Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego określają formy, wysokość i tryb przyznawania pomocy dla repatrianta przez te jednostki. Rozdział 4a Ośrodki adaptacyjne dla repatriantów

Art. 20a. Ośrodki mogą być zlokalizowane w miejscu, w którym:
1) dojazd do szkoły publicznej nie jest utrudniony lub uciążliwy;
2) dostęp do podmiotów leczniczych nie jest utrudniony;
3) możliwości podjęcia pracy zarobkowej nie są znacznie ograniczone.

Art. 20b. 1. W ośrodkach zapewnia się repatriantom:
1) zakwaterowanie w pomieszczeniu odpowiednim do właściwości osobistych osób umieszczonych w ośrodku, w szczególności wieku, płci i stanu zdrowia;
2) całodzienne wyżywienie składające się z trzech posiłków, w tym jednego posiłku gorącego, oraz napojów;
3) całodobowy dostęp do pomieszczeń i urządzeń umożliwiających samodzielne przygotowanie posiłku;
4) całodobowy dostęp do pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych;
5) środki czystości niezbędne do utrzymania higieny osobistej, w tym przeznaczone dla osób małoletnich;
6) możliwość wykonywania na własny koszt, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach – na koszt ośrodka połączeń telefonicznych przy użyciu urządzeń pozostających na wyposażeniu ośrodka, w tym z telefaksu;
7) bezpłatny dostęp do szerokopasmowego Internetu;
8) możliwość uczestniczenia w zajęciach adaptacyjno-integracyjnych oraz w zajęciach umożliwiających poznanie historii, tradycji i zwyczajów polskich, a także w kursach języka polskiego i kursach zawodowych. 2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, minimalne wymagania dotyczące wyposażenia ośrodków, mając na uwadze potrzebę zapewnienia repatriantom odpowiednich warunków mieszkaniowych oraz adaptacyjno-integracyjnych.

Art. 20c. (uchylony)

Art. 20d. Kierownikiem ośrodka może być osoba, która:
1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2) korzysta z pełni praw publicznych;
3) posiada co najmniej 2-letnie doświadczenie w prowadzeniu działalności, o której mowa w art. 20e ust. 3;
4) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
5) cieszy się nieposzlakowaną opinią.

Art. 20e. 1. Pełnomocnik dokonuje wyboru podmiotu lub podmiotów prowadzących ośrodki w otwartym konkursie ofert, zwanym dalej „konkursem”. 2. Konkurs przeprowadza się z zachowaniem zasad przejrzystości i równego traktowania uczestniczących w nim podmiotów. 3. Do konkursu mogą zgłosić się organizacje społeczne, stowarzyszenia albo osoby prawne, których statut obejmuje prowadzenie działalności:
1) w zakresie pomocy społecznej, w tym udzielanie pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie szans tych rodzin i osób, lub
2) na rzecz integracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, lub
3) charytatywnej, lub
4) na rzecz osób niepełnosprawnych, lub
5) na rzecz osób w wieku emerytalnym, lub
6) w sferze oświaty i wychowania, lub
7) na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa oraz upowszechniania i ochrony praw dziecka. 4. Ogłoszenie o konkursie zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych. 5. Ogłoszenie o konkursie zawiera informacje o:
1) wymaganiach, które musi spełniać ośrodek;
2) wymaganiach, które musi spełniać kierownik ośrodka;
3) obowiązku złożenia dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 3;
4) kryteriach, które bierze się pod uwagę, dokonując oceny ofert;
5) terminie i sposobie składania ofert;
6) terminie dokonania wyboru podmiotu lub podmiotów prowadzących ośrodki;
7) sposobie ogłoszenia wyników konkursu. 6. Oferta konkursowa zawiera co najmniej:
1) szczegółowy opis miejsca, w którym ośrodek ma być zlokalizowany, wraz z opisem jego okolicy, uwzględniający odległość od właściwego urzędu gminy, szkół publicznych oraz podmiotów leczniczych;
2) szczegółowy opis budynku, w którym ośrodek ma być zlokalizowany, uwzględniający liczbę pomieszczeń przeznaczonych dla osób w nim umieszczanych oraz ich wyposażenie, a także informację o przystosowaniu tych pomieszczeń dla osób niepełnosprawnych oraz małoletnich;
3) analizę możliwości zatrudnienia repatrianta na terenie gminy, w której ośrodek ma być zlokalizowany;
4) określenie maksymalnej liczby miejsc przeznaczonych dla repatriantów w budynku, w którym ośrodek ma być zlokalizowany;
5) informację o dotychczasowej działalności podmiotu uczestniczącego w konkursie;
6) dokumentację potwierdzającą prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 3;
7) kopię dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, w której ośrodek ma być zlokalizowany;
8) informację o posiadanych zasobach kadrowych, niezbędnych do zapewnienia prowadzenia ośrodka, w tym informację o kandydacie do pełnienia funkcji kierownika ośrodka;
9) zarys programu zajęć i kursów, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8, wraz z informacją o planowanej współpracy z państwowymi lub samorządowymi instytucjami kultury w tym zakresie;
10) dane kontaktowe podmiotu uczestniczącego w konkursie;
11) szacowany koszt pobytu repatrianta w ośrodku w okresie 90 dni.

