Ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających

Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających

Obowiązuje
Artykuły 44
Wejście w życie 28.01.2001
Ostatnia zmiana 15.05.2026
art.
Widoczne: 44 z 44 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-2
Art. 1
1. Ustawa określa zasady:
1) organizacji, działalności oraz zrzeszania się banków spółdzielczych, z zastrzeżeniem ust. 2;
2) działalności oraz zrzeszania się banków zrzeszających banki spółdzielcze;
3) tworzenia i funkcjonowania systemu ochrony.
4) (uchylony) 2. Przepisów ustawy, z wyjątkiem art. 5a, art. 10a–10e, art. 11–13, art. 15 i art. 32–37, nie stosuje się do banków spółdzielczych, których kapitał założycielski wynosi co najmniej równowartość 5 000 000 euro, chyba że banki te są zrzeszone na zasadach określonych w art. 16 lub są uczestnikami systemu ochrony, o którym mowa w art. 22b ust. 1.
Art. 2
1 orzeczenie
rozdzial

Rozdział 2 - Banki spółdzielcze

art. 3-15
Art. 3
Banki spółdzielcze i zrzeszające mogą należeć do Krajowego Związku
Banków Spółdzielczych oraz do Związku Banków Polskich, a także innych
organizacji powołanych w celu reprezentowania wspólnych interesów gospodarczych
tych banków, w szczególności wobec organów państwowych, instytucji
zagranicznych i międzynarodowych.
Art. 4
Bank spółdzielczy jest obowiązany zrzeszyć się z bankiem zrzeszającym,
na zasadach określonych w art. 16.
Art. 5
Art. 6
Art. 7
Za zgodą banku zrzeszającego banki spółdzielcze mogą wykonywać
czynności bankowe, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 7 i 10 ustawy –
Prawo bankowe.
Art. 8
1 orzeczenie
1. Za zgodą banku zrzeszającego banki spółdzielcze mogą wykonywać
czynności, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe.
2. Zgody banku zrzeszającego nie wymaga obejmowanie lub nabywanie akcji
lub praw z akcji lub udziałów banków.
Art. 9
1 orzeczenie
Zezwolenia, o których mowa w art. 34 ustawy – Prawo bankowe,
uzyskiwane są za pośrednictwem banku zrzeszającego.
Art. 10
Art. 11
1. (uchylony)
2. W radzie nadzorczej banku spółdzielczego udział pracowników banku,
będących jego członkami, nie może przekroczyć 1/5 jej składu. Osoby zajmujące
stanowiska kierownicze w banku, o których mowa w art. 22 ust. 2, nie mogą być
członkami rady nadzorczej.
Art. 13
1. Oświadczenie woli w imieniu banku spółdzielczego składają
2 członkowie zarządu lub członek zarządu i pełnomocnik lub 2 pełnomocników,
ustanowionych bezpośrednio przez zarząd, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Oświadczenie woli w imieniu banku spółdzielczego przy zawieraniu umów
rachunku bankowego, o których mowa w art. 49 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe,
składa członek zarządu lub pełnomocnik ustanowiony bezpośrednio przez zarząd.
Art. 14
Bank spółdzielczy będący akcjonariuszem banku zrzeszającego jest
reprezentowany na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy tego banku przez
pełnomocnika wybranego przez radę nadzorczą w głosowaniu tajnym.
Art. 15
1. Banki spółdzielcze mogą tworzyć związki rewizyjne określone w ustawie – Prawo spółdzielcze. 2. (uchylony) 3. Związek rewizyjny na rzecz zrzeszonych w nim banków spółdzielczych w szczególności:
1) przeprowadza lustracje;
2) wykonuje czynności rewizji finansowej, w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1891);
3) prowadzi działalność szkoleniową i instruktażową. 4. Związek rewizyjny przekazuje wnioski wynikające z przeprowadzonej lustracji i sprawozdanie z badania oraz sprawozdanie z atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju bankowi zrzeszającemu. 5. Przepisy art. 134 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe, w zakresie zasad powoływania biegłych rewidentów, oraz art. 136, w zakresie obowiązku powiadamiania Komisji Nadzoru Finansowego o stwierdzonych podczas lustracji nieprawidłowościach, stosuje się odpowiednio. 6. (uchylony) Rozdział 3 Banki zrzeszające oraz zasady zrzeszania się banków spółdzielczych
rozdzial

