Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przeprowadzania i dokumentowania niektórych czynności przez funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2020 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania niektórych czynności przez funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Rozporządzenie określa szczegółowe warunki przeprowadzania i dokumentowania przez funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zwanego dalej „funkcjonariuszem”, czynności:
1) wydawania osobom poleceń określonego zachowania się,
2) legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości,
3) zatrzymywania osób w trybie i w przypadkach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30),
4) przeszukiwania osób i pomieszczeń w trybie i w przypadkach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego,
5) obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom
– o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1–4 i 6 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, zwanej dalej „ustawą”.
1. Funkcjonariusz, przystępując do przeprowadzenia czynności, o których mowa w § 1 pkt 1–3, podaje:
1) swój stopień oraz imię i nazwisko, w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych;
2) przyczynę podjęcia czynności służbowych, a na żądanie osoby, wobec której czynność jest prowadzona, podstawę prawną podjęcia czynności. 2. Funkcjonariusz nieumundurowany, przystępując do przeprowadzania czynności, o których mowa w § 1 pkt 1–3, oraz funkcjonariusz przystępujący do przeprowadzania czynności, o której mowa w § 1 pkt 4:
1) wykonuje obowiązki wymienione w ust. 1;
2) okazuje legitymację służbową, przy czym na żądanie osoby, wobec której przeprowadza czynności, umożliwia odno- towanie danych w niej zawartych. Dziennik Ustaw –2– Poz. 000 3. Po zakończeniu czynności, o których mowa w § 1:
1) pkt 1 i 2 – funkcjonariusz informuje osobę, wobec której podjęto czynność, o prawie złożenia zażalenia na sposób przeprowadzenia czynności do prokuratora właściwego ze względu na miejsce przeprowadzenia tej czynności, sto- sownie do art. 23 ust. 7 ustawy;
2) pkt 3 i 4 – funkcjonariusz informuje osobę, wobec której podjęto czynność, o prawie złożenia zażalenia do właściwego sądu, stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego.
W przypadku ujawnienia w toku wykonywania czynności, o których mowa w § 1, przedmiotów, które stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia, funkcjonariusz niezwłocznie podejmuje, w granicach dostęp- nych środków, czynności ochronne, w szczególności:
1) zabezpiecza zagrożone miejsce przed dostępem osób postronnych;
2) zawiadamia o konieczności podjęcia działań mających na celu usunięcie tego niebezpieczeństwa dyżurnego oficera operacyjnego Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zwanej dalej „ABW”, albo dyżurnego właściwej miejscowo jednostki organizacyjnej Policji.
W przypadku przeprowadzania czynności określonych w § 1 pkt 3 i 4 wobec osoby, która korzysta z immunitetu parlamentarnego, sędziowskiego lub prokuratorskiego, funkcjonariusz niezwłocznie powiadamia drogą służbową Szefa ABW o podjęciu działań wobec tej osoby.
W uzasadnionych przypadkach funkcjonariusz może przybrać do udziału w czynnościach, o których mowa w § 1 pkt 3–5, osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną, w celu zabezpieczenia prawidłowego przebiegu toku postępowania. Rozdział 2 Wydawanie osobom poleceń określonego zachowania się
rozdzial
Rozdział 2 - Wydawanie osobom poleceń określonego zachowania się
O wydaniu osobie polecenia określonego zachowania się w granicach niezbędnych do wykonania czynności określonych w art. 23 ust. 1 pkt 2–5a ustawy lub wykonywania innych czynności służbowych podejmowanych w zakresie i w celu:
1) realizacji ustawowych zadań ABW – funkcjonariusz zamieszcza w notatce służbowej sporządzanej w przypadku, o którym mowa w § 10 ust. 1, albo w protokole sporządzanym w przypadkach, o których mowa w § 12 ust. 1 i § 20, wzmiankę o:
a) czasie i miejscu przeprowadzenia czynności,
b) celu przeprowadzonej czynności i jej opis,
c) pouczeniu osoby o przysługującym jej prawie, o którym mowa w art. 23 ust. 7 pkt 1 ustawy;
2) uniknięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osób i mienia, gdy jest to niezbędne do sprawnego i zgodnego z prawem wykonywania czynności wymienionych w pkt 1 albo uniknięcia zatarcia śladów przestępstwa – funkcjona- riusz sporządza notatkę służbową, która zawiera w szczególności:
a) imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza,
