Postanowienie SN z 13 lutego 2015, sygn. II CZ 98/14
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Typ sprawy
sprawa cywilna
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Role w sprawie
prokurator
uczestnik postępowania
uczestnik
Data orzeczenia
13 lutego 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Marta Romańska
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 13 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska (przewodniczący)
SSN Józef Frąckowiak
SSN Karol Weitz (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi J. P.
z udziałem Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., Starostwa
Powiatowego w O. i B. S.
o wznowienie postępowań:
- w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego
w P. z dnia 31 stycznia 2002r., sygn. akt … 13/02,
- w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego
w P. z dnia 19 września 2006r., sygn. akt … 510/06,
- oraz w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego
w P. z dnia 13 grudnia 2011r., sygn. akt … 691/11,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 13 lutego 2015 r.,
zażalenia J. P.
na postanowienie Sądu Okręgowego w P.
z dnia 14 lutego 2014 r.,
1. oddala zażalenie,
2. zasądza od J. P. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii
Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 zł (sto dwadzieścia
złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
2
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił
skargi o wznowienie postępowania wniesione przez J. P. w dniu 24 maja 2013 r.,
uzupełnione pismem z dnia 17 czerwca 2013 r., od prawomocnego postanowienia
Sądu Okręgowego w P. z dnia 31 stycznia 2002 r., sygn. akt … 13/02, w sprawie o
zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, od
prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 września 2006 r.,
sygn. akt … 510/06 oraz od prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P.
z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt … 691/11. Sąd uznał, że skarga o wznowienie
od prawomocnego postanowienia z dnia 31 stycznia 2002 r. w sprawie … 13/02
nie została oparta na żadnej z ustawowych podstaw i że wniesiona została po
upływie terminu określonego w art. 408 k.p.c. Odrzucenie skarg o wznowienie
skierowanych przeciwko prawomocnym postanowieniom z dnia 19 września 2006 r.
w sprawie … 510/06 oraz z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie … 691/11 zostało
uzasadnione tym, że były to postanowienia o odrzuceniu skarg o wznowienie
postępowania, w stosunku do których skarga o wznowienie jest - w myśl art. 399 §
1 i 2 w zw. z art. 524 § 1 k.p.c. - niedopuszczalna.
W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 14 lutego 2014 r.
zarzucono naruszenie art. 401 pkt 2, art. 403 § 1 pkt w zw. z art. 404, art. 403 § 2
i art. 410 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Okręgowy prawidłowo stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania
skierowana przeciwko prawomocnemu postanowieniu z dnia 31 stycznia 2002 r.
w sprawie … 13/02 wniesiona została po upływie terminu pięcioletniego
wskazanego w art. 408 k.p.c., liczonego od dnia uprawomocnienia się tego
postanowienia, i z tego już powodu podlegała odrzuceniu (art. 410 § 1 w zw. z art.
13 § 2 k.p.c.). Upływ terminu pięcioletniego wykluczał skargę o wznowienie również
w zakresie podstawy polegającej na uzyskaniu orzeczenia za pomocą
przestępstwa (art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c.), jeśli uznać, że zawarte w skardze
twierdzenie o składaniu fałszywych zeznań przez uczestniczkę B. S. oznaczało
oparcie jej na tej podstawie. Bez znaczenia byłoby spełnienie przesłanki określonej
3
w art. 404 k.p.c., dotyczącej tej podstawy, po upływie terminu wskazanego w art.
408 k.p.c., ponieważ nie zmienia to faktu, że na skutek upływu tego terminu skarga
o wznowienie jest niedopuszczalna. Niemożność wniesienia skargi o wznowienie w
tej sytuacji nie stanowi pozbawienia możności działania, które uzasadniałoby
dopuszczalność skargi o wznowienie po upływie terminu pięcioletniego (art. 401
pkt 2 w zw. z art. 408 k.p.c., por. uchwałę SN z dnia 18 lipca 1968 r., III CZP 59/68,
OSNCP 1969, nr 7-8, poz. 124).
Termin pięcioletni określony w art. 408 k.p.c. ma charakter bezwzględny
i wyklucza wniesienie skargi o wznowienie, z wyjątkiem wskazanych w nim
wyjątków. Nie podlega on przywróceniu, a skutki jego upływu występują bez
względu na to, czy strona ponosi winę w jego uchybieniu. Funkcją tego terminu jest
ustanowienie bezwzględnej granicy czasowej, po upływie której skarga
o wznowienie nie może być wniesiona (por. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 28 sierpnia 2013 r., V CO 59/13, OSNC 2014, nr 5, poz. 51).
Skargi nie oparto na podstawie w postaci braku należytej reprezentacji lub
pozbawienia możności działania (art. 401 pkt 2 k.p.c.), co wyłączałoby działanie
terminu określonego w art. 408 k.p.c. Podstaw tych nie można bowiem dopatrzeć
się w twierdzeniach co do dopuszczenia do nieuprawnionego udziału
w postępowaniu w sprawie … 13/02 jako uczestnika B. S. oraz w twierdzeniach w
piśmie z dnia 12 listopada 2012 r. do Prokuratora Generalnego, przekazanego
Sądowi Okręgowemu w dniu 18 listopada 2012 r., co do pozbawienia możności
działania na skutek nieustanowienia adwokata albo radcy prawnego celem
wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie … 13/02 albo skargi o wznowienie w tej
sprawie. Nie rozważając, czy udział B. S. w charakterze uczestnika postępowania
w sprawie … 13/02 był uzasadniony, podnieść należy, że nawet negatywna ocena
w tym zakresie nie umożliwiałaby zakwalifikowania tej sytuacji jako mieszczącej się
w którejkolwiek z podstaw wznowienia, w tym również podstaw wskazanych w art.
401 pkt 2 k.p.c. Odmowa ustanowienia przez sąd adwokata albo radcy prawnego
po uprawomocnieniu się orzeczenia objętego skargą o wznowienie, choćby była
nieuzasadniona - jako okoliczność zaistniała po tym uprawomocnieniu się - także
nie stanowi podstawy wznowienia postępowania zakończonego tym orzeczeniem
określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c.
4
W świetle treści art. 524 § 1 k.p.c., skarga o wznowienie nie przysługuje na
prawomocne postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, o ile
nie zachodzi wyjątek określony w art. 399 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W niniejszej
sprawie wyjątek taki nie zachodzi, w związku z czym skarga o wznowienie
przeciwko prawomocnym postanowieniom z dnia 19 września 2006 r. w sprawie …
510/06 oraz z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie … 691/11 była niedopuszczalna.
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814
w zw. z art. 3941
§ 3 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1, art. 39821
,
art. 3941
§ 3, art. 406 i art. 13 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.., orzekł jak w sentencji.