Ustawa określa zasady oraz tryb zawierania, ratyfikowania,
zatwierdzania, ogłaszania, wykonywania, wypowiadania i zmian zakresu
obowiązywania umów międzynarodowych.
W rozumieniu niniejszej ustawy:
1) umowa międzynarodowa oznacza porozumienie między Rzecząpospolitą Polską a innym podmiotem lub podmiotami prawa międzynarodowego, regulowane przez prawo międzynarodowe, niezależnie od tego, czy jest ujęte w jednym dokumencie czy w większej liczbie dokumentów, bez względu na jego nazwę oraz bez względu na to, czy jest zawierane w imieniu państwa, rządu czy ministra kierującego działem administracji rządowej właściwego do spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa;
2) zawieranie umowy międzynarodowej obejmuje: rozpoczęcie i prowadzenie negocjacji, przyjęcie tekstu umowy, wyrażenie zgody na podpisanie umowy oraz podpisanie umowy, jeżeli jego skutkiem nie jest związanie Rzeczy- pospolitej Polskiej umową międzynarodową;
3) związanie umową międzynarodową obejmuje wszelkie czynności przewidziane w prawie międzynarodowym, a w szczególności w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów, sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r. (Dz. U. z 1990 r. poz. 439), w wyniku których Rzeczpospolita Polska staje się stroną tej umowy. 12.02.2021
Z zastrzeżeniem przepisów ustawy, czynności w stosunkach
międzynarodowych dotyczących zawierania umów międzynarodowych, związania
Rzeczypospolitej Polskiej takimi umowami oraz obowiązywania i wypowiadania
umów międzynarodowych dokonuje minister właściwy do spraw zagranicznych.
Przepisy niniejszej ustawy odnoszące się do ministra stosuje się odpowiednio do kierownika centralnego organu administracji rządowej.
Art. 4a. Przepisów niniejszej ustawy nie stosuje się do umów zawieranych między Rzecząpospolitą Polską a innym podmiotem lub podmiotami prawa międzynarodowego dotyczących:
1) poręczenia i gwarancji;
2) zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Rozdział 2 Zawieranie umowy międzynarodowej
1. Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do
spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa, po uzgodnieniu projektu umowy
i instrukcji negocjacyjnej z ministrem właściwym do spraw zagranicznych oraz z
innymi zainteresowanymi ministrami, składa Prezesowi Rady Ministrów wniosek
o udzielenie zgody na rozpoczęcie negocjacji umowy międzynarodowej.
2. Prezes Rady Ministrów wyznacza organ właściwy do prowadzenia
negocjacji oraz określa zakres jego upoważnienia.
1. Organ właściwy do prowadzenia negocjacji składa Radzie Ministrów, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych oraz innymi właściwymi ministrami, wniosek o udzielenie zgody na podpisanie umowy międzynarodowej i proponuje, w uzasadnionych przypadkach, treść zastrzeżeń strony polskiej do umowy wielostronnej. 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, określa tryb związania umową międzynarodową Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Rada Ministrów, w drodze uchwały, udziela zgody na podpisanie umowy międzynarodowej. 4. Przepisy ust. 1–3 stosuje się odpowiednio do umów międzynarodowych niepodpisywanych, o których mowa w art. 13 ust. 1. 12.02.2021
Rada Ministrów, na wniosek organu właściwego do prowadzenia
negocjacji, podejmuje uchwałę w sprawie sprzeciwu wobec zastrzeżenia innej
umawiającej się strony złożonego do umowy wielostronnej.
Rada Ministrów, mając na uwadze specyfikę stosunków międzynarodowych, określi, w drodze rozporządzenia, tryb opracowania projektu umowy międzynarodowej i instrukcji negocjacyjnej, uwzględniając przypadki, w których organ właściwy do prowadzenia negocjacji może je prowadzić bez projektu umowy międzynarodowej lub pisemnej instrukcji negocjacyjnej, oraz określi wzory wniosków, o których mowa w art. 5–7. Rozporządzenie określi w szczególności sposób uzasadniania projektów umów międzynarodowych. Rozdział 3 Pełnomocnictwa
W przypadku gdy jest wymagane pełnomocnictwo do prowadzenia
negocjacji oraz przyjęcia tekstu umowy międzynarodowej, pełnomocnictwa
udziela minister właściwy do spraw zagranicznych na wniosek organu właściwego
do prowadzenia negocjacji.