b) czas i miejsce przeprowadzenia czynności,
c) cel i opis przeprowadzonej czynności,
d) wzmiankę o pouczeniu osoby o przysługującym jej prawie, o którym mowa w art. 23 ust. 7 pkt 1 ustawy,
e) podpis funkcjonariusza. Rozdział 3 Legitymowanie osób
1. Funkcjonariusz ustala tożsamość osoby legitymowanej na podstawie:
1) dowodu osobistego;
2) dokumentu paszportowego;
3) zagranicznego dokumentu tożsamości;
4) dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 19e ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848, 1590 i 2294), który na żądanie funkcjonariusza został okazany lub przekazany celem potwierdzenia integralności, pochodzenia i ważności tego dokumentu elektronicznego; Dziennik Ustaw –3– Poz. 000
5) dokumentu publicznego innego niż wymienione w pkt 1 i 2, w rozumieniu ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 53, 1091 i 1716), oznaczonego numerem i serią, który zawiera:
a) nazwę organu wydającego oraz
b) fotografię osoby, której dokument wydano. 2. W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie tożsamości osoby legitymowanej na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, tożsamość tej osoby ustala się na podstawie oświadczenia innej osoby:
1) która jest funkcjonariuszowi znana osobiście;
2) której tożsamość została ustalona w sposób, o którym mowa w ust. 1.
W przypadku legitymowania osoby znajdującej się w pojeździe funkcjonariusz, ze względów bezpieczeństwa, może żądać opuszczenia pojazdu przez tę osobę oraz inne osoby znajdujące się w pojeździe.
1. Z przeprowadzonej czynności legitymowania osoby funkcjonariusz sporządza notatkę służbową, która zawiera w szczególności:
1) imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza;
2) czas i miejsce przeprowadzenia czynności;
3) imię, nazwisko, datę urodzenia i miejsce zamieszkania osoby legitymowanej;
4) cechy dokumentu, na podstawie którego stwierdzono tożsamość osoby legitymowanej;
5) przyczynę legitymowania;
6) wzmiankę o pouczeniu osoby legitymowanej o przysługującym jej prawie, o którym mowa w art. 23 ust. 7 pkt 1 ustawy;
7) podpis funkcjonariusza. 2. W przypadku gdy informacja o przeprowadzonej czynności legitymowania osoby została zamieszczona w protokole sporządzonym w przypadkach, o których mowa w § 12 ust. 1 i § 20, przepisu ust. 1 nie stosuje się. Rozdział 4 Zatrzymywanie osób
1. Funkcjonariusz przy zatrzymywaniu osoby, o którym mowa w § 1 pkt 3:
1) po wykonaniu czynności określonych w § 2 ust. 1 albo 2 sprawdza, w sposób określony w art. 23 ust. 6 ustawy, czy osoba zatrzymywana posiada przy sobie broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia prze- stępstwa lub wykroczenia albo przedmioty mogące stanowić dowody w postępowaniu lub podlegające przepadkowi, a także urządzenia telekomunikacyjne i teleinformatyczne;
2) odbiera broń i przedmioty, o których mowa w pkt 1;
3) legitymuje osobę zatrzymywaną;
4) informuje osobę zatrzymywaną o zatrzymaniu;
5) uprzedza osobę zatrzymaną o obowiązku podporządkowania się wydawanym poleceniom, a także o możliwości uży- cia środków przymusu bezpośredniego lub broni palnej w przypadku niepodporządkowania się wydanym poleceniom lub próby ucieczki;
6) doprowadza osobę zatrzymaną do jednostki organizacyjnej ABW, prokuratury lub jednostki organizacyjnej Policji. 2. W przypadku zatrzymywania osoby, co do której z posiadanych informacji lub okoliczności faktycznych wynika, że może posiadać broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, funkcjonariusz, w uzasadnionych przypadkach, przystępując do zatrzymania, poprzedza je okrzykiem „ABW!” lub „Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego!”, a następnie:
1) sprawdza, w sposób określony w art. 23 ust. 6 ustawy, czy osoba zatrzymywana posiada przy sobie broń lub inne niebez- pieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia albo przedmioty mogące stanowić dowody w postępowaniu lub podlegające przepadkowi, a także urządzenia telekomunikacyjne i teleinformatyczne;
2) odbiera broń i przedmioty, o których mowa w pkt 1;
3) po wykonaniu czynności określonych w § 2 ust. 1 albo 2 – legitymuje osobę zatrzymywaną; Dziennik Ustaw –4– Poz. 000
4) informuje osobę zatrzymywaną o zatrzymaniu;
5) uprzedza osobę zatrzymaną o obowiązku podporządkowania się wydawanym poleceniom, a także o możliwości uży- cia środków przymusu bezpośredniego lub broni palnej w przypadku niepodporządkowania się wydanym poleceniom lub próby ucieczki;
6) doprowadza osobę zatrzymaną do jednostki organizacyjnej ABW, prokuratury lub jednostki organizacyjnej Policji.
