Ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych

1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) sprawach własności przemysłowej – rozumie się przez to:
a) uzyskiwanie, zachowywanie, wykonywanie oraz dochodzenie praw odnoszących się do przedmiotów własności przemysłowej, w szczególności wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych oraz topografii układów scalonych, a także znaków towarowych, nazw handlowych i oznaczeń geograficznych,
b) zwalczanie nieuczciwej konkurencji;
2) państwach członkowskich – rozumie się przez to państwa członkowskie Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską oraz państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
3) obywatelach państw członkowskich – rozumie się przez to:
a) obywateli państw członkowskich oraz członków ich rodzin w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2025 r. poz. 1164 i 1794),
b) obywateli państw trzecich, jeżeli przysługuje im prawo podjęcia zatrudnienia lub samozatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c) cudzoziemców posiadających zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203),
d) cudzoziemców, którym w Rzeczypospolitej Polskiej nadano status uchodźcy lub udzielono ochrony uzupełniającej;
4) usługach transgranicznych – rozumie się przez to tymczasowe i okazjonalne wykonywanie czynności z zakresu pomocy w sprawach własności przemysłowej przez osoby, o których mowa w pkt 3, uprawnione do wykonywania tych czynności w państwie członkowskim;
5) państwie macierzystym – rozumie się przez to państwo członkowskie, w którym osoba wykonująca czynności z zakresu pomocy w sprawach własności przemysłowej uzyskała uprawnienia do wykonywania tych czynności. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) Urzędzie Patentowym – rozumie się przez to Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej;
2) samorządzie – rozumie się przez to Polską Izbę Rzeczników Patentowych.

1. Kancelaria patentowa może być utworzona i prowadzona:
1) indywidualnie przez rzecznika patentowego na własny rachunek w ramach działalności gospodarczej;
2) jako spółka cywilna lub jawna, w której wspólnikami są rzecznicy patentowi lub rzecznicy patentowi i adwokaci, radcowie prawni, prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 823) lub doradcy podatkowi, o ile wykonują swój zawód wspólnie z rzecznikami patentowymi w kancelarii patentowej;
3) jako spółka partnerska, w której partnerami są rzecznicy patentowi lub rzecznicy patentowi i adwokaci, radcowie prawni, prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej lub doradcy podatkowi, o ile wykonują swój zawód wspólnie z rzecznikami patentowymi w kancelarii patentowej;
4) jako spółka komandytowa lub komandytowo-akcyjna, w której komplementariuszami są rzecznicy patentowi lub rzecznicy patentowi i adwokaci, radcowie prawni, prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej lub doradcy podatkowi, o ile wykonują swój zawód wspólnie z rzecznikami patentowymi w kancelarii patentowej;
5) jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna spełniająca następujące warunki:
a) większość udziałów (akcji) posiadają rzecznicy patentowi,
b) większość głosów w zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu) oraz w organach nadzoru przysługuje rzecznikom patentowym,
c) większość członków zarządu stanowią rzecznicy patentowi, [d) w spółce akcyjnej wydawane są wyłącznie akcje imienne,]
e) zbycie udziałów lub akcji albo ustanowienie na nich zastawu wymaga zezwolenia udzielonego przez zarząd spółki. 2. Kancelaria patentowa może być utworzona i prowadzona, gdy co najmniej połowę wspólników w spółce cywilnej lub jawnej, partnerów w spółce partnerskiej lub komplementariuszy w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej stanowią Przepis rzecznicy patentowi. uchylający lit. d w pkt 5 w ust. 1 w 3. Przedmiotem działalności kancelarii patentowej jest świadczenie pomocy art. 5 wejdzie w życie z dn. w sprawach własności przemysłowej. 18.02.2027 r. (Dz. U. poz. 176).

1. Rzecznik patentowy występuje w charakterze pełnomocnika w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, sądami i organami orzekającymi w sprawach własności przemysłowej, z wyjątkiem występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu karnym i postępowaniu karnym skarbowym. 1a. W postępowaniu cywilnym rzecznik patentowy może występować w charakterze pełnomocnika również w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej innych niż sprawy własności przemysłowej. 2. Rzecznik patentowy może udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu rzecznikowi patentowemu, a także w zakresie określonym w art. 36 ust. 1 – aplikantowi. 3. Rzecznik patentowy ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis rzecznika patentowego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie – również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) rzecznik patentowy stwierdza to w poświadczeniu. 4. Rzecznik patentowy może poświadczyć dokument w postaci elektronicznej w systemach teleinformatycznych, o których mowa w art. 175da ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.1)), w sposób w nich przewidziany.

1. Rzecznik patentowy może odmówić udzielenia pomocy lub wypowiedzieć pełnomocnictwo tylko z ważnych powodów, o których informuje zainteresowanego. 2. Rzecznik patentowy, wypowiadając pełnomocnictwo lub umowę o pracę, obowiązany jest wykonać wszystkie niezbędne czynności, aby okoliczność ta nie miała negatywnego wpływu na dalszy tok prowadzonych przez niego spraw. W przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa powinien on wykonywać wszystkie niezbędne czynności jeszcze przez dwa miesiące, jeżeli nie nastąpiło wcześniejsze
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 26 i 370. objęcie sprawy przez innego rzecznika patentowego lub odwołanie przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa. 3. Rzecznik patentowy jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić Urząd Patentowy oraz Krajową Radę Rzeczników Patentowych o podjęciu wykonywania zawodu i miejscu oraz formie jego wykonywania, o przejściu na emeryturę lub rentę, a także o każdej zmianie tych informacji. 4. W przypadku zawieszenia prawa wykonywania zawodu lub skreślenia rzecznika patentowego z listy rzeczników patentowych, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych ustanawia, w razie konieczności, tymczasowego zastępcę. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych może również ustanowić tymczasowego zastępcę rzecznika patentowego, który czasowo nie może wykonywać zawodu, a sam nie ustanowił zastępcy. 5. W przypadku zdarzenia powodującego trwałą utratę możliwości świadczenia przez kancelarię patentową pomocy w sprawach własności przemysłowej, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych ustanawia tymczasowego zarządcę kancelarii. Do czasu ustanowienia przez osoby mające sprawy w tej kancelarii nowych pełnomocników, tymczasowy zarządca obowiązany jest zapewnić wykonywanie bieżących, niezbędnych czynności.

