sygn. IV Ka 195/26 18 czerwca 2026 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

Uzasadnienie z 18 czerwca 2026, sygn. IV Ka 195/26

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik oddalono apelację jako bezzasadną
Typ sprawy sprawa rodzinna
Etap apelacja
Tematy
znęcanie / przemoc domowa
Role w sprawie
oskarżony pokrzywdzony oskarżyciel posiłkowy oskarżyciel publiczny prokurator
Data orzeczenia 18 czerwca 2026
Sąd Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Wydział IV Wydział Karny Odwoławczy

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 195/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 stycznia 2026 roku w sprawie sygn. akt II K 601/25.

0.1.Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońcy oskarżonego

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.1.Granice zaskarżenia

0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.0.1.Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.Wnioski

☐Uchylenie

☒Zmiana

1.Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.1.2.1. Ustalenie faktów

0.0.1.2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

-----------

--------------------

-----------------------------------------------------------

--------------

----------------

0.0.1.2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

-----------

------------------

---------------------------------------------------------------

--------------

---------------

0.1.2.2. Ocena dowodów

0.0.1.2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

-------------

------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------Dokumenty sporządzone przez uprawnione do tego organy w przepisanej przez prawo formie, nie były kwestionowane, a ich treść nie budzi zastrzeżeń co do ich wiarygodności i rzetelności zawartych w nich treści.

0.0.1.2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

------------

---------------------------------

-----------------------------------------------------------------------

1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Apelacja obrońcy oskarżonego zarzuciła:

I. Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.:

1) art. 7 k.p.k.:

a) poprzez uznanie dowodu z zeznań O. M. (2) za wiarygodne w zakresie „wskazującym na naganne zachowania U. M. wobec młodszej córki z uwagi na wyraźną zbieżność z zeznaniami O. M. (1) i częściowo wyjaśnieniami oskarżonego”, w sytuacji gdy:

zeznania O. M. (2) w tym zakresie są niewiarygodne, niespójne oraz ukierunkowane jedynie na wymierzenie oskarżonemu jak najwyższej kary;

zachowań oskarżonego nie sposób określić mianem nagannych;

U. M. na żadnym etapie postępowania nie przyznał, aby zachowywał się wobec córki O. M. (1) w sposób naganny;

b) poprzez uznanie dowodu z zeznań O. M. (1) za w pełni wiarygodne, w zakresie ordynarnego zachowania oskarżonego, w sytuacji gdy depozycje małoletniej są podyktowane jedynie namowami matki O. M. (2), a zachowania oskarżonego nie wykraczały poza granice krytyki rodzicielskiej;

c) poprzez uznanie dowodu z wyjaśnień oskarżonego za niewiarygodne, w zakresie negującym przemoc psychiczną wobec córki, w sytuacji gdy U. M. faktycznie nie dopuścił się zarzucanego mu czynu, a jego zachowanie nie wykracza poza przyjęte normy społeczne;

2) art. 5 § 2 k.p.k.

poprzez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy pomimo przeprowadzenia wszystkich dowodów w sprawie pozostały wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego nie dające się usunąć.

II. W konsekwencji naruszenia przepisów postępowania zarzucam błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na ustaleniu, że oskarżony od grudnia 2022 roku wielokrotnie przenosił swoją złość na córkę urządzając jej awantury, w trakcie których ubliżał jej słowami wulgarnymi, dosadnie szydził z jej tuszy, wielokrotnie nazywał ją krową, świnią, pasztetem, kurwą i idiotką, podczas gdy między oskarżonym a jego córką O. M. (1) istnieje konflikt, córka wielokrotnie zwraca się do ojca w sposób wulgarny i ubliża mu, oskarżony reagował na to złością, ale jego działania nie miały na celu zadania bólu czy dokuczenia innej osobie, a stanowiły odpowiedź na niewłaściwe zachowania córki.

III. Obrazę art. 53 § 1 k.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie dyrektywy wymiaru kary i orzeczenie kary, której dolegliwość przekracza stopień winy.

