Ustawa o bibliotekach

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach

Obowiązuje
Artykuły 32
Wejście w życie 28.08.1997
Ostatnia zmiana 30.04.2025
art.
Widoczne: 32 z 32 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-6
Art. 1
Ustawa określa ogólne zasady działania bibliotek.
Art. 2
W zakresie nieuregulowanym ustawą do bibliotek stosuje się
odpowiednio przepisy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Art. 3
1. Biblioteki i ich zbiory stanowią dobro narodowe oraz służą zachowaniu
dziedzictwa narodowego. Biblioteki organizują i zapewniają dostęp do zasobów
dorobku nauki i kultury polskiej oraz światowej.
2. Prawo korzystania z bibliotek ma charakter powszechny, na zasadach
określonych w ustawie.
Art. 4
1. Do podstawowych zadań bibliotek należy:
1) gromadzenie, opracowywanie, przechowywanie i ochrona materiałów
bibliotecznych;
2) obsługa użytkowników, przede wszystkim udostępnianie zbiorów oraz
prowadzenie działalności informacyjnej, zwłaszcza informowanie o zbiorach
własnych, innych bibliotek, muzeów i ośrodków informacji naukowej, a także
współdziałanie z archiwami w tym zakresie.
2. Do zadań bibliotek może ponadto należeć prowadzenie działalności
bibliograficznej, dokumentacyjnej, naukowo-badawczej, wydawniczej, edukacyjnej,
popularyzatorskiej i instrukcyjno-metodycznej.
Art. 5
Materiałami bibliotecznymi są w szczególności dokumenty zawierające
utrwalony wyraz myśli ludzkiej, przeznaczone do rozpowszechniania, niezależnie od
nośnika fizycznego i sposobu zapisu treści, a zwłaszcza: dokumenty graficzne (piśmiennicze, kartograficzne, ikonograficzne i muzyczne), dźwiękowe, wizualne, audiowizualne i elektroniczne.
Art. 6
rozdzial

Rozdział 2 - Krajowa Rada Biblioteczna

art. 7
Art. 7
rozdzial

Rozdział 3 - Organizacja bibliotek

art. 8-15
Art. 8 Organizowanie i prowadzenie bibliotek
1. Biblioteki są organizowane i prowadzone przez podmioty zwane dalej
„organizatorami”.
2. Organizatorami bibliotek są:
1) ministrowie i kierownicy urzędów centralnych;
2) jednostki samorządu terytorialnego.
3. Organizatorami bibliotek mogą być także:
1) osoby fizyczne;
2) osoby prawne;
3) jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
Art. 9
1. Organizator zapewnia warunki działalności i rozwoju biblioteki,
odpowiadające jej zadaniom.
2. Organizator ma obowiązek zapewnić w szczególności:
1) lokal;
2) środki na:
a) wyposażenie,
b) prowadzenie działalności bibliotecznej, zwłaszcza zakup materiałów
bibliotecznych,
c) doskonalenie zawodowe pracowników.
Art. 10
Biblioteka może stanowić samodzielną jednostkę organizacyjną albo
wchodzić w skład innej jednostki.
Art. 11
1. Biblioteka stanowiąca samodzielną jednostkę organizacyjną działa na
podstawie aktu o utworzeniu biblioteki oraz statutu nadanego przez organizatora.
2. Akt o utworzeniu biblioteki określa:
1) nazwę, siedzibę, teren i zakres działania biblioteki;
2) źródła finansowania.
3. Statut określa w szczególności:
1) cele i zadania biblioteki;
2) organy biblioteki i jej organizację, w tym zakres działania i lokalizację filii oraz
oddziałów;
3) nazwę jednostki sprawującej nadzór merytoryczny nad działalnością biblioteki –
w odniesieniu do biblioteki wchodzącej w skład ogólnokrajowej sieci
bibliotecznej;
4) źródła finansowania działalności biblioteki.
4. (uchylony)
Art. 12
Zadania, organizację oraz szczegółowy zakres działania biblioteki
wchodzącej w skład innej jednostki organizacyjnej określa regulamin nadany przez
kierownika tej jednostki.
Art. 13
Art. 14
1. Usługi bibliotek, których organizatorami są podmioty określone
w art. 8 ust. 2, są ogólnie dostępne i bezpłatne, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Opłaty mogą być pobierane:
1) za usługi informacyjne, bibliograficzne, reprograficzne oraz wypożyczenia
międzybiblioteczne;
2) za wypożyczenia materiałów audiowizualnych;
3) w formie kaucji za wypożyczone materiały biblioteczne;
4) za niezwrócenie w terminie wypożyczonych materiałów bibliotecznych;
5) za uszkodzenie, zniszczenie lub niezwrócenie materiałów bibliotecznych.
3. Wysokość opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, nie może przekraczać
kosztów wykonania usługi.
4. Zasady i warunki korzystania z biblioteki określa regulamin nadany przez jej
dyrektora (kierownika).
Art. 15
Przy bibliotece może działać rada biblioteczna lub inny organ o charakterze doradczym i opiniodawczym, na zasadach określonych w statucie. Rozdział 4 Biblioteka Narodowa
rozdzial

