Postanowienie SN z 19 marca 2015, sygn. IV CNP 58/14
Data orzeczenia
19 marca 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Kazimierz Zawada
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie ze skargi pozwanego
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty
Sądu Rejonowego w L.
z dnia 4 października 2011 r.,
w sprawie z powództwa H. B.
przeciwko A. K.
o zapłatę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 19 marca 2015 r.,
odrzuca skargę.
2
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy nakazem zapłaty z 4 października 2011 r. wydanym
w elektronicznym postepowaniu upominawczym nakazał pozwanemu A. K., aby w
terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłacił powódce H. B. kwotę
1 604,41 zł z odsetkami umownymi 15% miesięcznie od dnia 29 września 2005 r.
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu
zapłaty z dnia z 4 października 2011 r. wniesionej z powołaniem się na art. 4241
§ 2
k.p.c. pozwany zarzucił Sądowi Rejonowemu wydanie nakazu w części orzekającej
o odsetkach z naruszeniem art. 359 § 21
, 22
i 23
k.c. oraz art. 27 § 1 i art. 136 § 2
k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4241
§ 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności
z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie
w sprawie, jeżeli przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana
lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie
było i nie jest możliwe.
Ponadto w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika
z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych
wolności albo praw człowieka i obywatela, można w myśl powołanego przez
pozwanego w skardze art. 4241
§ 2 k.p.c. żądać także stwierdzenia niezgodności
z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego
postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej
środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze
innych przysługujących stronie środków prawnych.
Z mocy art. 3532
w związku z art. 3531
k.p.c. oba przytoczone przepisy,
tj. zarówno art. 4241
§ 1 k.p.c., jak i 4241
§ 2 k.p.c., stosują się też do nakazów
zapłaty wydanych w elektronicznym postepowaniu upominawczym.
Skarga wniesiona na podstawie art. 4241
§ 2 k.p.c. powinna zawierać,
oprócz innych koniecznych elementów, wykazanie, że w sprawie występuje
wyjątkowy wypadek przewidziany w tym przepisie (art. 4245
§ 1 pkt 5 in fine k.p.c.).
3
W niniejszej sprawie wymóg sformułowany w art. art. 4245
§ 1 pkt 5 in fine
k.p.c. nie został spełniony. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, ustalając
zaistnienie wyjątkowego wypadku w rozumieniu art. 4241
§ 2 k.p.c. należy mieć na
względzie nie tylko przyczyny niezgodności z prawem danego wyroku (nakazu
zapłaty), ale i powody nieskorzystania przez stronę z możliwości jego zaskarżenia,
ponieważ wyjątkowe wypadki, o których mowa w tym przepisie, obejmują jedynie
okoliczności odnoszące się do nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej
środków zaskarżenia z przyczyn od niej niezależnych, np. z powodu ciężkiej
choroby, katastrofy, klęski żywiołowej, błędnej informacji udzielonej przez
pracownika sądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia
2010 r., II CNP 39/10, 8 sierpnia 2012 r., II CNP 29/12, 27 lutego 2014 r., V CNP
45/13, 28 listopada 2014 r., I CNP 25/14).
We wniesionej skardze pozwany nie wykazał, że odrzucenie jego sprzeciwu
od nakazu zapłaty nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego. Należy podzielić
wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego z dnia
24 października 2014 r., oddalającego zażalenie pozwanego na postanowienie
Sądu Rejonowego z dnia 17 lutego 2014 r., że uchybienie przez pozwanego
terminowi do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty nastąpiło z przyczyn, które
go obciążają. W szczególności Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że doręczenie
pozwanemu nakazu zapłaty w trybie art. 139 § 1 k.p.c. nastąpiło bez naruszenia
prawa (co do wykładni art. 139 k.p.c. w aspekcie jego zastosowania do „pierwszego
doręczenia” i zgodności z normami konstytucyjnymi zob. wyrok Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 15 października 2002 r., SK 6/02, a także objaśnienia do
tego przepisu T. Żyznowskiego, w: Kodeks postępowania cywilnego, red.
H. Dolecki, T. Wiśniewski, LEX 2013, t. I). Sąd Okręgowy uznał także zasadnie, że
w sprawie nie miał zastosowania art. 136 § 2 k.p.c.
W skardze brak również jakiegokolwiek odniesienia w związku ze
sformułowanymi w niej zarzutami do konstytucyjnych wolności albo praw człowieka
i obywatela.
Z tych względów skarga została na podstawie art. 4248
§ 2 k.p.c. odrzucona.
4