Postanowienie SN z 21 marca 2013, sygn. II CZ 191/12
Data orzeczenia
21 marca 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Antoni Górski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 21 marca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Antoni Górski (przewodniczący)
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)
SSN Anna Owczarek
w sprawie ze skargi E. D.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego
z dnia 21 grudnia 2009 r.,
wydanego w sprawie z powództwa E. D.
przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej
w S.
z udziałem interwenienta ubocznego:
Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń - Spółki Akcyjnej Centrum Operacyjne
Likwidacji Szkód i Świadczeń Zespołu Likwidacji Szkód Medycznych w Ł.
o zadośćuczynienie, rentę i ustalenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 21 marca 2013 r.,
zażalenia powódki (skarżącej)
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 18 lipca 2012 r.,
1) oddala zażalenie;
2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na
rzecz adw. T. S. wynagrodzenie w kwocie 5400 (pięć
tysięcy czterysta) zł, podwyższone o stawkę podatku od
towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności
w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z
urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
Uzasadnienie
2
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2012 r., Sąd Apelacyjny odrzucił skargę
powódki E. D. o wznowienie postępowania w sprawie przeciwko Publicznemu
Zakładowi Opieki Zdrowotnej w S., przy udziale interwenienta ubocznego
Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej Centrum Operacyjnego
Likwidacji Szkód i Świadczeń Zespołu Likwidacji Szkód Medycznych w Ł.,
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 21 grudnia 2009
r.
Jako podstawę wznowienie postępowania powódka wskazała art. 403 § 2
k.p.c. i wniosła o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie jej żądania zasądzenia na
jej rzecz kwoty 400.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Podniosła, że przy wydawaniu
orzeczenia nie uwzględniono specjalistycznej opinii lekarskiej wydanej na jej
zlecenie z dnia 7 kwietnia 2012 r. przez Komisję Niezależnych Specjalistów ds.
Orzecznictwa Medycznego z Zakresu Ortopedii i Neurologii, w której określono na
80% poniesiony przez nią łączny uszczerbek na zdrowiu oraz wskazano
bezpośredni związek tego uszczerbku z powikłaniami porodu. Zdaniem Sądu
Apelacyjnego, skarżąca nie powołała jednak jakiejkolwiek okoliczności
odpowiadających ustawowym podstawom wznowienia określonym w przepisach
art. 401 k.p.c., art. 4011
k.p.c. oraz art. 403 k.p.c. Dołączony do skargi dokument
nie ma charakteru dokumentu wcześniej „nieujawnionego” i przez to dla skarżącej
niedostępnego. Gdyby zaś przyjąć, że załączona do skargi o wznowienie
postępowania opinia opisuje stan zdrowia skarżącej już po prawomocnym
zakończeniu poprzedniego postępowania, uwzględniając przy tym dalsze
ujawnione przy tym następstwa powikłań, to i tak dowód ten nie mógłby stanowić
podstawy wznowienia, albowiem nie można opierać skargi o wznowienie
na okolicznościach powstałych po uprawomocnieniu się orzeczenia.
Powódka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 403
§ 2 k.p.c. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wniesiona przez powódkę skarga
o wznowienie postępowania nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3
Zgodnie z art. 410 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., sąd odrzuca skargę wniesioną
po upływie terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.
Niewątpliwie ocena podstaw skargi na etapie wstępnym ogranicza się do ustalenia,
czy skarżący wskazuje podstawę wznowienia, która odpowiada jednej z podanych
w Kodeksie postępowania cywilnego przyczyn uzasadniających żądanie
wznowienia (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 grudnia 2011 r.,
II CZ 123/11, nie publ.; z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ 50/11, nie publ.; z dnia 10 lipca
2008 r., III CZ 28/08, nie publ.). Innymi słowy, skarga o wznowienie postępowania
podlega odrzuceniu, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy wskazana przez
stronę podstawa nie zostanie przez sąd stwierdzona (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, Biul. SN 2005, nr 9, s. 14; z dnia
10 lutego 2006 r., I PZ 33/05, OSNP 2007, nr 3-4, poz. 48; z dnia 14 grudnia
2006 r., I CZ 103/06, nie publ.; z dnia 21 września 2007 r. V CZ 88/07 nie publ.;
z dnia 9 października 2009 r., II CZ 51/09, nie publ.; z dnia 22 kwietnia 2010 r.,
II CZ 27/10, nie publ.; z dnia 5 listopada 2010 r., I CZ 107/10, nie publ.).