Rozdział 4 - Biblioteka Narodowa

art. 16-17
Art. 16
1. Biblioteka Narodowa jest centralną biblioteką państwa.
2. Biblioteka Narodowa posiada osobowość prawną.
3. Nadzór nad Biblioteką Narodową sprawuje minister właściwy do spraw
kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
4. Szczegółowy zakres działania Biblioteki Narodowej i jej organów określa
statut nadany przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa
narodowego.
Art. 17
1. Do zadań Biblioteki Narodowej należy prowadzenie działalności bibliotecznej, bibliograficznej, naukowej, informacyjnej, konserwatorskiej, poradniczej, wydawniczej, wystawienniczej i usługowej, a w szczególności:
1) gromadzenie, opracowywanie, udostępnianie i wieczyste archiwizowanie materiałów bibliotecznych powstałych w Polsce oraz za granicą a dotyczących Polski;
2) opracowywanie i wydawanie bibliografii narodowej;
3) prowadzenie badań z zakresu bibliotekoznawstwa, nauki o książce i pokrewnych dziedzin wiedzy;
4) doskonalenie merytorycznej działalności bibliotek w kraju i pomoc bibliotekom polskim za granicą;
5) prowadzenie ośrodków znormalizowanych numerów wydawnictw zwartych i wydawnictw ciągłych. 2. Biblioteka Narodowa prowadzi działalność metodyczną i unifikacyjną w zakresie bibliotekarstwa, bibliografii, zastosowań nowoczesnych technologii bibliotecznych oraz konserwacji materiałów bibliotecznych. 3. Przy Bibliotece Narodowej działa, na zasadach określonych w jej statucie, Rada Naukowa, której członków powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na wniosek dyrektora Biblioteki Narodowej. Rozdział 5 Biblioteki publiczne
rozdzial

Rozdział 5 - Biblioteki publiczne

art. 18-20
Art. 18 Biblioteki publiczne
1. Biblioteki publiczne służą zaspokajaniu potrzeb oświatowych,
kulturalnych i informacyjnych ogółu społeczeństwa oraz uczestniczą
w upowszechnianiu wiedzy i kultury.
2. Bibliotekami publicznymi są Biblioteka Narodowa oraz biblioteki jednostek
samorządu terytorialnego.
3. Biblioteka publiczna może stanowić samodzielną instytucję kultury albo
wchodzić w skład innej instytucji kultury, w tym powstałej w wyniku połączenia,
o którym mowa w art. 13 ust. 7.
4. Organizację oraz szczegółowy zakres działania biblioteki publicznej
wchodzącej w skład innej instytucji kultury określa organizator w statucie tej
instytucji kultury.
Art. 19
1. Biblioteki publiczne są organizowane w sposób zapewniający
mieszkańcom dogodny dostęp do materiałów bibliotecznych i informacji.
2. Gmina organizuje i prowadzi co najmniej jedną gminną bibliotekę publiczną,
wraz z odpowiednią liczbą filii i oddziałów oraz punktów bibliotecznych.
3. Powiat organizuje i prowadzi co najmniej jedną powiatową bibliotekę
publiczną. Zadania powiatowej biblioteki publicznej może wykonywać, na podstawie
porozumienia, wojewódzka lub gminna biblioteka publiczna działająca i mająca swoją
siedzibę na obszarze powiatu.
4. Samorząd województwa organizuje i prowadzi co najmniej jedną wojewódzką
bibliotekę publiczną.
5. Biblioteki samorządowe mogą zawierać, za zgodą organizatora, porozumienia
z innymi bibliotekami i instytucjami w sprawie wspólnego prowadzenia obsługi
bibliotecznej określonych obszarów i środowisk.
Art. 20
rozdzial

