Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przeprowadzania i dokumentowania niektórych czynności przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2020 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania niektórych czynności przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozporządzenie określa szczegółowe warunki przeprowadzania i dokumentowania przez funkcjonariusza Cen- tralnego Biura Antykorupcyjnego, zwanego dalej „funkcjonariuszem”, czynności:
1) wydawania osobom poleceń określonego zachowania się,
2) legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości,
3) zatrzymywania osób w trybie i w przypadkach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30),
4) przeszukania osób i pomieszczeń w trybie i w przypadkach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego,
5) obserwowania i rejestrowania, przy użyciu środków technicznych, obrazu zdarzeń w miejscach publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom
– o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1–4 i 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, zwanej dalej „ustawą”.
1. Funkcjonariusz, przystępując do przeprowadzenia czynności, o których mowa w § 1 pkt 1–4:
1) podaje swoje imię i nazwisko;
2) okazuje legitymację służbową, przy czym na żądanie osoby, wobec której czynność jest prowadzona, umożliwia od- notowanie numeru legitymacji służbowej i nazwy organu, który ją wydał, oraz imienia i nazwiska funkcjonariusza;
3) podaje przyczynę podjęcia czynności służbowych, a na żądanie osoby, wobec której czynność jest prowadzona, pod- stawę prawną podjęcia czynności. 2. Po zakończeniu czynności, o których mowa w § 1:
1) pkt 1 i 2 – funkcjonariusz informuje osobę, wobec której podjęto czynność, o prawie złożenia zażalenia na sposób przeprowadzenia czynności do prokuratora właściwego ze względu na miejsce przeprowadzenia tej czynności, sto- sownie do art. 14 ust. 7 ustawy;
2) pkt 3 i 4 – funkcjonariusz informuje osobę, wobec której podjęto czynność, o prawie złożenia zażalenia do właściwego sądu, stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego. Dziennik Ustaw –2– Poz. 205
W przypadku przeprowadzania czynności określonych w § 1 pkt 3 i 4 wobec osoby, która korzysta z immunitetu parlamentarnego, sędziowskiego lub prokuratorskiego, funkcjonariusz niezwłocznie powiadamia drogą służbową Szefa CBA o podjęciu działań wobec tej osoby.
W uzasadnionych przypadkach funkcjonariusz może przybrać do udziału w czynnościach, o których mowa w § 1 pkt 3–5, osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną, w celu zabezpieczenia prawidłowego przebiegu toku postępowania. Rozdział 2 Wydawanie osobom poleceń określonego zachowania się
rozdzial
Rozdział 2 - Wydawanie osobom poleceń określonego zachowania się
1. O wydaniu osobie polecenia określonego zachowania się w granicach niezbędnych do wykonania czynności określonych w art. 14 ust. 1 pkt 2–5a ustawy funkcjonariusz zamieszcza odpowiednio w notatce służbowej lub protokole, o których mowa w § 9, § 11 ust. 1 pkt 3 i § 19, wzmiankę, która zawiera:
1) czas i miejsce przeprowadzenia czynności;
2) cel przeprowadzonej czynności i jej opis;
3) informację o pouczeniu osoby o przysługującym jej prawie, o którym mowa w art. 14 ust. 7 pkt 1 ustawy. 2. O wydaniu osobie polecenia określonego zachowania się w celu wykonywania innych czynności służbowych niż określone w art. 14 ust. 1 pkt 2–5a ustawy, podejmowanych w zakresie i w celu realizacji ustawowych zadań CBA, lub w celu uniknięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osób lub mienia, gdy jest to niezbędne do sprawnego i zgodnego z prawem wykonywania czynności albo uniknięcia zatarcia śladów przestępstwa, funkcjonariusz sporządza notatkę służbową, która zawiera w szczególności:
1) imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza;
2) czas i miejsce przeprowadzenia czynności;
3) cel i opis przeprowadzenia czynności;
4) wzmiankę o pouczeniu osoby o przysługującym jej prawie, o którym mowa w art. 14 ust. 7 pkt 1 ustawy;
5) podpis funkcjonariusza. Rozdział 3 Legitymowanie osób
1. Funkcjonariusz ustala tożsamość osoby legitymowanej na podstawie:
1) dowodu osobistego;
2) dokumentu paszportowego;
3) zagranicznego dokumentu tożsamości;
4) dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 19e ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848, 1590 i 2294), który, na żądanie funkcjonariusza, został okazany lub przekazany celem potwierdzenia integralności, pochodzenia i ważności tego dokumentu elektronicznego;
5) dokumentu publicznego innego niż wymienione w pkt 1 i 2, w rozumieniu ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o do- kumentach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 53, 1091 i 1716), oznaczonego numerem i serią, który zawiera:
a) nazwę organu wydającego oraz
b) fotografię osoby, której dokument wydano. 2. W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie tożsamości osoby legitymowanej na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, tożsamość tej osoby ustala się na podstawie oświadczenia innej osoby:
1) która jest funkcjonariuszowi znana osobiście;
2) której tożsamość została ustalona w sposób, o którym mowa w ust. 1.