Sąd Apelacyjny, wbrew podnoszonym zarzutom, nie wykroczył poza ramy wstępnej
kontroli skargi, która ma charakter formalny. Poprzestał na zbadaniu, czy wskazane
przez powódkę podstawy mieszczą się w zamkniętym katalogu przewidzianym
w art. 401, art. 4011
, art. 403 i art. 404 k.p.c. i czy podane w skardze jako jej
uzasadnienie okoliczności przystają do jednej z ustawowych podstaw wznowienia
postępowania. Powódka, zarówno w skardze jak i zażaleniu, powołała się na opinię
lekarską wydaną na jej zlecenie w dniu 7 kwietnia 2012 r. przez Komisję
Niezależnych Specjalistów ds. Orzecznictwa Medycznego z zakresu ortopedii
i neurologii oraz na badanie z dnia 30 marca 2012 r., co wiązała z możliwością
występowania w sprawie przesłanki wznowienia określonej w art. 403 § 2 k.p.c.
Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia
prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo
wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby
mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać
w poprzednim postępowaniu. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie
art. 403 § 2 k.p.c. jest uzależniona od zaistnienia łącznie trzech przesłanek:
wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub
4
środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim
powołane, możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz niemożności skorzystania
z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. W judykaturze przyjmuje się
zgodnie, że podstawą wznowienia nie może być środek dowodowy, który powstał
dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia (por. uchwałę Sądu Najwyższego
z dnia 21 lutego 1969 r., 7 III PZP 63/68, OSNC 1969, nr 12, poz. 208
i postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 września 2005 r., II CZ 78/05,
nie publ.; z dnia 14 lutego 2007 r., II CZ 120/06, nie publ.; z dnia 30 maja 2007 r.,
I CZ 40/07, nie publ.). Oba dokumenty, powołane przez skarżącą, zostały wydane
(powstały) już po uprawomocnieniu zaskarżonego skargą wyroku Sądu
Apelacyjnego z dnia 21 grudnia 2009 r. i nie istniały w toku postępowania przed
Sądem Apelacyjnym. W konsekwencji, wobec powstania środków dowodowych
(badania oraz opinii prywatnej) już po uprawomocnieniu się orzeczenia, dokumenty
powoływane przez powódkę nie mogły stanowić środków dowodowych, o których
mowa w art. 403 § 2 k.p.c.
Wprawdzie w art. 403 § 2 k.p.c. mowa jest o tym, że podstawę wznowienia
mogą stanowić także okoliczności faktyczne. Chodzi więc o takie okoliczności
faktyczne, które istniały w trakcie postępowania, a które zostały wykryte przez
stronę dopiero po uprawomocnieniu się zaskarżonego skargą o wznowienie
postępowania orzeczenia. Za takie okoliczności, o których mowa w art. 403 § 2
k.p.c., nie można jednak uznać okoliczności wynikających z dowodów, na które
powołała się powódka w skardze o wznowienie postępowania, gdyż dotyczyły one
stanu zdrowia powódki będącego następstwem zdarzeń, z którymi powódka
wiązała odpowiedzialność pozwanego. Dowody te dotyczyły więc okoliczności
powołanych w podstawie faktycznej powództwa – w szczególności stanu zdrowia
powódki i doznanego przez nią uszczerbku na zdrowiu - które były przedmiotem
twierdzeń powódki oraz ustaleń sądów obu instancji w prawomocnie zakończonym
postępowaniu sądowym. Okoliczności wynikających z załączonych do skargi
dowodów nie można więc uznać za nowych w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.
Nie jest bowiem wykryciem okoliczności faktycznych ocena okoliczności
stwierdzonych w prawomocnie zakończonym postępowaniu odmienna od
5
dokonanej przez sąd, który rozstrzygnął sprawę (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 14 maja 1971 r., II CO 3/71, Biul. SN 1971, nr 10-11, s. 164).
Podzielić należy także stanowisko Sądu Apelacyjnego, że gdyby przyjąć,
że opinia opisuje stan zdrowia skarżącej już po prawomocnym zakończeniu
poprzedniego postępowania, uwzględniając przy tym dalsze ujawnione przy tym
następstwa powikłań, to dowód ten nie mógłby stanowić podstawy wznowienia,
albowiem nie można opierać skargi o wznowienie na okolicznościach powstałych
po uprawomocnieniu się orzeczenia. W takim przypadku, negatywnym skutkom dla
strony zapobiega rozstrzygnięcie ustalające odpowiedzialność pozwanego na
przyszłość. Realizacja skutków wynikających z tego rodzaju orzeczenia nie
następuje jednak poprzez wniesienie skargi o wznowienie postępowania.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 39814
w zw.
z art. 3941
§ 3 k.p.c. Na wniosek pełnomocnika powódki o przyznanie kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu
zażaleniowym orzeczono o tych kosztach na podstawie § 19 w zw. z § 13 ust. 2 pkt
2 oraz § 6 pkt 7 i § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia
przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
(Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).