Postanowienie SN z 13 marca 2013, sygn. IV CZ 14/13
Data orzeczenia
13 marca 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Grzegorz Misiurek
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 13 marca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Wojciech Katner
SSN Maria Szulc
w sprawie z powództwa S. K.
przeciwko Przedsiębiorstwu Handlowo - Usługowo - Produkcyjnemu D. J. K. i H. K.
Spółce Jawnej w C.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 13 marca 2013 r.,
zażalenia powoda
na postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku
Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 16 października 2012 r.,
oddala zażalenie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach
postępowania zażaleniowego Sądowi Okręgowemu w S.
Uzasadnienie
2
Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r. zasądził od
pozwanego Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowo-Produkcyjnego „D.” J. K. i H. K.
spółki jawnej na rzecz powoda S. K. kwotę 26.096 zł z ustawowymi odsetkami od
23 stycznia 2007 r., oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach
procesu. Wyrok ten zaskarżyły apelacjami obie strony.
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 16 października 2012 r. oddalił apelację
powoda od rozstrzygnięcia oddalającego żądanie zapłaty kwoty 21.844 zł z
ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, uchylił zaskarżony wyrok
w pozostałej części i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do
ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutów powoda kwestionujących oddalenie
powództwa w zakresie żądania odszkodowania w kwocie 21.844 zł za poniesione
koszty wybudowania zbiornika na gnojowicę, wskazując, iż w związku
z wybudowaniem tego zbiornika powód nie poniósł żadnej szkody. Za uzasadnione
natomiast uznał zarzuty obu apelacji odnoszące się do pozostałej części
zaskarżonego wyroku. Wskazał, że ocena zasadności roszczeń powoda wymaga
przede wszystkim ustalenia treści łączącej strony umowy, z której roszczenia te
zostały wywiedzione, a w szczególności stwierdzenia, czy nakładała ona na stronę
pozwaną obowiązek poprawienia więźby dachowej do stanu, który pozwalałby na
bezpieczną wymianę pokrycia dachowego. Dopiero wyjaśnienie tej istotnej
okoliczności pozwoli ocenić, czy odstąpienie przez powoda od umowy może być
uznane za skuteczne i usprawiedliwiać żądanie zwrotu własnego świadczenia oraz
zapłaty odszkodowania. Sąd Okręgowy nie dokonał w tym zakresie dostatecznych
ustaleń, bezzasadnie – z pominięciem zgromadzonego w sprawie materiału
dowodowego - przyjmując, że do wymiany pokrycia dachowego nie doszło wskutek
dostarczenia przez pozwanego blachodachówki o wymiarach mniejszych od
zamówionych oraz niedostarczenia innych materiałów niezbędnych do wykonania
tych prac, co usprawiedliwia uchylenie zaskarżonego wyroku w tej części
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 § 1 k.p.c.).
3
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie powód zarzucił Sądowi
Apelacyjnemu naruszenie art. 382 oraz art. 386 § 4 k.p.c. i wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości lub w części i przekazanie sprawy temu Sądowi
drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na zażalenie strona pozwana wniosła o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W postępowaniu apelacyjnym sąd drugiej instancji, kontynuując
postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo
w sposób – w zasadzie - nieograniczony (art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.).
W konsekwencji, w razie uwzględnienia apelacji - z reguły - zmienia zaskarżony
wyrok i orzeka co do istoty sprawy (art. 386 § 1 k.p.c.). Uchylenie zaskarżonego
wyroku połączone z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi
pierwszej instancji dopuszczone zostało jedynie w przypadkach określonych w art.
386 § 2 i 4 k.p.c. Kontroli prawidłowości takiego orzeczenia służy zażalenie
przewidziane w art. 3941
§ 11
k.p.c. Ocenie Sądu Najwyższego może być poddana
jedynie trafność zakwalifikowania wskazanych wyżej przypadków jako przesłanek
uzasadniających wydanie orzeczenia kasatoryjnego.
U podstaw zaskarżonego wyroku legła konstatacja, że zasadnicze znaczenie
dla oceny zasadności powództwa miała kwestia skuteczności odstąpienia przez
powoda od umowy zawartej ze stroną pozwaną w grudniu 2005 r. Wniosek ten
należy uznać za trafny, skoro roszczenia dochodzone w sprawie niniejszej oparte
zostały na twierdzeniu, że strona powodowa odstąpiła od powyższej umowy
(art. 494 k.p.c.). Prawidłowo Sąd Apelacyjny uznał, że przesądzenie powyższej
kwestii nie jest możliwe bez ustalenia treści umowy łączącej strony
i jednoznacznego stwierdzenia, na której ze stron spoczywał obowiązek
przygotowania więźby dachowej do położenia na niej nowego poszycia. Sąd
Okręgowy ustaleń takich nie poczynił, przy czym w sposób dowolny sformułował
wniosek co do przyczyn niewykonania przez stronę pozwaną wymiany poszycia
dachowego. Zaniechania te, słusznie zostały zakwalifikowane w zaskarżonym
wyroku jako uchylenie się przez Sąd pierwszej instancji od rozpoznania istoty
4
sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. (omyłkowo wskazanym jako art. 386 § 1
k.p.c.).
Stwierdzenie przez Sąd drugiej instancji przy rozpoznawaniu apelacji
wystąpienia przesłanki nierozpoznania istoty sprawy stanowi wystarczającą
podstawę do wydania orzeczenia kuratoryjnego. Wbrew zatem odmiennemu
zapatrywaniu skarżącego, Sąd Apelacyjny nie był zobligowany kontynuować
rozpoznania sprawy i przeprowadzić dowody bezzasadnie pominięte przez Sąd
pierwszej instancji. Tym samym zarzut naruszenia art. 382 k.p.c. okazał się
chybiony.
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814
w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji, pozostawiając
rozstrzygniecie o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi Apelacyjnemu
stosownie do art. 108 § 2 w związku z art. 39821
i art. 3941
§ 3 k.p.c.
es