Użyte w rozporządzeniu pojęcia oznaczają:
1) aktywny rynek – aktywny rynek w rozumieniu § 2 pkt 19 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych (Dz. U. poz. 1859 oraz z 2020 r. poz. 2436), zwanego dalej „rozporządzeniem FI”;
2) dane obserwowalne – dane, o których mowa w § 2 pkt 21b rozporządzenia FI;
3) dane nieobserwowalne – dane, o których mowa w § 2 pkt 21c rozporządzenia FI;
4) instrument pochodny – kontrakt, którego:
a) wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny instru- mentu finansowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości, oraz
b) zawarcie, w tym nabycie lub wystawienie, nie wymaga żadnych wydatków lub wpływów początkowych lub wy- maga początkowej inwestycji netto mniejszej niż byłaby wymagana dla innych rodzajów kontraktów, dla których oczekuje się podobnych reakcji na zmiany czynników rynkowych przy założeniu, że w przypadku zmiennej nie- finansowej zmienna ta nie jest specyficzna dla żadnej ze stron kontraktu, oraz
c) rozliczenie nastąpi w przyszłości, oraz
d) rozliczenie nastąpi przez przekazanie instrumentu bazowego, przekazanie innych aktywów finansowych lub przez przekazanie aktywów finansowych o wartości równej różnicy między bieżącą ceną rynkową instrumentu bazo- wego i jego ceną umowną;
5) instrument zabezpieczający – instrument pochodny, w tym wbudowany instrument pochodny, a także składnik akty- wów finansowych lub składnik zobowiązań finansowych niebędący instrumentem pochodnym, co do których oczekuje się, że ich wartość godziwa lub związane z nimi przepływy pieniężne skompensują w całości lub w części zmiany wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub związanych z nią przepływów pieniężnych;
6) kontrakt forward – instrument pochodny nakładający na jedną stronę obowiązek dostarczenia, a na drugą odbioru okreś- lonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, w tym cenie zmiennej, ustalonej w momencie zawierania kontraktu;
7) kontrakt futures – instrument pochodny o określonej standardowej charakterystyce, będący przedmiotem obrotu ryn- kowego, nakładający na jedną stronę obowiązek dostarczenia, a na drugą odbioru określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, w tym cenie zmiennej, ustalonej w momencie zawierania kontraktu;
8) kontrakt swap – instrument pochodny przewidujący zamianę przyszłych płatności lub aktywów finansowych na wa- runkach z góry określonych przez strony;
9) koszty transakcji – koszty poniesione bezpośrednio w związku z przeniesieniem, nabyciem lub zbyciem aktywów finan- sowych, a także przeniesieniem, odkupem, zaciągnięciem lub emisją zobowiązań finansowych; do kosztów transakcji zalicza się w szczególności prowizje maklerskie, w tym za pośrednictwo w nabywaniu lub zbywaniu instrumentów finansowych, opłaty giełdowe i inne nałożone przez uprawnione instytucje w związku z zawarciem transakcji, prowizje za doradztwo, podatki i opłaty;
10) krótki okres – okres do trzech miesięcy;
11) obrót pierwotny – obrót pierwotny w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i wa- runkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 620), zwanej dalej „ustawą o ofercie publicznej”; Dziennik Ustaw –3– Poz. 1750
12) obrót wtórny – obrót wtórny w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finan- sowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722), zwanej dalej „ustawą o obrocie instrumentami finansowymi”;
13) opcja – instrument pochodny, w wyniku którego nabywca opcji otrzymuje prawo zakupu (opcja kupna – call) lub sprzedaży (opcja sprzedaży – put) określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, ustalonej w momencie zawierania kontraktu, a wystawca opcji przyjmuje na siebie zobowiązanie do jej roz- liczenia w przyszłości;
14) papiery wartościowe – papiery wartościowe w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
15) pierwsza oferta publiczna – pierwszą ofertę publiczną w rozumieniu art. 4 pkt 5 ustawy o ofercie publicznej;
16) pozycja zabezpieczana – aktywa, zobowiązania, uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie, planowaną transakcję lub udziały w aktywach netto jednostki zagranicznej, z którymi wiąże się ryzyko zmiany wartości godziwej albo przy- szłych przepływów pieniężnych oczekiwanych przez jednostkę;
17) prawa do akcji – prawa do akcji w rozumieniu art. 3 pkt 29 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
18) skorygowana cena nabycia – wartość, w jakiej składnik aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych został po raz pierwszy wprowadzony do ksiąg rachunkowych, lub odpowiednio wartość uznaną za wartość początkową dla po- trzeb wyceny w skorygowanej cenie nabycia, pomniejszoną o spłaty wartości nominalnej lub kapitału podstawowego, odpowiednio skorygowaną o skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy między wartością początkową składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego i jego wartością w terminie wymagalności, wyliczoną za po- mocą efektywnej stopy procentowej, a także w przypadku aktywów finansowych pomniejszoną o odpisy aktualizujące wartość;
19) standaryzowana transakcja kupna albo sprzedaży – kupno lub sprzedaż składnika aktywów finansowych zgodnie z umową, której warunki wymagają dostarczenia składnika aktywów finansowych w okresie wynikającym z obowią- zujących regulacji lub konwencji przyjętych na danym rynku, w tym zasad rozliczania transakcji na aktywnym rynku;
20) tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania lub certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych – tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych wyemitowane na podstawie właściwych przepi- sów prawa polskiego lub obcego;
21) umowa krótkiej sprzedaży – umowę dotyczącą krótkiej sprzedaży, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 236/2012 z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie krótkiej sprzedaży i wybranych aspektów dotyczących swapów ryzyka kredytowego (Dz. Urz. UE L 86 z 24.03.2012, str. 1, z późn. zm.2));
22) umowa odkupu – umowę, z której wynika zobowiązanie do wymiany z inną jednostką aktywów finansowych w zamian za środki pieniężne lub zapłatę w innej formie oraz jednoczesne zobowiązanie do odkupienia tych aktywów finanso- wych w przyszłym terminie za kwotę stanowiącą równowartość otrzymanych środków pieniężnych lub zapłaty w innej formie, powiększoną o odsetki;
23) uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie – zobowiązanie do wymiany w przyszłym terminie lub terminach ustalonej ilości zasobów według określonej umownej ceny;
24) wbudowany instrument pochodny – wynikające z zawartej umowy warunki powodujące, że część lub całość przepły- wów pieniężnych wynikających z umowy zmienia się w sposób podobny do tego, jaki powodowałby samodzielnie instrument pochodny;
25) wycena za pomocą modelu – wycenę, o której mowa w § 2 pkt 21a rozporządzenia FI;
26) zabezpieczanie – wybór jednego lub więcej instrumentów zabezpieczających, których zmiany wartości godziwej lub wynikające z nich przepływy pieniężne kompensują zmianę wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub związanych z taką pozycją przepływów pieniężnych;
27) zasoby niefinansowe – aktywa niebędące aktywami finansowymi, usługi, a także dostarczaną na bieżąco energię elek- tryczną, energię cieplną, gaz lub tożsame im zasoby;
28) złożony instrument finansowy – kontrakt składający się z instrumentu kapitałowego oraz zobowiązania finansowego lub zobowiązania o innym charakterze.
2) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 6 z 11.01.2022, str. 9, Dz. Urz. UE L 2869/2023 z 20.12.2023 oraz Dz. Urz. UE L 2845/2023 z 27.12.2023. Dziennik Ustaw –4– Poz. 1750 Rozdział 2 Zasady uznawania instrumentów finansowych