Uzasadnienie z 20 maja 2026, sygn. IV Ka 297/26
Pokaż pozostałe podstawy prawne (7)
UZASADNIENIE |
||||||||||||||||||||||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
IV Ka 297/26 |
||||||||||||||||||||
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
1 |
|||||||||||||||||||||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
||||||||||||||||||||||
|
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||||
|
Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 18 lutego 2026 roku w sprawie o sygn. akt II K 553/25 |
||||||||||||||||||||||
|
1.2. Podmiot wnoszący apelację |
||||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
||||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
||||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel prywatny |
||||||||||||||||||||||
|
☒ obrońca |
||||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
||||||||||||||||||||||
|
☐ inny |
||||||||||||||||||||||
|
1.3. Granice zaskarżenia |
||||||||||||||||||||||
|
1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||||||||||||||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||||||||||||||||||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
|||||||||||||||||||||
|
☐co do kary |
||||||||||||||||||||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||||||||||||||||||
|
1.1.2. Podniesione zarzuty |
||||||||||||||||||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 1 kpk – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 1a kpk – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 2 kpk – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 3 kpk
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 4 kpk – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||||||||||||||||||
|
☐brak zarzutów |
||||||||||||||||||||||
|
1.4. Wnioski |
||||||||||||||||||||||
|
☒uchylenie |
☒zmiana |
|||||||||||||||||||||
|
2.
Ustalenie faktów w związku z dowodami |
||||||||||||||||||||||
|
1.5. Ustalenie faktów |
||||||||||||||||||||||
|
1.1.3. Fakty uznane za udowodnione |
||||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
||||||||||||||||||
|
1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione |
||||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
||||||||||||||||||
|
1.6. Ocena dowodów |
||||||||||||||||||||||
|
1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||||||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
||||||||||||||||||||
|
1.1.6.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||||||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
||||||||||||||||||||
|
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Zarzut |
|||||||||||||||||||||
|
3.1. |
Obrońca podniósł zarzuty: 1.obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść wyroku, przejawiającej się w szczególności w naruszeniu: a) art. 424 § 1 pkt 1 kpk poprzez naruszenie wymogów stawianych rzeczonym przepisem uzasadnieniu wyroku, co przejawia się w oparciu wyroku w niniejszej sprawie na okolicznościach wydania wyroku w sprawie „oskarżonego Ł. M. oraz pokrzywdzonej O. M.”, o czym świadczy pozostawienie co najmniej dane tychże osób w uzasadnieniu zaskarżonego niniejszą apelacją wyroku tak, że nie sposób mieć pewność, że poczynione w niniejszej sprawie ustalenia, na których Sąd I instancji się opierał oraz dokonana przez ten Sąd ocena stanu faktycznego i prawnego rzeczywiście odnoszą się do przedmiotowej sprawy, a samo rozstrzygnięcie nie jest li tylko mylnym przypisaniem ustaleń i faktów z innej sprawy do podstawy wyrokowania w niniejszej sprawie, co uniemożliwia kontrolę instancyjną; b) art. 170 § 1 pkt 2, 3, 5 i § 3 kpk w zw. z art. 167 kpk oraz w zw. z art. 6 kpk poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego z zeznań świadków, który to dowód miał znaczenie dla sprawy, co doprowadziło do braku możliwości poczynienia należytej oceny wiarygodności zeznań pokrzywdzonej V. F., przekładając się na błędne ustalenia faktyczne oparte na jej zeznaniach oraz w braku pełnego dania wiary faktom