Postanowienie SN z 24 kwietnia 2014, sygn. II CNP 6/14
Data orzeczenia
24 kwietnia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Bogumiła Ustjanicz
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 24 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogumiła Ustjanicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 24 kwietnia 2014 r.
skargi E. T.
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu Okręgowego w P.
z dnia 2 lipca 2013 r.,
wydanego w sprawie z powództwa J. N. – C.
przeciwko E. T.
o naruszenie posiadania,
odrzuca skargę.
2
UZASADNIENIE
Prawomocnym wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w P.
zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 listopada 2012 r.
oddalający powództwo, w ten sposób, że nakazał pozwanej przywrócić powódce
naruszone posiadanie opisanej działki we wskazanym zakresie, przez usunięcie
ogrodzenia na opisanym odcinku oraz obciążył pozwaną obowiązkiem ponoszenia
kosztów postępowania.
Pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego wyroku
w całości. Zarzuciła naruszenie przez Sąd drugiej instancji przepisów art. 336,
art. 344 § 1 i 2 oraz art. 352 k.c. przez błędną ich wykładnię. Wskazała,
że zaskarżony wyrok jest niezgodny z tymi przepisami, a zaskarżenie go w drodze
innych środków prawnych nie było możliwe. Uprawdopodobniając wyrządzenie
szkody, wniosła o przeprowadzenie dowodów z jej zeznań i wskazanych świadków
dla stwierdzenia poniesienia kosztów związanych z posadowieniem ogrodzenia,
jak i kosztów związanych z jego rozebraniem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Jej celem jest uzyskanie prejudykatu,
umożliwiającego dochodzenie roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa,
za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej
(art. 4171
§ 2 k.c.).
W przepisie art. 4245
§ 1 k.p.c. przewidziane zostały wymagania konstrukcyjne
skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które dla
skutecznego wniesienia tego środka muszą być kumulatywnie spełnione. Każdy
z tych elementów jest samodzielny, a brak któregokolwiek z nich stanowi
niezależną podstawę odrzucenia skargi, stosownie do art. 4248
§ 1 k.p.c. Do tych
koniecznych elementów należy również, objęte art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c.,
wymaganie uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej wydaniem
wyroku, którego skarga dotyczy.
3
Fakt wyrządzenia szkody jest przyczyną tego postępowania, która musi być
wyjaśniona już na samym początku. Jedynie w wypadku zaistnienia szkody
możliwe byłoby rozważanie pozostałych przesłanek odpowiedzialności Skarbu
Państwa, przewidzianych w art. 4171
§ 2 k.c. Jednolicie przyjmowane jest przez
Sąd Najwyższy i stanowisko to uważane jest za ugruntowane, że spełnienie
wymagania określonego w art. 424 5
§ 1 pkt 4 k.p.c. polega na złożeniu przez
skarżącego w skardze oświadczenia, że szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej
rodzaju i realnego rozmiaru - oraz uwiarygodnienie tego oświadczenia
(por. postanowienia z dnia 16 października 2012 r., IV CNP 46/12, niepubl., z dnia
11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, Nr 1, poz. 17; z dnia 16 stycznia
2014 r., IV CNP 50/13, niepubl.). W tym celu, w związku z treścią art. 243 k.p.c.,
skarżący może powoływać i przedstawiać zarówno dowody, w tym tzw. dowody
niedające pewności, jak i inne środki, nieuznawane przez kodeks postępowania
cywilnego za dowody (np. pisemne oświadczenia, surogaty dokumentów, tzw.
opinie prywatne).
Rzeczą skarżącego było przedstawienie wyodrębnionego wywodu
wskazującego, że szkoda została wyrządzona, określającego czas jej powstania,
postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05,
OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141). Nie spełnienia tego warunku wskazanie jedynie
na możliwość wystąpienia szkody w przyszłości, gdyż szkoda uzasadniająca
wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności prawomocnego wyroku
z prawem powinna powstać po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, a przed
wniesieniem skargi. Nie jest też równoznaczne z uprawdopodobnieniem
wyrządzonej szkody podanie w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia (zob. też
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05,
OSNC 2006, Nr 6, poz. 110, z dnia 23 marca 2006 r., IV CNP 23/06, niepubl.,
z dnia 2 sierpnia 2006 r., I BP 2/06, niepubl., z dnia 21 grudnia 2006 r.,
III CNP 57/06, niepubl., z dnia 30 września 2008 r., II CNP 76/08, nie publ., z dnia
3 grudnia 2009 r., III CNP 48/09, nie publ., z dnia 7 kwietnia 2010 r., II BP 15/09,
nie publ. i z dnia 17 sierpnia 2010 r., I CNP 35/10, niepubl.). Przedstawione
zapatrywania Sąd Najwyższy podziela, jako oddające istotę tego rodzaju skargi.
4
Takie wypełnienie przesłanki z art. 4245
§ 1 pkt 4 k.p.c. umożliwia Sądowi
Najwyższemu ocenę, czy uprawdopodobnione zostało wyrządzenie szkody, co jest
konieczne do wydania orzeczenia stanowiącego prejudykat dla roszczeń
odszkodowawczych na podstawie art. 4171
§ 2 k.c.
Wniesiona przez powódkę skarga nie spełnia tego wymagania, skoro nie
wskazuje, że powstała konkretna szkoda, kiedy i w jakiej wysokości oraz jej
związku z zaskarżonym wyrokiem. Nie może zastąpić tego obowiązku wniosek
o przeprowadzenie wymienionych dowodów, ponieważ w istocie nie ma faktu,
którego istnienie miałyby uprawdopodobniać.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę, na podstawie art.
4248
§ 2 k.p.c.