1. Opłaty za czynności rzeczników patentowych wykonujących zawód w kancelariach patentowych oraz zatrudnionych na podstawie umowy cywilnoprawnej, ustala umowa z klientem. 2. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Patentowego oraz Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość stawek minimalnych opłat za czynności rzeczników patentowych przed organami wymiaru sprawiedliwości oraz przed Urzędem Patentowym działającym w trybie postępowania spornego i w sprawie sprzeciwu, stanowiących podstawę do ustalenia kosztów zastępstwa, które mogą być zasądzone przez sąd lub orzeczone przez Urząd Patentowy, mając na względzie rodzaj i zawiłość sprawy oraz niezbędny nakład pracy rzecznika patentowego, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu. 2a. Koszty zastępstwa można ustalić w wysokości wyższej niż stawka minimalna opłaty, stosowana w odniesieniu do czynności danego rodzaju, ale nieprzekraczającej sześciokrotności tej stawki, jeżeli przemawia za tym rodzaj i zawiłość sprawy oraz niezbędny nakład pracy rzecznika patentowego, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu. W przypadku ustalenia opłaty za czynności rzecznika patentowego w wysokości niższej niż stawka minimalna opłaty, stosowana w odniesieniu do czynności danego rodzaju, koszty zastępstwa ustala się zgodnie z przedstawionym spisem kosztów. 3. (uchylony)

Art. 13a. 1. Skarb Państwa ponosi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez rzecznika patentowego ustanowionego z urzędu. 2. (uchylony) 3. W sprawie, w której kosztami postępowania został obciążony przeciwnik strony korzystającej z pomocy udzielonej przez rzecznika patentowego ustanowionego z urzędu, koszty, o których mowa w ust. 1, sąd przyznaje po wykazaniu bezskuteczności ich egzekucji. 4. Koszty, o których mowa w ust. 1, obejmują:
1) koszty zastępstwa w wysokości niewyższej niż 150 % stawek minimalnych opłat w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 ust. 2, oraz
2) niezbędne udokumentowane wydatki rzecznika patentowego. 5. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części.

1. Rzecznik patentowy wykonujący zawód w kancelarii patentowej lub na podstawie umowy cywilnoprawnej, a także osoba świadcząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgraniczne, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy świadczeniu pomocy w sprawach własności przemysłowej. 2. Spełnieniem obowiązku, o którym mowa w ust. 1, jest także zawarcie umowy ubezpieczenia z ubezpieczycielem z innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego, pod warunkiem że zakres terytorialny tego ubezpieczenia obejmuje terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jest ono równoważne z ubezpieczeniem krajowym. 2a. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych jest uprawniona do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1 i 2, w tym do oceny równoważności ubezpieczenia, wynikającego z umowy zawartej z ubezpieczycielem z innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego, z ubezpieczeniem krajowym. 3. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki, po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 1, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań.

Art. 16a. 1. Rzecznik patentowy wykonujący zawód obowiązany jest posiadać adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 3 i 507), wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 tej ustawy. 2. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych występuje do ministra właściwego do spraw informatyzacji o wykreślenie adresu do doręczeń elektronicznych z bazy adresów elektronicznych w przypadku prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego albo pozbawieniu prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego.

Art. 16b. 1. Rzecznik patentowy wykonujący zawód jest obowiązany posiadać konto w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych. 2. (uchylony)

1. Przepisy art. 11–15 stosuje się odpowiednio do aplikantów, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Składka opłacana przez aplikanta na potrzeby samorządu wynosi 50 % składki, o której mowa w art. 15 ust. 1.

Art. 17a. 1. Dane do składania podpisu elektronicznego na potrzeby elektronicznego postępowania upominawczego są udzielane rzecznikom patentowym po złożeniu stosownego wniosku za pośrednictwem właściwego okręgowego zgromadzenia rzeczników patentowych. 2. Dopuszcza się również komunikowanie się rzecznika patentowego z sądem w elektronicznym postępowaniu upominawczym przy wykorzystaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego. 3. Wnioski rzeczników patentowych o udzielenie danych wskazanych w ust. 1 złożone do właściwego okręgowego zgromadzenia rzeczników patentowych będą przesyłane właściwemu sądowi wraz z potwierdzeniem udziału (zrzeszenia) rzecznika we właściwym zgromadzeniu. Osoby zamierzające komunikować się z sądem w sposób wskazany w ust. 2 zawiadamiają o tym sąd za pośrednictwem właściwego okręgowego zgromadzenia rzeczników patentowych. 4. Informacje, o których mowa w ust. 3, właściwe okręgowe zgromadzenie rzeczników patentowych przesyła sądowi w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku. Rozdział 3 Uprawnienia do wykonywania zawodu rzecznika patentowego