Art. 20f. 1. Pełnomocnik, dokonując oceny ofert konkursowych i wyboru podmiotu lub podmiotów prowadzących ośrodki, bierze pod uwagę w szczególności:
1) położenie oraz wyposażenie miejsca, w którym ośrodek ma być zlokalizowany;
2) możliwości zatrudnienia repatrianta na terenie gminy, w której ośrodek ma być zlokalizowany;
3) dotychczasową działalność podmiotu, o której mowa w art. 20e ust. 3;
4) spełnianie wymagań, które musi spełniać kierownik ośrodka, przez kandydata do pełnienia tej funkcji. 2. Z przebiegu konkursu Pełnomocnik sporządza protokół. 3. Wyniki konkursu ogłasza się niezwłocznie po dokonaniu wyboru podmiotu lub podmiotów prowadzących ośrodki w sposób, o którym mowa w art. 20e ust. 4.

Art. 20g. 1. Pełnomocnik, niezwłocznie po ogłoszeniu wyników konkursu, zawiera umowę z podmiotem lub podmiotami prowadzącymi ośrodki. 2. W umowie określa się w szczególności:
1) szczegółowy zakres zadań podmiotu prowadzącego ośrodek;
2) prawa i obowiązki stron;
3) zasady finansowania ośrodka;
4) sposób postępowania w przypadku naruszenia umowy lub niewywiązania się z niej;
5) termin, na jaki umowa zostaje zawarta. 3. Pełnomocnik powierza prowadzenie ośrodka wybranemu podmiotowi na okres niedłuższy niż 5 lat od dnia zawarcia umowy. 4. Prowadzenie ośrodka jest finansowane ze środków budżetu państwa. 5. W terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 3, zamieszcza się ogłoszenie o konkursie w sposób, o którym mowa w art. 20e ust. 4.