W przypadku gdy jest wymagane pełnomocnictwo do podpisania
umowy międzynarodowej, pełnomocnictwa udziela Prezes Rady Ministrów na
wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzory i terminy składania wniosków w sprawach, o których mowa w art. 9 i 10. Rozdział 4 Ratyfikacja i zatwierdzenie umowy międzynarodowej
rozdzial
Rozdział 4 - Ratyfikacja i zatwierdzenie umowy międzynarodowej
1. Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową wymaga zgody wyrażonej w drodze ratyfikacji lub przez zatwierdzenie. 2. Ratyfikacji podlegają umowy międzynarodowe, o których mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz inne umowy międzynarodowe, które przewidują wymóg ratyfikacji albo ją dopuszczają, a szczególne okoliczności to uzasadniają. 12.02.2021 2a. Ratyfikacji podlegają akty prawne Unii Europejskiej, o których mowa w art. 48 ust. 6 Traktatu o Unii Europejskiej oraz w art. 25, art. 218 ust. 8 akapit drugi zdanie drugie, art. 223 ust. 1, art. 262 lub art. 311 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. 3. Umowa międzynarodowa, która nie podlega ratyfikacji, wymaga zatwierdzenia przez Radę Ministrów.
1. Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową
może nastąpić również w drodze podpisania, wymiany not lub w inny sposób
dopuszczony przez prawo międzynarodowe. W takim przypadku zatwierdzenie
w rozumieniu art. 12 ust. 3 jest dokonywane przez udzielenie zgody, o której mowa w art. 6.
2. Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową międzynarodową, w sposób
określony w ust. 1, może nastąpić w szczególności, gdy:
1) ustawa upoważnia do zawarcia umowy międzynarodowej w ten sposób, a
zawarta umowa międzynarodowa nie narusza przepisów ustawy
upoważniającej, lub
2) umowa międzynarodowa ma charakter wykonawczy w stosunku do
obowiązującej umowy międzynarodowej i nie wypełnia przesłanek
określonych w art. 89 ust. 1 lub art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lub
3) celem umowy międzynarodowej jest zmiana obowiązującej umowy, w tym
załącznika do niej, a zmiana umowy międzynarodowej lub załącznika nie
wypełnia przesłanek określonych w art. 89 ust. 1 lub art. 90 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, lub
4) wymagają tego inne szczególne okoliczności, a umowa międzynarodowa nie
wypełnia przesłanek określonych w art. 89 ust. 1 lub art. 90 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej.
1. Organ właściwy do prowadzenia negocjacji lub minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa, po uzgodnieniu z zainteresowanymi ministrami, składa Radzie Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw zagranicznych, wniosek o ratyfikację lub zatwierdzenie umowy międzynarodowej. 12.02.2021 2. Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy akt prawny Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 12 ust. 2a, po uzgodnieniu z zainteresowanymi ministrami, składa Radzie Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw zagranicznych, wniosek o ratyfikację tego aktu prawnego.
1. Rada Ministrów podejmuje uchwałę o przedłożeniu umowy
międzynarodowej Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji lub o jej
zatwierdzeniu.
2. Minister właściwy do spraw zagranicznych przedkłada Prezydentowi
Rzeczypospolitej Polskiej do ratyfikacji umowę międzynarodową wraz z
uzasadnieniem oraz projektem dokumentu ratyfikacyjnego.
3. Przedłożenie umowy międzynarodowej Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej do ratyfikacji jest dokonywane po uzyskaniu zgody, o której mowa w art.
89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, lub po zawiadomieniu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 89 ust. 2 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej.
4. W przypadku wyrażenia przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej negatywnej
opinii, w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia, co do zasadności wyboru trybu
ratyfikacji umowy międzynarodowej, o którym mowa w art. 89 ust. 2 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, Rada Ministrów zajmuje ponowne stanowisko w tej sprawie.