prezentowanym przez oskarżonego, a także poprzez niezasadne oddalenie wniosku o zwrócenie się do SO (...) i wypożyczenie akt sprawy o sygn. akt I C 971/22 i IC 798/22 celem przeprowadzenia dowodu z dokumentów tworzących te akta, co umożliwiłby ocenę wiarygodności zeznań V. F. pod kątem braku podnoszenia w sprawie rozwodowej stosowania przemocy i przejawiania agresji przez oskarżonego H. F., w następstwie których to rozstrzygnięć wniosków dowodowych naruszono także prawo do obrony przysługującego oskarżonemu; c) art. 410 kpk w zw. z art. 7 kpk poprzez oparcie wyroku na materiale nieujawnionym na rozprawie (wynikającym z innej sprawy dot. oskarżonego Ł. M.), co stanowi naruszenie zasady kształtowania orzeczenia na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie głównej, a także z ostrożności poprzez brak dania wiary wyjaśnieniom oskarżonego w części, oraz brak uwzględnienia przy wydawaniu wyroku wydruków zrzutów ekranu z wiadomościami (...) wymienianych przez H. F. i V. F., przedłożonych przy odpowiedzi na akt oskarżenia, z których jasno wynikał brak przejawiania jakichkolwiek zachowań świadczących o stosowaniu przemocy czy też agresji ze strony oskarżonego wobec pokrzywdzonej; d) art. 7 kpk poprzez przyjęcie w oparciu o zgromadzony już w sprawie materiał dowodowy, że oskarżony wypowiedział słowa, mające charakter groźby bezprawnej wobec pokrzywdzonej, w sytuacji, gdy jedynym dowodem, który miałby na to wskazywać są zeznania samej pokrzywdzonej, ocenione nieprawidłowo jako w całości wiarygodne, podczas gdy oskarżony stanowczo wskazywał, że nawet nie pamiętając dokładnie wypowiedzianych słów, z pewnością nie wyobrażał sobie, by pokrzywdzona mogłaby poczuć się zagrożona jego słowami, przy czym brak dopuszczenia dowodu z zeznań zgłoszonych przez obronę świadków uniemożliwił należytą weryfikację i ocenę wiarygodności zeznań pokrzywdzonej, a nadto poprzez przyjęcie, że słowa wypowiedziane przez oskarżonego wobec pokrzywdzonej mogły wzbudzić w niej uzasadnioną obawę realizacji jakiejkolwiek groźby, podczas gdy doświadczenie życiowe dyktuje, iż w sytuacji realnej obawy pokrzywdzonej przejawiania agresywnego zachowania przez oskarżonego starałaby się chronić nie tylko siebie lecz także wspólne dzieci stron przed oskarżonym, co nie miało miejsca; e) art. 5 § 1 i 2 kpk poprzez uznanie oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu, mimo że wina oskarżonego nie została należycie wykazana, a przy tym istniejące po stronie Sądu I instancji wątpliwości związane z przypisaniem winy, a uzasadniające odroczenie ogłoszenia wyroku, nie zostały rozstrzygnięte na korzyść oskarżonego; f) art, 167 kpk w zw. z art. 366 § 1 kpk i z art. 7 kpk poprzez niedopełnienie przez Sąd obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym dokładnego ustalenia rozmiaru doznanej krzywdy celem orzeczenia zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonej; 2. z ostrożności procesowej zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego wpływ na treść tego orzeczenia, a będący następstwem powyższych uchybień tj. m.in. nieprzesłuchania świadków i nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentów z akt spraw rozwodowych, oparcia się w praktyce na zeznaniach pokrzywdzonej przy czynieniu ustaleń w sprawie, niedania wiary w pełni wyjaśnieniom oskarżonego i bezkrytycznym przyjęciu jako wiarygodnym zeznań pokrzywdzonej, a także polegający na tym, że sąd orzekający przyjął rozmiar krzywdy (a tym samym wysokość zadośćuczynienia) w sposób dowolny, nieoparty na materiale dowodowym, oraz błędnie uznał, że rozmiar krzywdy został wykazany, podczas gdy zgromadzony materiał na to nie pozwalał; |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||||||||||||||||||||||
|