W przypadku legitymowania osoby znajdującej się w pojeździe funkcjonariusz, ze względów bezpieczeństwa, może żądać opuszczenia pojazdu przez tę osobę oraz inne osoby znajdujące się w pojeździe. Dziennik Ustaw –3– Poz. 205
Z przeprowadzonej czynności legitymowania osoby funkcjonariusz sporządza notatkę służbową, która zawiera w szczególności:
1) imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza;
2) czas i miejsce przeprowadzenia czynności;
3) imię, nazwisko, datę urodzenia i miejsce zamieszkania osoby legitymowanej;
4) cechy dokumentu, na podstawie którego stwierdzono tożsamość osoby legitymowanej;
5) przyczynę legitymowania;
6) wzmiankę o pouczeniu osoby legitymowanej o przysługującym jej prawie, o którym mowa w art. 14 ust. 7 pkt 1 ustawy;
7) podpis funkcjonariusza. Rozdział 4 Zatrzymywanie osób
1. Funkcjonariusz przy zatrzymywaniu osoby:
1) po wykonaniu czynności określonych w § 2 ust. 1 sprawdza, w sposób określony w art. 14 ust. 6 ustawy, czy osoba zatrzymywana posiada przy sobie broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia przestęp- stwa albo przedmioty mogące stanowić dowody w postępowaniu lub podlegające przepadkowi, a także urządzenia telekomunikacyjne i teleinformatyczne;
2) odbiera broń i przedmioty, o których mowa w pkt 1;
3) legitymuje osobę zatrzymywaną;
4) informuje osobę zatrzymywaną o zatrzymaniu i jego przyczynach;
5) uprzedza osobę zatrzymaną o obowiązku podporządkowania się wydawanym poleceniom, a także o możliwości uży- cia wobec niej środków przymusu bezpośredniego lub broni palnej w przypadku niepodporządkowania się wydanym poleceniom lub próby ucieczki;
6) doprowadza osobę zatrzymaną do jednostki organizacyjnej CBA, prokuratury lub jednostki organizacyjnej Policji. 2. W przypadku zatrzymywania osoby, co do której z posiadanych informacji lub okoliczności faktycznych wynika, że może posiadać broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia przestępstwa, funkcjonariusz, w uzasadnionych przypadkach, przystępując do zatrzymania, poprzedza je okrzykiem „CBA!” lub „Centralne Biuro Anty- korupcyjne!”, a następnie:
1) sprawdza, w sposób określony w art. 14 ust. 6 ustawy, czy osoba zatrzymywana posiada przy sobie broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia przestępstwa albo przedmioty mogące stanowić dowody w postępowaniu lub podlegające przepadkowi, a także urządzenia telekomunikacyjne i teleinformatyczne;
2) odbiera broń i przedmioty, o których mowa w pkt 1;
3) po wykonaniu czynności określonych w § 2 ust. 1 – legitymuje osobę zatrzymywaną;
4) informuje osobę zatrzymywaną o zatrzymaniu;
5) uprzedza osobę zatrzymaną o obowiązku podporządkowania się wydawanym poleceniom, a także o możliwości uży- cia wobec niej środków przymusu bezpośredniego lub broni palnej w przypadku niepodporządkowania się wydanym poleceniom lub próby ucieczki;
6) doprowadza osobę zatrzymaną do jednostki organizacyjnej CBA, prokuratury lub jednostki organizacyjnej Policji.