5. Do uchwały o przedłożeniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do
ratyfikacji aktu prawnego Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 12 ust. 2a,
stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1–4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzory wniosków, o których mowa w art. 14, oraz rodzaje dokumentów, które przygotowuje i dołącza do tych wniosków minister właściwy do spraw zagranicznych, uwzględniając w szczególności, aby wnioski zawierały proponowany tekst zastrzeżeń lub deklaracji interpretacyjnych formułowanych przez Rzeczpospolitą Polską lub sprzeciwów Rzeczypospolitej Polskiej wobec zastrzeżeń innych umawiających się stron. 12.02.2021
Przepisy niniejszej ustawy dotyczące ratyfikacji lub zatwierdzenia umowy międzynarodowej stosuje się odpowiednio do przystąpienia do takiej umowy. Rozdział 5 Ogłaszanie umowy międzynarodowej
1. Ratyfikowana umowa międzynarodowa wraz z dotyczącymi jej oświadczeniami rządowymi oraz umowa międzynarodowa, o której mowa w art. 13 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 i 3, o ile stanowi umowę wykonawczą w stosunku do ratyfikowanej umowy międzynarodowej lub zmienia ratyfikowaną umowę międzynarodową, jest ogłaszana niezwłocznie wraz z dotyczącymi jej oświadczeniami rządowymi, a w przypadku konieczności dokonania tłumaczenia – również z tekstem tego tłumaczenia na język polski, w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, zwanym dalej „Dziennikiem Ustaw”. 2. Ogłoszenie innej niż ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie umowy międzynarodowej, o której mowa w ust. 1, zarządza Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych. 3. Umowa międzynarodowa inna niż wymieniona w ust. 1 jest ogłaszana niezwłocznie wraz z dotyczącymi jej oświadczeniami rządowymi, a w przypadku konieczności dokonania tłumaczenia – również z tekstem tego tłumaczenia na język polski, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, zwanym dalej „Monitorem Polskim”. Ogłoszenie zarządza Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra kierującego działem administracji rządowej właściwego do spraw, których dotyczy ta umowa. 4. Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra kierującego działem administracji rządowej właściwego do spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa, może w wyjątkowych przypadkach, ze względu na istotny interes państwa, w szczególności interes obronności, bezpieczeństwa państwa i obywateli, odstąpić od obowiązku ogłoszenia tej umowy w Monitorze Polskim. 5. W uzasadnionych przypadkach, odpowiednio, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej lub Prezes Rady Ministrów mogą odstąpić od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw lub Monitorze Polskim dołączonego do umowy międzynarodowej aneksu 12.02.2021 lub załącznika, jeżeli zawierają one szczegółowe przepisy o charakterze specjalistycznym, niezastrzeżone do regulacji ustawowej, dotyczące niewielkiej liczby podmiotów i nieodnoszące się do praw obywateli. W takim przypadku oświadczenie rządowe, ogłoszone wraz z umową międzynarodową w Dzienniku Ustaw lub Monitorze Polskim, zawiera informację o miejscu udostępniania lub publikacji tekstu aneksu lub załącznika.
Art. 18a. Umowa międzynarodowa wraz z dotyczącymi jej oświadczeniami rządowymi, a w przypadku konieczności dokonania tłumaczenia – również z tekstem tego tłumaczenia na język polski, jest ogłaszana w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848, 1590 i 2294), z tym że podstawą do ogłoszenia jest oryginał dokumentu w postaci papierowej.
Art. 18b. Błędy w umowie międzynarodowej polegające na niezgodności między wersjami językowymi, w których umowę sporządzono, błędy w tłumaczeniu umowy międzynarodowej na język polski polegające na niezgodności tłumaczenia z umową międzynarodową w języku obcym, w którym umowę sporządzono, oraz błędy w oświadczeniu rządowym dotyczącym tej umowy prostuje, w formie obwieszczenia, minister, który występował z wnioskiem o ogłoszenie tej umowy w dzienniku urzędowym.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ogłaszania i przechowywania umów międzynarodowych, mając w szczególności na uwadze udostępnienie umowy międzynarodowej w języku polskim oraz w jednym z języków, w których został sporządzony tekst autentyczny. Rozdział 6 Wykonywanie umowy międzynarodowej
1. Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa, jest odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków i korzystanie z praw wynikających dla Rzeczy- pospolitej Polskiej z tej umowy. 12.02.2021 2. Minister, o którym mowa w ust. 1, zawiadamia ministra właściwego do spraw zagranicznych o przypadkach niewykonywania lub nieprawidłowego wykonywania umowy międzynarodowej.
