Postanowienie SN z 28 lipca 2015, sygn. II KK 206/15
Data orzeczenia
28 lipca 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Waldemar Płóciennik
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lipca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 lipca 2015 r.,
sprawy T. W.
skazanego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i in.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
z dnia 23 września 2014 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w T.
z dnia 3 marca 2014 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego T. W.
U Z A S A D N I E N I E
Jako jeden we współoskarżonych w sprawie II K …/13, T. W. wyrokiem z
dnia 3 marca 2014 r., został uznany przez Sąd Rejonowy w T. winnym popełnienia
zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów, za orzeczono wobec niego karę łączną
3 lat pozbawienia wolności.
We wniesionej apelacji obrońca podniósł zarzut rażącej niewspółmierności
orzeczonej bezwzględnej kary pozbawienia wolności twierdząc, że prawidłowa
ocena zachowania oskarżonego, a więc złożenie przez niego obszernych
wyjaśnień, przyznanie się do popełnienia zarzucanych mu czynów, popełnienie
większości z nich w formie stadialnej pomocnictwa (Sąd mógł na podstawie art. 19
2
§ 2 k.k. zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary), ujawnienie przez niego
istotnych okoliczności dotyczących popełnionych czynów, a także okoliczności
popełnionych przestępstw m.in. przez J. U. i S. Z., powinny skutkować
zastosowaniem przez Sąd nadzwyczajnego złagodzenia kary i wymierzeniem jej z
warunkowym zawieszeniem wykonania. Nadto obrońca, na podstawie art. 438 pkt 2
k.p.k., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie przepisów
postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, tj. art. 374 k.p.k., a contrario,
polegającego na tym, iż T. W. uniemożliwione zostało wejście na rozprawę w dniu
25 lutego 2014 r. w Areszcie Śledczym w […], pomimo pouczenia go o prawie do
uczestniczenia w niej na wcześniejszym terminie rozprawy.
W następstwie tych zarzutów obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego
wyroku poprzez orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu
pierwszoinstancyjnym.
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 23 września 2014 r., po rozpoznaniu
m.in. apelacji obrońcy oskarżonego T. W., zmienił zaskarżone orzeczenie i orzekł
wobec oskarżonego karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
W kasacji obrońca skazanego, na podstawie art. 523 oraz 526 § 1 k.p.k.,
wyrokowi Sądu Okręgowego zarzucił „rażące naruszenie prawa procesowego, a
mianowicie art. 175 k.p.k. oraz art. 374 k.p.k. a contrario poprzez uniemożliwienie
oskarżonemu T. W. wzięcie udziału w rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r., która
odbyła się w Areszcie Śledczym, a tym samym pozbawiono go możliwości
składania wyjaśnień co do każdego przeprowadzonego dowodu, co gwarantuje
oskarżonemu polski proces karny, rażące naruszenie przepisu art. 7 k.p.k., tzn.
poprzez uniemożliwienie złożenia wyjaśnień przez oskarżonego organ orzekający
nie oparł wyroku na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów (brak
końcowych wyjaśnień oskarżonego, które chciał złożyć w dniu 14 lutego 2014 r.).
Wyżej wymienione braki powodują, iż Sąd wydal orzeczenie opierając się na
niepełnym materiale dowodowym, a prawa oskarżonego zostały rażąco
naruszone.” W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części
dotyczącej skazanego i „przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.”
3
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie, jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesiona przez obrońcę skazanego kasacja jest bezzasadna i to w stopniu
oczywistym w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a powody jej wniesienia
określa przepis art. 523 k.p.k. Wzruszenie prawomocnego orzeczenia w jej drodze
możliwe jest jedynie w wypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa
materialnego lub procesowego, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść
orzeczenia, bądź zaistnienia bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia
przewidzianej w art. 439 § 1 k.p.k.
Z analizy akt sprawy wynika, iż T. W. na rozprawie głównej przed Sądem
Rejonowym w T. w dniu 10 czerwca 2013 r. został pouczony o treści art. 175
k.p.k., wyjaśnił, iż odpis aktu oskarżenia otrzymał, treść zarzutu i pouczenia
zrozumiał, przyznał się do dokonania zarzucanych mu czynów, ale odmówił
składania wyjaśnień. Z uwagi na odmowę złożenia wyjaśnień przez oskarżonego
Sąd na podstawie art. 389 § 1 k.p.k. odczytał jego wyjaśnienia z k. 62 - 68, k. 103,
k. 108 - 111, k. 129-130, k. 814-817, k. 922-925. Po ich odczytaniu oskarżony
oświadczył, iż podtrzymuje treść odczytanych mu wyjaśnień i nie chce odpowiadać
na żadne pytania (k. 1154v-1155, tom VI).
