Postanowienie SN z 14 grudnia 2012, sygn. IV CZ 161/12
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
o rozgraniczenie
Typ sprawy
sprawa nieprocesowa
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
wnioskodawca / wnioskodawczyni
uczestnik postępowania
wnioskodawca
uczestnik
Data orzeczenia
14 grudnia 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Grzegorz Misiurek
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 14 grudnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku Z. R. – J.
przy uczestnictwie Z. N., i innych
o rozgraniczenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 14 grudnia 2012 r.,
zażalenia wnioskodawczyni
na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 6 czerwca 2012 r.,
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Wnioskodawczyni zaskarżyła apelacją w całości postanowienie Sądu
Rejonowego z dnia 12 stycznia 2012 r., rozgraniczające:
2
1) działkę nr 260/2, stanowiącą własność wnioskodawczyni, z działką nr
260/1, stanowiącą współwłasność uczestników M. i J. małżonków P. oraz B. S.,
2) działki nr 256 i 260/1, stanowiące współwłasność wymienionych
uczestników, z działką nr 255/1, stanowiącą własność R. W.,
3) działkę nr 259, stanowiącą własność wnioskodawczyni, z działką nr 258/6,
stanowiącą własność uczestnika M. N.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił na
podstawie art. 373 w związku z 370 i 13 § 2 k.p.c. apelację wnioskodawczyni
w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości stanowiących działki nr 256
i 260/1 z nieruchomością stanowiącą działkę nr 255/1. W ocenie Sądu
Okręgowego wnioskodawczyni nie miała w zaskarżeniu postanowienia Sądu
Rejonowego w tej części interesu prawnego w rozumieniu art. 510 k.p.c.
Sąd Okręgowy nie podzielił poglądu wnioskodawczyni, że do prawidłowego
rozgraniczenia nieruchomości stanowiących jej własność konieczne jest
uwzględnienie granic działek nr 256 i 260/1 z działką nr 255/1. Ustalenie tej granicy
nie rzutuje bowiem - nawet gdyby było nieprawidłowe - na przebieg granic
nieruchomości stanowiących własność wnioskodawczyni. Rozgraniczenie działki nr
260/2, należącej do wnioskodawczyni, z działką nr 260/1, nie jest zależne od
przebiegu północnej granicy działki nr 260/1 i mogłoby nastąpić w sposób
oczekiwany przez wnioskodawczynię, jeśliby tylko to uzasadniały wyniki
postępowania. Celem postępowania rozgraniczeniowego nie jest wyznaczenie
granic nieruchomości tak, aby w wyniku tego postępowania nieruchomości uzyskały
określoną powierzchnię lub wymiary. Nie chodzi też w tym postępowaniu
o wyznaczenie wszystkich granic nieruchomości, a tylko tych, które stały się spore
i zostały objęte wnioskiem o rozgraniczenie.
W zażaleniu wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Okręgowemu, że błędnie
przyjął, iż nie ma ona interesu prawnego w rozgraniczeniu działek nr 256 i 260/1
z działką nr 255/1. Jej interes prawny w rozgraniczeniu tych działek wynika stąd,
że działka nr 260/1 powstała na skutek podziału działki nr 260. W związku z tym
konieczne jest prawidłowe rozgraniczenie działki nr 260/1 z wszystkimi sąsiednimi
działkami, także tymi, które nie stanowią własności wnioskodawczyni. Ustalenie
granic działek nr 256 i 260/1 z działką nr 255/1 mogło być nieprawidłowe i jako takie
3
oddziaływać negatywnie na prawidłowość granicy jej nieruchomości. Podniosła też,
że była uczestnikiem postępowania administracyjnego o rozgraniczenie działki nr
260/2 oraz działek 260/1, 256 i 255/1.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W orzecznictwie zarysowała się rozbieżność poglądów co do tego, czy
interes prawny uczestnika postępowania nieprocesowego (uczestnika tego
postępowania w szerokim znaczeniu, czyli obejmującym także wnioskodawcę) we
wniesieniu apelacji (środka zaskarżenia) jest przesłanką dopuszczalności apelacji
(środka zaskarżenia) , czy jej (jego) zasadności.
W niektórych orzeczeniach interes prawny uczestnika postępowania
nieprocesowego we wniesieniu apelacji (środka zaskarżenia) jest uznawany za
przesłankę zasadności apelacji (środka zaskarżenia). W jego braku powinno zatem
– zgodnie z tym stanowiskiem – nastąpić oddalenie apelacji (por. orzeczenia Sądu
Najwyższego z dnia: 16 grudnia 1971 r., III CZP 79/71; 27 maja 1997 r., I CKN
88/96; 17 grudnia 1998 r., II CKN 699/98; 15 kwietnia 1999, I CKN 1098/97;
16 listopada 2000 r., III CZ 91/00; 21 czerwca 2006 r., I CK 329/05; 4 stycznia
2012 r., III CZ 78/11).
Przeważa jednak w orzecznictwie pogląd uznający interes prawny
uczestnika postępowania nieprocesowego we wniesieniu apelacji (środka
zaskarżenia) za – tak jak przyjął Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu -
przesłankę dopuszczalności apelacji (środka zaskarżenia). Zgodnie z tym
poglądem, istnienie interesu prawnego uczestnika we wniesieniu apelacji powinno
być więc badane już na etapie oceny dopuszczalności apelacji, a stwierdzenie
braku tego interesu - uzasadniać odrzucenie apelacji (por. orzeczenia Sądu
Najwyższego z dnia: 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97; 13 października 2006 r.,
III CK 371/05 i cytowane w nim wcześniejsze orzecznictwo; 25 czerwca 2009 r.,
III CZP 2009 r.; 19 maja 2010 r., I CZ 19/10; 14 października 2010 r. III CZ 39/10;
7 września 2012 r., V CSK 529/11).
Należy podzielić zapatrywanie Sądu Okręgowego, że rozgraniczenie
nieruchomości stanowiących działki nr 256 i 260/1 oraz nr 255/1 w żaden sposób
nie oddziaływa na przebieg granicy należącej do wnioskodawczyni nieruchomości
stanowiącej działkę nr 260/2. Co do przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami
4
stanowiącymi działki nr 260/1, nr 256 i nr 255/1 nie było nawet sporu między
właścicielami tych nieruchomości. W konsekwencji za trafną należy uznać ocenę
zawartą w zaskarżonym postanowieniu o braku interesu prawnego
wnioskodawczyni we wniesieniu apelacji w części dotyczącej rozgraniczenia
nieruchomości stanowiących działki nr 256 i 260/1 z nieruchomością stanowiącą
działkę nr 255/1. Oceny tej nie podważa uznanie wnioskodawczyni za uczestnika
postępowania administracyjnego o rozgraniczenie działki nr 260/2 z działkami nr
260/1, nr 256, nr 256 i nr 255/1 w postanowieniu Burmistrza K. z dnia 11 stycznia
2008 r. o przekazaniu sprawy o rozgraniczenie sądowi. Przekazanie sprawy o
rozgraniczenie przez organ administracyjny sądowi spełnia funkcję wniosku
wszczynającego postępowanie nieprocesowe (por. orzeczenie Sądu Najwyższego
z dnia 3 stycznia 1956 r., IV CR 1/56), a sąd nie jest związany wnioskiem
wszczynającym postępowanie nieprocesowe co do tego, czy w świetle art. 510 § 1
k.p.c. wynik tego postępowania dotyczy praw określonych osób.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814
w związku z art.
3941
§ 3 i art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.. orzekł jak w sentencji.