Rozdział 3 - Banki zrzeszające oraz zasady zrzeszania się banków spółdzielczych

art. 16-22
Art. 16
Art. 17
1. Akcjonariuszom banku zrzeszającego przysługuje na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy jeden głos z każdej posiadanej akcji. 2. Akcjonariusze banku zrzeszającego, niebędący bankami spółdzielczymi zrzeszonymi z tym bankiem, na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy nie mogą wykonywać łącznie prawa głosu z więcej niż 24 % akcji. 3. Ograniczenia, o którym mowa w ust. 2, nie stosuje się do banków zrzeszających.
Art. 19
1. Bank zrzeszający wykonuje czynności bankowe oraz inne czynności określone w ustawie – Prawo bankowe lub w innych ustawach, w zakresie ustalonym w statucie banku. 2. Bank zrzeszający oprócz czynności, o których mowa w ust. 1:
1) prowadzi rachunki bieżące zrzeszonych banków spółdzielczych, na których zrzeszone banki spółdzielcze utrzymują rezerwy obowiązkowe oraz przeprowadzają za ich pośrednictwem rozliczenia pieniężne tych banków;
2) nalicza i utrzymuje rezerwę obowiązkową zrzeszonych banków spółdzielczych na rachunku w Narodowym Banku Polskim;
3) prowadzi wyodrębniony rachunek, na którym deponowane są aktywa banków spółdzielczych, stanowiące pokrycie funduszu ochrony środków gwarantowanych;
4) wypełnia za zrzeszone z nim banki spółdzielcze obowiązki informacyjne wobec Narodowego Banku Polskiego oraz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego;
5) (uchylony)
6) w uzasadnionych przypadkach występuje do Komisji Nadzoru Finansowego o zastosowanie środków przewidzianych w art. 138 i 141 ustawy – Prawo bankowe;
7) reprezentuje zrzeszone banki spółdzielcze w stosunkach zewnętrznych w sprawach wynikających z umowy zrzeszenia;
8) wykonuje inne czynności przewidziane w umowie zrzeszenia.
Art. 21
Art. 22
rozdzial

Rozdział 4 - Zasady łączenia i zrzeszania się oraz współdziałania banków zrzeszających

art. 23-24
Art. 23
1. Banki zrzeszające, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą się łączyć tylko
z innymi bankami zrzeszającymi w trybie przeniesienia majątku banku na bank
zrzeszający w zamian za akcje. Przepisy art. 124 i 124a ustawy – Prawo bankowe
stosuje się odpowiednio.
2. Stosunek wymiany akcji banku przejmowanego na akcje banku przejmującego
ustala się na podstawie wartości księgowej obu banków.
3. W przypadku połączenia się banków zrzeszających dla banków
spółdzielczych obowiązująca jest umowa zrzeszenia banku przejmującego. Banki
spółdzielcze zrzeszone z bankiem przejętym mogą wypowiedzieć tę umowę w okresie
jednego miesiąca od daty połączenia, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu
wypowiedzenia.
4. Połączenie się banku zrzeszającego z innym bankiem niż bank zrzeszający
wymaga zgody Komisji Nadzoru Finansowego. Komisja Nadzoru Finansowego może
odmówić wyrażenia zgody, jeżeli jest możliwe połączenie banku z innym bankiem
zrzeszającym.
Art. 24
rozdzial

Rozdział 5 - Zmiany w przepisach obowiązujących

art. 25-27
Art. 25
Art. 26
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U Nr 140, poz. 938, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063 oraz z 2000 r. Nr 53, poz. 648 i Nr 62, poz. 718) w art. 38 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Banki spółdzielcze utrzymują rezerwy obowiązkowe w banku zrzeszającym, z którym są zrzeszone. Bank zrzeszający utrzymuje rezerwę obowiązkową zrzeszonych banków spółdzielczych na swoim rachunku w Narodowym Banku Polskim w kwocie odpowiadającej rezerwom obowiązkowym zrzeszonych w nim banków i własnym rezerwom obowiązkowym.".
Art. 27
rozdzial