IV. Rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary przy braku przekonującego uzasadnienia zastosowania kary tego rodzaju i bez zachowania proporcji pomiędzy ustaleniami a karą.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty zawarte w apelacji obrońcy oskarżonego nie są zasadne i nie zasługiwały na uwzględnienie.

Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący, ujawniając wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, a następnie dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 k.p.k. Ustalenia faktyczne poczynione przez sąd pierwszej instancji znajdują pełne oparcie w zgromadzonych dowodach, zaś przedstawiona w pisemnych motywach wyroku argumentacja jest logiczna, spójna i odpowiada wymogom określonym w art. 424 k.p.k. Zarzuty apelacji stanowią w istocie polemikę z prawidłową oceną materiału dowodowego, sprowadzając się do prezentowania własnej, korzystnej dla oskarżonego interpretacji poszczególnych dowodów. Granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przez Sąd Rejonowy przekroczone. Sąd ten nie poprzestał na mechanicznym przytoczeniu relacji stron konfliktu rodzinnego, lecz dokonał ich rzeczywistego zróżnicowania, oddzielając te twierdzenia, które znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym, od tych, które takiego potwierdzenia nie uzyskały. Jest to szczególnie istotne w sprawach o czyn z art. 207 § 1 k.k., w których materiał dowodowy bardzo często osadzony jest w silnym konflikcie rodzinnym, a zadaniem sądu jest nie tylko ustalenie, czy dochodziło do kłótni, awantur i wzajemnych pretensji, ale przede wszystkim, czy zachowania jednej ze stron osiągnęły poziom przestępczego znęcania. Sąd Rejonowy tę różnicę dostrzegł i w uzasadnieniu wyroku wyraźnie ją wyeksponował.

