Postanowienie SN z 16 czerwca 2015, sygn. III KK 166/15
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tematy
przywłaszczenie / art. 284 § 2 k.k.
oszustwo / art. 286 § 1 k.k.
Role w sprawie
oskarżony
pokrzywdzony
oskarżyciel publiczny
prokurator
skazany
Data orzeczenia
16 czerwca 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Kazimierz Klugiewicz
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 16 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 czerwca 2015 r.,
sprawy J. K.,
skazanego z art. 286 § 1 k.k.,
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w G.,
z dnia 17 grudnia 2014 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.,
z dnia 5 sierpnia 2014 r.,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciążyć
skazanego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2014 r., w zakresie czynu
zarzucanego aktem oskarżenia z art. 284 § 2 k.k. uznał oskarżonego J. K. za
winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 2
(dwóch) lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na
okres 4 (czterech) lat próby oraz karę 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek
dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na 20 (dwadzieścia) zł.
Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r., po rozpoznaniu
między innymi apelacji obrońcy oskarżonego J. K., utrzymał w mocy zaskarżony
wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
2
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł obrońca skazanego J. K.
zarzucając „uchybienie stanowiące bezwzględny powód odwoławczy, określony w
art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. polegający na obrazie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez
nieuchylenie wyroku i nieuniewinnienie oskarżonego, pomimo braku skargi
uprawnionego oskarżyciela, w sytuacji, gdy przepisy te obligują do takiego
działania, w sytuacji gdy sąd skazał oskarżonego za przestępstwo nie objęte aktem
oskarżenia”.
W konkluzji obrońca skazanego wniósł o uchylenie wyroku Sądu
Okręgowego z dnia 17 grudnia 2014 r., oraz wyroku Sądu Rejonowego z dnia 5
sierpnia 2014 r., i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego czynu.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł
o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego J. K. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym,
uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
W związku z orzeczeniem w niniejszej sprawie wobec J. K. kary pozbawienia
wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, wniesienie skargi kasacyjnej
przez stronę było możliwe wyłącznie z powodu uchybienia wymienionego w art. 439
k.p.k. (art. 523 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Taki też – jedyny zresztą
– zarzut został przez obrońcę skazanego J. K. podniesiony w kasacji; rzecz w tym,
że nie jest to zarzut trafny.
Kwestia tożsamości czynu zarzuconego J. K. przez oskarżyciela publicznego
w akcie oskarżenia, a następnie przypisanego mu w wyroku Sądu Rejonowego była
przedmiotem rozważań tak Sądu I instancji (s. 7–8 uzasadnienia), jak i Sądu
odwoławczego (s. 3–4 uzasadnienia), a to m.in. w związku z zarzutami
podniesionymi przez obronę w zwykłym środku odwoławczym i koniecznością
odniesienia się do nich przez instancję ad quem. W tym zakresie procedujące w
sprawie sądy nie miały wątpliwości, że przy poczynionych w wyniku procesu
ustaleniach nie doszło do naruszenia zasady skargowości określonej w art. 14 § 1
k.p.k. i tym samym nie wystąpiła ujemna przesłanka procesowa przewidziana w art.
17 § 1 pkt 9 k.p.k., tylko zaś wtedy można byłoby czynić rozważania na gruncie
3
bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Tego
rodzaju stanowisko należy w całej rozciągłości podzielić.
Nie może bowiem budzić wątpliwości, że przypisując J.K. określone
działanie, wypełniające znamiona czynu stypizowanego w art. 286 § 1 k.k., sądy
obracały się w ramach tego samego zdarzenia historycznego (faktycznego). Dla
takiej oceny decydującymi były, jak to zasadnie podkreślił sąd a quo, tożsamość
stron, tożsamość miejsca oraz tożsamość dobra prawem chronionego. To zaś, że
różna była sama czynność wykonawcza, która w przypadku sprzeniewierzania
sprowadza się do braku zwrotu rzeczy, a przy oszustwie do wprowadzenia w błąd
celem doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, nie wyklucza
tożsamości czynu zarzucanego i przypisanego, skoro cały zespół zdarzeń
faktycznych pozostaje tożsamy. Dla odparcia zarzutu kasacji wystarczające jest
tym samym przypomnienie skarżącemu, że – jak wynika z poczynionych w sprawie
ustaleń faktycznych – J. K. wprowadził E. L. w błąd, zapewniając go o zamiarze
wykonania umowy sprzedaży (zamiany) waluty bez istnienia takiego zamiaru. Na
skutek tego błędu pokrzywdzony przekazał J. K. kwotę 20.000 EUR, co stanowiło
rozporządzenie mieniem pokrzywdzonego. Okoliczność z kolei, że J. K. działał w
celu osiągnięcia korzyści majątkowej powoduje, że swoim zachowaniem wyczerpał
zespół znamion czynu z art. 286 §1 k.k.
Uwzględniając powyższe uznać należy, że w niniejszej sprawie zachowane
zostały elementy wyznaczające tożsamość zdarzenia historycznego, do których
zaliczono „identyczność przedmiotu zamachu, identyczność kręgu podmiotów
oskarżonych o udział w zdarzeniu, tożsamość miejsca i czasu zdarzenia, jak też
zachowanie choćby w części wspólnych znamion w opisie czynu zarzucanego i
przypisanego, które winny się ze sobą pokrywać, mając jakiś obszar wspólny” (zob.
np. postanowienie SN z dnia 19 października 2010 r., III KK 97/10, OSNKW 2011,
z. 6, poz. 50).
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał zarzut skarżącego za
bezzasadny w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części
dyspozytywnej postanowienia, przy czym kosztami procesu w postępowaniu
kasacyjnym obciążył skazanego.
4.
Uwzględniając powyższe uznać należy, że w niniejszej sprawie zachowane
zostały elementy wyznaczające tożsamość zdarzenia historycznego, do których
zaliczono „identyczność przedmiotu zamachu, identyczność kręgu podmiotów
oskarżonych o udział w zdarzeniu, tożsamość miejsca i czasu zdarzenia, jak też
zachowanie choćby w części wspólnych znamion w opisie czynu zarzucanego i
przypisanego, które winny się ze sobą pokrywać, mając jakiś obszar wspólny” (zob.
np. postanowienie SN z dnia 19 października 2010 r., III KK 97/10, OSNKW 2011,
z. 6, poz. 50).
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał zarzut skarżącego za
bezzasadny w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części
dyspozytywnej postanowienia, przy czym kosztami procesu w postępowaniu
kasacyjnym obciążył skazanego.
4