Postanowienie SN z 19 grudnia 2013, sygn. V CNP 30/13
Data orzeczenia
19 grudnia 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 19 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie ze skargi I. B.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu Apelacyjnego z dnia 11 września 2012 r.
w sprawie z powództwa J. S. i I. S.
przeciwko I. B.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2013 r.,
odrzuca skargę i zasądza od skarżącej na rzecz powodów po
600 ( sześćset ) zł tytułem kosztów postępowania wywołanego
skargą.
2
UZASADNIENIE
Pozwana I. B. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 11 września 2012 r.
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 listopada 2011 r. przez
podwyższenie kwot po 7 295 zł z odsetkami, zasądzonych od pozwanej jako
spadkobierczyni testamentowej B. O. tytułem zachowku na rzecz powodów J. S. i I.
S. jako spadkobierców ustawowych tej spadkodawczyni - do kwot po 25 000 zł z
odsetkami. Orzeczenie zapadło w wyniku dokonania przez Sąd Apelacyjny
odmiennych ustaleń na podstawie materiału dowodowego zebranego przez Sąd
Okręgowy. O ile Sąd pierwszej instancji przyjął, że zaliczana na poczet zachowku
darowizna, otrzymana od spadkodawczyni przez ojca powodów, odpowiadała 11
średnim pensjom, o tyle Sąd Apelacyjny na podstawie tych samych dowodów ustalił,
że odpowiadała ona jedynie 3 pensjom i na tej podstawie obliczył należny
zachowek na kwotę 31 322,50 zł dla każdego z powodów. Ponieważ jednak
powodowie żądali zachowku w kwocie po 25 000 zł dla każdego z nich, zasądził
jedynie dochodzone przez nich kwoty.
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu Apelacyjnego pozwana zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez
oczywiste uchybienie art. 995 k.c. polegające na przyjęciu przez Sąd drugiej
instancji stanowiska, iż wartość darowizny dokonanej przez spadkodawczynię B. O.
na rzecz jej syna W. S. według stanu na dzień wydania orzeczenia wynosi wartość
trzech miesięcznych wynagrodzeń, podczas, gdy mając na uwadze przeciętne
miesięczne wynagrodzenie w gospodarce uspołecznionej w dacie dokonania
darowizny odpowiadała ona wartości jedenastu miesięcznych wynagrodzeń.
Skarżąca wskazała, iż skutkiem naruszenia prawa jest niezgodność
zaskarżonego wyroku z art. 995 k.c. oraz wyrządzenie pozwanej szkody poprzez
nieuzasadnione zwiększenie kwoty zachowku o 17 805 zł na rzecz każdego
z powodów. Wyjaśniła też, że nie mogła wzruszyć wyroku za mocą innych środków
prawnych.
3
Konkludując zażądała stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego
wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 11 września 2012 r. i zasądzenie od powódki na
rzecz pozwanej kosztów postępowania podług norm przepisanych. W
odpowiedzi na skargę powodowie wnieśli o jej oddalenie i o obciążenie pozwanej
kosztami postępowania w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4245
§ 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego wyroku powinna zawierać szereg elementów konstrukcyjnych.
Należą do nich:
1) oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy
jest on zaskarżony w całości lub w części,
2) przytoczenie podstaw skargi oraz ich uzasadnienie,
3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny,
4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez
wydanie wyroku, którego skarga dotyczy,
5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych
środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono,
stosując art. 4241
§ 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie
skargi,
6) wniosek o stwierdzenie niezgodności postanowienia z prawem.
Dopuszczalny zakres podstaw skargi wyznacza art. 4244
k.p.c. Zdanie
ostatnie wyłącza spośród tych podstaw zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub
oceny dowodów. Oznacza to, że skarga, której podstawę tworzą wyłącznie zarzuty
niedopuszczalne w świetle art. 4244
zd. ost. k.p.c. nie spełnia wymagań art. 4245
§ 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ przepis ten wymaga, aby skarga zawierała podstawy
mieszczące się w granicach wyznaczonych w art. 4244
k.p.c. (por. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006, Nr 4,
poz. 76; z dnia 9 maja 2005 r., V CNP 2/05, niepubl.; z dnia 28 marca 2006 r.,
V CNP 55/06, niepubl.). Istotna przy dokonywaniu oceny jest przy tym rzeczywista
4
treść zarzutu, a nie jego formalna poprawność. Skarga pozwanej, mimo
sformułowania w niej zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 995 k.c.),
w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne Sądu Apelacyjnego odnoszące
się do wartości udzielonej przez spadkodawczynię darowizny, a konkretnie
ustalenie, że darowizna ta w chwili jej udzielenia odpowiadała trzem pensjom.
Błędne ustalenie faktyczne nie może być przedmiotem badania w postępowaniu ze
skargi o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem, a tylko w tym punkcie
pozwana dostrzega przyczynę nieprawidłowości zaskarżonego orzeczenia, nie
wskazuje bowiem ani na niewłaściwą interpretację, ani na nieprawidłowe
zastosowanie art. 995 k.c. lecz jedynie na podstawienie do rozliczeń niewłaściwie
ustalonej wartości darowizny.
Z tych przyczyn skargę pozwanej, jako niezawierającą ustawowo
dopuszczalnej podstawy, należało odrzucić w oparciu o przepis art. 4248
§ 1 k.p.c.
Orzeczenie o kosztach postępowania ze skargi uzasadnia art. 42412
w zw.
z art. 39821
, art. 391 § 1 i art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 2, § 6 pkt 5
oraz § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września
2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez
Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego
ustanowionego z urzędu (tekst. jedn.: Dz. U. z 2013 r., Nr 490).