Twierdzenia skarżącego sprowadzające się do zanegowania prawidłowych ustaleń faktycznych oraz koncentrujące się na zakwestionowaniu przeprowadzonej oceny zebranych dowodów (wskazujące na jej rzekomą wadliwość spowodowaną dowolnością wyprowadzonych wniosków), nie przedstawiają jakichkolwiek przekonujących argumentów, podważających prawidłowość i słuszność rozumowania sądu I instancji. Sąd rejonowy w sposób rzetelny i kompleksowy dokonał wartościowania zarówno osobowych, jak i nieosobowych źródeł dowodowych zebranych na gruncie analizowanej sprawy, a następnie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne w tym zakresie. Dokonane zaś przez sąd rejonowy ustalenia w pełni odpowiadają zebranym w sprawie dowodom, a nade wszystko są wynikiem wszechstronnej ich analizy. Apelujący w żadnej mierze nie zdołał skutecznie wykazać, aby rozumowanie sądu I instancji, przy ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów było nietrafne, bądź nieracjonalne, gdyż zarzuty przedstawione w apelacji, po ich gruntownej analizie i zestawieniu z materiałem dowodowym, opierają się wyłącznie na odmiennej, subiektywnej i selektywnej ocenie zebranych w sprawie dowodów. Konkluzje sądu rejonowego stanowią wynik rozważenia wszystkich okoliczności, a nade wszystko zostały wyczerpująco i rzeczowo – z uwzględnieniem wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania – uzasadnione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Nie było też podstaw do twierdzenia, by przy weryfikacji dowodów sąd I instancji dopuścił się naruszenia dyspozycji art. 5 § 2 kpk. Zarzuty zawarte w apelacji mają w przeważającej większości charakter polemiki z oceną materiału dowodowego przedstawioną przez sąd meriti. Wbrew także twierdzeniom apelanta, poczynione w sprawie ustalenia dotyczące byłych małżonków (...), a nie (...) są pewne, mimo, że sąd meriti faktycznie błędnie przywołał personalia oskarżonego i oskarżycielki posiłkowej (w jednym miejscu swoich pisemnych motywów wyroku, oddzielnie co do obu stron). Uchybienie to, co najwyżej, rozpatrywane winno być w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej, bo uzasadnienie oceniane całościowo pozwala w sposób już jednoznaczny oczytać osobę tak oskarżonego jak i pokrzywdzonej, których dane, podobnie jak świadków, są wymienione wielokrotnie w prawidłowym brzmieniu. Zarówno wersja oskarżonego, jak i oskarżycielki posiłkowej, zostały poddane swobodnej ocenie sądu, który w uprawniony sposób jednej z nich dał wiarę, a drugą odrzucił. Obowiązkiem sądu było wskazanie, dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych (zob. wyr. SA we Wrocławiu z 29.2.2012 r., II AKa 35/12, KZS 2012, Nr 5, poz. 70), z czego sąd meriti w sposób należyty się wywiązał. Obowiązująca procedura nie uznaje legalnej oceny dowodów, oznacza to wyłączenie paremii rzymskiej, że jeden świadek to żaden świadek. Oznacza to możliwość oparcia skazania nawet na zeznaniach jednego świadka, byle ocena tego dowodu była rzeczowa i logiczna oraz nie wkraczała w sferę dowolności (zob. wyr. SA w Krakowie z 28.5.2010 r., II AKa 71/10, KZS 2010, Nr 6, poz. 39). W tym znaczeniu sąd meriti prawidłowo dał wiarę wersji prezentowanej przez oskarżycielkę posiłkową. Sąd odwoławczy zauważa, że ustalenia faktyczne w dużej mierze oparte są na zeznaniach pokrzywdzonej. Fakt oparcia orzeczenia skazującego na zeznaniach tylko jednego świadka samo przez się nie może jednak stanowić podstawy do zarzutu dokonania błędnych czy dowolnych ustaleń faktycznych w sprawie. Nie istnieje bowiem żadna reguła dowodowa, która uzasadniałaby pogląd, że zeznania jednego świadka są niewystarczającą podstawą skazania, podobnie zresztą jak niedopuszczalne jest wartościowanie zeznań tylko w zależności od zajmowanej pozycji społecznej świadka, czy też pełnionej przez niego funkcji publicznej (tak przykładowo wyr. SN(7) z 11.1.1996 r., II KRN 178/95, MoP 1996, Nr 10, s. 376, z aprobującymi uwagami S. Zabłockiego, Pal. 1996, Nr 5–6, s. 237; podobnie wyr. SA w Łodzi z 25.1.1996 r., II AKr 326/95, Prok. i Pr. – wkł. 1996, Nr 12, poz. 19; wyr. SA w Krakowie z 28.5.2010 r., II AKa 71/10, KZS 2010, Nr 6, poz. 39; wyr. SA we Wrocławiu z 12.7.2012 r., II AKa 191/12, Legalis). Zważyć należy, że byli małżonkowie F. pozostają w permanentnym