1. Prawo wykonywania zawodu rzecznika patentowego powstaje po złożeniu ślubowania, z dniem dokonania wpisu na listę rzeczników patentowych. 2. Urząd Patentowy prowadzi w systemie teleinformatycznym aktualną listę rzeczników patentowych, która zawiera:
1) imię lub imiona i nazwisko;
2) datę i miejsce urodzenia;
2a) numer PESEL, o ile rzecznik patentowy go posiada;
3) wykształcenie;
4) datę złożenia egzaminu kwalifikacyjnego albo datę wydania decyzji w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zawodu rzecznika patentowego;
5) datę wpisu na listę rzeczników patentowych i numer „Wiadomości Urzędu Patentowego”, w którym ogłoszono o wpisie;
6) numer wpisu na listę rzeczników patentowych;
7) miejsce i formę wykonywania zawodu;
8) adres zamieszkania;
9) adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej lub numer telefonu;
10) adnotacje o odpisach orzeczeń dyscyplinarnych;
11) funkcje pełnione w organach samorządu;
12) informacje o zawieszeniu prawa do wykonywania zawodu rzecznika patentowego;
13) datę skreślenia z listy rzeczników patentowych i numer „Wiadomości Urzędu Patentowego”, w którym ogłoszono o skreśleniu;
14) adnotacje o wydaniu legitymacji rzecznika patentowego. 3. W Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Urzędu Patentowego udostępnia się informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 5–7, 12 i 13, a w przypadku wyrażenia zgody przez rzecznika patentowego również adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej lub numer telefonu. 4. Wpisu na listę rzeczników patentowych i zmiany wpisu dokonuje się na wniosek zainteresowanego. 4a. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 10, 11, 13 i 14 oraz w art. 24 ust. 2 pkt 2–6, zmiany wpisu na liście rzeczników patentowych dokonuje się z urzędu. 4b. Od wniosku o wpis na listę rzeczników patentowych albo o zmianę wpisu pobiera się opłatę, która stanowi dochód budżetu państwa. 4c. Wysokość opłaty od wniosku o wpis na listę rzeczników patentowych nie może przekroczyć 3 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o wpis, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 oraz z 2026 r. poz. 26 i 425), zwanego dalej „przeciętnym wynagrodzeniem”, oraz 1,5 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia od wniosku o zmianę wpisu.

1. Na listę rzeczników patentowych może być wpisany, kto:
1) posiada obywatelstwo państwa członkowskiego;
2) ma pełną zdolność do czynności prawnych i korzysta z pełni praw publicznych;
3) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu rzecznika patentowego;
4) ukończył magisterskie studia wyższe o kierunku przydatnym do wykonywania zawodu rzecznika patentowego, w szczególności techniczne lub prawnicze;
5) odbył aplikację rzecznikowską na warunkach określonych w ustawie;
6) złożył z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny, o którym mowa w art. 31. 2. Na listę rzeczników patentowych może być wpisany także obywatel państwa członkowskiego, który:
1) spełnia wymogi określone w ust. 1 pkt 2 i 3;
2) nabył kwalifikacje do wykonywania zawodu rzecznika patentowego uznane zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2026 r. poz. 166);
3) posługuje się językiem polskim w stopniu niezbędnym do wykonywania zawodu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności umożliwiającym w ramach wykonywania zawodu występowanie w charakterze pełnomocnika w postępowaniach przed Urzędem Patentowym, a także w postępowaniu sądowym i sądowoadministracyjnym. 3. (uchylony)

Art. 19a. 1. Osoba, która po raz pierwszy podejmuje świadczenie usług transgranicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana złożyć Krajowej Radzie Rzeczników Patentowych pisemne oświadczenie o podjęciu świadczenia takich usług. Do oświadczenia osoba ta dołącza:
1) sporządzony w języku polskim lub przetłumaczony na język polski dokument potwierdzający, że jest uprawniona w państwie macierzystym do wykonywania czynności z zakresu pomocy w sprawach własności przemysłowej;
2) dokument potwierdzający jej obywatelstwo;
3) kopię dowodu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 16. 2. Osoba świadcząca w Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgraniczne w przypadku istotnej zmiany sytuacji potwierdzonej dokumentami, o których mowa w ust. 1, jest obowiązana do przedstawienia nowych dokumentów. 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, oraz cudzoziemca, któremu w Rzeczypospolitej Polskiej nadano status uchodźcy lub udzielono ochrony uzupełniającej.

Art. 19b. Osoba, o której mowa w art. 19a ust. 1, zamierzająca świadczyć usługi transgraniczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w kolejnych latach, jest obowiązana poinformować Krajową Radę Rzeczników Patentowych o zamiarze ich świadczenia w każdym kolejnym roku działalności. Do informacji tej osoba ta dołącza kopię dowodu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 16.

Art. 19c. (uchylony)

Art. 19d. 1. Osoba świadcząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgraniczne, reprezentująca klienta w postępowaniu przed organami administracji lub przed sądami, jest obowiązana wskazać organowi prowadzącemu postępowanie osobę upoważnioną do odbioru pism w Rzeczypospolitej Polskiej. W razie niewskazania takiej osoby, pismo doręcza się reprezentowanej stronie, jeżeli ma ona miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej. W pozostałych przypadkach pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, o czym organ ten poucza przy pierwszym doręczeniu. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w postępowaniach, w których do doręczeń pism przeznaczonych dla osoby świadczącej usługi transgraniczne stosuje się przepisy rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczące doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych („doręczanie dokumentów”) oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 (Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2007, str. 79, z późn. zm.).

1. Wniosek o wpis na listę rzeczników patentowych, o którym mowa
w art. 18 ust. 4, składa się w terminie sześciu miesięcy od dnia złożenia egzaminu kwalifikacyjnego.
2. Wniosek o wpis na listę rzeczników patentowych, składany przez osoby,
o których mowa w art. 19 ust. 2, składa się w terminie sześciu miesięcy od dnia
wydania decyzji w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej zawodu rzecznika patentowego.
3. Osoby, o których mowa w art. 19 ust. 2, do wniosku o wpis na listę
rzeczników patentowych dołączają decyzję o uznaniu kwalifikacji do
wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zawodu rzecznika patentowego.
4. Prezes Urzędu Patentowego wydaje decyzję o odmowie wpisu na listę
rzeczników patentowych w przypadku:
1) złożenia wniosku o wpis po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 albo 2;
2) wystąpienia w stosunku do osoby składającej wniosek o wpis okoliczności,
o których mowa w art. 23a ust. 1.
5. Osoba, której zgodnie z ust. 4 pkt 2 wydano decyzję o odmowie wpisu na
listę rzeczników patentowych, może ponownie złożyć wniosek o wpis w terminie
sześciu miesięcy od dnia ustania okoliczności, o których mowa w art. 23a ust. 1.
Przepis ust. 4 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

