Wyrok SN z 28 maja 2015, sygn. III KK 424/14
Data orzeczenia
28 maja 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Jerzy Grubba
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (11)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Andrzej Ryński
SSA del. do SN Stanisław Stankiewicz
Protokolant Łukasz Biernacki
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz-Śliwa
w sprawie D. R.
skazanego z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 , 2 i 3 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 28 maja 2015 r.,
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich - na korzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
z dnia 13 listopada 2013 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G.
z dnia 12 grudnia 2012 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. do postępowania
odwoławczego.
UZASADNIENIE
2
D. R. stanął pod zarzutem popełnienia tego, że:
1– dnia 11 stycznia 1996 roku w G., działając wspólnie i w porozumieniu z
inną ustaloną osobą, której sprawę wyłączono do odrębnego rozpoznania, po
uprzednim użyciu przemocy wobec E. B. poprzez bicie pięściami po tułowiu i
głowie, wskutek czego pokrzywdzony doznał stłuczenia powłok całego ciała, w tym
głowy, twarzy i klatki piersiowej oraz rany grzbietu nosa i lewej ręki, które to
obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała (narządu ruchu) na
czas przekraczający 7 dni, zabrał w celu przywłaszczenia przedmioty osobiste o
wartości 550 zł., pieniądze w kwocie 1500 zł. oraz dowód osobisty na szkodę E. B.;
t.j. czynu z art. 280§1 k.k. w zb. z art. 275§1 k.k. w zb. z art. 157§1 k.k. w zw.
z art. 11§2 k.k.
2 – dnia 11 stycznia 1996 r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z inną
ustaloną osobą, której sprawę wyłączono do odrębnego rozpoznania, pozbawił
wolności E. B. w sposób wiążący się ze szczególnym udręczeniem, polegającym
na biciu, grożeniu pozbawieniem życia, zmuszaniu do całowania po butach,
wchodzenia pod stół i szczekania;
t.j. czynu z art. 189§2 k.k.
Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w G. za czyn opisany w
pkt pierwszym skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w
wymiarze 250 stawek dziennych po 20 zł. każda, zaś za drugi z zarzuconych
czynów przy zastosowaniu art. 4§1 k.k. na podstawie art. 165§2 d. k.k. skazał go
na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W oparciu o art. 85 k.k. i 86 § 1
k.k. Sąd połączył orzeczone wobec oskarżonego jednostkowe kary pozbawienia
wolności i wymierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności i powołując się na
art. 69§1 i 2 k.k. w zw. z art. 70§1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec
oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby
na okres 5 lat.
Apelacje od tego wyroku wywiedli oskarżony, jego obrońca i oskarżyciel
posiłkowy.
Obrońca zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 439§1 pkt 9 k.p.k.
zarzucił jego wydanie, pomimo braku wymaganego zezwolenia na ściganie, a
mianowicie z g o d y s ą d u n o r w e s k i e g o na pociągnięcie oskarżonego D. R. do
3
odpowiedzialności karnej za inne czynny niż stanowiące podstawę wniosku o
przekazanie
Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania,
na podstawie art. 17§1 pkt 10 k.p.k. za względu na brak zezwolenia na ściganie.
Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 13 listopada 2013r. zmienił zaskarżony
wyrok w odniesieniu do pierwszego z przypisanych czynów odmiennie ustalając
wartość zabranych pieniędzy (na 1230 zł).
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
Obecnie, kasację od tego wyroku wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich
podnosząc w niej zarzut:
- rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 433§1 k.p.k. w zw.
z art. 439§1 pkt 9 k.p.k., polegającego na tym, że Sąd II instancji
rozpoznając apelację obrońcy, zaskarżającą wyrok w całości, nie wyszedł
poza podniesione w niej zarzuty i utrzymał w mocy wyrok, który zapadł z
obrazą art. 596 k.p.k., polegającą na skazaniu D. R. za inne przestępstwa
popełnione przed dniem wydania niż te, w związku z którymi oskarżony ten
został przez władze Norwegii przekazany do Polski, co skutkowało
wystąpieniem negatywnej przesłanki procesowej w rozumieniu art. 17§1 pkt
11 k.p.k., tj. innej okoliczności wyłączającej ściganie, stanowiącej
bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Wskazując na powyższe Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do
ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zrzut postawiony w kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich należy uznać za
zasadny.