Odnosząc się do zarzutu obrazy art. 7 k.p.k. poprzez uznanie za wiarygodne zeznań O. M. (2) w zakresie dotyczącym zachowań oskarżonego wobec córki O., należy podkreślić, że argumentacja obrońcy całkowicie pomija sposób, w jaki Sąd Rejonowy dokonał oceny tego dowodu. Sąd pierwszej instancji nie przyjął bezkrytycznie całokształtu relacji oskarżycielki posiłkowej. Wręcz przeciwnie, znaczną część jej twierdzeń odnoszących się do własnej osoby uznał za niewystarczającą do przypisania oskarżonemu przestępstwa znęcania się. Efektem takiej właśnie krytycznej analizy było wyeliminowanie z opisu czynu zachowań wobec O. M. (2) i ograniczenie odpowiedzialności oskarżonego wyłącznie do zachowań wobec córki. Już sam ten fakt przeczy twierdzeniu apelującego, jakoby Sąd Rejonowy bezrefleksyjnie podzielił stanowisko byłej żony oskarżonego. Nie można tracić z pola widzenia, że Sąd Rejonowy szczegółowo odtworzył szersze tło rodzinne. Ustalił długotrwały kryzys małżeński, narastające wzajemne pretensje, konflikt o sposób prowadzenia domu, obowiązki, finanse, chorobę oskarżonego, brak pracy zarobkowej i wzajemne poczucie krzywdy. Z tych właśnie względów sąd pierwszej instancji odmówił uznania O. M. (2) za osobę pokrzywdzoną przestępstwem znęcania. Wskazał, że w tej relacji brak było koniecznej asymetrii, przewagi sprawcy i podporządkowania pokrzywdzonej. Małżonkowie wzajemnie się obrażali, czynili sobie złośliwości, utrudniali korzystanie ze wspólnego domu i prowadzili swoistą walkę dowodową na potrzeby konfliktu rozwodowego oraz majątkowego. Taka ocena pokazuje, że Sąd Rejonowy zachował dystans do relacji O. M. (2) i nie potraktował jej jako źródła dowodowego automatycznie przesądzającego o winie oskarżonego. Odmiennie przedstawiała się natomiast sytuacja małoletniej O. M. (1). W odniesieniu do niej Sąd Rejonowy trafnie stwierdził istnienie jakościowo innego układu relacyjnego. Nie była ona równorzędnym uczestnikiem konfliktu dorosłych, lecz dzieckiem pozostającym pod władzą rodzicielską i w zależności emocjonalnej oraz bytowej od ojca. Nawet jeżeli konflikt małżeński rzutował na atmosferę w domu i nawet jeżeli małoletnia w naturalny sposób pozostawała bliżej matki, nie odbiera to jej statusu pokrzywdzonej ani nie czyni jej relacji niewiarygodną. Dziecko funkcjonujące w rodzinie objętej ostrym konfliktem rodziców może przeżywać własną krzywdę niezależnie od tego, że jedno z rodziców również pozostaje w konflikcie z drugim. Sąd Rejonowy prawidłowo oddzielił zatem konflikt małżeński od zachowań oskarżonego wobec córki. Sąd pierwszej instancji trafnie dostrzegł, że zeznania O. M. (2) dotyczące relacji ojca z córką pozostawały zgodne zarówno z relacją samej małoletniej, jak i częściowo z wyjaśnieniami oskarżonego. Wbrew twierdzeniom apelacji oskarżony nie zaprzeczał bowiem, że pomiędzy nim a córką dochodziło do konfliktów, że relacje te były napięte, a sposób komunikowania się z dzieckiem odbiegał od przyjętych standardów wychowawczych. Istotne znaczenie ma przy tym okoliczność, iż Sąd Rejonowy nie przypisał oskarżonemu wszystkich zachowań wskazywanych przez oskarżycielkę posiłkową, lecz wyłącznie te, które znalazły potwierdzenie w innych źródłach dowodowych.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut kwestionujący wiarygodność zeznań O. M. (1). Obrońca ograniczył się do postawienia tezy, że małoletnia pozostawała pod wpływem matki i kierowała się chęcią zdyskredytowania ojca. Teza ta nie została jednak poparta żadnym obiektywnym materiałem dowodowym. Tymczasem Sąd Rejonowy miał bezpośrednią możliwość oceny sposobu składania zeznań przez małoletnią, a dodatkowo dysponował opinią sądowo-psychologiczną, z której wynikało, że relacja O. M. (1) cechuje się autentycznością i nie nosi cech konfabulacji ani celowego zniekształcania rzeczywistości. Twierdzenie apelacji o rzekomym podporządkowaniu zeznań małoletniej namowom matki ma charakter czysto hipotetyczny. Nie wystarczy wskazać, że dziecko mieszka z jednym z rodziców i pozostaje z nim w lepszej relacji, aby automatycznie podważyć jego zeznania. Taka argumentacja prowadziłaby w praktyce do niedopuszczalnego założenia, że w każdej sprawie rodzinnej relacja dziecka mieszkającego z jednym z rodziców jest z góry obciążona brakiem wiarygodności. Oceny takiej nie można zaakceptować. Konieczne jest każdorazowo badanie treści wypowiedzi dziecka, sposobu ich składania, poziomu szczegółowości, spontaniczności, konsekwencji oraz zgodności z innymi dowodami. Sąd Rejonowy takiej właśnie oceny dokonał. Szczególnego podkreślenia wymaga, że zeznania małoletniej nie miały charakteru schematycznego czy wyuczonego. Pokrzywdzona wskazywała konkretne określenia używane przez ojca, opisywała sytuacje, które zapadły jej w pamięć, a jednocześnie nie przedstawiała oskarżonego jako sprawcy wszelkich możliwych nagannych zachowań. Przeciwnie, odróżniała okres pobytu rodziny w Wielkiej Brytanii od okresu życia w Polsce, wskazując, że po powrocie do kraju ojciec przede wszystkim krzyczał i stosował wobec niej przemoc psychiczną. Taka relacja świadczy o zachowaniu krytycyzmu i wzmacnia jej wiarygodność.

