Postanowienie SN z 20 lutego 2014, sygn. I CZ 116/13
Data orzeczenia
20 lutego 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Barbara Myszka
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 20 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Myszka (przewodniczący)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie z wniosku J. C.
przy uczestnictwie J. P. i innych o stwierdzenie nabycia własności gospodarstwa
rolnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2014 r.,
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w T.
z dnia 11 lipca 2013 r.
uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
2
Wnioskodawczyni J. C. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu
Okręgowego w T. z dnia 11 lipca 2013 r. odrzucające – jako spóźnioną - jej
apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 4 kwietnia 2013 r. Sąd
Okręgowy wskazał, że wnioskodawczyni reprezentowana była przez dwóch
pełnomocników: córkę L. M. oraz adwokata J. J. i nie dokonała wyboru
pełnomocnika, któremu należało doręczać pisma procesowe. Wybór należał więc
do sądu. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 4 kwietnia
2013 r. został złożony przez pełnomocnika L. M. w dniu 9 kwietnia 2013 r.
Doręczenie odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem, dokonane zostało
zarówno pełnomocnikowi w osobie L. M. (w dniu 30 kwietnia 2013 r.), jak też adw. J.
J. (w dniu 8 maja 2013 r.). Sąd uznał, że termin do wniesienia apelacji dla
wnioskodawczyni rozpoczął bieg z chwilą doręczenia odpisu postanowienia z
uzasadnieniem L. M., co miało miejsce wcześniej i odniosło skutek także w
stosunku do drugiego pełnomocnika wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni wniosła
apelację w dniu 21 maja 2013 r. Zdaniem Sądu Okręgowego było to już po upływie
ustawowego terminu i uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 370 k.p.c. w zw.
z art. 373 k.p.c.
W zażaleniu skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych i rażące
naruszenie art. 369 § 1 i art. 86 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. polegające na wadliwym
przyjęciu, że uczestniczka L. M. składając wniosek o uzasadnienie postanowienia
Sądu pierwszej instancji działała w charakterze pełnomocnika wnioskodawczyni,
podczas gdy działała jako uczestniczka postępowania, wobec czego jej wniosek nie
mógł spowodować skutków procesowych dla wnioskodawczyni. Do zażalenia
dołączone zostało oświadczenie uczestniczki L. M. wyjaśniające, że wniosek z dnia
8 kwietnia 2013 r. złożyła w swoim własnym imieniu. W związku z tym domagała
się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Decydujące znaczenie dla oceny, czy apelacja wnioskodawczyni złożona
została terminowo ma zagadnienie, czy doręczenie przez Sąd Rejonowy odpisu
postanowienia z uzasadnieniem dokonane do rąk uczestniczki L. M. w dniu 30
kwietnia 2013 r. można uznać za skuteczne względem wnioskodawczyni. Nie
3
budzi wątpliwości, że uczestniczka L. M. została umocowana do zastępowania
wnioskodawczyni, ani że drugim pełnomocnikiem wnioskodawczyni jest adw. J. J.,
przy czym wnioskodawczyni nie wskazała sądowi, któremu pełnomocnikowi należy
doręczać korespondencję dla niej, co – w świetle postanowień art. 141 § 3 k.p.c. w
zw. z art. 13 § 2 k.p.c. – upoważniało Sąd Rejonowy do dokonania wyboru, któremu
pełnomocnikowi dokona doręczenia. Jednak podjęte przez ten Sąd czynności nie
potwierdzają trafności poglądu Sądu Okręgowego, że wybór padł na L. M.,
przeciwnie, prowadzą do wniosku, że odpis postanowienia z uzasadnieniem dla
wnioskodawczyni doręczony został jej drugiemu pełnomocnikowi adw. J. J. w dniu
8 maja 2013 r. Przede wszystkim, na co słusznie wskazuje wnioskodawczyni, L. M.
występuje w sprawie w podwójnej roli – jako uczestniczka postępowania oraz jako
pełnomocnik wnioskodawczyni, konieczne jest więc rozróżnienie jej roli przy
określonych czynnościach. Z akt sprawy wynika, że po wydaniu przez Sąd
Rejonowy postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013 r. złożone zostały dwa wnioski
o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie go wraz z postanowieniem. Jeden
zgłosił w imieniu wnioskodawczyni adw. J. J., a drugi – uczestniczka L. M. – we
własnym imieniu. Sąd Rejonowy w wykonaniu tych wniosków dokonał dwóch
doręczeń postanowienia z uzasadnieniem – L. M. i adw. J. J. Na dowodzie
doręczenia dla L. M. brak wzmianki by było to doręczenie dla niej jako dla
pełnomocnika wnioskodawczyni wybranego przez Sąd. W zestawieniu z faktem, że
jednocześnie Sąd Rejonowy dokonał doręczenia drugiemu pełnomocnikowi
wnioskodawczyni, temu, który w jej imieniu złożył wniosek o sporządzenie i
doręczenie postanowienia z uzasadnieniem, oczywisty jest wniosek, że to jego
wybrał w ramach uprawnienia z art. 141 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Doręczenie
dla L. M. stanowiło realizację jej własnego wniosku, który – w razie przyjęcia
koncepcji Sądu Okręgowego, że otrzymała ona odpis postanowienia z
uzasadnieniem jako pełnomocnik wnioskodawczyni – dotąd nie zostałby
zrealizowany. Należy przyjąć, że tak oceniał znaczenie swoich czynności Sąd
Rejonowy, skoro apelację wnioskodawczyni uznał za wniesioną w terminie i
przekazał ją do rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
W rezultacie zażalenie okazało się uzasadnione, dwutygodniowy termin do
złożenia apelacji, liczony dla wnioskodawczyni od doręczenia odpisu postanowienia
4
z uzasadnieniem do rąk adw. J. J., został zachowany, wobec czego odrzucenie
tego środka zaskarżenia przez Sąd Okręgowy było wadliwe. Konieczne stało się
więc uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 3941
§ 3 w zw. z art.
39815
§ 1 zd. 1 i art. 13 § 2 k.p.c.