1. Od wymogu odbycia aplikacji rzecznikowskiej można zwolnić, w całości lub odpowiedniej części, osobę, która wykaże, że posiada określoną wiedzę lub praktykę w sprawach własności przemysłowej, przydatną do wykonywania zawodu rzecznika patentowego. 1a. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:
1) w części dotyczącej wiedzy technicznej w zakresie wynalazków i wzorów użytkowych – osoby, która zdała europejski egzamin kwalifikacyjny i jest wpisana na listę zawodowych pełnomocników prowadzoną przez Europejski Urząd Patentowy;
2) w części dotyczącej wiedzy prawnej w zakresie prawa cywilnego, prawa gospodarczego, prawa administracyjnego, postępowania administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania cywilnego – osoby, która zdała egzamin adwokacki lub radcowski albo uzyskała uprawnienia adwokata lub radcy prawnego;
3) w części dotyczącej wiedzy prawnej – osoby, która uzyskała stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie własności przemysłowej;
4) w części dotyczącej wiedzy prawnej lub technicznej w zakresie odpowiadającym nabytej praktyce – osoby, która przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o zwolnienie z aplikacji wykonywała na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, pod kierunkiem rzecznika patentowego, wymagające wiedzy i praktyki rzecznikowskiej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy w sprawach własności przemysłowej, w szczególności w kancelarii patentowej, o której mowa w art. 5, kancelarii patentowej na terytorium innego państwa członkowskiego, komórce organizacyjnej przedsiębiorcy lub w podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.2)), wykonujących zadania w zakresie ochrony własności przemysłowej;
5) w części dotyczącej wiedzy prawnej lub technicznej w zakresie odpowiadającym wykonywanym zadaniom – osoby, która przez okres co najmniej 4 lat w okresie niedłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o zwolnienie z aplikacji była zatrudniona w Urzędzie Patentowym na stanowisku eksperta. 2. Zwolnienie od odbycia aplikacji rzecznikowskiej, zgodnie z ust. 1, następuje, na wniosek kandydata, w drodze uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przesyła kopię uchwały, wraz z uzasadnieniem, Prezesowi Urzędu Patentowego. 2a. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, osoba ubiegająca się o zwolnienie z aplikacji rzecznikowskiej jest obowiązana dołączyć odpowiednio: dokument potwierdzający wpis na listę zawodowych pełnomocników prowadzoną przez
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1794, 1837 i 1864 oraz z 2026 r. poz. 187, 203, 328, 370, 635 i 637. Europejski Urząd Patentowy, zaświadczenie o wpisie na listę adwokatów lub radców prawnych albo dokument potwierdzający uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu adwokackiego lub radcowskiego, dokument potwierdzający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych w zakresie własności przemysłowej, dokumenty potwierdzające co najmniej 4-letni okres wykonywania na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagających wiedzy i praktyki rzecznikowskiej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy w sprawach własności przemysłowej lub dokumenty potwierdzające co najmniej 4-letni staż pracy oraz określające zakres wykonywanych zadań na stanowisku eksperta w Urzędzie Patentowym. 3. Na uchwałę w sprawie zwolnienia od odbycia aplikacji rzecznikowskiej kandydatowi służy skarga do sądu administracyjnego.

Urząd Patentowy wydaje rzecznikowi patentowemu, wpisanemu na
listę rzeczników patentowych, legitymację, która potwierdza prawo wykonywania
zawodu oraz używania tytułu zawodowego „rzecznik patentowy”.

Art. 23a. 1. Zawieszenie prawa wykonywania zawodu rzecznika
patentowego następuje w przypadku:
1) zatrudnienia w Urzędzie Patentowym, urzędzie obsługującym ministra
właściwego do spraw gospodarki, sądzie administracyjnym, Europejskim
Urzędzie Patentowym lub Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego;
2) sprawowania urzędu sędziego, asesora sądowego, wykonywania zawodu
notariusza, komornika, zajmowania stanowiska prokuratora, asesora
prokuratorskiego lub notarialnego, albo odbywania aplikacji ogólnej,
sędziowskiej, prokuratorskiej, notarialnej lub komorniczej, oraz w razie
podjęcia pracy w organach wymiaru sprawiedliwości lub w organach ścigania.
1a. W okresie zawieszenia prawa wykonywania zawodu rzecznikowi
patentowemu nie przysługuje bierne i czynne prawo wyborcze do organów samorządu.
2. Rzecznik patentowy jest obowiązany zawiadomić Krajową Radę
Rzeczników Patentowych, w terminie miesiąca, o zaistnieniu oraz o ustaniu
w stosunku do niego okoliczności, o których mowa w ust. 1.
3. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych w terminie trzech miesięcy od
dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, podejmuje uchwałę
odpowiednio o zawieszeniu albo o przywróceniu prawa do wykonywania zawodu
rzecznika patentowego.
4. Na uchwałę, o której mowa w ust. 3, zainteresowanemu służy skarga do
sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały.

