałów odpornych na ich działanie i uniemożliwiać zaleganie substancji stwarzających zagrożenie w przypadku po- trzeby jej opróżnienia. 2. Izolacja termiczna aparatury technologicznej stosowanej w procesach produkcji nadtlenków organicznych powinna być wykonana z materiałów klasy reakcji na ogień co najmniej A2. 3. W instalacjach do produkcji nadtlenków organicznych należy zapewnić techniczne możliwości ręcznego sterowania procesem technologicznym. 4. Reaktory stosowane w procesach produkcji nadtlenków organicznych powinny być:
1) zaopatrzone w odpowietrzenie o średnicy odpowiedniej do pojemności reaktora i objętości zawartej w nim masy reak- cyjnej, nie mniejszej jednak niż 65 mm, w razie potrzeby zaopatrzone w zamknięcie z odciążeniem;
2) zabezpieczone przed przepełnieniem i wylaniem się zawartości oraz przed możliwością przypadkowego zmieszania się reaktywnych substancji;
3) wyposażone w urządzenia do pomiaru i rejestracji temperatury wraz z sygnalizacją przekroczeń jej wartości kontrolnej i krytycznej. 5. W reaktorach stosowanych w procesach produkcji nadtlenków organicznych, podczas których może wystąpić wzrost temperatury, należy zapewnić:
1) pomiar i rejestrację temperatury wraz z sygnalizacją przekroczeń jej wartości kontrolnej i krytycznej;
2) sterowanie intensywnością chłodzenia w zależności od temperatury wewnętrznej w reaktorze;
3) automatyczne uruchamianie urządzeń lub systemów opróżniających w przypadku przekroczenia określonej temperatury. 6. Wprowadzanie do reaktorów, używanych do produkcji lub stosowania nadtlenków organicznych, substancji lub mieszanin w postaci stałej powinno odbywać się przez urządzenia dozujące skonstruowane i używane tak, aby uniemożliwić wydostanie się przez nie masy reakcyjnej lub wydzielających się z niej gazów. 7. Zawory i elementy sterujące instalacji produkcyjnych, w których są produkowane lub stosowane nadtlenki orga- niczne, powinny być umieszczone w miejscach łatwo dostępnych.
1. W pomieszczeniach produkcyjnych, w których są produkowane nadtlenki organiczne, z wyjątkiem nadtlen- ków organicznych typu F, oraz w magazynach powinny być zainstalowane czujniki do pomiaru i rejestracji temperatury, ze świetlno-akustyczną sygnalizacją przekroczenia wartości temperatury kontrolnej i temperatury krytycznej. 2. W przypadku gdy wartość temperatury zbliża się do wartości temperatury krytycznej, czujniki, o których mowa w ust. 1, zainstalowane w pomieszczeniach produkcyjnych, w których są produkowane nadtlenki organiczne, powinny po- dawać sygnał do urządzeń wykonawczych, zapewniających uruchomienie odpowiednio instalacji wentylacyjnej, klimatyza- cyjnej lub chłodniczej oraz do stałych urządzeń gaśniczych po przekroczeniu wartości temperatury:
1) wynoszącej 10 °C poniżej wartości temperatury krytycznej – w tym przypadku powinna załączyć się instalacja wenty- lacyjna, klimatyzacyjna lub chłodnicza;
2) wynoszącej 5 °C poniżej wartości temperatury krytycznej – w tym przypadku powinna załączyć się instalacja alar- mowa (sygnalizacja świetlna i akustyczna);
3) krytycznej – w tym przypadku powinno uruchomić się stałe urządzenie gaśnicze. Dziennik Ustaw –6– Poz. 731
1. W magazynach, w pomieszczeniach produkcyjnych, w których są produkowane i stosowane nadtlenki orga- niczne, oraz naważalniach, powinny znajdować się natryski (prysznice) do przemywania oczu, działające i rozmieszczone w sposób określony w przepisach dotyczących ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, wydanych na podstawie art. 23715 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. 2. W magazynach oraz naważalniach, w których znajdują się nadtlenki organiczne i utrzymywana jest temperatura po- wyżej 0 °C, powinny znajdować się oddzielnie natryski ratunkowe (prysznice bezpieczeństwa) do obmycia całego ciała, działające i rozmieszczone w sposób określony w ogólnych przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, wyda- nych na podstawie art. 23715 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. 3. W magazynach i naważalniach, w których znajdują się nadtlenki organiczne i w których utrzymuje się temperatura równa 0 °C lub poniżej, co najmniej jeden natrysk ratunkowy (prysznic bezpieczeństwa) powinien znajdować się poza ma- gazynem i naważalnią w odległości nie większej niż 20 m.
W przypadku gdy zakład produkujący, stosujący lub magazynujący nadtlenki organiczne nie posiada oczysz- czalni ścieków przemysłowych, przed odprowadzeniem ścieków mogących zawierać nadtlenki organiczne do ogólnej sieci kanalizacyjnej lub ich wywiezieniem, rozlane ciecze gromadzi się w krytym, szczelnym zbiorniku technologicznym, umiej- scowionym na zewnątrz pomieszczeń, w których są produkowane, stosowane lub magazynowane nadtlenki organiczne, i dokonuje się ich neutralizacji.