Istotne jest również to, że Sąd Rejonowy nie przypisał oskarżonemu znęcania fizycznego nad córką. Z opisu czynu wyeliminowano zarzut uderzenia małoletniej młotkiem w głowę, ponieważ okoliczność ta nie znalazła dostatecznego potwierdzenia w materiale dowodowym. Gdyby sąd pierwszej instancji rzeczywiście oceniał relację O. M. (1) bezkrytycznie albo pod wpływem założenia o konieczności skazania oskarżonego, nie dokonałby takiego ograniczenia odpowiedzialności. Przeciwnie, rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego dowodzi, że sąd bardzo ostrożnie wyznaczył zakres przypisanego czynu, odróżniając te zachowania, które zostały udowodnione, od tych, co do których dowody nie dawały pewnej podstawy skazania.

Nie sposób także podzielić stanowiska obrońcy, jakoby zachowanie oskarżonego mieściło się wyłącznie w granicach dopuszczalnej krytyki rodzicielskiej. Wychowanie dziecka nie może polegać na systematycznym poniżaniu go, wyśmiewaniu jego wyglądu, używaniu wobec niego słów powszechnie uznawanych za obelżywe czy podważaniu jego wartości jako człowieka. Nazywanie nastoletniej córki „krową”, „świnią”, „pasztetem”, „idiotką”, „nieudacznikiem” czy „kurwą” nie stanowi elementu procesu wychowawczego. Są to określenia mające charakter jednoznacznie degradujący i upokarzający. Trafnie zatem Sąd Rejonowy uznał, że zachowania te przekroczyły granice konfliktu rodzinnego oraz zwykłych nieporozumień wychowawczych. Rodzic ma prawo wymagać od dziecka określonych zachowań, reagować na nieposłuszeństwo, stawiać granice i krytykować konkretne postępowanie dziecka. Nie ma natomiast prawa niszczyć jego godności, ośmieszać jego wyglądu, obrażać go wulgarnie ani budować relacji wychowawczej na strachu, pogardzie i odrzuceniu. Krytyka wychowawcza odnosi się do zachowania dziecka i służy jego korekcie, podczas gdy wypowiedzi przypisane oskarżonemu dotyczyły osoby dziecka, jego wyglądu, inteligencji i wartości. Taka różnica ma zasadnicze znaczenie. Słowa kierowane przez oskarżonego do córki nie miały charakteru korygującego, lecz poniżający i upokarzający. Zachowanie oskarżonego należało oceniać także z uwzględnieniem wieku pokrzywdzonej. O. M. (1) była nastolatką, a więc osobą w okresie szczególnej wrażliwości na ocenę własnego wyglądu, inteligencji, akceptacji rówieśniczej i relacji z rodzicami. W tym wieku komunikaty płynące od rodzica mają szczególne znaczenie dla kształtowania samooceny. Powtarzane przez ojca określenia odnoszące się do tuszy, wyglądu, rzekomej głupoty czy nieudolności dziecka musiały wywoływać dotkliwe cierpienie psychiczne. Nie były to pojedyncze incydentalne wypowiedzi wypowiedziane w afekcie, lecz zachowania wielokrotne, powtarzalne i osadzone w utrwalonym sposobie traktowania córki. Trafnie Sąd Rejonowy zaakcentował również znaczenie demonstracyjnego milczenia oskarżonego wobec córki i postrzegania jej jako sojuszniczki matki. Przemoc psychiczna nie musi przybierać wyłącznie formy krzyku i wyzwisk. Może polegać także na odrzuceniu, izolowaniu, ignorowaniu potrzeb emocjonalnych dziecka, ostentacyjnym okazywaniu mu niechęci i budowaniu w nim przekonania, że jest traktowane jako przeciwnik w konflikcie dorosłych. W realiach niniejszej sprawy zachowania te wzmacniały negatywny przekaz płynący z wyzwisk i poniżających komentarzy. Małoletnia nie tylko słyszała od ojca słowa naruszające jej godność, ale również doświadczała poczucia odrzucenia i braku zainteresowania jej losem.