1. Rzecznik patentowy traci prawo do wykonywania zawodu z dniem skreślenia z listy rzeczników patentowych. 2. Skreślenie z listy rzeczników patentowych następuje w przypadku:
1) wniosku rzecznika patentowego o skreślenie go z listy rzeczników patentowych;
2) ograniczenia lub utraty zdolności do czynności prawnych;
3) pozbawienia rzecznika patentowego, z mocy prawomocnego wyroku sądowego, praw publicznych lub orzeczenia zakazu wykonywania zawodu rzecznika patentowego;
4) prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o pozbawieniu rzecznika patentowego prawa wykonywania zawodu;
5) gdy rzecznik patentowy przestał spełniać warunek dotyczący obywatelstwa wymagany do wpisu na listę rzeczników patentowych;
5a) nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż rok;
6) śmierci rzecznika patentowego. 3. W przypadku gdy przeciwko rzecznikowi patentowemu toczy się postępowanie dyscyplinarne lub sądowe o przestępstwo zagrożone środkiem karnym pozbawienia praw publicznych lub zakazu wykonywania zawodu rzecznika patentowego, do czasu ich zakończenia, można odmówić skreślenia z listy rzeczników patentowych pomimo wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1. 4. W przypadku skreślenia z listy rzeczników patentowych z przyczyn, o których mowa w ust. 2 pkt 1–5a, ponowny wpis na listę może nastąpić po ustaniu przyczyny skreślenia, na wniosek zainteresowanego, po zasięgnięciu opinii samorządu, z uwzględnieniem ust. 4a i 5 oraz art. 19. 4a. Skreślenie z listy rzeczników patentowych z przyczyny, o której mowa w ust. 2 pkt 4, powoduje zakaz ubiegania się o ponowny wpis na listę rzeczników patentowych przez okres dziesięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyp- linarnego orzekającego karę pozbawienia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego. 5. W przypadku osób skreślonych z listy rzeczników patentowych, które miały przerwę w wykonywaniu zawodu trwającą co najmniej dziesięć lat, ponowny wpis na listę rzeczników patentowych następuje po złożeniu egzaminu kwalifikacyjnego. Do osób tych nie stosuje się obowiązku odbycia aplikacji. 6. (uchylony) 7. (utracił moc)3)

1. Decyzję o wpisie lub odmowie wpisu na listę rzeczników patentowych i o skreśleniu lub odmowie skreślenia z tej listy, a także decyzję uzależniającą dokonanie wpisu od odbycia uzupełniającej aplikacji rzecznikowskiej lub złożenia egzaminu uzupełniającego, wydaje Prezes Urzędu Patentowego. 2. Na decyzje, o których mowa w ust. 1, służy skarga do sądu administracyjnego. 3. O wpisie na listę rzeczników patentowych i o skreśleniu z tej listy ogłasza się w organie urzędowym „Wiadomości Urzędu Patentowego”. 4. Urząd Patentowy przesyła kopię decyzji o skreśleniu rzecznika patentowego z listy rzeczników patentowych pracodawcy tego rzecznika.

Art. 25a. 1. Na podstawie aktualnych informacji przekazywanych przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych Urząd Patentowy prowadzi w systemie teleinformatycznym listę rzeczników patentowych oraz aplikantów, która zawiera imię i nazwisko rzecznika patentowego lub aplikanta, numer PESEL, o ile rzecznik patentowy albo aplikant go posiada, datę uchwały o wpisie na listę i numer wpisu na listę oraz datę skreślenia z listy, informację o zawieszeniu prawa wykonywania
3) Z dniem 27 października 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2010 r. sygn. akt K 1/09 (Dz. U. poz. 1326). zawodu rzecznika patentowego, a w przypadku aplikantów – także rok aplikacji rzecznikowskiej. 2. Urząd Patentowy zapewnia sądom dostęp do listy rzeczników patentowych i aplikantów za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. 3. Urząd Patentowy udostępnia na swojej stronie internetowej informacje o rzecznikach patentowych i aplikantach obejmujące imię i nazwisko rzecznika patentowego lub aplikanta oraz numer wpisu na listę.

1. Aplikacja odbywa się pod kierunkiem patrona wyznaczonego w drodze uchwały przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych. 2. Patronem, o którym mowa w ust. 1, może być tylko rzecznik patentowy. 3. Aplikant otrzymuje zlecane mu systematycznie przez patrona prace i zadania praktyczne, które mogą być również wykonywane poza miejscem odbywania aplikacji.

Art. 28a. 1. Aplikacja jest prowadzona jako odpłatna działalność samorządu rzeczników patentowych na zasadach samofinansowania. 2. Koszty aplikacji pokrywane są z opłat wnoszonych przez aplikantów. Wysokość opłaty rocznej za aplikację nie może być wyższa niż dwukrotność przeciętnego wynagrodzenia w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia kolejnego roku aplikacji. 3. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty rocznej za aplikację, kierując się koniecznością zapewnienia aplikantom właściwego poziomu kształcenia. 4. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych może, na uzasadniony wniosek aplikanta, zwolnić go w części od ponoszenia opłaty, o której mowa w ust. 3, a także odroczyć jej płatność lub rozłożyć ją na raty.

Art. 28b. 1. Wpis na listę aplikantów następuje po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego, którego termin wyznacza Krajowa Rada Rzeczników Patentowych. 2. Celem egzaminu konkursowego jest sprawdzenie wiedzy kandydatów z zakresu:
1) zadań rzecznika patentowego;
2) podstaw prawa własności przemysłowej;
3) elementów wiedzy technicznej;
4) elementów prawa konstytucyjnego;
5) stopnia znajomości jednego języka obcego, według wyboru kandydata, angielskiego, francuskiego lub niemieckiego. 3. Egzamin konkursowy przeprowadza się w formie pisemnej. 4. Za przeprowadzenie egzaminu konkursowego pobierana jest od kandydatów opłata, której wysokość nie może przekroczyć 20 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia tego egzaminu. 5. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty za przeprowadzenie egzaminu konkursowego, uwzględniając rzeczywiste koszty związane z przeprowadzeniem tego egzaminu.