1. Pomieszczenia, w których są produkowane, stosowane lub magazynowane nadtlenki organiczne, powinny być wyposażone w urządzenia zapewniające sygnalizację o zagrożeniach. 2. Pracownicy wykonujący obowiązki w pomieszczeniach, o których mowa w ust. 1, powinni mieć zapewniony stały dostęp do środków łączności na wypadek awarii, wybuchu lub pożaru. 3. Pracodawca jest obowiązany określić i podać do wiadomości pracowników zasady bezpiecznego postępowania i wa- runki, jakie powinny być spełnione przed wejściem pracowników do pomieszczeń, o których mowa w ust. 1, a w szczegól- ności:
1) rodzaj odzieży roboczej i obuwia;
2) środki ochrony indywidualnej;
3) formę rejestracji wejścia do pomieszczenia i wyjścia z pomieszczenia z nadtlenkami organicznymi;
4) inne zalecane środki ostrożności i komunikowania.
1. Teren, na którym są zlokalizowane obiekty budowlane, w tym obiekty tymczasowe, związane z produkcją, stosowaniem lub magazynowaniem nadtlenków organicznych, powinien być zamknięty, z wydzieloną strefą ochronną, w której obowiązują szczegółowe zasady postępowania i ograniczenia związane z możliwością wystąpienia zagrożeń na tym terenie. 2. Teren w odległości do 20 m od magazynów izolowanych, w których są magazynowane nadtlenki organiczne, nie powinien być zadrzewiony. Roślinność na nim powinna być tak dobrana, rozmieszczona i utrzymywana, aby w przypadku pożaru nie powodowała przenoszenia ognia na inne obiekty budowlane i tereny. 3. Ogrodzenie powinno zabezpieczać teren przed dostępem osób postronnych, mieć wysokość co najmniej 2 m, być oświetlone na całej długości oraz posiadać co najmniej dwa niezależne wjazdy oddalone od siebie o co najmniej 75 m, przy czym:
1) wjazdy i nawierzchnia dróg dojazdowych powinny być utwardzone, umożliwiając wjazd, dojazd i wyjazd niezależnie od panujących warunków atmosferycznych;
2) drogi dojazdowe, o których mowa w pkt 1, powinny spełniać wymagania dla dróg pożarowych, określone w przepisach dotyczących przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg przeciwpożarowych, wydanych na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej;
3) drogi, przejścia i dojścia do obiektu, w którym są produkowane, stosowane lub magazynowane nadtlenki organiczne, w szczególności te, którymi poruszają się piesi, nie powinny być zlokalizowane od strony powierzchni odciążających.
1. Transport wewnątrzzakładowy opakowań z nadtlenkami organicznymi powinien odbywać się w taki sposób oraz z użyciem takich urządzeń i środków, aby zabezpieczyć je przed wstrząsami, przesuwaniem i upadkiem oraz kontaktem z gorącymi powierzchniami, materiałami lub mediami stosowanymi w zakładzie w procesach przemysłowych. Dziennik Ustaw –7– Poz. 731 2. Do transportu wewnątrzzakładowego:
1) nadtlenków organicznych typu A i B oraz
2) który odbywa się w obiektach produkcyjnych lub magazynowych, w których znajdują się nadtlenki typu A lub B
– nie mogą być używane środki transportu napędzane silnikami spalinowymi oraz środki transportu napędzane elektrycznie nieprzystosowane do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. 3. Dopuszcza się używanie środków transportu napędzanych silnikami spalinowymi, o których mowa w ust. 2, na ze- wnątrz obiektów, w których są produkowane, stosowane i magazynowane nadtlenki organiczne typu A i B, jeżeli są one przystosowane do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem, zgodnie z przepisami w sprawie wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w atmosferze potencjalnie wybuchowej wydanymi na podstawie art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. z 2025 r. poz. 568). 4. Stacje do uzupełniania paliwa do środków transportu napędzanych silnikami spalinowymi lub ładowania akumula- torów środków transportu napędzanych elektrycznie powinny być umiejscowione w odległości uwzględniającej zagrożenia związane z możliwością wystąpienia pożaru lub wybuchu w trakcie uzupełniania paliwa lub ładowania akumulatorów.
1. Wejście do pomieszczeń, w których znajdują się nadtlenki organiczne, oznacza się czytelnym i trwałym napi- sem ostrzegawczym: „Nadtlenki organiczne” wraz z informacją o typie nadtlenku oraz umieszcza się odpowiedni znak ostrzegawczy, określony w Polskiej Normie PN-EN ISO 7010. 2. Jeżeli w tym samym miejscu są przechowywane mieszaniny nadtlenków organicznych różnych typów, wejścia do takiego pomieszczenia oznacza się zgodnie z typem nadtlenku organicznego stwarzającego największe zagrożenie z uwagi na posiadane właściwości fizykochemiczne.