konflikcie, głównie na tle partycypowania oskarżonego w kosztach utrzymania wspólnych dzieci. Ww. unikają się, oskarżycielka posiłkowa przyjeżdża do miejsca zamieszkania oskarżonego zazwyczaj, gdy go nie ma, m.in: aby spotkać się z teściem. Podkreślić także należy, iż od momentu rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód minęły prawie 4 lata. Gdyby oskarżycielka posiłkowa celowo dążyła do „pomówienia” oskarżonego o czyny, jakie nie były jego udziałem, podjęła by się prób fałszywego oskarżenia na własne potrzeby już wcześniej. Natomiast, poza sytuacją objętą aktem oskarżenia, wskazała jedynie na jednorazowy incydent, kiedy oskarżony świadom, że była żona może żądać podwyższenia alimentów zapowiedział zniszczenie mienia ( spalenie auta ). Jak najbardziej słuszna jest argumentacja sądu meriti kiedy podnosi, że dla przyjęcia sprawstwa oskarżonego zarzuconego czynu istotny jest kontekst sytuacyjny, w którym doszło do wyartykułowania groźby. Otóż - co przyznał oskarżony - był on bardzo zdenerwowany, wręcz wzburzony roszczeniem przedstawicielki ustawowej wspólnych dzieci o podwyższenie alimentów (znaczne) i w tym celu skontaktował się z nią telefonicznie. Zasady logicznego rozumowania, wiedza, doświadczenie życiowe oraz zawodowe wskazują, że zwłaszcza w subiektywnym odczuciu (a takie miał oskarżony) nieuzasadnione roszczenie powoduje gniew, sprzeciw i często chęć odwetu. Rację ma sąd meriti, że w tak zabarwionej emocjonalnie sytuacji działał oskarżony, co jasno wynika z jego własnych wyjaśnień. Silne wzburzenie sprzyja artykułowaniu agresywnych sformułowań, a w sytuacji eskalującego konfliktu prawidłowo uznał sąd rejonowy, że pokrzywdzona miała obiektywnie uzasadnione obawy spełnienia groźby kierowanej pod jej adresem przez oskarżonego – przy uwzględnieniu okoliczności, w których groźba została wypowiedziana, jak też przy uwzględnieniu właściwości osobistych skonfliktowanych stron oraz uprzedniego incydentu dotyczącego zapowiedzi zniszczenia mienia byłej zony w postaci auta. Sąd odwoławczy zauważa jeszcze jedną, bardzo istotna kwestię: otóż jak wynika z wyjaśnień składanych w sądzie, oskarżony podał: „ Ja nie pamiętam, jakie słowa powiedziałem przez telefon, ale byłem zdenerwowany” (k.103). Co więcej, dopytywany przez Przewodniczącą oskarżony odpowiada: „ Byłem wzburzony, ale na pewno nie użyłem słowa, że „wezmę nóż”. Nie pamiętam, czy powiedziałem „poderżnę Ci gardło”. Dopytywany dalej wyjaśnia, że nie wie, czy jest taka możliwość, iż użył tego słowa (tj. o poderżnięciu gardła), co tłumaczy swoim zdenerwowaniem. Reasumując natomiast powyższe, wniosek jest taki: oskarżony wcale nie zaprzeczył, iż wypowiedział wobec swojej byłej żony słowa mogące wypełniać znamiona groźby karalnej (a przy tym słowa przez nią zapamiętane, o których konsekwentnie zeznawała). Zgodnie z regulacją art. 190 § 1 kk do ustawowych znamion przestępstwa należy m.in. „uzasadniona obawa” spełnienia groźby. „Dla realizacji znamion przestępstwa z art. 190 § 1 kk nie jest wymagane, aby sprawca miał rzeczywiście zamiar wykonać groźbę, ani też by musiały istnieć obiektywne możliwości jej realizacji. Nie jest też konieczne, by sprawca podjął jakiekolwiek działania zmierzające do spełnienia groźby. Wystarczy wykazać, że groźba subiektywnie, a więc w odbiorze osoby zagrożonej wywołała obawę jej spełnienia, a następnie fakt ten należy zweryfikować obiektywnie przez sąd dla stwierdzenia, czy zagrożony istotnie mógł w danych okolicznościach w ten sposób odebrać groźbę. Nadto groźba popełnienia przestępstwa nie musi być natychmiast spełniona i może ona odnosić się do zachowania, którego spełnienie ma nastąpić w odległej nawet przyszłości. Przepis art. 190 § 1 kk nie zawiera bowiem wymogu współczesności obawy do wypowiadanych słów.” Przestępstwo z art. 190 § 1 kk jest przestępstwem materialnym, jego skutkiem jest więc uzasadniona obawa adresata groźby, że będzie ona spełniona (postanowienie SN V KK 351/09). Nie jest natomiast istotne czy dla powstania stanu