Wyrok SN z 28 maja 2015, sygn. IV KK 28/15
Data orzeczenia
28 maja 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Roman Sądej
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (12)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Sądej (przewodniczący)
SSN Tomasz Grzegorczyk
SSA del. do SN Dariusz Czajkowski (sprawozdawca)
Protokolant Danuta Bratkrajc
w sprawie W. M.
oskarżonej z art. 212 § 2 kk, art. 216 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 12 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 28 maja 2015 r.,
kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 25 września 2014 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.
z dnia 3 kwietnia 2014 r.
1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi
Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania;
2) zarządza zwrot oskarżycielowi prywatnemu opłaty od
kasacji.
UZASADNIENIE
2
Wyrokiem z dnia 25 września 2014 r., Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy
wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 kwietnia 2014 r., mocą którego W. M.
została uniewinniona od popełnienia zarzucanego jej przez oskarżyciela
prywatnego – J. G. – czynu z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 216 § 2 k.k. w zw. z art.
11 § 2 k.k. i art. 12 k.k.
Kasację od powyższego orzeczenia Sądu Okręgowego wniósł pełnomocnik
oskarżyciela prywatnego, stawiając w niej zarzuty rażącej obrazy przepisów
postępowania:
1) art. 29 § 1 k.p.k. w zw. 476 § 2 k.p.k. i art. art. 485 k.p.k. w zw. z art.
484 § 1 i 2 k.p.k., stanowiące wedle pełnomocnika bezwzględną przyczynę
odwoławczą, gdyż Sąd odwoławczy był nienależycie obsadzony z uwagi na fakt, że
w toku postępowania w sprawie z oskarżenia prywatnego, toczącego się przed
Sądem I instancji, doszło do zmiany trybu z uproszczonego na zwyczajny, bowiem
przerwa w rozprawie przekroczyła 21 dni, a mimo to Sąd II instancji nie rozpoznał
sprawy w postępowaniu odwoławczym w należytym trzyosobowym składzie, lecz
jednoosobowo;
2) art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 §
3 k.p.k. - poprzez rażąco wadliwą kontrolę instancyjną i uznanie za prawidłowe
pominięcie przez Sąd I instancji przy orzekaniu oświadczeń oskarżonej składanych
na posiedzeniu pojednawczym;
3) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. - poprzez
rażąco wadliwą kontrolę instancyjną podstawy faktycznej wyroku Sądu I instancji,
polegającą na pominięciu w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału
dowodowego istotnego fragmentu wyjaśnień oskarżonej;
4) art. 366 § 1 k.p.k. oraz art. 393 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., które
mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku - poprzez nieujawnienie na rozprawie
apelacyjnej listu prywatnego złożonego przez oskarżoną po zamknięciu przewodu
sądowego przed Sądem I instancji, a który stanowił istotny dowód winy oskarżonej.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, pełnomocnik wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w
całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania,
3
ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy
Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja okazała się być oczywiście zasadna w zakresie zarzutu
podniesionego w jej punkcie 1, a wskazującego na zaistnienie bezwzględnej
przyczyny odwoławczej, polegającej na wadliwej obsadzie Sądu Okręgowego
rozpoznającego apelację pełnomocnika oskarżyciela prywatnego. Uznanie
zasadności tego zarzutu kasacji, zwalnia Sąd Najwyższy od obowiązku
ustosunkowywania się do argumentacji zawartej w pozostałych zarzutach,
opisanych w pkt 2, 3 i 4 skargi, gdyż wobec konieczności ponowienia całości
postępowania odwoławczego w stosunku do J. S., czynność ta byłaby
przedwczesna (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).
Przedmiotowa sprawa toczyła się w trybie prywatnoskargowym, do którego
w myśl art. 485 k.p.k. stosuje się – z zachowaniem przepisu rozdziału 52 k.p.k. –
przepisy dotyczące postępowania uproszczonego. Oznacza to, że w postępowaniu
z oskarżenia prywatnego zastosowanie ma również art. 484 § 2 k.p.k. , który
dotyczy zmiany trybu z uproszczonego na zwyczajny w przypadku niemożności
rozpoznania sprawy w okresie 21 - dniowej przerwy. Konsekwencją zmiany tego
trybu jest skład sądu, który powinien rozpoznać sprawę w instancji odwoławczej.
Wynikające z art. 476 § 2 k.p.k. uprawnienie prezesa sądu okręgowego do
wyznaczenia składu jednoosobowego dotyczy bowiem tylko sytuacji, gdy sprawa
rozpoznana została w pierwszej instancji postępowaniu uproszczonym, a nie
zwyczajnym. Co do takiej interpretacji normy zawartej w cyt. przepisie istnieje
całkowita doktrynalna i orzecznicza zgodność (vide J. Grajewski, S. Steinborn -
Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz do art. 476 k.p.k., LEX 2013;
uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna- z dnia 27 października
2005 r., sygn. akt I KZP 38/05, OSNKW z 2005 r., z.11, poz. 103, wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r, sygn. akt III KK 65/13, LEX nr 1375224).
W realiach przedmiotowej sprawy, z uwagi na przekroczenie przez Sąd a
quo 21 – dniowego okresu pomiędzy poszczególnymi rozprawami, niemożliwe było
4
dalsze odpowiednie stosowanie w postępowaniu prywatno-skargowym przepisów o
trybie uproszczonym. Tym samym również, niemożliwe było skorzystanie przez
Prezesa Sądu Okręgowego z zawartej w art. 476 § 2 k.p.k. prerogatywy do
wyznaczenia jednoosobowego składu rozpoznającego apelację od wyroku Sądu
Rejonowego. Wydanie wyroku w tym składzie stanowiło zatem bezwzględną
przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającą na
nienależytej obsadzie sądu. Stwierdzenie powyższego uchybienia musi zatem
skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku niezależnie od granic zaskarżenia i
podniesionych zarzutów i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
Z uwagi na opisane wyżej okoliczności, Sąd Najwyższy orzekł jak na
wstępie.
O zwrocie opłaty od kasacji Sąd orzekł na podstawie art. 527 § 4 k.p.k.