1. Na listę aplikantów może być wpisana osoba, która uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego, spełnia warunki określone w art. 19 ust. 1 pkt 1–4, złoży oświadczenie o pokryciu kosztów aplikacji oraz oświadczenie, iż nie występują w stosunku do niej okoliczności, o których mowa w art. 23a ust. 1. 2. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, co najmniej na trzy miesiące przed terminem egzaminu konkursowego, udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Polskiej Izby Rzeczników Patentowych informację o możliwości składania przez zainteresowane osoby wniosków o wpis na listę aplikantów oraz zakres tematyczny egzaminu, w tym wykaz tytułów aktów prawnych, według stanu prawnego obowiązującego w dniu jego udostępnienia, z których wybrane stanowią podstawę opracowania pytań z zakresu prawa, a także wykaz literatury stanowiącej podstawę opracowania pytań z zakresu elementów wiedzy technicznej. 3. Informacje, o których mowa w ust. 2, na wniosek Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, Prezes Urzędu Patentowego zamieszcza w organie urzędowym Urzędu Patentowego „Wiadomości Urzędu Patentowego”, a także udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Urzędu Patentowego. 4. Podstawą wpisu kandydata na listę aplikantów jest uchwała Komisji Egzaminacyjnej stwierdzająca pozytywny wynik egzaminu konkursowego. 5. Aplikantowi wpisanemu na listę aplikantów Krajowa Rada Rzeczników Patentowych wydaje legitymację, ważną na czas określony. 6. Po podjęciu uchwały, o której mowa w ust. 4, Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przekazuje Prezesowi Urzędu Patentowego wykaz osób wpisanych na listę, obejmujący następujące dane tych osób:
1) imię i nazwisko;
2) data urodzenia;
3) adres miejsca zamieszkania. 7. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przekazuje Urzędowi Patentowemu aktualne informacje o aplikantach wpisanych na listę. Informacje obejmują imię i nazwisko aplikanta, numer PESEL, o ile aplikant go posiada, datę uchwały o wpisie na listę i numer wpisu na listę, rok aplikacji oraz datę skreślenia z listy.

1. Celem egzaminu kwalifikacyjnego, którego termin wyznacza
Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, jest sprawdzenie przygotowania osoby
przystępującej do tego egzaminu do samodzielnego i prawidłowego wykonywania
zawodu, w tym posiadanej przez nią wiedzy oraz umiejętności jej praktycznego
zastosowania z zakresu:
1) prawa własności przemysłowej, w tym prawa europejskiego
i międzynarodowego;
2) prawa autorskiego;
3) prawa cywilnego, gospodarczego i administracyjnego;
4) postępowania administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego
oraz postępowania cywilnego;
5) postępowania międzynarodowego w sprawach własności przemysłowej;
6) metodyki wykonywania zawodu, w szczególności uzyskiwania,
utrzymywania, wykonywania oraz dochodzenia praw odnoszących się do
przedmiotów własności przemysłowej;
7) zasad wykonywania zawodu rzecznika patentowego i zasad etyki rzecznika patentowego.
2. Egzamin kwalifikacyjny składa się z trzech części pisemnych.
3. Egzamin kwalifikacyjny polega na sporządzeniu przez zdającego:
1) dokumentacji zgłoszenia wynalazku do ochrony;
2) pisma procesowego w postępowaniu administracyjnym,
sądowoadministracyjnym lub cywilnym;
3) opinii na podstawie przedstawionego stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia
problemu prawnego na podstawie opisanego przypadku (kazusu).
4. (uchylony)

1. Egzamin konkursowy oraz egzamin kwalifikacyjny przeprowadza Komisja Egzaminacyjna, powołana przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych. Komisja Egzaminacyjna działa w zespołach egzaminacyjnych, których liczba zależy od liczby kandydatów. 2. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych powołuje Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej, który organizuje i nadzoruje pracę zespołów egzaminacyjnych. 3. W skład zespołu egzaminacyjnego wchodzą:
1) przedstawiciel Krajowej Rady Rzeczników Patentowych jako przewodniczący;
2) trzej eksperci Urzędu Patentowego wskazani przez Prezesa Urzędu Patentowego i trzej rzecznicy patentowi wybrani przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych. 4. Członkiem zespołu egzaminacyjnego nie może być osoba, która pozostaje z którymkolwiek ze zdających w stosunku osobistym lub służbowym tego rodzaju, że mogłoby to wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. 5. Pytania będące przedmiotem egzaminu kwalifikacyjnego oraz egzaminu konkursowego ustala Komisja Egzaminacyjna. Członkowie Komisji Egzaminacyjnej są obowiązani do zachowania w tajemnicy ustalonych pytań. 5a. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, na podstawie uchwał Komisji Egzaminacyjnej stwierdzających wyniki egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego, udostępnia niezwłocznie te wyniki w Biuletynie Informacji Pub- licznej na stronie podmiotowej Polskiej Izby Rzeczników Patentowych. 6. Od uchwały Komisji Egzaminacyjnej stwierdzającej wynik egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego przysługuje odwołanie do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu. 6a. Członek Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, który brał udział w podjęciu uchwały, w odniesieniu do której wniesiono odwołanie, nie może orzekać co do tego odwołania. 6b. Od uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych w przedmiocie wyniku egzaminu konkursowego i egzaminu kwalifikacyjnego służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały. 7. Opłatę za egzamin konkursowy i egzamin kwalifikacyjny przeznacza się na pokrycie kosztów odpowiednio egzaminu konkursowego albo egzaminu kwalifikacyjnego, w tym na wynagrodzenia dla członków Komisji Egzaminacyjnej. Wysokość tego wynagrodzenia jest ustalana w drodze uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych.

1. Organy samorządu podejmują uchwały zwykłą większością głosów, o ile statut nie stanowi inaczej. 2. Uchwały doręcza się niezwłocznie Prezesowi Urzędu Patentowego.

Art. 46a. 1. Posiedzenia Krajowej Rady Rzeczników Patentowych i jej prezydium, Komisji Rewizyjnej oraz okręgowych rad rzeczników patentowych mogą odbywać się, a uchwały mogą być podejmowane, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej zapewniających:
1) transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między uczestnikami posiedzenia,
2) wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w toku posiedzenia
– z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa. 2. Krajowy Zjazd Rzeczników Patentowych, Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Rzeczników Patentowych i okręgowe zgromadzenia rzeczników patentowych mogą odbywać się, a wybory mogą być dokonywane, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej zapewniających:
1) transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między uczestnikami posiedzenia,
2) wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w toku posiedzenia
– z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa. 3. O odbyciu posiedzenia, o którym mowa w ust. 1 lub 2, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej postanawia organ zwołujący posiedzenie.