zagrożenia w aspekcie subiektywnym podstawę stanowi to samo zdarzenie jak dla innego pokrzywdzonego. To czy rzeczywiście dochodzi do realizacji znamion zawartych w art. 190 § 1 kk , uzależnione jest nie tylko od sfery subiektywnej (powstaniu zagrożenia u pokrzywdzonego), ale również jest uzależnione od sfery obiektywnej. O spełnieniu tej przesłanki warunkującej odpowiedzialność (poza subiektywnym odbiorem groźby u pokrzywdzonego) z art. 190 § 1 kk można mówić wtedy, gdy przeciętny człowiek o porównywalnych do ofiary cechach osobowości, psychiki, intelektu i umysłowości, w porównywalnych warunkach uznałby tę groźbę za realną i wzbudzającą obawę (wyrok SN WA 5/07). W ocenie sądu odwoławczego zachowanie oskarżonego (m.in. spowodowanie stanu u pokrzywdzonej w postaci możliwości wyrządzenia krzywdy fizycznej), mogło wzbudzić w pokrzywdzonej stan takiego uzasadnionego zagrożenia, tym samym wypełnić dyspozycję zawartą w przepisie art. 190 § 1 kk. Jako nietrafny ocenić należy także zarzut apelacji dotyczący naruszenia prawa procesowego, a to, art. 167 kpk, art. 170 § 1 pkt 2,3,5 i § 3 kpk, art. 6 kpk i 7 kpk oraz art. 410 kpk, poprzez oddalenie wniosków dowodowych zawartych w piśmie z dnia 22 lipca 2025 roku ( k. 68 ) o przesłuchanie świadków, załączenie akt postepowania w sprawach I C 798/22, I C 971/21 Sądu Okręgowego w (...), screenów z aplikacji (...) na okoliczność wykazania, że oskarżony nie stosował przemocy ani wobec byłej żony, ani wspólnych dzieci w jakiejkolwiek formie. W ocenie sądu odwoławczego, i formalnie i merytorycznie, decyzja sądu I instancji podjęta w zakresie oddalenia wniosków była słuszna. Nie było uzasadnionego powodu, by prowadzić tak zakrojone postępowanie dowodowe, w sytuacji, gdy: dla bytu przestępstwa z art. 190 § 1 kk, w świetle zgromadzonego innego materiału dowodowego, nie ma na tyle istotnego znaczenia, czy autor groźby przejawił/przejawiał w przeszłości przemocowe, agresywne zachowania. Słusznie przy tym sąd meriti konstatował, że okoliczność taka nie ma znaczenia dla obiektywnej weryfikacji groźby będącej przedmiotem niniejszego postepowania w kontekście właśnie okoliczności, w jakich groźba została wyartykułowana przez oskarżonego, szczególnie w świetle zeznań pokrzywdzonej, która wyjaśniła, dlaczego w sprawie rozwodowej żadna ze stron nie poruszała kwestii przemocowych w rodzinie. Nawet przyjmując za wnioskodawcą, że V. F., powódka w sprawie I C 798/22 Sądu Okręgowego w (...) nie zeznawała na okoliczność stosowania przez pozwanego w ww. sprawie M. F. przemocy ani wobec niej, ani wspólnych dzieci w jakiejkolwiek formie to - jak wynika z przekonujących zeznań złożonych w charakterze oskarżycielki posiłkowej, priorytetem powódki w sprawie o rozwód było jak najszybsze zakończenie postępowania, stąd powództwo o rozwód bez orzekania o winie i zasądzenie alimentów. Korespondencja w postaci screenów z aplikacji (...) ma charakter wybiórczy, selektywny i na jej podstawie trudno jednoznacznie stwierdzić dowodzoną okoliczność, która jak słusznie argumentował są meriti, nie ma istotnego znaczenia w niniejszym postępowaniu. Art. 5 § 2 kpk odnosi się natomiast do wątpliwości, jakie może powziąć sąd orzekający, a nie strona postępowania. Dopiero gdy sąd takie wątpliwości poweźmie, a następnie nie rozstrzygnie ich na korzyść oskarżonego, zasadny byłby zarzut naruszenia tego przepisu (por. wyrok SN z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. V KK 332/2003). Ponadto, interpretując przywołaną zasadę in dubio pro reo w orzecznictwie podnosi się, że najistotniejszą kwestią przy powoływaniu się na tenże przepis jest "nieusuwalność wątpliwości". Innymi słowy, możliwość jego zastosowania aktywuje się dopiero wówczas, gdy wyczerpane zostaną możliwości dowodowe i w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał nie sposób dokonać oceny (rozstrzygnąć) tychże wątpliwości na korzyść bądź niekorzyść oskarżonego (por. wyrok SN z 16 stycznia 1974, III KR 315/73, OSNKW 1974, Nr 5, poz. 97). Wskazać trzeba