Rozdział 6 - Przepisy przejściowe i końcowe

art. 28-44
Art. 28
Art. 29
Projekt umowy, o którym mowa w art. 16 ust. 2, bank zrzeszający
obowiązany jest przedstawić Komisji Nadzoru Bankowego w terminie 3 miesięcy od
dnia wejścia w życie ustawy. Przepisy art. 16 ust. 3–5 stosuje się odpowiednio.
Art. 30
Banki zrzeszające i banki spółdzielcze są obowiązane dostosować
statuty do przepisów ustawy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 31
1 orzeczenie
Powołanie zarządów banków spółdzielczych zgodnie z art. 12 nastąpi niepóźniej niż w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 32
W terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy administrowany przed dniem jej wejścia w życie przez BGŻ S.A. Fundusz Rozwoju Banków Spółdzielczych przejęty z państwowo-spółdzielczego Banku Gospodarki Żywnoś- ciowej zostaje zlikwidowany, a jego środki podlegają przekazaniu do Bankowego Funduszu Gwarancyjnego według następujących zasad:
1) środki, które w dniu wejścia w życie ustawy znajdowały się na rachunku BGŻ S.A., zostaną wraz z należnymi odsetkami przekazane do Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z przeznaczeniem na wsparcie procesów łączenia się banków spółdzielczych oraz realizowane w tych bankach przedsięwzięcia inwestycyjne, o których mowa w art. 35 ust. 3;
2) należności Funduszu Rozwoju Banków Spółdzielczych z tytułu pożyczek udzielonych bankom spółdzielczym niespłacone do dnia wejścia w życie ustawy zostają umorzone.
Art. 33
Art. 34
Przekazane Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu środki, o których
mowa w art. 32 pkt 1 i art. 33 ust. 1, 3 i 4, stanowią źródło finansowania Bankowego
Funduszu Gwarancyjnego w rozumieniu art. 15 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym i są gromadzone na funduszu restrukturyzacji banków spółdzielczych wyodrębnionym jako fundusz własny.
Art. 35
Art. 36
1. Formy, tryb oraz szczegółowe warunki udzielania pomocy, o której mowa w art. 35 ust. 1, w tym zasady oprocentowania, pobierania prowizji i zabezpieczenia spłaty, określa Rada Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, z za- strzeżeniem ust. 2 i 3. 2. W okresie korzystania z pomocy na cele związane z łączeniem się banków spółdzielczych, o której mowa w art. 35 ust. 3 pkt 2, bank spółdzielczy przeznacza niemniej niż 80 % nadwyżki bilansowej na zwiększenie funduszu zasobowego lub rezerwowego. 3. Udzielając pomocy Bankowy Fundusz Gwarancyjny może zastrzec dla banku obowiązek przekazywania określonych przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny informacji oraz poddanie działalności banku kontroli w zakresie celowości wykorzystania udzielonej pożyczki.
Art. 37
1 orzeczenie
1. Pomoc finansowa z zachowaniem warunków określonych w art. 35 i 36 może być udzielona także bankom spółdzielczym, które dokonały połączenia z innymi bankami w okresie 3 lat przed dniem wejścia w życie ustawy. 2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, może być udzielona do wysokości niewyższej niż wydatki banku związane z realizacją celów określonych w art. 35 ust. 3.
Art. 38
1. Rada Ministrów dokona, w drodze rozporządzenia, w terminie 30 dni
od dnia wejścia w życie ustawy, zmian w statucie Bankowego Funduszu
Gwarancyjnego.
2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
Komisji Nadzoru Bankowego, w drodze rozporządzenia, w terminie 30 dni od dnia
wejścia w życie ustawy, dokona zmian szczególnych zasad rachunkowości
Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.
Art. 39
1. Bank zrzeszający posiadający fundusze własne w wysokości co najmniej równowartości 20 000 000 euro w okresie do dnia 31 grudnia 2007 r. może emitować obligacje z terminem wykupu niekrótszym niż 5 lat, z których uzyskane środki za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego mogą być zaliczone do jego funduszy uzupełniających. 2. (uchylony) 3. (uchylony) 4. Bank zrzeszający nie może nabywać obligacji, o których mowa w ust. 1, przed nadejściem terminu ich wykupu. 5. W razie upadłości lub likwidacji banku roszczenia obligatariuszy zaspokajane będą w ostatniej kolejności.
Art. 41
Umowy zawarte przez banki spółdzielcze z bankami regionalnymi na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 28, lub bankiem zrzeszającym, dotyczące zrzeszania się tych banków, obowiązują do dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 16 ust. 1, niedłużej jednak niż przez 14 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, o ile postanowienia tych umów nie są sprzeczne z ustawą.
Art. 42
1. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa przekaże nieodpłatnie uprawnionym osobom 15 % akcji Banku Gospodarki Żywnościowej Spółka Akcyjna stanowiących własność Skarbu Państwa. 2. Akcje nabyte nieodpłatnie przez osoby uprawnione, o których mowa w ust. 1, nie mogą być przedmiotem obrotu przed upływem 2 lat od dnia zbycia przez Skarb Państwa pierwszych akcji. 3. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb podziału akcji, o których mowa w ust. 1, pomiędzy uprawnione osoby. Ustalając zasady podziału akcji, minister uwzględni w podziale staż pracy.
Art. 43
Traci moc ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o restrukturyzacji banków
spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. poz. 369, z 1995 r. poz. 704, z 1996 r. poz. 496 oraz z 1997 r. poz. 770 i 939),
z wyjątkiem art. 33 i 39 ust. 1–5.
Art. 44
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia5).
5) Ustawa została ogłoszona w dniu 28 grudnia 2000 r.
Brak wyników