Do Krajowej Rady Rzeczników Patentowych należy:
1) (uchylony)
2) opiniowanie projektów aktów prawnych oraz przedstawianie wniosków
dotyczących unormowań prawnych w sprawach własności przemysłowej
i rzeczników patentowych;
3) uchwalanie budżetu Krajowej Rady i zatwierdzanie sprawozdań z jego wykonania;
4) prowadzenie gospodarki finansowej samorządu;
4a) zatwierdzanie sprawozdań finansowych;
5) rozpatrywanie wniosków Komisji Rewizyjnej;
6) określanie wysokości składki członkowskiej i zasad zwalniania w całości lub
części z obowiązku opłacania składki, a także przypadków, w jakich osoby
przechodzące na emeryturę lub rentę nie są obowiązane do jej opłacania;
7) organizowanie aplikacji, w tym uchwalanie programu oraz regulaminu
aplikacji i egzaminu kwalifikacyjnego, a także wyznaczanie aplikantom
patrona;
8) organizowanie szkoleń i innych form doskonalenia zawodowego rzeczników
patentowych;
9) ustanawianie tymczasowego zastępcy rzecznika patentowego
i tymczasowego zarządcy kancelarii patentowej, w przypadkach określonych ustawą;
10) wybór Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych oraz Rzecznika
Dyscyplinarnego – w razie wygaśnięcia ich mandatów w okresie pomiędzy
Krajowymi Zjazdami;
11) prowadzenie i aktualizacja ogólnie dostępnych ewidencji:
a) miejsc zatrudnienia rzeczników patentowych,
b) kancelarii patentowych;
12) występowanie do organów rejestrowych lub ewidencyjnych z wnioskiem
o wszczęcie postępowania o wykreślenie z rejestru lub ewidencji jednostki
organizacyjnej prowadzącej działalność w zakresie świadczenia pomocy w
sprawach własności przemysłowej niezgodnie z przepisami ustawy;
13) realizacja innych zadań samorządu, niezastrzeżonych dla pozostałych jego organów.

Art. 51a. 1. Prezes Polskiej Izby Rzeczników Patentowych:
1) reprezentuje samorząd;
2) przewodniczy Krajowej Radzie Rzeczników Patentowych;
3) prowadzi listę aplikantów;
4) podpisuje uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych;
5) wykonuje inne czynności określone w przepisach prawa i statucie.
2. Wiceprezesi Polskiej Izby Rzeczników Patentowych działają w granicach
upoważnienia udzielonego przez Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.

1. Rzecznicy patentowi i aplikanci zamieszkali w danym okręgu tworzą okręgowe zgromadzenie rzeczników patentowych. 2. Rzecznicy patentowi i aplikanci zamieszkali poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przynależą do okręgu obejmującego m.st. Warszawę. 3. Do okręgowego zgromadzenia rzeczników patentowych należy:
1) wybór dziekana;
2) wybór członków okręgowej rady rzeczników patentowych;
3) udzielanie absolutorium okręgowej radzie rzeczników patentowych;
4) uchwalanie wniosków do przedłożenia Krajowemu Zjazdowi;
5) wybór delegatów na Krajowy Zjazd w przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 2 i 3;
6) rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań okręgowej rady rzeczników patentowych;
7) wykonywanie innych zadań przewidzianych w statucie. 4. Okręgowe zgromadzenie rzeczników patentowych zwołuje dziekan z własnej inicjatywy, a ponadto na dzień przypadający niepóźniej niż dwa miesiące przed upływem kadencji organów samorządu – na podstawie uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. 5. Okręgową radę rzeczników patentowych stanowią dziekan, który przewodniczy radzie, i członkowie, spośród których okręgowa rada rzeczników patentowych może wybrać wicedziekanów i sekretarza. 6. Do okręgowej rady rzeczników patentowych należy:
1) reprezentowanie samorządu na terenie okręgu i kierowanie jego działalnością;
2) promowanie ochrony własności przemysłowej i działalność edukacyjną w tym zakresie;
3) doskonalenie umiejętności i kształcenie zawodowe rzeczników patentowych;
4) wykonywanie zadań zleconych przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych;
5) wykonywanie innych zadań przewidzianych w statucie.

1. Prezes Urzędu Patentowego może zaskarżyć do Sądu Najwyższego sprzeczną z prawem uchwałę organu samorządu, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia. Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy bądź uchyla ją i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi samorządu, ustalając wytyczne co do sposobu jej załatwienia. Wytyczne te są wiążące dla organu samorządu. 2. Prezes Urzędu Patentowego może zwrócić się do Krajowego Zjazdu lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do właściwości samorządu. Uchwała Krajowej Rady Rzeczników Patentowych powinna być podjęta w terminie dwóch miesięcy, a uchwała Krajowego Zjazdu – na najbliższym Zjeździe. 3. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przedstawia corocznie Prezesowi Urzędu Patentowego pisemną informację o działalności samorządu, a także, na bieżąco, o funkcjach pełnionych przez rzeczników patentowych w organach samorządu.