1. Funkcjonariusz niezwłocznie po zatrzymaniu osoby:
1) informuje osobę zatrzymaną o jej prawach, w szczególności przez przekazanie jej pouczenia na piśmie o uprawnie- niach zatrzymanego w postępowaniu karnym, zgodnego ze wzorem określonym na podstawie art. 244 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego;
2) wysłuchuje osobę zatrzymaną na okoliczność zatrzymania; Dziennik Ustaw –4– Poz. 205
3) sporządza protokół zatrzymania osoby zgodnie z art. 244 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego;
4) wręcza osobie zatrzymanej, za potwierdzeniem, kopię protokołu zatrzymania;
5) na żądanie osoby zatrzymanej podejmuje czynności mające na celu realizację przysługujących jej praw, o których mowa w pkt 1;
6) powiadamia właściwego prokuratora o zatrzymaniu osoby. 2. Protokół zatrzymania osoby podpisuje własnoręcznie:
1) funkcjonariusz sporządzający protokół;
2) osoba, wobec której dokonano czynności objętych protokołem;
3) inne osoby uczestniczące w zatrzymaniu. 3. Jeżeli osoba, wobec której dokonano czynności objętych protokołem zatrzymania, lub inne osoby uczestniczące w czynności odmawiają podpisania protokołu lub nie mogą go podpisać, funkcjonariusz sporządzający protokół zaznacza przyczynę braku podpisu w protokole. 4. W przypadku gdy zachowanie osoby zatrzymanej wskazuje na to, że:
1) jest ona pod wpływem alkoholu lub innego podobnie działającego środka,
2) jest ona pod wpływem środka odurzającego, substancji psychotropowej lub innego podobnie działającego środka,
3) z powodów innych niż wymienione w pkt 1 i 2 ma ona zakłóconą świadomość
– funkcjonariusz wykonuje czynności określone w ust. 1 pkt 1 i 4 po ustaniu przyczyn zakłócających świadomość osoby zatrzymanej.
W przypadku wniesienia przez osobę zatrzymaną zażalenia na zatrzymanie, funkcjonariusz niezwłocznie prze- kazuje właściwemu sądowi kopię protokołu zatrzymania osoby wraz z materiałami uzasadniającymi zatrzymanie.
Osobę zatrzymaną umieszcza się w pomieszczeniu jednostki organizacyjnej CBA lub jednostki organizacyjnej Policji przeznaczonym dla osób zatrzymanych, które jest zabezpieczone w sposób zapewniający bezpieczeństwo tym oso- bom oraz realizację celu zatrzymania.
Poza przypadkami określonymi w art. 248 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania kar- nego, funkcjonariusz zwalnia osobę zatrzymaną także, gdy otrzymał zaświadczenie lekarskie o istnieniu przeciwwskazań medycznych do zatrzymania.