Rozdział 6 - Biblioteki naukowe

art. 21
Art. 21
1. Biblioteki naukowe:
1) służą potrzebom nauki i kształcenia, zapewniając dostęp do materiałów bibliotecznych i zasobów informacyjnych niezbędnych do prowadzenia prac naukowo-badawczych oraz zawierających wyniki badań naukowych;
2) prowadzą działalność naukowo-badawczą w zakresie bibliotekoznawstwa i dziedzin pokrewnych, a także w zakresie obsługiwanych przez nie dziedzin nauki. 2. Do bibliotek naukowych należą:
1) Biblioteka Narodowa;
2) biblioteki, których organizatorami są szkoły wyższe;
3) biblioteki, których organizatorem jest Polska Akademia Nauk;
4) biblioteki, których organizatorami są jednostki badawczo-rozwojowe;
5) inne biblioteki. 3. Wykaz bibliotek naukowych prowadzi Biblioteka Narodowa. 4. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb zaliczania bibliotek, o których mowa w ust. 2 pkt 5, do bibliotek naukowych oraz ustali ich wykaz, uwzględniając specyfikę zakresu ich działalności oraz potrzebę zapewnienia profesjonalnego wykonywania przez nie zadań. Rozdział 7 Biblioteki szkolne i pedagogiczne
rozdzial

Rozdział 7 - Biblioteki szkolne i pedagogiczne

art. 22
Art. 22
1. Biblioteki szkolne oraz biblioteki innych placówek systemu oświaty służą realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli. W tym celu w każdej szkole publicznej jest prowadzona biblioteka szkolna. 2. Biblioteki pedagogiczne prowadzą działalność służącą potrzebom oświaty i wychowania, w tym kształcenia i doskonalenia kadry pedagogicznej. 3. Zasady organizowania i działalności bibliotek szkolnych i pedagogicznych określają odrębne przepisy. Rozdział 8 Biblioteki fachowe i zakładowe
rozdzial

Rozdział 8 - Biblioteki fachowe i zakładowe

art. 23-24
Art. 23
Zakłady pracy mogą prowadzić biblioteki fachowe i zakładowe.
Art. 24
1. Biblioteki fachowe wspierają realizację zadań zakładów pracy oraz służą potrzebom doskonalenia zawodowego pracowników. 2. Biblioteki zakładowe służą zaspokajaniu potrzeb oświatowych i kulturalnych pracowników zakładów pracy i ich rodzin. Rozdział 9 Obsługa specjalnych grup użytkowników
rozdzial

Rozdział 9 - Obsługa specjalnych grup użytkowników

art. 25-26
Art. 25
Centralna Biblioteka Niewidomych zapewnia obsługę biblioteczną
niewidomych oraz koordynuje działalność pokrewnych bibliotek i instytucji.
Art. 26
1. W celu zapewnienia obsługi bibliotecznej specjalnych grup użytkowników prowadzone są biblioteki w podmiotach leczniczych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, w domach pomocy społecznej, w zakładach karnych, okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, a także w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej i ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. 2. Ministrowie właściwi w sprawach, o których mowa w ust. 1, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określą, w drodze rozporządzenia, sposób organizacji obsługi bibliotecznej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób współdziałania bibliotek publicznych w wykonywaniu tej obsługi, uwzględniając specyfikę ich działalności. Rozdział 10 Ogólnokrajowa sieć biblioteczna
rozdzial

Rozdział 10 - Ogólnokrajowa sieć biblioteczna

art. 27-28
Art. 27
Art. 28
(uchylony) Rozdział 11 Pracownicy bibliotek
rozdzial

Rozdział 11 - Pracownicy bibliotek

art. 29
Art. 29
rozdzial

Rozdział 12 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe

art. 30-32
Art. 31
1. Traci moc ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o bibliotekach (Dz. U.
poz. 63, z 1984 r. poz. 129, z 1989 r. poz. 155 i 192, z 1990 r. poz. 198 oraz z 1996 r.
poz. 722).
2. (pominięty)
Art. 32
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia1).
1) Ustawa została ogłoszona w dniu 28 lipca 1997 r.
Brak wyników