W tym kontekście nie można zaakceptować argumentu obrony, że oskarżony nie działał w zamiarze zadania bólu lub dokuczenia córce. Dla bytu czynu z art. 207 § 1 k.k. wystarczające jest, że sprawca obejmuje swoją świadomością powtarzalny, krzywdzący charakter zachowań wobec osoby najbliższej i godzi się na ich skutki. Oskarżony jako osoba dorosła, ojciec małoletniej, musiał zdawać sobie sprawę z tego, że kierowanie do nastoletniej córki słów takich jak „krowa”, „świnia”, „pasztet”, „idiotka”, „nieudacznik” czy „kurwa” jest dla niej poniżające, bolesne i narusza jej godność. Nie są to określenia neutralne ani wychowawcze. Ich sens społeczny jest oczywisty. Skoro oskarżony wielokrotnie posługiwał się nimi wobec córki, to nie sposób przyjąć, że nie obejmował świadomością ich krzywdzącego charakteru.

Nie doszło również do obrazy art. 5 § 2 k.p.k. Zasada in dubio pro reo znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy po przeprowadzeniu i prawidłowej ocenie wszystkich dowodów pozostają rzeczywiste, nieusuwalne wątpliwości po stronie sądu orzekającego. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Z uzasadnienia wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Rejonowy nie miał wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu. Okoliczność, iż odmienne wątpliwości prezentuje obrona, nie oznacza jeszcze naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. Nie można utożsamiać nieusuwalnych wątpliwości w rozumieniu art. 5 § 2 k.p.k. z samym faktem istnienia sprzecznych wersji zdarzeń. W każdej sprawie karnej sąd dokonuje wyboru między konkurencyjnymi relacjami, jeżeli wybór ten jest poprzedzony oceną zgodną z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy. Dopiero wtedy, gdy mimo prawidłowej oceny dowodów sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć istotnej okoliczności, powstaje obowiązek rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść oskarżonego. W tej sprawie Sąd Rejonowy takich wątpliwości nie powziął, ponieważ dysponował spójną relacją małoletniej, częściowo korespondującą z zeznaniami O. M. (2), opinią psychologiczną oraz okolicznościami pośrednimi wynikającymi z tła rodzinnego. Zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. jest zatem w istocie próbą ponownego podważenia oceny dowodów pod pozorem naruszenia zasady in dubio pro reo.

Nietrafny okazał się także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Wbrew stanowisku apelującego ustalenie, że oskarżony wielokrotnie poniżał córkę, używał wobec niej słów obelżywych, szydził z jej wyglądu oraz podważał jej wartość intelektualną, znajduje bezpośrednie oparcie w zeznaniach pokrzywdzonej, zeznaniach jej matki oraz wnioskach płynących z opinii psychologicznej. Sąd Rejonowy szczegółowo wyjaśnił również, dlaczego nie podzielił twierdzeń oskarżonego, iż jego zachowania stanowiły jedynie reakcję na postępowanie córki. Błąd w ustaleniach faktycznych może prowadzić do zmiany lub uchylenia wyroku tylko wtedy, gdy wynika z naruszenia zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego albo pominięcia istotnych dowodów. Apelacja takich uchybień nie wykazała. Obrońca nie przedstawił argumentów, które podważałyby logiczny tok rozumowania Sądu Rejonowego, lecz jedynie nadał ujawnionym okolicznościom odmienne znaczenie. Z faktu, że córka mogła pozostawać w konflikcie z ojcem, nie wynika, że ojciec nie stosował wobec niej przemocy psychicznej. Z faktu, że małoletnia mieszkała z matką, nie wynika, że jej relacja była fałszywa. Z faktu, że Sąd Rejonowy nie uznał za udowodnione wszystkich twierdzeń oskarżenia, nie wynika, że nie mógł uznać za udowodnione tych, które znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym. Nie sposób zaakceptować argumentacji, że obraźliwe wypowiedzi kierowane do dziecka były usprawiedliwione jego zachowaniem. Nawet przy przyjęciu, że relacje między ojcem a córką były konfliktowe, osoba dorosła, będąca rodzicem, pozostaje zobowiązana do zachowania elementarnych standardów wychowawczych i powstrzymania się od zachowań naruszających godność dziecka. Trafnie zatem Sąd Rejonowy przyjął, że zachowania oskarżonego nie były jedynie reakcją emocjonalną, lecz miały charakter długotrwały, powtarzalny i prowadziły do wywołania u pokrzywdzonej poczucia zagrożenia, odrzucenia oraz obniżenia poczucia własnej wartości.