Zatrzymanie i zwolnienie osoby ewidencjonuje się w przeznaczonej do tego dokumentacji prowadzonej w jednostce organizacyjnej CBA lub w jednostce organizacyjnej Policji, do której osobę zatrzymaną doprowadzono. Rozdział 5 Przeszukanie osób i pomieszczeń
Funkcjonariusz, przystępując do przeszukania, o którym mowa w § 1 pkt 4:
1) po wykonaniu czynności określonych w § 2 ust. 1 okazuje osobie, u której ma nastąpić przeszukanie, postanowienie sądu albo prokuratora, nakaz kierownika jednostki organizacyjnej CBA lub legitymację służbową, a na żądanie tej osoby umożliwia odnotowanie danych w nich zawartych;
2) informuje osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, o celu tej czynności;
3) wzywa osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, do dobrowolnego wydania:
a) broni, innych niebezpiecznych przedmiotów oraz przedmiotów, których posiadanie jest zabronione,
b) poszukiwanych przedmiotów bądź wskazania miejsca, w którym ukrywa się poszukiwana osoba;
4) informuje osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, o przysługujących jej prawach, o których mowa w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego;
5) legitymuje osoby znajdujące się w pomieszczeniu;
6) informuje osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, że otrzyma, na swoje żądanie, postanowienie sądu lub prokuratora w przedmiocie zatwierdzenia przeszukania – w przypadku gdy przeszukanie ma nastąpić na podstawie nakazu kie- rownika właściwej jednostki organizacyjnej CBA lub legitymacji służbowej funkcjonariusza. Dziennik Ustaw –5– Poz. 205
1. Przeszukanie osoby polega na przeszukaniu jej odzieży i podręcznych przedmiotów tej osoby, w celu znale- zienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie o przestępstwo, którego ściganie należy do zadań CBA, lub podlegają- cych zajęciu w postępowaniu karnym, w którym bierze udział CBA. 2. Funkcjonariusz dokonuje przeszukania osoby w miejscu niedostępnym w czasie wykonywania czynności dla osób postronnych. 3. Funkcjonariusz dokonuje przeszukania osoby tej samej płci. Jeżeli dokonanie przeszukania przez funkcjonariusza tej samej płci co osoba poddawana przeszukaniu nie jest możliwe, a czynność musi być przeprowadzona niezwłocznie, przeszukania może dokonać funkcjonariusz płci odmiennej, z uwzględnieniem przepisu art. 14 ust. 6 ustawy.
1. W przypadku braku możliwości swobodnego wejścia do pomieszczenia, w którym ma nastąpić przeszukanie, funkcjonariusz może wykonać tę czynność, pokonując przeszkodę uniemożliwiającą wejście, nawet gdyby mogło to spo- wodować uszkodzenie mienia, jednak bez wyrządzania nadmiernej szkody. Usunięcie tej przeszkody nie może zagrażać bezpieczeństwu uczestników przeszukania i osób postronnych. 2. W razie potrzeby funkcjonariusz informuje służby ratownicze o środkach technicznych i chemicznych użytych podczas wykonywania czynności, o której mowa w ust. 1.
Z dokonanej czynności przeszukania funkcjonariusz sporządza protokół zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, z uwzględnieniem informacji o użyciu lub wykorzystaniu środków przymusu bezpośredniego. Rozdział 6 Obserwowanie i rejestrowanie obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom
rozdzial
Rozdział 6 - Obserwowanie i rejestrowanie obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom
1. Funkcjonariusz podczas wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych realizuje uprawnienie do ob- serwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 6 ustawy, gdy jest to niezbędne do wykonywania zadań określonych w art. 2 ust. 1 ustawy. 2. Czynność obserwowania i rejestrowania przez funkcjonariusza obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom zarządza Szef CBA lub upoważniony przez niego funkcjonariusz, określając cel, czas i miejsce wykonania czynności. 3. Czynność obserwowania i rejestrowania obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom przeprowa- dza się przy użyciu środków technicznych zapewniających niejawne działanie funkcjonariusza.
Z przeprowadzonej czynności obserwowania i rejestrowania obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom funkcjonariusz sporządza komunikat, który zawiera w szczególności:
1) nazwę jednostki organizacyjnej CBA realizującej czynność;
2) czas i miejsce przeprowadzenia czynności;
3) cel i opis przeprowadzonej czynności;
4) rodzaj użytych środków technicznych;
5) podpis funkcjonariusza nadzorującego realizację czynności. Rozdział 7 Przepis końcowy
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.1) Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki
1) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2006 r. w sprawie wydawania osobom poleceń określonego zachowania się, legitymowania, zatrzymywania, przeszukania, kontroli osobistej, przeglądania bagaży i sprawdzania ładunku oraz obserwowania i rejestrowania zdarzeń przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. poz. 1014 oraz z 2017 r. poz. 2405), które utraciło moc na podstawie art. 15 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2399 oraz z 2019 r. poz. 1091).