Art. 20h. 1. Podmiot prowadzący ośrodek przedstawia Pełnomocnikowi do zatwierdzenia, w terminie 5 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu, szczegółowy program zajęć i kursów, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8. 2. Szczegółowy program zajęć i kursów, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8, zawiera w szczególności informacje dotyczące:
1) kwalifikacji osób prowadzących zajęcia i kursy;
2) czasu trwania, liczby godzin i sposobu organizacji zajęć i kursów;
3) tematów poszczególnych zajęć i kursów;
4) sposobu ewaluacji efektów kształcenia;
5) form zaliczenia zajęć i kursów;
6) planowanej współpracy z państwowymi lub samorządowymi instytucjami kultury w tym zakresie. 3. Zajęcia adaptacyjno-integracyjne są prowadzone w języku zrozumiałym dla repatriantów oraz obejmują zagadnienia dotyczące praktycznych aspektów zamieszkiwania Rzeczypospolitej Polskiej, w tym dotyczące:
1) systemu opieki zdrowotnej;
2) systemu oświaty;
3) bezpieczeństwa publicznego;
4) polityki prorodzinnej oraz pomocy socjalnej;
5) rynku pracy i praw pracownika;
6) uprawnień osób niepełnosprawnych oraz procedury uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. 4. Podmiot prowadzący ośrodek w zakresie prowadzenia zajęć i kursów, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8, może współpracować z państwowymi lub samorządowymi instytucjami kultury. 5. Repatriant po ukończeniu kursu zawodowego w ustalonym wymiarze godzinowym otrzymuje zaświadczenie o jego ukończeniu, wystawione przez osoby, które go prowadziły.

Art. 20i. 1. Kierownik ośrodka poucza repatrianta o przysługujących mu prawach i obowiązkach oraz zapoznaje go z treścią regulaminu organizacyjno- porządkowego, co repatriant potwierdza w formie pisemnego oświadczenia. 2. Repatriant umieszczony w ośrodku jest obowiązany:
1) przestrzegać regulaminu organizacyjno-porządkowego ośrodka;
2) przestrzegać zasad współżycia społecznego;
3) uczestniczyć w zajęciach i kursach, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8, na które się zapisał. 3. Repatriantowi na terenie ośrodka zabrania się:
1) posiadania przedmiotów, które mogą stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa w ośrodku;
2) przebywania w miejscach, do których kierownik ośrodka wydał zakaz wstępu. 4. Na terenie ośrodka zabrania się:
1) spożywania alkoholu oraz przyjmowania środków odurzających lub substancji psychotropowych;
2) palenia wyrobów tytoniowych poza miejscami do tego wyznaczonymi.

Art. 20j. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, regulamin organizacyjno-porządkowy ośrodka obejmujący:
1) przepisy porządkowe,
2) sposób organizacji posiłków
3) (uchylony)
– uwzględniając w szczególności potrzeby repatriantów przebywających w ośrodku, konieczność zapewnienia bezpiecznych warunków pobytu na terenie ośrodka oraz jego sprawnego funkcjonowania.

Art. 20k. 1. Nadzór nad funkcjonowaniem ośrodków sprawuje Pełnomocnik. 2. Nadzór polega na kontroli i ocenie podmiotu prowadzącego ośrodek w zakresie:
1) realizacji postanowień umowy, o której mowa w art. 20g ust. 1;
2) zapewniania warunków, o których mowa w art. 20b ust. 1;
3) spełnienia minimalnych wymagań dotyczących wyposażenia ośrodka, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 20b ust. 2. 3. Pełnomocnik, sprawując nadzór nad funkcjonowaniem ośrodków, może je wizytować. 4. Pełnomocnik podczas wizytowania ośrodka ma prawo:
1) wstępu do niego;
2) poruszania się po jego terenie;
3) przeglądania dokumentów;
4) żądania wyjaśnień od kierownika ośrodka;
5) przeprowadzania rozmów z repatriantami umieszczonymi w ośrodku. 5. W przypadku gdy Pełnomocnik, sprawując nadzór nad funkcjonowaniem ośrodka, stwierdzi rażące uchybienia w jego funkcjonowaniu, informuje o tym kierownika ośrodka oraz wzywa podmiot prowadzący ośrodek do usunięcia stwierdzonych uchybień w określonym terminie, pod rygorem rozwiązania umowy, o której mowa w art. 20g ust. 1. 6. Pełnomocnik dokumentuje czynności wykonywane w ramach nadzoru nad funkcjonowaniem ośrodków w formie protokołu, do którego wpisuje:
1) datę, miejsce i rodzaj czynności wykonywanych w ramach nadzoru;
2) dokumenty i informacje uzyskane podczas wykonywania czynności oraz ich źródła;
3) dodatkowe uwagi uwzględniające w szczególności zakres stwierdzonych nieprawidłowości, przyczynę ich powstania i skutki, jakie wywołują lub mogą wywołać, oraz zalecenia lub wnioski dotyczące usprawnienia nadzorowanego ośrodka.