1. W pomieszczeniach, w których znajdują się nadtlenki organiczne, obowiązuje zakaz palenia tytoniu, papiero- sów elektronicznych oraz używania otwartego ognia. 2. Przy wejściu do pomieszczeń, o których mowa w ust. 1, umieszcza się widoczne i czytelne tablice z informacjami o zakazie palenia tytoniu, papierosów elektronicznych i używania otwartego ognia wewnątrz tych pomieszczeń.
1. Szczegółowe wymagania dotyczące wykonania, wyposażenia, zabezpieczenia i korzystania z pomieszczeń oraz przebiegu procesu technologicznego, a także dotyczące wykonywania innych czynności mogących mieć znaczenie dla bezpieczeństwa i higieny pracy określają dokumentacje techniczne, pisemne procedury i instrukcje prowadzenia procesu technologicznego oraz instrukcje bezpieczeństwa pożarowego, z którymi pracodawca zapoznaje pracowników w zakresie odpowiednim do zagrożeń występujących na zajmowanym stanowisku. 2. Przebieg procesu technologicznego powinien być zgodny z wymaganiami określonymi w dokumentach, o których mowa w ust. 1. 3. Prace z nadtlenkami organicznymi wykonuje się na podstawie pisemnych instrukcji pracodawcy. 4. Prace z nadtlenkami organicznymi, nieujęte w pisemnych instrukcjach pracodawcy, wykonuje się na podstawie pisem- nego polecenia pracodawcy. 5. Pisemne polecenie wykonania pracy wydaje pracodawca lub osoba przez niego upoważniona. 6. Pisemne polecenie wykonania pracy zawiera:
1) numer i datę polecenia;
2) określenie osób wyznaczonych do organizowania oraz wykonania pracy;
3) określenie zakresu prac do wykonania i strefy pracy;
4) określenie warunków i środków ochronnych niezbędnych do zapewnienia bezpiecznego przygotowania i wykonania poleconych prac wynikających z zagrożeń występujących w strefie pracy i w jej bezpośrednim sąsiedztwie;
5) termin rozpoczęcia i zakończenia prac oraz przerw w ich wykonaniu wraz z warunkami wznowienia prac po przerwie. 7. Pracodawca, zależnie od występujących zagrożeń, może określić dodatkowy zakres informacji, które powinny zo- stać umieszczone w pisemnym poleceniu wykonania pracy. 8. Pracodawca przechowuje pisemne polecenie wykonania pracy przez okres opisany w przepisach wewnętrznych, lecz nie krótszy niż 90 dni od dnia zakończenia pracy. 9. Sposób rejestrowania, wydawania, przekazywania, obiegu i przechowywania pisemnych poleceń wykonania pracy ustala pracodawca. Dziennik Ustaw –8– Poz. 731
W sprawach dotyczących obiektów budowlanych, w których są produkowane, stosowane lub magazynowane nadtlenki organiczne, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bu- dynki i ich usytuowanie, wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418).
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.4) Minister Rozwoju i Technologii: K. Paszyk
4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 1 marca 1995 r. w sprawie bezpie- czeństwa i higieny pracy przy produkcji, stosowaniu, magazynowaniu i transporcie wewnątrzzakładowym nadtlenków organicznych (Dz. U. poz. 181), które na podstawie art. 26 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektó- rych ustaw (Dz. U. poz. 110, z 1997 r. poz. 661 oraz z 1998 r. poz. 431) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Dziennik Ustaw –9– Poz. 731 Załącznik do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 maja 2025 r. (Dz. U. poz. 731) DOPUSZCZALNE MAKSYMALNE WARTOŚCI TEMPERATURY KONTROLNEJ I TEMPERATURY KRYTYCZNEJ PODCZAS MAGAZYNOWANIA I TRANSPORTU WEWNĄTRZZAKŁADOWEGO NADTLENKÓW ORGANICZNYCH Nadtlenek organiczny Temperatura Temperatura kontrolna2 Temperatura krytyczna3 samoprzyspieszającego się rozkładu (TSR)1 w pojedynczych 20 oC lub mniej 20 oC poniżej TSR 10 oC poniżej TSR opakowaniach i DPPL4 powyżej 20 oC do 35 oC 15 oC poniżej TSR 10 oC poniżej TSR powyżej 35 oC 10 oC poniżej TSR 5 oC poniżej TSR w cysternach nie wyższa niż 50 oC 10 oC poniżej TSR 5 oC poniżej TSR ___________________________ 1 Temperatura samoprzyspieszającego się rozkładu TSR oznacza najniższą temperaturę, przy której może rozpocząć się samorzutny rozkład nadtlenku organicznego znajdującego się w opakowaniu. 2 Najwyższa temperatura, przy której nadtlenek organiczny może być bezpiecznie przechowywany i transportowany. 3 Temperatura, przy której powinny rozpocząć się procedury awaryjne, mające za zadanie obniżenie temperatury do poziomu tempera- tury kontrolnej uniemożliwiające osiągnięcie przez nadtlenek organiczny TSR. 4 Duży pojemnik do przewozu nadtlenku organicznego luzem.