Postanowienie SN z 25 września 2014, sygn. II CZ 37/14
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono orzeczenie
Przedmiot
o zapłatę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
powód
pozwany
biegły
Data orzeczenia
25 września 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Marian Kocon
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 25 września 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Zbigniew Kwaśniewski
SSA Barbara Trębska
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości M. – B. spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą
w R.
przeciwko G. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w K.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 25 września 2014 r.,
zażalenia strony pozwanej
na wyrok Sądu Apelacyjnego
z dnia 11 grudnia 2013 r.
uchyla zaskarżony wyrok.
2
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 20 lutego 2013 r. oddalił powództwo
Syndyka Masy Upadłości M.-B. spółka z o.o. z siedzibą w R. w sprawie przeciwko
G. spółka z o.o. z siedzibą w K., o zapłatę. Powód dochodził zapłaty za wykonanie
prac związanych z realizacją umowy zawartej z pozwaną. Sąd Okręgowy uznał, że
powód nie wykazał, iż prace za które domaga się zapłaty nie były objęte umową.
Ponadto powód nie zgłosił tych robót jako dodatkowych w ramach procedury
przewidzianej w umowie.
Na skutek apelacji powoda Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013
r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego
rozpoznania. Sąd przyjął, że roboty za które powód żąda wynagrodzenia zostały
wykonane przy akceptacji pozwanego, który korzysta z efektów tych prac. Powód
nie miał obowiązku szczegółowego sprawdzania dostarczonej dokumentacji. Tym
samym do żądania pozwu powinny znaleźć zastosowanie przepisy art. 410 § 1 k.c.
w zw. z art. 405 k.c. Brak rozważenia rozliczenia robót przez sąd I instancji oznacza
nierozpoznanie „de facto" istoty sprawy.
Orzeczenie to zaskarżył pozwany, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.,
art. 233 k.p.c. oraz art. 378§1 k.p.c. Pozwany wniósł o uchylenie w całości wyroku
Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd
drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego
rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty
sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania
dowodowego w całości. Treść omawianych przepisów wskazuje, że możliwość
uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do
sytuacji wyczerpująco w tych przepisach wymienionych. Oznacza to, że nie ma
podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanki „nierozpoznania
istoty sprawy" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r.,
II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r.,
3
II CZ 193/12 niepubl.). Powyższy wniosek wynika również z właściwości
postępowania apelacyjnego, które obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Sąd odwoławczy, kontynuując postępowanie przed sądem pierwszej instancji,
rozpoznaje sprawę na nowo w sposób w zasadzie nieograniczony.
W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił precyzyjnie przyczyn
uchylenia wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowego do ponownego
rozpoznania. W jednym fragmencie uzasadnienia wskazał bowiem na brak
rozliczenia robót objętych żądaniem pozwu, zaś w innym fragmencie uzasadnienia
wskazuje na uniemożliwienie powodowi wykazania, że wykonał roboty dodatkowe
nie objęte zakresem umowy. Jednak bez względu na tą niejasność nie można
przyjąć, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia wyroku na podstawie art.
386 § 4 k.p.c. W szczególności trzeba podkreślić, że samo niewyjaśnienie
wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie jest
równoznaczne z nierozpoznaniem jej istoty (zob. wyrok Sądu Najwyższego
z 22 kwietnia 1999 r., II UKN 589/98, OSNP 2000, nr 12, poz. 483).
Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe dotyczące
dochodzonego roszczenia, odniósł się do szeregu kwestii prawnych podnoszonych
przez strony w toku postępowania, dokonał na tej podstawie oceny prawnej
żądania częściowo zaakceptowanej przez Sąd Apelacyjny. Jak można mniemać
z uzasadnienia tego Sądu jedyny brak jaki podniósł to zaniechanie dowodu z opinii
biegłego na okoliczność czy wykonane roboty były objęte umową i jaka jest ich
wartość. Z uwagi na podniesione wyżej właściwości postępowania apelacyjnego,
ten dowód mógł zostać przeprowadzony przez Sąd II instancji. Braki w zakresie
ustaleń faktycznych nie są zatem tak rozległe i na tyle determinujące
treść rozstrzygnięcia, aby można było uznać, że przeprowadzenie przez Sąd
Apelacyjnej uzupełniającego postępowania dowodowego będzie równoznaczne
z rozpoznaniem sprawy w jednej tylko instancji.
Uznając zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. za uzasadniony, Sąd
Najwyższy na podstawie art. 39815
§ 1 w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. uchylił
zaskarżony wyrok, a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego
4
pozostawił, zgodnie z 108 § 2 w zw. z art. 39821
i art. 3941
§ 3 k.p.c., Sądowi
Apelacyjnemu.. za uzasadniony, Sąd
Najwyższy na podstawie art. 39815
§ 1 w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. uchylił
zaskarżony wyrok, a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego
4
pozostawił, zgodnie z 108 § 2 w zw. z art. 39821
i art. 3941
§ 3 k.p.c., Sądowi
Apelacyjnemu.