Postanowienie SN z 20 października 2015, sygn. III KK 69/15
Data orzeczenia
20 października 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Krzysztof Cesarz
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (4)
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 października 2015 r.,
sprawy D.C., wobec którego orzeczono umieszczenie w zakładzie poprawczym za
czyny z art. 197 § 3 k.k. i inne
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę nieletniego
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
z dnia 9 października 2014 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 maja 2014 r.
p o s t a n o w i ł
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2) obciążyć D. C. kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 26 maja 2014 r., ustalił, że nieletni D. C.
dopuścił się w sierpniu i wrześniu 2010 r. trzech czynów karalnych, w tym dwóch z
dwoma jeszcze nieletnimi, wypełniających dyspozycję: art. 200 § 1 k.k. i dwukrotnie
– art. 197 § 3 pkt 1 i 2 k.k., a następnie na podstawie art. 6 pkt 10 i art. 10 ustawy z
dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (tekst jedn. Dz.
U. z 2014 r. poz. 382 ze zm. – u.p.n.) umieścił nieletniego w zakładzie poprawczym,
po czym na podstawie art. 11 § 1 i 2 oraz art. 6 pkt 5 tej ustawy warunkowo zawiesił
to umieszczenie na okres roku próby, orzekając w tym czasie nadzór kuratora.
2
W apelacji od tego wyroku obrońca nieletniego, w jej pkt. 1 zarzucił „rażące
naruszenie przepisów prawa procesowego art. 40 § 1 pkt. 5 i 7 k.p.k. poprzez ich
niezastosowanie, tj. rozpoznawanie sprawy i wydanie zaskarżonego orzeczenia
przez sędziego, który brał udział w rozpoznawaniu i orzekł w sprawie uprzednio, tj.
przed uchyleniem przez Sąd II instancji wyroku Sądu I instancji z 24. 05. 2012 r.”, w
pkt 2 – 5 rażące naruszenie innych przepisów prawa procesowego, a w pkt 6 – błąd
w ustaleniach faktycznych.
Wyrokiem z dnia 9 października 2014 r., Sąd Okręgowy utrzymał w mocy
zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
Ten sam obrońca nieletniego, w pkt 1 kasacji wskazał na uchybienie
wymienione w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., po czym powtórzył in extenso zarzut z pkt 1
apelacji, a ponadto w pkt 2 – 5 podniósł zarzuty rażącego naruszenia art. 4, 5 § 2, 7
i 410 k.p.k. oraz art. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie obu wyroków „i uniewinnienie
nieletniego oraz uchylenie zastosowanego wobec niego środka poprawczego”.
Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej odnośnie zarzutu z pkt. 1 (pkt I odpowiedzi) oraz o
pozostawienie kasacji bez rozpoznania co do zarzutów z pkt 2 – 5 (pkt II).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W kasacji powielany został nie tylko zarzut z pkt 1 apelacji, ale i jego
uzasadnienie. Powtarza się więc w nim, że sędzia T. M. z powodu podjętych w tej
sprawie czynności we wrześniu 2010 r. (wysłuchania nieletnich i ich rodziców,
przesłuchania pokrzywdzonej czynem z art. 200 § 1 k.k. w trybie art.185a § 1 i 2
k.p.k. i umieszczenie nieletniego D. C. w schronisku dla nieletnich), był z mocy
prawa wyłączony od dalszego udziału w sprawie. Do tego sędziego nie miał jednak
zastosowania wskazany w skardze art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k., albowiem nie prowadził
on postępowania przygotowawczego, jak stanowi ów przepis, ani podjęte przez
niego czynności nie były czynnościami postępowania przygotowawczego w
rozumieniu tego przepisu. Wszak przepis ten odsyła przez swoje usytuowanie i
brzmienie do Działu VII Kodeksu postępowania karnego p.t. „Postępowanie
przygotowawcze”, natomiast wskazane wyżej czynności były wykonane w ramach,
przewidzianego wówczas, postępowania wyjaśniającego (zob. k. 59 akt głównych w
3
zw. z przepisami art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich
obowiązującymi do dnia 1 stycznia 2014 r. – Dz. U. z 2013 r. poz. 1165). Sędzia T.
M. nie podlegał zatem wyłączeniu z mocy prawa od rozpoznania tej sprawy w
postępowaniu poprawczym, mimo unormowania zawartego w art. 20 u.p.n.,
obowiązującego do powyższej daty, iż w postępowaniu poprawczym stosuje się
odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Postępowanie w sprawach
nieletnich miało (i ma nadal) charakter inkwizycyjny. Od dnia 2 stycznia 2014 r.
według aktualnego brzmienia art. 20 u.p.n. w sprawach nieletnich stosuje się, co do
zasady, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego – trybu
nieprocesowego, a zatem i art. 48 § 1 k.p.c. I z przepisów w nim zawartych nie da
się w żadnej mierze wyinterpretować, że sędzia T. M. był wyłączony w tej sprawie z
mocy samej ustawy.
Drugi ze wskazanych w kasacji przepisów normujących wyłącznie sędziego
od udziału w sprawie z mocy prawa, to jest art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., nie dotyczył tego
sędziego. Bowiem uchylone zostało orzeczenie, wydane przez Sąd, którego skład
stanowił sędzia Ł. B. (k. 1343 akt głównych). Ponadto, ani we wskazanym przepisie
ani w innych zawartych w art. 40 k.p.k. nie jest przewidziane wyłączenie z mocy
prawa sędziego, który wypowiadał się co do środka zapobiegawczego. Wywód
zawarty w uzasadnieniu kasacji jest więc i z tego względu chybiony.
Podniesienie w skardze kasacyjnej uchybienia z art. 439 k.p.k. nie otworzyło
skarżącemu drogi do postawienia zarzutów zaliczanych do tzw. względnych
powodów odwoławczych. Wyklucza taką możliwość zakaz określony w art. 523 § 2
k.p.k., odnoszący się odpowiednio do umieszczenia w zakładzie poprawczym.
Z przytoczonych względów oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną,
uznawszy, że to rozstrzygnięcie pochłania proponowane w pkt II pisemnej
odpowiedzi prokuratora na tę skargę.
kc