ponadto, że art. 5 § 2 kpk dotyczy wątpliwości sądu wyłaniających się w toku postępowania i dotyczących poszczególnych, jednostkowych okoliczności sprawy, których rozstrzygnięcie na korzyść bądź niekorzyść oskarżonego wpływa następnie pośrednio na ostateczne orzeczenie sądu o winie sprawcy bądź o jego niewinności, tudzież o ewentualnym wymiarze kary. Dopiero całość okoliczności, obejmująca zgodnie z art. 4 kpk zarówno te przemawiające na korzyść, jak i na niekorzyść sprawcy, może po zbadaniu przez sąd stanowić podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie można, zatem utożsamiać użytego w art. 5 § 2 kpk zwrotu "wątpliwości" z ogólnie ujętą wątpliwością, co do istnienia winy oskarżonego, będącą efektem swobodnej oceny całości materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 kpk). Raz jeszcze należy podkreślić, że aby skutecznym okazał się zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk niezbędnym jest po pierwsze wykazanie, że to sąd powziął określoną wątpliwość i dał temu wyraz w uzasadnieniu wyroku, po drugie, że wątpliwości tej nie sposób było usunąć w oparciu o pozostały materiał dowodowy, a po trzecie, że mimo tej nieusuwalności, sąd rozstrzygnął tą wątpliwość na niekorzyść oskarżonego. W przedmiotowej sprawie obrońca nie wykazał jednak żadnej niedającej się usunąć i wynikającej z rozumowania sądu wątpliwości, odnoszącej się do sprawstwa oskarżonego przypisanego mu czynu. Wobec czego zarzut naruszenia art. 5 § 2 kpk nie zasługiwał na uwzględnienie w jakimkolwiek zakresie. Co więcej, wątpliwości tego typu nie dostrzegł również sąd odwoławczy. W przedmiotowej sprawie nie naruszono granicy swobodnej oceny dowodów, właśnie dlatego, iż sądowi I instancji nie można racjonalnie zarzucić braku oceny istotnych dowodów, która nie jest sprzeczna z zasadą logicznego powiązania wniosków z ustalonym stanem faktycznym lub z doświadczeniem życiowym. Usuwanie wyłaniających się wątpliwości przy ocenie dowodów nie musi być dokonywane wyłącznie za pomocą konkretnego i bezspornego dowodu przeciwnego, lecz także za pomocą okoliczności lub wniosków wynikających z logicznego myślenia, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. W ocenie sądu odwoławczego wina oskarżonego została w niewątpliwy sposób wykazana w oparciu o analizę całokształtu materiału dowodowego z zachowaniem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. W związku z powyższym istniały wszelkie podstawy do uznania oskarżonego za winnego popełnienia przypisanego mu zaskarżonym wyrokiem czynu z art. 190 § 1 kk. Za prawidłowo orzeczony uznać również należało obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonej. Sąd odwoławczy w tym składzie opowiada się, za poglądami w kwestii zasad orzekania o tym obowiązku na zasadzie łączenia odpowiedzialności z zawinionym naruszeniem dobra osobistego [por. wyr. SN z 12.12.2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004, Nr 4, poz. 53; stanowisko to podtrzymane zostało w wyr. z 15.6.2005 r., IV CK 805/04, Legalis; uchw. SN (7) z 9.9.2008 r., III CZP 31/08, OSNC 2009, Nr 3, poz. 36, uchw. SN (7) z 18.10.2011 r., III CZP 25/11, OSNC 2012, Nr 2, poz. 15; wyr. SN z 28.9.2011 r., I CSK 33/11, Legalis; wyr. SN z 11.12.2013 r., IV CSK 188/13, Legalis; A. Szpunar, Zadośćuczynienie, s. 212; K. Mularski, w: Gutowski, Komentarz, t. I, s. 1869, Nb 3; A. Olejniczak, w: Kidyba, Komentarz, t. III, 2014, cz. 1, s. 588, Nb 8; A. Cisek, W. Dubis, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2016, s. 913, Nb 2; M. Safjan, w: Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2015, s. 1526, Nb 13. W przeciwieństwie do odszkodowania za szkodę majątkową, wysokość zadośćuczynienia nie może być określona za pomocą obiektywnych kryteriów. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że zadośćuczynienie realizować ma trzy podstawowe funkcje: kompensacyjną, represyjną i prewencyjno-wychowawczą. Kompensacja krzywdy ma odmienny charakter niż kompensacja szkody majątkowej - polega na wynagrodzeniu cierpień, jakich pokrzywdzony doznał w wyniku czynu niedozwolonego, dlatego wysokość zadośćuczynienia jest w pierwszym rzędzie uwarunkowana intensywnością cierpień i czasem ich trwania (por. wyr. SN z 29.9.2004 r., II CK 531/03, Legalis). Funkcja represyjna zadośćuczynienia oznacza, że jego wysokość powinna być dla sprawcy szkody adekwatną sankcją do popełnionego czynu i spowodowanej krzywdy. Funkcja prewencyjno-wychowawcza realizowana jest, jeśli wysokość zadośćuczynienia jest proporcjonalna do stopnia potępienia zachowania sprawcy krzywdy w odbiorze społecznym. Trzy wskazane funkcje zadośćuczynienia stanowią wyraz trzech podstawowych czynników, jakie powinien uwzględnić sąd, ustalając wysokość zadośćuczynienia. Po pierwsze, zadośćuczynienie powinno być przyznane w wysokości umożliwiającej pokrzywdzonemu uzyskanie satysfakcji adekwatnej do cierpień i krzywd, jakich doznał, dlatego w pierwszym rzędzie sąd powinien ocenić rozmiar krzywdy. Podstawowym czynnikiem decydującym o rozmiarze krzywdy jest rodzaj naruszonego dobra osobistego (por. wyr. SA w Łodzi z 14.4.2010 r., I ACa 178/10, OSA/Łdz. z 2010, Nr 3, poz. 24; jak trafnie zwrócił uwagę SN w wyr. z 7.8.2014 r., II CSK 552/13, Legalis, "takie dobra osobiste jak życie, wolność, zdrowie, dobre imię, a także prawo do zachowania więzi rodzinnych i życia w pełnej rodzinie stanowią niewątpliwie dobra szczególne, stąd powinny podlegać wzmożonej ochronie, co przekłada się zarówno na możliwość zasądzenia zadośćuczynienia w konkretnej sprawie, jak i na jego wysokość"). Po drugie, kwota zadośćuczynienia powinna być adekwatna do stanu majątkowego sprawcy, aby była odczuwalna - nie może być zbyt niska ani zbyt wysoka - obowiązek zapłaty zadośćuczynienia powinien stanowić dla sprawcy krzywdy ciężar stosowny do negatywnej oceny jego zachowania. Należy też uwzględnić nastawienie sprawcy do czynu (stopień winy), a także rodzaj winy sprawcy (umyślna, nieumyślna) - tak trafnie F. U., Zadośćuczynienie, s. 81. Po trzecie, zasądzenie zadośćuczynienia realizować ma społeczne poczucie sprawiedliwości, co oznacza, że sąd powinien uwzględnić, z jaką oceną spotyka się zachowanie sprawcy krzywdy w społeczeństwie. Oskarżycielka posiłkowa w zasadzie skorzystała jako przedstawicielka małoletnich wspólnych dzieci w ich imieniu z prawa do dochodzenia roszczeń alimentacyjnych, od bądź co bądź dobrze sytuowanego ojca dzieci, który obowiązek alimentacyjny w głównej mierze spełnia „w pieniądzu” i czyniła to po upływie prawie trzech lat od momentu orzeczenia obowiązku alimentacyjnego, a więc wobec wzrostu potrzeb dzieci, a nie z innych pobudek. Niewątpliwie reakcja na roszczenie była szokująca, odczucia upokarzające, zwłaszcza, że do wyartykułowania groźby doszło w samochodzie w obecności córki, a telefon działał w trybie głośnomówiącym. Nie trzeba długo argumentować niedogodności takiej sytuacji dla kobiety, byłej żony, matki. Z zeznań pokrzywdzonej wynika, że przestraszyła się takiej reakcji, i pojawiła się obawa, że były mąż może spełnić groźbę, zwłaszcza, że co sam oskarżony przyznał, działał pod wpływem silnego wzburzenia. Dlatego też zdaniem sądu odwoławczego orzeczona kwota zadośćuczynienia, które ma charakter wybitnie ocenny, jest adekwatna do okoliczności podmiotowo- przedmiotowych sprawy, stanowi sprawiedliwą odpłatę za krzywdę doznaną przez V. F., jest dostosowana do warunków ekonomicznych społeczeństwa i w należyty sposób spełni stawiane przed instytucją cele. W kwestii zastosowanej reakcji karnej: w ocenie sądu odwoławczego wysokość wymierzonej w niniejszej sprawie kary uwzględnia w sposób prawidłowy stopień zawinienia sprawcy, stopień społecznej szkodliwości przypisanego czynu oraz realizuje w wystarczającej mierze cele kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa z jednoczesnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie mają wobec sprawcy osiągnąć. W ocenie sądu odwoławczego sąd rejonowy prawidłowo ocenił ustalone okoliczności, a mające wpływ na rodzaj prawnokarnych konsekwencji przypisanego czynu. Kara grzywny jest adekwatna do społecznego poczucia sprawiedliwości, jeśli zważyć na te wszystkie okoliczności, które podniósł sąd rejonowy uzasadniając wymiar orzeczonych kar. Prawidłowo także sąd meriti ukształtował środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej, tak aby należycie spełnił swe cele. |