Przypisane oskarżonemu zachowania prawidłowo zostały zakwalifikowane jako znęcanie psychiczne w rozumieniu art. 207 § 1 k.k. Znęcanie nie wymaga stosowania przemocy fizycznej. Może polegać na długotrwałym, uporczywym i intensywnym oddziaływaniu na psychikę osoby pokrzywdzonej, powodującym cierpienie moralne, poczucie poniżenia, lęku, odrzucenia i braku bezpieczeństwa. W niniejszej sprawie właśnie taki charakter miały zachowania oskarżonego wobec córki. Obejmowały one nie tylko wulgaryzmy, ale również szydzenie z wyglądu, deprecjonowanie inteligencji, utrudnianie korzystania z domu i kontaktów rówieśniczych, zakłócanie spokoju oraz ignorowanie potrzeb emocjonalnych małoletniej. Suma tych zachowań tworzyła określony, powtarzalny sposób traktowania dziecka, a nie zbiór przypadkowych i odosobnionych incydentów. Sąd Rejonowy trafnie odróżnił konflikt małżeński od relacji ojca z córką. W przypadku O. M. (2) brak było podstaw do przyjęcia przewagi oskarżonego i podporządkowania pokrzywdzonej, natomiast w przypadku O. M. (1) przewaga ta wynikała z samego charakteru relacji rodzic — dziecko. Małoletnia, zależna od ojca emocjonalnie, wychowawczo i bytowo, nie była w stanie przeciwstawić się jego zachowaniom w sposób porównywalny z dorosłą osobą. To właśnie ta asymetria relacji sprawia, że słowa i zachowania oskarżonego miały wobec niej znacznie większą dotkliwość niż analogiczne wypowiedzi kierowane pomiędzy dorosłymi uczestnikami konfliktu małżeńskiego.

Sąd odwoławczy nie podzielił również zarzutów dotyczących wymiaru kary. Wymierzona oskarżonemu kara 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby dwóch lat nie może zostać uznana za nadmiernie surową. Sąd Rejonowy uwzględnił zarówno stopień społecznej szkodliwości czynu, długotrwałość nagannych zachowań wobec małoletniej córki, jak i właściwości osobiste oskarżonego oraz jego sytuację zdrowotną. Wbrew twierdzeniom apelacji kara ta znajduje się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia i została dodatkowo złagodzona poprzez zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Kara ta jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu. Przedmiotem ochrony art. 207 § 1 k.k. jest prawidłowe funkcjonowanie rodziny, wolność od przemocy oraz godność i bezpieczeństwo osób najbliższych. W przypadku małoletniego dziecka wartości te wymagają szczególnie stanowczej ochrony. Oskarżony naruszał dobra córki przez długi czas, w warunkach wspólnego zamieszkiwania, a więc w przestrzeni, która powinna dawać dziecku poczucie bezpieczeństwa. Dom rodzinny stał się dla pokrzywdzonej miejscem napięcia, lęku i poniżenia. Taki charakter czynu wyklucza uznanie, że reakcja karna Sądu Rejonowego była nadmierna.

Jednocześnie Sąd Rejonowy uwzględnił okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego. Miał na uwadze jego stan zdrowia, niepełnosprawność, trudną sytuację życiową, ograniczone możliwości zarobkowe oraz konfliktowe tło rodzinne. Właśnie dlatego wymierzył karę pozbawienia wolności w niewysokim rozmiarze i warunkowo zawiesił jej wykonanie. Nie jest więc trafne twierdzenie, że sąd pierwszej instancji pominął okoliczności łagodzące. Przeciwnie, zostały one uwzględnione w sposób wyraźny i znalazły odzwierciedlenie w łagodnym ukształtowaniu sankcji.