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dniu 27 listopada 2007r. Sąd
Okręgowy w G. wydał europejski nakaz aresztowania wobec podejrzanego D. R., w
którym wskazał, ze jest on ścigany za popełnienie trzech czynów:
- z dnia 30 sierpnia 1995r, zakwalifikowanego z art. 208 k.k. w zw. z art.
203§2 k.k. w zw. z art. 10§2 k.k.,
4
- popełnionego w okresie od 30 sierpnia 1995r. do 6 listopada 1995r.
zakwalifikowanego z art. 265§1 k.k.,
- z dnia 6 listopada 1995r. zakwalifikowanego z art. 11§1 k.k. w zw. z art.
199§1 k.k. (k.1347 – 1348).
Następnie w dniu 29 lipca 2008r. Sąd Okręgowy wystąpił z wnioskiem do
Ministra Sprawiedliwości o wydanie oskarżonego D. R. przebywającego wówczas w
Królestwie Norwegii celem przeprowadzenia postępowania sądowego o te same
czyny, co wymienione w ENA (k. 1350 – 1357).
Jak wynika z pisma Prokuratury Okręgowej z dnia 15 marca 2012r. nie
występowała ona i nie planuje wystąpienia z wnioskiem o wyrażenie zgody na
rozszerzenie ścigania skazanego (k.1370, podobnie k. 1375).
Treść natomiast notatki urzędowej z dnia 25 maja 2010r. wskazuje, że D. R.
został zatrzymany w Norwegii do Europejskiego Nakazu Aresztowania, ale wydany
został on na podstawie przepisów o ekstradycji (k. 1373).
W końcu zaś zauważyć należy treść pisma z dnia 14.04.2010r. nadesłanego,
przez wadze Królestwa Norwegii, a dołączonego przez Rzecznika Praw
Obywatelskich do niniejszej kasacji, z którego wynika, że D. R. wydany został
Polsce w związku z wnioskiem o jego ekstradycję (k. 10 i 28-29).
Sąd Najwyższy miał na względzie i to, że jak wynika z uzasadnienia
postanowienia o uchyleniu tymczasowego aresztowania z dnia 4 października
2011r. (k.1367 – 1368) D. R. złożył oświadczenie w trybie art. 14 ust.1 pkt a
Europejskiej Konwencji o Ekstradycji z dnia 13 grudnia 1957r ( Dz. U. z 1994r., Nr
70, poz. 307), ale nie został spełniony drugi warunek z tego przepisu skutkujący
odstąpieniem od zasady specjalności – nie uzyskano zgody Norwegii (państwa
wydającego) na pociągnięcie do odpowiedzialności za inne przestępstwa, na co
wskazano już powyżej.
W tej sytuacji, skoro skazany został wydany z Królestwa Norwegii na
podstawie wniosku o ekstradycję, który nie obejmował przestępstw z art. 189§2 k.k.
i 280§1 k.k., za które skazano go w niniejszej sprawie, a strona polska nie zwracała
się o rozszerzenie zakresu wydania, stwierdzić należy, że w zarzut podniesiony w
kasacji jest zasadny. Rzeczywiście bowiem wyroki obu Sądów orzekających w
sprawie zostały wydane pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej, a więc
5
zgody Królestwa Norwegii na pociągnięcie wydawanego do odpowiedzialności
karnej, za czyny, których popełnienie mu przypisano. Doszło w ten sposób do
naruszenia zasady specjalności wyrażonej w art. 596 k.p.k. Stwierdzić zatem
należy zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 9 k.p.k.
Słuszny jest również wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o uchylenie
jedynie wyroku Sądu Odwoławczego, skoro wada, którą dotknięte jest orzeczenie
tego Sądu, co prawda ma charakter bezwzględnej przesłanki odwoławczej, ale
jednocześnie ma charakter usuwalny.
Przed ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy zatem przede
wszystkim powinien uzyskać stosowne zezwolenie na pociągnięcie D. R. do
odpowiedzialności karnej za zarzucone mu w niniejszej sprawie czyny.
Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.