Art. 56a. 1. Rzecznik patentowy ma prawo przeglądać uchwały i sprawozdania samorządu, w tym sprawozdania finansowe, oraz otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych dokumentów, dla swojego użytku, wyłącznie w formie pozwalającej na ochronę zawartych w nich danych osobowych. 2. Rzecznikowi patentowemu przysługuje prawo uczestniczenia w jawnych posiedzeniach organów samorządu. Rozdział 6 Odpowiedzialność dyscyplinarna

1. Karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana z ostrzeżeniem;
3) kara pieniężna nieniższa od 10-krotności i niewyższa od 50-krotności miesięcznej składki członkowskiej obowiązującej w dacie orzeczenia dyscyplinarnego;
4) zawieszenie prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego na czas od trzech miesięcy do pięciu lat;
5) pozbawienie prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego, a w stosunku do aplikantów – wydalenie z aplikacji. 2. W razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z powodu popełnienia kilku przewinień dyscyplinarnych, Sąd Dyscyplinarny ocenia je i wymierza jedną karę, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności popełnienia tych przewinień. 3. Kara zawieszenia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego pociąga za sobą utratę biernego i czynnego prawa wyborczego do organów samorządu na czas zawieszenia i okres trzech lat następujący po odbyciu kary. 4. Kara nagany z ostrzeżeniem oraz kara pieniężna pociąga za sobą utratę biernego prawa wyborczego do organów samorządu na okres trzech lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. 5. Obok kary nagany z ostrzeżeniem oraz kary pieniężnej można w stosunku do rzecznika patentowego orzec dodatkowo zakaz wykonywania patronatu na czas od roku do pięciu lat. 6. Obok kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego orzeka się dodatkowo zakaz wykonywania patronatu na czas od dwóch lat do lat dziesięciu, jednakże niekrócej niż na okres zawieszenia. 7. Wobec aplikantów nie orzeka się kar, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4. 8. (uchylony) 9. W razie orzeczenia wobec aplikanta kary dyscyplinarnej wydalenia z aplikacji ponowne przystąpienie do egzaminu konkursowego może nastąpić po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego.

1. Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte
umarza się, jeżeli zaszła okoliczność, która zgodnie z przepisami Kodeksu
postępowania karnego wyłącza ściganie.
2. Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego:
1) jeżeli od chwili popełnienia przewinienia upłynęły trzy lata, a w przypadku
przewinienia polegającego na nadużyciu wolności słowa i pisma – sześć
miesięcy;
2) po upływie sześciu miesięcy od dnia powzięcia wiadomości przez Rzecznika
Dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia.
3. Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie
dyscyplinarne nie następuje wcześniej niż przedawnienie przewidziane w ustawie
– Kodeks karny.
4. Bieg przedawnienia dyscyplinarnego przerywa każda czynność Rzecznika
Dyscyplinarnego w sprawie.
5. W razie śmierci obwinionego przed ukończeniem postępowania
dyscyplinarnego, toczy się ono nadal, jeżeli zażąda tego – w terminie dwóch
miesięcy od dnia zgonu obwinionego – jego małżonek, krewny w linii prostej, brat lub siostra.
6. Postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego wydane przez
Rzecznika Dyscyplinarnego traci moc, jeżeli postępowanie wyjaśniające wszczęte
zostało na wniosek Prezesa Polskiej Izby Rzeczników Patentowych lub Prezesa
Urzędu Patentowego i umorzeniu postępowania w terminie trzech miesięcy od dnia
doręczenia odpisu postanowienia sprzeciwi się wnioskodawca.

Art. 61a. 1. Stronami w postępowaniu dyscyplinarnym są Rzecznik
Dyscyplinarny, obwiniony i poszkodowany.
2. Obwinionym jest rzecznik patentowy lub aplikant, przeciwko któremu
toczy się postępowanie dyscyplinarne.
3. Poszkodowanym jest osoba, której dobro prawne zostało bezpośrednio
naruszone postępowaniem rzecznika patentowego lub aplikanta, określonym
w art. 57 ust. 1.
4. O wyłączeniu Rzecznika Dyscyplinarnego i wyznaczeniu na jego miejsce
zastępcy, w toku postępowania wyjaśniającego orzeka Sąd Dyscyplinarny,
a w pozostałych przypadkach Sąd Dyscyplinarny albo Odwoławczy Sąd
Dyscyplinarny – w zależności od tego, przed którym z nich toczy się postępowanie.

1. Usunięcie adnotacji na liście rzeczników patentowych lub liście
aplikantów, a także odpisu orzeczenia dyscyplinarnego z akt osobowych
obwinionego następuje z urzędu po upływie:
1) trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego upomnienia,
nagany z ostrzeżeniem lub kary pieniężnej, a także wydalenia aplikanta z aplikacji;
2) pięciu lat od upływu okresu zawieszenia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego;
3) piętnastu lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego
orzekającego karę pozbawienia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego albo siedmiu lat i sześciu miesięcy od uprawomocnienia się
orzeczenia kary wydalenia z aplikacji.
Pomimo usunięcia z listy rzeczników patentowych adnotacji o zawieszeniu prawa
wykonywania zawodu, z akt osobowych nie usuwa się odpisu orzeczenia do dnia
upływu okresu kar dodatkowych bądź okresu utraty biernego lub czynnego prawa
wyborczego do organów samorządu.
2. (uchylony)

Art. 67a. 1. Za zawinione naruszenie warunków wykonywania zawodu
i zasad etyki rzecznika patentowego, osoba świadcząca na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgraniczne podlega odpowiedzialności
dyscyplinarnej według przepisów o odpowiedzialności dyscyplinarnej rzeczników
patentowych.
2. W miejsce kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu stosuje się karę
zawieszenia prawa do świadczenia usług transgranicznych na okres od trzech
miesięcy do pięciu lat. Zamiast kary pozbawienia prawa wykonywania zawodu
stosuje się karę zakazu świadczenia usług transgranicznych.
3. Sąd dyscyplinarny doręcza niezwłocznie właściwemu organowi
w państwie macierzystym osoby świadczącej usługi transgraniczne odpisy:
1) wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego o ukaranie, wraz z powiadomieniem
o uprawnieniach wynikających z ust. 4;
2) orzeczeń wydanych w toku postępowania dyscyplinarnego;
3) środków odwoławczych.
4. Organ, o którym mowa w ust. 3, na każdym etapie postępowania
dyscyplinarnego może przedstawić sądowi dyscyplinarnemu swoje stanowisko
w sprawie, a jego przedstawiciel może brać udział w rozprawie, także gdy
prowadzona jest z wyłączeniem jawności.

Art. 67b. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się
odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.