Postanowienie SN z 20 lutego 2014, sygn. I CZ 126/13
Data orzeczenia
20 lutego 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Barbara Myszka
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 20 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Myszka (przewodniczący)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi J. M. o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w T.
z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I…. 37/08, wydanym w sprawie
z wniosku D. M.
przy uczestnictwie J. M.
o podział majątku wspólnego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2014 r.,
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w T.
z dnia 30 września 2013 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu w T. do ponownego rozpoznania.
2
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 30 września 2013 r. Sąd Okręgowy w T. odrzucił
wniesioną przez J. M. skargę o wznowienie postępowania z powodu nie oparcia jej
na ustawowej podstawie wznowienia.
Sąd ustalił, że Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2008
r., … 37/08, oddalił apelację uczestnika postępowania J. M. od postanowienia Sądu
Rejonowego w M. z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie o podział majątku
wspólnego (sygn. akt … 211/02).
J. M. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym postanowieniem Sądu drugiej instancji z powodu nieważności
postępowania powstałej na skutek naruszenia przepisów prawa przez
dotychczasowych ustanowionych z urzędu pełnomocników procesowych,
tj. adwokatów M. Z., P. S., T. K. i P. S., działających niezgodnie z jego interesem i
bez jego wiedzy. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 402 pkt 2 k.p.c.
Sąd Okręgowy uznał, że podstawy wznowienia postępowania z powodu
nieważności postępowania spowodowanej pozbawieniem strony możności
działania nie stanowi nienależyte wypełnianie obowiązków przez pełnomocnika
procesowego ustanowionego z urzędu. Działanie pełnomocnika pociąga skutki
bezpośrednio dla reprezentowanego i dlatego zaniedbania pełnomocnika
procesowego nie mogą być uznane za uzasadniające wznowienie postępowania na
podstawie art. 402 pkt 2 k.p.c.
Ponadto wskazał, że pełnomocnicy wymienieni w skardze zostali
ustanowieni po prawomocnym zakończeniu postępowania przed Sądem drugiej
instancji, więc zarzucane im zaniedbania nie mogą uzasadniać przewidzianej
podstawy wznowienia w art. 402 pkt 2 k.p.c., obejmującej okoliczności zaistniałe
w toku postępowania, którego wznowienia domaga się strona.
W zażaleniu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia. Zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 50 § 3 i art. 410
§ 1 k.p.c.
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 50 § 3 k.p.c. sędzia, którego wyłączenia domaga się strona,
aż do rozpoznania sprawy o jego wyłączenie może spełniać tylko czynności
niecierpiące zwłoki. Profesjonalny pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 26 lipca
2013 r. – co uszło uwagi Sądu – podtrzymał złożony osobiście przez skarżącego
zawarty w piśmie z dnia 2 marca 2013 r. wniosek o wyłączenie sprawie
o wznowienie postępowania sędziego W. K. Tymczasem sędzia ten, mimo że
wniosek o jego wyłączenie nie został rozpoznany, przewodniczył składowi sądu,
który wydał zaskarżone postanowienia. Okoliczność ta jednoznacznie wynika z
sentencji tego postanowienia. W tej sytuacji, zarzut, że zaskarżone postanowienia
zostało wydane z naruszenie art. 50 § 3 k.p.c., które mogło mieć wpływ na wynik
sprawy, należało uznać za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości,
że zaskarżone postanowienie nie mieści się w rozumieniu przytoczonego przepisu
w pojęciu czynności nieciepiących zwłoki, a zatem sędzia, którego dotyczył wniosek
o wyłączenie, nie mógł brać udziału w wydaniu orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia
sprawy o wyłączenie.
Trafne jest natomiast stanowisko Sądu Okręgowego – wbrew odmiennym
zapatrywaniom skarżącego – że w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje
ugruntowany pogląd, że sformułowanie postawy wznowienia w sposób
odpowiadający art. 401-404 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej
postawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, iż podniesiona podstawa nie
występuje (por. postanowienia Sadu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r.,
II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133, z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05,
nie publ. i z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 38/12, nie publ.). Argumentów do
podważania tego stanowiska nie dostarcza przytoczone przez skarżącego
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2013 r., II CZ 184/12 (nie
publ.), albowiem zostało ono wydane, co uszło uwagi skarżącego, w innych
okolicznościach sprawy (niewystępowanie ustawowej postawy wznowienia nie
zostało oparte na treści uzasadniania skargi, a na ustaleniach sądu wynikających
z przeprowadzonego postępowania dowodowego).
4
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji
postanowienia (art. 39815
§ 1 w związku art. 3941
§ 3 k.p.c.).