Postanowienie SN z 20 grudnia 2012, sygn. III CZ 93/12
Data orzeczenia
20 grudnia 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział III
Przewodniczący
SSN Dariusz Dończyk
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie z wniosku S.T.
przy uczestnictwie M. N.
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 grudnia 2012 r.,
zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 8 marca 2011 r.,
1. oddala zażalenie;
2. przyznaje adwokatowi S. W. od Skarbu Państwa - Sądu
Okręgowego kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych
powiększoną o 23% podatku VAT tytułem wynagrodzenia
za udzielenie uczestnikowi postępowania z urzędu
nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed
Sądem Najwyższym.
2
Uzasadnienie
M. N. wniósł skargę o wznowienie postępowania o stwierdzenie nabycia
własności nieruchomości przez zasiedzenie zakończonego postanowieniem Sądu
Okręgowego z dnia 26 lipca 2007 r. Jako podstawy do wznowienia postępowania
wskazał: prowadzenie postępowania i wydanie postanowień w sprawie już
prawomocnie rozstrzygniętej, sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego
materiału dowodowego, ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i dowodów
oraz nieważność postępowania z powodu braku możliwości obrony swoich praw i
niewłaściwej reprezentacji.
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 8 marca 2011 r. odrzucił skargę.
Podkreślił, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia w niniejszej sprawie
ustawowych przesłanek wznowienia postępowania. Do ustawowych podstaw
wznowienia nie należy sprzeczność ustaleń sądu z zebranym w sprawie
materiałem dowodowym. Nie zachodzi nieważność postępowania z powodu braku
należytej reprezentacji ze strony pełnomocnika oraz pozbawienia możliwości
obrony swoich praw, bowiem w toku postępowania skarżący był reprezentowany
przez pełnomocnika z wyboru. Poza tym niniejsze postępowanie dotyczy
zasiedzenia, a wskazane przez skarżącego wcześniejsze postępowanie dotyczyło
wniosku o rozgraniczenie, nie były to zatem tożsame postępowania. Zdaniem
Sądu Okręgowego, skarżący nie uprawdopodobnił również ujawnienia nowych
okoliczności faktycznych i dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik
postępowania. Możliwość powoływania nowych faktów i dowodów jest ograniczona
wyłącznie do tych okoliczności faktycznych i tych środków dowodowych, które
istniały w trakcie zakończonego postępowania, ale nie były objęte materiałem
sprawy. Taka sytuacja nie dotyczy żadnego z faktów bądź dowodów wskazanych
przez skarżącego.
M. N., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł do Sądu
Apelacyjnego za pośrednictwem Sądu Okręgowego zażalenie na postanowienie o
odrzuceniu skargi, zarzucając naruszenie art. 410 § 2 w związku z art. 130 § 1
k.p.c. Podkreślił, że skoro skarżący nie uprawdopodobnił w sposób należyty
3
istnienia okoliczności stwierdzających dopuszczalność wznowienia postępowania,
Sąd Okręgowy nie powinien był odrzucać skargi o wznowienie postępowania, lecz
powinien wezwać uczestnika do wyjaśnienia i uprawdopodobnienia okoliczności
uzasadniających dopuszczalność wznowienia (postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 30 października 2008 r., II CZ 74/08, niepubl.). Sąd Apelacyjny
postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. stwierdził swoją niewłaściwość
i przekazał zażalenie do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący nietrafnie powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
30 października 2008 r., II CZ 74/08, według którego, jeżeli Sąd ma wątpliwości,
wznowienia jakiego postępowania skarga dotyczy, powinien wezwać stronę
skarżącą w trybie art. 410 § 2 k.p.c. do ich wyjaśnienia i uprawdopodobnienia
dopuszczalności wznowienia. Z art. 410 § 2 wynika, że ocena przez sąd
dopuszczalności wznowienia może być poprzedzona wezwaniem skarżącego
do uprawdopodobnienia okoliczności to stwierdzających. Jego podstawę
może stanowić ocena, że okoliczności przytoczone przez skarżącego
są niewystarczające do stwierdzenia dopuszczalności wznowienia
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CZ 168/11,
niepubl.). Taka sytuacja jednak nie występuje w niniejszej sprawie. Nie można
podzielić poglądu, że to na sądzie rozpoznającym skargę o wznowienie
postępowania ciąży obowiązek ustalenia przyczyn wznowienia, a jeśli ich nawet
oczywiście nie ma, to mimo to należy wezwać skarżącego do uprawdopodobnienia
okoliczności stwierdzających dopuszczalność wznowienia na podstawie art. 410
§ 2 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CZ
201/11, niepubl.). Bezzasadne byłoby w konsekwencji stanowisko, że zaskarżone
postanowienie pozbawiło skarżącego możliwości uprawdopodobnienia wystąpienia
okoliczności przemawiających za dopuszczalnością skargi o wznowienie
postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. W skardze o wznowienie
postępowania skarżący miał bowiem możliwość powoływania okoliczności
świadczących o zasadności jego stanowiska, czego jednak nie uczynił
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2007 r., I CZ 105/07,
niepubl.).
4
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814
w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c.).