||||||||||||||||||||||
|
Wniosek |
||||||||||||||||||||||
|
wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu, ewentualnie – o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie obowiązku zapłaty zadośćuczynienia; |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne |
|||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||||||||||||||||||||||
|
Niezasadne okazały się zarzuty apelacji i brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku czy też uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, czy też uchylenia obowiązku zapłaty zadośćuczynienia w sposób postulowany przez skarżącego. |
||||||||||||||||||||||
|
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
||||||||||||||||||||||
|
4.1. |
||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
||||||||||||||||||||||
|
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
||||||||||||||||||||||
|
1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||||
|
5.1.1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|||||||||||||||||||||
|
wyrok i wszystkie rozstrzygnięcia, |
||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
||||||||||||||||||||||
|
Skoro zarzuty podnoszone w apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie, a także brak było podstaw do zmiany lub uchylenia wyroku sądu I instancji należało zaskarżony wyrok utrzymać w mocy, |
||||||||||||||||||||||
|
1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||||
|
5.2.1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach zmiany |
||||||||||||||||||||||
|
1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||||
|
1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
||||||||||||||||||||||
|
5.3.1.1.1. |
||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
||||||||||||||||||||||
|
5.3.1.2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
|||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
||||||||||||||||||||||
|
5.3.1.3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
|||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
||||||||||||||||||||||
|
5.3.1.4.1. |
||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
||||||||||||||||||||||
|
1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
||||||||||||||||||||||
|
1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
||||||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|||||||||||||||||||||
|
6. Koszty Procesu |
||||||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|||||||||||||||||||||
|
pkt 2 |
Orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze oparto na podstawie art. 636 § 1 kpk oraz art. 8 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych /Dz. U nr 27, poz. 152 z późn. zm./. |
|||||||||||||||||||||
|
7. PODPIS |
||||||||||||||||||||||
|
1.11. Granice zaskarżenia |
|||||
|
Kolejny numer załącznika |
1 |
||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
obrońca oskarżonego |
||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
wyrok skazujący |
||||
|
0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
||||
|
☐co do kary |
|||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||
|
0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||
|
☒art. 438 pkt 1 kpk – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||
|
☐art. 438 pkt 1a kpk – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||
|
☒art. 438 pkt 2 kpk – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||
|
☒art. 438 pkt 3 kpk – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||
|
☒art. 438 pkt 4 kpk – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||
|
☐brak zarzutów |
|||||
|
0.1.1.4. Wnioski |
|||||
|
☒uchylenie |
☒zmiana |
||||