Art. 20l. 1. W przypadku uporczywego naruszania przez repatrianta obowiązków określonych w regulaminie organizacyjno-porządkowym ośrodka Pełnomocnik wydaje decyzję w sprawie pozbawienia go miejsca w ośrodku. 2. Repatriant jest obowiązany opuścić ośrodek w przypadku:
1) upływu okresu jego pobytu w ośrodku, określonego w decyzji w sprawie przyznania mu miejsca w ośrodku;
2) wydania decyzji, o której mowa w ust. 1.

Art. 20m. 1. Kierownik ośrodka prowadzi ewidencję repatriantów umieszczonych w ośrodku. 2. Do ewidencji wpisuje się następujące dane osobowe repatrianta:
1) imię i nazwisko;
2) datę urodzenia;
3) obywatelstwo;
4) stan cywilny;
5) płeć;
6) okres pobytu w ośrodku. 3. Kierownik ośrodka:
1) udostępnia dane zawarte w ewidencji Pełnomocnikowi na każde żądanie;
2) aktualizuje dane zawarte w ewidencji;
3) informuje Pełnomocnika o wszelkich zmianach dokonywanych w ewidencji. Rozdział 4b Osoba wspierająca repatrianta

Art. 20n. 1. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania repatrianta może przydzielić mu, w drodze decyzji, na jego wniosek uzasadniony jego szczególną sytuacją, osobę wspierającą repatrianta, zwaną dalej „osobą wspierającą”. 2. Szczególna sytuacja repatrianta może wynikać w szczególności z:
1) podeszłego wieku;
2) stanu zdrowia;
3) braku umiejętności adaptacyjnych;
4) niewładania językiem polskim w wystarczającym stopniu. 3. Osobę wspierającą przydziela się repatriantowi na okres niedłuższy niż 2 lata. 4. Przydzielenie osoby wspierającej jest zadaniem własnym gminy.

Art. 20o. 1. Osobą wspierającą może być osoba, która:
1) posiada doświadczenie w realizacji projektów lub innych działań mających na celu przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu;
2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. 2. Zadaniem osoby wspierającej jest udzielanie repatriantowi pomocy w adaptacji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, polegającej w szczególności na:
1) udzielaniu informacji o sposobie załatwienia istotnych dla repatrianta spraw z zakresu opieki medycznej, szkolnictwa, pomocy socjalnej oraz zatrudnienia;
2) wspieraniu repatrianta w załatwianiu spraw, o których mowa w pkt 1, w szczególności w zakresie sporządzania w jego imieniu pism urzędowych;
3) asystowaniu repatriantowi w podeszłym wieku podczas wizyt lekarskich.

Art. 20p. 1. Osoba wspierająca, za zgodą repatrianta, ma prawo wglądu do dokumentów zawierających następujące dane i informacje dotyczące repatrianta:
1) imię (imiona) i nazwisko;
2) datę urodzenia;
3) adres miejsca zamieszkania;
4) stan cywilny;
5) wykształcenie;
6) zawód;
7) miejsce pracy;
8) źródła dochodu;
9) informacje dotyczące warunków mieszkaniowych. 2. Osoba wspierająca, za zgodą repatrianta, ma prawo do występowania do właściwych organów władzy publicznej, organizacji oraz instytucji o udzielenie informacji niezbędnych do udzielenia pomocy repatriantowi, w tym informacji zawierających dane osobowe repatrianta. Rozdział 5 Formy i tryb udzielania pomocy gminom