W przypadku powstania sporu ze stroną lub stronami umowy międzynarodowej, o poddaniu sporu sądowi, arbitrażowi lub koncyliacji decyduje Rada Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw, których dotyczy ta umowa, uzgodniony z ministrem właściwym do spraw zagranicznych. Rozdział 7 Utrata mocy obowiązującej i zmiana zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej
rozdzial
Rozdział 7 - Wypowiedzenie i zmiana zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej
1. Utrata mocy obowiązującej umowy międzynarodowej w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej następuje w sposób przewidziany w umowie międzynarodowej, w szczególności na skutek jej wypowiedzenia przez Rzeczpospolitą Polską, albo w inny sposób dopuszczony przez prawo międzynarodowe. 2. Do wypowiedzenia umowy międzynarodowej przez Rzeczpospolitą Polską stosuje się odpowiednio przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1 i 2. 3. Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do wypowiedzenia umowy międzynarodowej ratyfikowanej za zgodą, o której mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest dokonywane po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie, z zastrzeżeniem art. 22a. 4. Oświadczenie rządowe o utracie mocy obowiązującej umowy międzynarodowej ogłasza się w trybie, w jakim została ogłoszona umowa międzynarodowa.
Art. 22a. 1. Do wystąpienia z Unii Europejskiej stosuje się odpowiednio przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1 i 2. 2. Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej projektu decyzji o wystąpieniu z Unii Europejskiej jest dokonywane po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie. 3. Decyzję o wystąpieniu z Unii Europejskiej ogłasza się w Dzienniku Ustaw. 4. Prezes Rady Ministrów notyfikuje Radzie Europejskiej decyzję o wystąpieniu z Unii Europejskiej. 12.02.2021 5. Zgodę na przedłużenie okresu, o którym mowa w art. 50 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, wyraża Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów. 6. Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku dotyczącego przedłużenia okresu, o którym mowa w art. 50 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, jest dokonywane po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie.
Minister kierujący działem administracji rządowej właściwy do
spraw, których dotyczy umowa międzynarodowa, po uzgodnieniu z
zainteresowanymi ministrami, składa Radzie Ministrów, za pośrednictwem
ministra właściwego do spraw zagranicznych, wniosek o:
1) przedłużenie obowiązywania umowy międzynarodowej, która nie zawiera
klauzuli o automatycznym przedłużeniu mocy obowiązującej;
2) zmianę, która nie polega na zawarciu nowej umowy międzynarodowej, w tym
wycofanie zastrzeżenia zgłoszonego przez Rzeczpospolitą Polską;
3) zawieszenie lub przywrócenie stosowania umowy międzynarodowej.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o
wypowiedzenie umowy międzynarodowej oraz wzory wniosków, o których mowa
w art. 23, a także rodzaje dokumentów, które przygotowuje i dołącza do wniosku
minister właściwy do spraw zagranicznych. Rozporządzenie określi w
szczególności sposób uzasadniania wniosków.
1. Decyzję w sprawie zmiany zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej, o której mowa w art. 23, podejmuje:
1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów – w przypadku ratyfikowanej umowy międzynarodowej;
2) Rada Ministrów – w przypadku innych umów międzynarodowych. 2. Zmiana zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej dotycząca umowy ratyfikowanej za zgodą, o której mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie. 3. Przedłożenie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku dotyczącego umowy, o której mowa w ust. 2, dokonywane jest po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie. 12.02.2021 4. O dokonaniu czynności, o których mowa w ust. 1, dotyczących ratyfikowanej umowy międzynarodowej Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zawiadamia Sejm i Senat Rzeczypospolitej Polskiej. 5. Oświadczenie rządowe o zmianie zakresu obowiązywania umowy międzynarodowej, o której mowa w art. 23, ogłasza się w trybie, w jakim została ogłoszona umowa międzynarodowa. Rozdział 8 Przepisy przejściowe i końcowe
Do czynności dotyczących umów międzynarodowych, które zostały
rozpoczęte, a niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się
przepisy niniejszej ustawy.