Brak było również podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 37a k.k. Przypisany oskarżonemu czyn miał charakter długotrwały, obejmował blisko dwuletni okres zachowań skierowanych przeciwko małoletniemu dziecku, a skutki tych zachowań dla sfery psychicznej pokrzywdzonej były istotne. W tych warunkach kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania stanowi reakcję adekwatną i realizującą zarówno cele wychowawcze wobec sprawcy, jak i społeczne poczucie sprawiedliwości.

Na aprobatę zasługiwało również orzeczenie obowiązku probacyjnego. Zobowiązanie oskarżonego do powstrzymywania się od zachowań naruszających godność osobistą O. M. (1), zakłócających jej poczucie bezpieczeństwa w miejscu zamieszkania oraz złośliwego utrudniania jej realizacji prawa do nauki, wypoczynku i kontaktów z rówieśnikami pozostaje ściśle związane z charakterem przypisanego czynu. Nie ma ono charakteru nadmiernego, lecz konkretyzuje wobec oskarżonego minimalne standardy postępowania wobec córki. Obowiązek ten pełni funkcję ochronną wobec pokrzywdzonej i wychowawczą wobec oskarżonego.

W konsekwencji żaden z podniesionych w apelacji zarzutów nie okazał się zasadny. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny, trafnie ocenił zgromadzone dowody oraz dokonał właściwej subsumcji ustalonych okoliczności pod przepis art. 207 § 1 k.k.

Wniosek

Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Wniosek niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.

1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Utrzymanie w mocy w całości zaskarżonego wyroku.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Obrońca oskarżonego nie wykazał, aby wyrok Sądu I instancji był w jakikolwiek sposób nieprawidłowy.

Kontrola instancyjna nie wykazała bowiem takich uchybień, które mogłyby prowadzić do zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonał zgodnej z art. 7 k.p.k. oceny zgromadzonych dowodów, poczynił trafne ustalenia faktyczne, a następnie właściwie zakwalifikował przypisany oskarżonemu czyn jako występek z art. 207 § 1 k.k. Wymierzona kara, wraz z orzeczonymi środkami probacyjnymi, jest adekwatna do stopnia winy, społecznej szkodliwości czynu oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych.

Reasumując stwierdzić należy prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonego, kwestii jego winy i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, a także orzeczonej kary.

Sąd Okręgowy, nie dopatrując się również uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu, określonych w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k., zaskarżony wyrok wobec oskarżonego utrzymał w mocy.

0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.

Przedmiot i zakres zmiany

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach zmiany

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.

------------------------------------------------------------------------

art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.1.2.

------------------------------------------------------------------------

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.1.3.

Konieczność umorzenia postępowania

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.1.4.

------------------------------------------------------------------------

art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

3.-4.

Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 123 ze zm.):

zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. A. kwotę 1033,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata U. U. kwotę 1033,20 zł tytułem zwrotu kosztów reprezentacji małoletniej pokrzywdzonej O. M. (1) w postępowaniu odwoławczym;

zwolnił oskarżonego U. M. od opłaty za postępowanie odwoławcze oraz od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.

O wynagrodzeniu obrońcy oskarżonego z urzędu oraz pełnomocnika małoletniej pokrzywdzonej w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie właściwych przepisów o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zasądzając na ich rzecz kwoty wskazane w wyroku. Uwzględniając zaś sytuację zdrowotną i majątkową oskarżonego, w szczególności jego ograniczone możliwości zarobkowe i utrzymywanie się z niewysokiego świadczenia rentowego, zwolniono go od opłaty za postępowanie odwoławcze oraz od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w tym postępowaniu.

1.PODPIS

0.1.Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego U. M..

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie G. z dnia 16 stycznia 2026 roku w sprawie sygn. akt II K 601/25.

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☐Uchylenie

☒Zmiana