1. Funkcjonariusz niezwłocznie po zatrzymaniu osoby:
1) informuje osobę zatrzymaną o jej prawach, w szczególności przez przekazanie jej pouczenia na piśmie o uprawnie- niach zatrzymanego w postępowaniu karnym, zgodnego ze wzorem określonym na podstawie art. 244 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego;
2) wysłuchuje osobę zatrzymaną na okoliczność zatrzymania;
3) sporządza protokół zatrzymania osoby zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego;
4) wręcza osobie zatrzymanej, za potwierdzeniem, kopię protokołu zatrzymania;
5) na żądanie osoby zatrzymanej podejmuje czynności mające na celu realizację przysługujących jej praw, o których mowa w pkt 1;
6) powiadamia właściwego prokuratora o zatrzymaniu osoby. 2. Protokół zatrzymania osoby podpisuje własnoręcznie:
1) funkcjonariusz sporządzający protokół;
2) osoba, wobec której dokonano czynności objętych protokołem;
3) inne osoby uczestniczące w zatrzymaniu. 3. Jeżeli osoba, wobec której dokonano czynności objętych protokołem zatrzymania, lub inne osoby uczestniczące w czynności odmawiają podpisania protokołu lub nie mogą go podpisać, funkcjonariusz sporządzający protokół zaznacza przyczynę braku podpisu w protokole. 4. W przypadku gdy zachowanie osoby zatrzymanej wskazuje na to, że:
1) jest ona pod wpływem alkoholu lub innego podobnie działającego środka,
2) jest ona pod wpływem środka odurzającego, substancji psychotropowej lub innego podobnie działającego środka,
3) z powodów innych niż wymienione w pkt 1 i 2 ma ona zakłóconą świadomość
– funkcjonariusz wykonuje czynności określone w ust. 1 pkt 1 i 4 po ustaniu przyczyn zakłócających świadomość osoby zatrzymanej.
W przypadku wniesienia przez osobę zatrzymaną zażalenia na zatrzymanie, funkcjonariusz niezwłocznie prze- kazuje właściwemu sądowi kopię protokołu zatrzymania osoby wraz z materiałami uzasadniającymi zatrzymanie.
Osobę zatrzymaną umieszcza się w pomieszczeniu jednostki organizacyjnej ABW lub jednostki organizacyjnej Policji przeznaczonym dla osób zatrzymanych, które jest zabezpieczone w sposób zapewniający bezpieczeństwo tym oso- bom oraz realizację celu zatrzymania.
Poza przypadkami określonymi w art. 248 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania kar- nego, funkcjonariusz zwalnia osobę zatrzymaną także, gdy otrzymał zaświadczenie lekarskie o istnieniu przeciwwskazań medycznych do zatrzymania.