Na kolejne terminy rozpraw oskarżony T. W. nie stawiał się, ale
każdorazowo Sąd powiadamiał go o następnym terminie rozpoznania sprawy. W
dniu 7 lutego 2014 r. oskarżony stawił się na rozprawę (k. 1501, tom VIII). Z uwagi
na niestawiennictwo współoskarżonego w sprawie J. U., który nie został
doprowadzony z Aresztu Śledczego z uwagi na zły stan zdrowia, Sąd odroczył
rozprawę do dnia 25 lutego 2014 r., godz. 9.00, sala rozpraw Aresztu Śledczego w
[…]. Oskarżeni obecni na rozprawie, w tym T. W., zostali o terminie i miejscu
kolejnej rozprawy powiadomieni i nie wnosili o wysłanie wezwania. Pouczono ich
także o skutkach niestawiennictwa (k. 1501v, tom VIII).
W dniu 25 lutego 2014 r. rozprawa w sprawie II K …/13 odbyła się w sali
rozpraw (posiedzeń) Aresztu Śledczego. Na rozprawę został doprowadzony z
Aresztu Śledczego oskarżony J. U., nie stawili się natomiast pozostali oskarżeni, w
4
tym T. W. Sąd postanowił, na podstawie art. 404 § 2 k.p.k. prowadzić rozprawę
odroczoną w dalszym ciągu oraz na podstawie art. 376 § 2 k.p.k. prowadzić ją pod
nieobecność pozostałych oskarżonych, w tym T. W., którzy złożyli wyjaśnienia w
sprawie i zawiadomieni o terminie odroczonej rozprawy nie stawili się na nią bez
usprawiedliwienia (k. 1522-1522v, tom VIII).
Mając powyższe na uwadze nie sposób zgodzić się z argumentami
zawartymi w kasacji obrońcy skazanego T. W. Sąd w żaden sposób nie naruszył
zasad procedowania. Każdorazowo skazany T. W. był zawiadamiany o kolejnych
terminach rozpraw ustnie, o ile brał w nich udział, a w sytuacji jego nieobecności na
rozprawie, powiadamiany był przez Sąd wezwaniem. Nadto wskazać należy, iż o
możliwości udziału m.in. skazanego T. W. w rozprawie na terenie Aresztu
Śledczego zostały poinformowane władze Aresztu, którym przekazano dane
osobowe skazanego i poinformowano administrację o możliwości jego
stawiennictwa oraz konieczności wpuszczenia go na salę posiedzeń (k.1511-1512,
tom VIII).
Zauważyć również należy, że kwestia podnoszona w kasacji była
przedmiotem zarzutu apelacyjnego, do którego Sąd odwoławczy odniósł się na
stronie 23 uzasadnienia swojego orzeczenia. Okoliczność ta nie stanowiłaby
przeszkody uniemożliwiającej ponowienie tego zarzutu w kasacji, wszak w grę
wchodziłoby nie „zwykłe” naruszenie procedury, lecz bezwzględny powód uchylenia
orzeczenia, przewidziany w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., który brany jest pod uwagę z
urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Rzecz jednak
w tym, że owo kwalifikowane naruszenie prawa musi mieć charakter rzeczywisty.
Tymczasem skarżący nie wykazał, a nawet nie próbował wykazać, że skazany
rzeczywiście miał zamiar wzięcia udziału w rozprawie przeprowadzanej w Areszcie
Śledczym, lecz realizacje tego zamiaru mu uniemożliwiono, np. poprzez
niewpuszczenie go do Aresztu. Skorzystanie przez Sąd pierwszej instancji z
instytucji przewidzianej w art. 376 § 2 k.p.k. nie stanowiło w świetle powyższych
okoliczności naruszenia prawa procesowego, w szczególności nie naruszało prawa
oskarżonego do obrony oraz uczestniczenia w rozprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
5