Ustawa określa zasady i warunki udzielania bankom poręczeń spłaty
kredytów mieszkaniowych, udzielonych spółdzielniom mieszkaniowym, spłacanych
na warunkach określonych w ustawie z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa
w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych
premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1996 r. Nr 5, poz. 32
i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 80, poz. 508 i Nr 103, poz. 652 oraz z 2000 r. Nr 3,
poz. 27), zwanej dalej „ustawą o pomocy państwa”.
1. Skarb Państwa, w drodze umowy poręczenia, udziela bankom
poręczeń spłaty kredytów mieszkaniowych, spłacanych na zasadach określonych
w ustawie o pomocy państwa, zwanych dalej „poręczeniami”.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, zwany dalej
„Ministrem”, w imieniu Skarbu Państwa zawiera z bankami umowy poręczenia.
3. Poręczenia są terminowe i udzielane do kwoty z góry oznaczonej.
4. Poręczenia są udzielane do wysokości 90% pozostających do spłaty kwot
kredytów, o których mowa w art. 1.
5. Odpowiedzialność Skarbu Państwa z tytułu udzielanych poręczeń jest
ograniczona w każdym przypadku oddzielnie do kwoty kredytu, odsetek
skapitalizowanych i odsetek bieżących od kredytu.
6. Dokonane spłaty kredytu oraz kwoty uzyskane przez banki w wyniku działań
zmierzających do odzyskania niespłaconej części kredytu lub odsetek zmniejszają
odpowiednio zakres odpowiedzialności Skarbu Państwa, o której mowa w ust. 5.
1. Wykonanie przez Skarb Państwa umów poręczenia następuje, jeżeli
spłata kredytu nie zostanie dokonana w terminach wynikających z umowy kredytowej, w wysokości wynikającej z art. 7 i 11 ustawy o pomocy państwa, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2. Banki przed wystąpieniem o realizację poręczenia są obowiązane do podjęcia
działań zmierzających do odzyskania kwot niespłaconych kredytów. Działania
zmierzające do odzyskania kwot niespłaconych kredytów nie dotyczą środków
przeznaczonych na spłatę kredytów, w wysokości określonej w art. 7 i 11 ustawy o
pomocy państwa.
3. Szczegółowe warunki realizacji poręczeń określą umowy poręczenia, o
których mowa w art. 2 ust. 2.
1. Zadłużenie kredytobiorcy wobec Skarbu Państwa, z tytułu
wykonania umów poręczenia, podlega oprocentowaniu, z zastrzeżeniem ust. 3.
Naliczone odsetki podlegają kapitalizacji rocznej.
2. Oprocentowanie zadłużenia, o którym mowa w ust. 1, jest równe stopie
oprocentowania kredytów, określonej w art. 5a ustawy o pomocy państwa,
powiększonej o 2 punkty procentowe.
3. Zadłużenie kredytobiorcy powstałe z tytułu spłaty przez Skarb Państwa danej
raty kredytu nie podlega oprocentowaniu, w przypadku gdy kwota spłaconej przez
Skarb Państwa raty kredytu zostanie spłacona przez kredytobiorcę na rzecz Skarbu
Państwa nie później niż w terminie płatności najbliższej raty kredytu na rzecz banku.
1. Minister, w imieniu Skarbu Państwa, podejmuje działania
zmierzające do odzyskania zadłużenia kredytobiorców wobec Skarbu Państwa z
tytułu wykonania umów poręczenia, z zastrzeżeniem ust. 2.
1a. Minister, w imieniu Skarbu Państwa, w przypadkach uzasadnionych
względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami
płatniczymi kredytobiorców oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa, na
wniosek kredytobiorcy, może zawierać z kredytobiorcami umowy odroczenia,
rozłożenia na raty lub umorzenia całości lub części zadłużenia wobec Skarbu
Państwa z tytułu wykonania umowy poręczenia.
1b. Minister, w imieniu Skarbu Państwa, w przypadkach gdy zachodzi
uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty
wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne, może umorzyć całość lub część zadłużenia wobec Skarbu Państwa z tytułu wykonania umowy poręczenia.
2. Banki, beneficjenci poręczeń, są obowiązane, na warunkach określonych w
odrębnej umowie z Ministrem, do podejmowania, za wynagrodzeniem, działań, o
których mowa w ust. 1, chyba że Minister podejmie działania we własnym zakresie
lub upoważni do tych działań, za wynagrodzeniem, inny bank.
3. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje w wysokości do 3%
wyegzekwowanej kwoty, nie może ono być jednak niższe od rzeczywistych kosztów
uzasadnionych działań windykacyjnych. Wynagrodzenie potrącane jest z
wyegzekwowanej kwoty.
4. Sposób ustalenia wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 3, określą umowy.
5. (uchylony)
6. Środki uzyskane przez banki w wyniku podjętych działań, o których mowa w
ust. 1, są przekazywane przez banki, w terminie 7 dni, na rachunek wskazany przez
Ministra.
1. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb i warunki
rozliczeń z bankami z tytułu poręczeń Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów
mieszkaniowych.
2. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, powinno określać w
szczególności:
1) podmiot uprawniony do prowadzenia rozliczeń z tytułu poręczeń Skarbu
Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych,
2) wzory formularzy rozliczeń, o których mowa w pkt 1,
3) wzory formularzy sprawozdań z prowadzonych działań zmierzających do
odzyskania zadłużenia kredytobiorców wobec Skarbu Państwa z tytułu
wykonania umów poręczenia spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych,
4) sposób rozliczania odzyskanych przez banki kwot niespłaconych kredytów,
5) tryb, terminy i warunki przekazywania bankom środków budżetowych na
realizację poręczeń, o których mowa w pkt 1.
Do poręczeń udzielanych przez Skarb Państwa na podstawie ustawy nie
mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i
gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. Nr 79, poz. 484, Nr 80, poz. 511, z 2000 r. Nr 48, poz. 550, Nr 60, poz. 693 i Nr 86, poz. 958, z 2001 r. Nr 16, poz. 167 i Nr 81, poz. 876, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 121, poz. 1032 i Nr 216, poz. 1824 oraz z 2003 r. Nr 83, poz. 758 i Nr 139, poz.
1325), z wyjątkiem art. 29, art. 31, art. 44-44b, art. 46 i art. 47.
W ustawie z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1996 r. Nr 5, poz. 32 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 80, poz. 508 i Nr 103, poz. 652 oraz z 2000 r. Nr 3, poz.
27) wprowadza się następujące zmiany:
1) po art. 5 dodaje się art. 5a w brzmieniu: „Art. 5a. Stopa oprocentowania kredytów mieszkaniowych objętych przejściowym wykupieniem odsetek ze środków budżetu państwa jest równa, w poszczególnych okresach kwartalnych, minimalnej stopie rentowności 28- dniowych operacji otwartego rynku, ogłaszanej przez Radę Polityki Pieniężnej w Dzienniku Urzędowym Narodowego Banku Polskiego według stawki obowiązującej w ostatnim dniu drugiego miesiąca kwartału poprzedzającego dany kwartał, powiększonej o 1 punkt procentowy.”;
2) w art. 6:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Z budżetu państwa są przekazywane bankom środki w wysokości oprocentowania naliczonego według stopy procentowej określonej w art. 5a, pod warunkiem dokonywania przez kredytobiorcę spłat w wysokości wynikającej z przepisów art. 7 i 8, z zastrzeżeniem art. 8a ust. 3.”,
b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Warunek dokonywania przez kredytobiorcę spłat w wysokości wynikającej z art. 7 i 8, z zastrzeżeniem art. 8a ust. 3, uważa się za spełniony także wtedy, gdy spłaty za kredytobiorcę dokona Skarb Państwa na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych (Dz. U. Nr 122, poz. 1310).”,
c) po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu: „3a. Odsetki przejściowo wykupione ze środków budżetu państwa są oprocentowane w wysokości stopy oprocentowania kredytu, o której mowa w art. 5a, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 3.”;
3) w art. 8 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: „3. Przez udokumentowanie dochodu gospodarstwa domowego kredytobiorcy, o którym mowa w ust. 1 i art. 8a ust. 5, należy rozumieć w szczególności złożenie przez kredytobiorcę oświadczenia o wysokości dochodów jego gospodarstwa domowego ustalonych zgodnie z ust. 2, 2a i 2b; w oświadczeniu kredytobiorcy powinno znaleźć się pouczenie o odpowie- dzialności karnej za fałszywe zeznania, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego.”;
4) w art. 9:
a) w ust. 2 wyrazy „w tym wysokość oprocentowania kredytów i odsetek” zastępuje się wyrazami „w tym sposób oprocentowania odsetek przejściowo wykupionych”,
b) w ust. 3 skreśla się pkt 1 i 2;
5) po art. 9 dodaje się art. 9a w brzmieniu: „Art. 9a. 1. Jeżeli kredytobiorca w okresie spłaty kredytu dokona wpłat przekraczających miesięczną wysokość obciążających go spłat, określoną w art. 7 lub 11, bank zalicza dodatkowe wpłaty w pierwszej kolejności na spłatę zadłużenia kredytobiorcy wobec Skarbu Państwa z tytułu wykonania przez Skarb Państwa umów poręczenia, o których mowa w art. 2 ust. 2, ustawy o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych, a w drugiej kolejności na spłatę skapitalizowanych odsetek od kredytu, następnie zaś na spłatę kredytu. 2. Środki zaliczone na spłatę zadłużenia kredytobiorcy wobec Skarbu Państwa z tytułu wykonania przez Skarb Państwa umów poręczenia, o których mowa w ust. 1, nie stanowią nadwyżki, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 4. 3. Jeżeli kredytobiorca w okresie spłaty kredytu dokona wpłat przekraczających miesięczny poziom określony w art. 8, bank zalicza dodatkowe wpłaty w pierwszej kolejności na spłatę zadłużenia z tytułu kredytu wraz ze skapitalizowanymi odsetkami.”;
6) w art. 10 w ust. 1 w pkt 4 po przecinku dodaje się wyrazy „z zastrzeżeniem art. 9a ust. 2,”.
Do czasu wydania rozporządzenia na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o
pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji
bankom wypłacanych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw w
brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, pozostają w mocy przepisy dotychczasowe, o
ile nie są z nią sprzeczne, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia jej
wejścia w życie.
Odsetki skapitalizowane w okresie do dnia 31 grudnia 1999 r.,
przypadające od kredytów mieszkaniowych, do których mają zastosowanie przepisy
ustawy, banki zaliczają do wyniku finansowego tego okresu, za który odsetki
przypadają.