Zatrzymanie i zwolnienie osoby ewidencjonuje się w przeznaczonej do tego dokumentacji prowadzonej w jednostce organizacyjnej ABW lub w jednostce organizacyjnej Policji, do której osobę zatrzymaną doprowadzono. Rozdział 5 Przeszukanie osób i pomieszczeń
Funkcjonariusz, przystępując do przeszukania, o którym mowa w § 1 pkt 4:
1) po wykonaniu czynności określonych w § 2 ust. 1 albo 2 okazuje osobie, u której ma nastąpić przeszukanie, postano- wienie sądu albo prokuratora, nakaz kierownika jednostki organizacyjnej ABW lub legitymację służbową, a na żąda- nie tej osoby umożliwia odnotowanie danych w nich zawartych; Dziennik Ustaw –5– Poz. 000
2) informuje osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, o celu tej czynności;
3) wzywa osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, do dobrowolnego wydania:
a) broni, innych niebezpiecznych przedmiotów oraz przedmiotów, których posiadanie jest zabronione,
b) poszukiwanych przedmiotów bądź wskazania miejsca, w którym ukrywa się poszukiwana osoba;
4) informuje osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, o przysługujących jej prawach, o których mowa w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego;
5) legitymuje osoby znajdujące się w pomieszczeniu;
6) informuje osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, że otrzyma, na swoje żądanie, postanowienie sądu lub prokuratora w przedmiocie zatwierdzenia przeszukania – w przypadku gdy przeszukanie ma nastąpić na podstawie nakazu kie- rownika właściwej jednostki organizacyjnej ABW lub legitymacji służbowej funkcjonariusza.
1. Przeszukanie osoby polega na przeszukaniu odzieży i podręcznych przedmiotów tej osoby, w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie o przestępstwo, którego ściganie należy do ustawowych zadań ABW, lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym, w którym bierze udział ABW. 2. Funkcjonariusz dokonuje przeszukania osoby w miejscu niedostępnym w czasie wykonywania czynności dla osób postronnych. 3. Funkcjonariusz dokonuje przeszukania osoby tej samej płci. Jeżeli dokonanie przeszukania przez funkcjonariusza tej samej płci co osoba poddawana przeszukaniu nie jest możliwe, a czynność musi być przeprowadzona niezwłocznie, przeszukania może dokonać funkcjonariusz płci odmiennej, z uwzględnieniem przepisu art. 23 ust. 6 ustawy.
1. W przypadku braku możliwości swobodnego wejścia do pomieszczenia, w którym ma nastąpić przeszukanie, funkcjonariusz może wykonać tę czynność, pokonując przeszkodę uniemożliwiającą wejście, nawet gdyby mogło to spo- wodować uszkodzenie mienia, jednak bez wyrządzania nadmiernej szkody. Usunięcie tej przeszkody nie może zagrażać bezpieczeństwu uczestników przeszukania i osób postronnych. 2. W razie potrzeby funkcjonariusz informuje służby ratownicze o środkach technicznych i chemicznych użytych podczas wykonywania czynności, o której mowa w ust. 1.
Z dokonanej czynności przeszukania funkcjonariusz sporządza protokół zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, z uwzględnieniem informacji o użyciu lub wykorzystaniu środków przymusu bezpośredniego. Rozdział 6 Obserwowanie i rejestrowanie obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom
rozdzial
Rozdział 6 - Obserwowanie i rejestrowanie obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom
1. Funkcjonariusz podczas wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych realizuje uprawnienie do ob- serwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 6 ustawy, gdy jest to niezbędne do wykonywania zadań określonych w art. 5 ust. 1 ustawy. 2. Czynność obserwowania i rejestrowania przez funkcjonariusza obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom zarządza Szef ABW lub upoważniony przez niego funkcjonariusz, określając cel, czas i miejsce wykonania czynności. 3. Czynność obserwowania i rejestrowania obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom przeprowa- dza się przy użyciu środków technicznych zapewniających niejawne działanie funkcjonariusza.
Z przeprowadzonej czynności obserwowania i rejestrowania obrazu zdarzeń oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom funkcjonariusz sporządza komunikat, który zawiera w szczególności:
1) nazwę jednostki organizacyjnej ABW realizującej czynność;
2) czas i miejsce przeprowadzenia czynności;
3) cel i opis przeprowadzonej czynności;
4) rodzaj użytych środków technicznych;
5) podpis funkcjonariusza nadzorującego realizację czynności. Dziennik Ustaw –6– Poz. 000 Rozdział 7 Przepis końcowy
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.1) Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki
1) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie wydawania osobom poleceń określonego zachowania się, legitymowania, zatrzymywania, przeszukania, kontroli osobistej, przeglądania bagaży i sprawdzania ładunku oraz rejestrowania zdarzeń przez funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. poz. 733 oraz z 2017 r. poz. 2405), które utraciło moc na podstawie art. 15 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2399 oraz z 2019 r. poz. 1091).