sygn. II Ka 240/26 6 sierpnia 2026 Sąd Okręgowy w Siedlcach

Wyrok z 6 sierpnia 2026, sygn. II Ka 240/26

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wynik zasądzono świadczenie
Typ sprawy sprawa karna
Etap apelacja
Role w sprawie
oskarżony świadek biegły oskarżyciel posiłkowy oskarżyciel publiczny
Data orzeczenia 6 sierpnia 2026
Sąd Sąd Okręgowy w Siedlcach
Wydział II Wydział Karny
Przewodniczący Sędzia Sylwia Olimpia Uszyńska

Sygn. akt II Ka 240/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 sierpnia 2026r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Sylwia Olimpia Uszyńska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz

przy udziale prokuratora Iwony Filimoniuk

po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2026 r.

sprawy A. R.

oskarżonego z art. 178a § 4 kk

na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę

od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach

z dnia 22 stycznia 2026 r. sygn. akt II K 1215/24

I.  wyrok utrzymuje w mocy;

II.  zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 200 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 240/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie II K 1215/24

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

Z apelacji obrońcy oskarżonego

rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.

a) art 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. - poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i pominięcie wynikających z niego istotnych wątpliwości co do osoby kierującej pojazdem marki W. w chwili zdarzenia z dnia 30 grudnia 2022 r., w szczególności poprzez:

- przyjęcie, że stwierdzenie obecności materiału genetycznego oskarżonego na poduszce powietrznej kierowcy oraz przewagi ilościowej tego materiału nad innymi śladami biologicznymi stanowi bezpośredni i jednoznaczny dowód tego, że oskarżony kierował pojazdem w chwili zdarzenia, podczas gdyż treści opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej oraz rekonstrukcji wypadków drogowych! wynika jedynie wysokie prawdopodobieństwo kontaktu oskarżonego z przedmiotową poduszką w toku zdarzenia, przy czym biegli nie wykluczyli wprost możliwości powstania takich śladów także w przypadku zajmowania przez oskarżonego miejsca pasażera i kontaktu z poduszką już po jej wyzwoleniu,

- nadanie decydującego znaczenia rozkładowi i charakterowi obrażeń ciała oskarżonego, mimo że ^opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej / wskazuje jedynie na podobieństwo tych obrażeń do modelowych obrażeń kierowcy, nie przesądzając w sposób jednoznaczny zajmowanego przez oskarżonego miejsca w pojeździe i nie wykluczając możliwości powstania podobnych obrażeń u pasażera w warunkach gwałtownego zderzenia czołowego pojazdu,

- niedanie wiary wyjaśnieniom oskarżonego co do okoliczności zdarzenia i twierdzenia, że pojazdem kierowała inna osoba, jako niewiarygodnej linii obrony, bez należytego skonfrontowania tych wyjaśnień z materiałem dowodowym, w szczególności z treścią opinii biegłych, którzy nie wykluczyli całkowicie wersji prezentowanej przez oskarżonego, oraz przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek bezpośredniego dowodu na to, że to oskarżony kierował pojazdem,

- dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o wnioskowanie poszlakowe, przy jednoczesnym pominięciu faktu, że alternatywna wersja zdarzeń prezentowana przez oskarżonego nie została wykluczona przez żaden z przeprowadzonych dowodów, co w świetle zasady in dubio pro reo powinno skutkować przyjęciem wersji korzystniejszej dla oskarżonego;

- przyjęcie za w pełni wiarygodne zeznań świadków, którzy nie obserwowali bezpośrednio oskarżonego za kierownicą pojazdu przed lub w trakcie zdarzenia, lecz dotarli na miejsce wyłącznie po wypadku i oparli swoje wnioski na obrażeniach oraz pozycji osób przy pojeździe, bez możliwości ustalenia, kto kierował,

b) art. 5 § 2 k.p.k. - poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego istniejących i nieusuniętych wątpliwości co do tego, czy w chwili zdarzenia z dnia 30 grudnia 2022 r. zajmował on miejsce kierowcy, czy też pasażera pojazdu, podczas gdy:

- wszyscy powołani w sprawie biegli sądowi jednoznacznie wskazali jedynie na większe prawdopodobieństwo zajmowania przez oskarżonego miejsca kierowcy, nie stwierdzając przy tym, że wersja przedstawiona w wyjaśnieniach oskarżonego jest niemożliwa, wykluczona lub w sposób oczywisty sprzeczna z zebranym materiałem dowodowym,

- sam Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyznał expressis verbis, że w sprawie nie istnieje bezpośredni dowód wskazujący na sprawstwo oskarżonego w zakresie kierowania pojazdem, a ustalenia co do osoby kierującej zostały oparte wyłącznie na dowodach pośrednich i wnioskach wyprowadzonych z poszlak,

- przy istnieniu alternatywnej, logicznie możliwej i niewykluczalnej wersji zdarzeń, zgodnie z którą oskarżony zajmował miejsce pasażera, a pojazdem kierowała inna osoba, zastosowanie znajduje zasada przewidziana w art. 5 § 2 k.p.k., nakazująca rozstrzyganie nieusuwalnych wątpliwości na korzyść oskarżonego, co powinno prowadzić do jego uniewinnienia od zarzucanego mu czynu;

c) art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. - poprzez niepowołanie z urzędu lub niedopuszczenie na wniosek obrony dodatkowego biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych bądź medycyny sądowej celem wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do zajmowanego przez oskarżonego miejsca w pojeździe w chwili zdarzenia, mimo że zgromadzone w sprawie opinie biegłych nie rozstrzygają tej kwestii w sposób jednoznaczny i pozostawiają pole do wątpliwości, które winny zostać wyjaśnione przed wydaniem orzeczenia co do istoty sprawy;

d) art. 410 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. - poprzez naruszenie zasady obiektywizmu i pominięcie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, w szczególności poprzez:

- zaniechanie wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności sprawy, w tym faktu, że w pojeździe znajdowała się również inna osoba, która również mogła kierować pojazdem,

- nieprzeprowadzenie dokładnej analizy porównawczej pomiędzy obrażeniami oskarżonego a obrażeniami drugiej osoby znajdującej się w pojeździe, co mogłoby rzucić światło na zajmowane miejsca w chwili zdarzenia,

- zaniechanie szczegółowego zbadania, czy rozkład śladów biologicznych na innych elementach wnętrza pojazdu (kierownica, inne powierzchnie) potwierdza wersję oskarżenia, czy też wskazuje na możliwość alternatywnego przebiegu zdarzeń;

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że:

a) oskarżony A. R. w dniu 30 grudnia 2022 r. w miejscowości R. kierował samochodem osobowym marki W. w ruchu lądowym po drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości oraz w okresie obowiązywania orzeczonego wobec niego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych,

b) podczas gdy prawidłowa, zgodna z zasadami logiki, doświadczenia życiowego oraz swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów, analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności:

- opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej, medycyny sądowej oraz rekonstrukcji wypadków drogowych, z których wynika jedynie prawdopodobieństwo, a nie pewność ćo do zajmowanego przez oskarżonego miejsca,

- charakteru i rozkładu obrażeń ciała oskarżonego, które - jak wynika z opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej - wykazują jedynie podobieństwo do obrażeń typowych dla kierowcy, nie wykluczając jednak możliwości ich powstania przy zajmowaniu miejsca pasażera,

- rozkładu śladów biologicznych na poduszce powietrznej, które nie są jednoznaczne i nie wykluczają kontaktu z nią osoby zajmującej inne miejsce w pojeździe,

- braku jakichkolwiek świadków bezpośrednio obserwujących sam moment kierowania pojazdem przez oskarżonego przed zdarzeniem lub w jego trakcie,

- braku innych obiektywnych dowodów bezpośrednich wskazujących na oskarżonego jako osobę kierującą (np. nagrań z monitoringu, zapisów z rejestratorów, świadków widzących oskarżonego za kierownicą),

prowadzi co najmniej do powstania nieusuwalnych wątpliwości co do tego, kto faktycznie zajmował miejsce kierowcy w chwili zdarzenia, a w konsekwencji - wobec obowiązywania zasady in dubio pro reo -
do konieczności przyjęcia wersji korzystniejszej dla oskarżonego i jego uniewinnienia od zarzucanego mu czynu.

Z apelacji oskarżonego

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku przejawiający się w niezasadnym przyjęciu przez Sąd, że to oskarżony kierował pojazdem marki W. w dniu 30 grudnia 2022 r., podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do tak jednoznacznego ustalenia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ze względu na zbieżność podnoszonych zarzutów i tożsamy kierunek zaskarżenia, zarzuty z obu apelacji zostały rozważone łącznie w niniejszym miejscu.

Podniesione przez skarżących zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, bowiem stan rzeczy,
jaki zaprezentowali w ramach złożonych apelacji nie znalazł odzwierciedlenia w aktach niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd Rejonowy, na podstawie wyczerpująco zebranego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, właściwie ustalił stan faktyczny – stan faktyczny niepozostawiający nieusuwalnych wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego, a tym samym prowadzący do słusznego przypisania A. R. sprawstwa zarzucanego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 178a § 4 kk. Apelujący nie przedstawili żadnych argumentów, które mogłyby podważyć trafny, zarówno pod względem logicznym, jak i zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, tok rozumowania Sądu I instancji, ograniczając się w zasadzie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami, która to polemika nie znajdowała potwierdzenia w żadnym obiektywnym i wiarygodnym materiale dowodowym i w zasadzie stanowiła powielenie przyjętej w postępowaniu przez oskarżonego linii obrony.

W przekonaniu skarżących materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie winy oskarżonego. Forsowali oni tezę, iż żaden z zeznających w sprawie świadków nie widział jakoby oskarżony kierował pojazdem marki W., a wywołane w sprawie opinie biegłych z zakresu medycyny sądowej, genetyki oraz rekonstrukcji wypadków drogowych nie udzielają odpowiedzi na wszystkie postawione przez Sąd pytania i nie pozwalają na kategoryczne stwierdzenie sprawstwa i winy oskarżonego co do tego, że to właśnie on w dniu 30 grudnia 2022 r. prowadził przedmiotowy pojazd. Należy pamiętać o tym, że w dochodzeniu do prawdy obiektywnej sąd może posługiwać się nie tylko dowodami bezpośrednimi, którymi aktualnie dysponuje, ale również prawidłowym, logicznym rozumowaniem wspieranym przesłankami natury empirycznej. Pozwala to sądowi na uznanie za dowód logicznie poprawnej koncepcji myślowej, której wnioski (informacje) swoją konsekwencją eliminują inne, chociaż nie muszą całkowicie wyłączać rozumowania odmiennego. Sąd ma prawo oprzeć swoje rozstrzygnięcie na tego rodzaju dowodach pośrednich, jeżeli racjonalnie uznał je za czyniące zadość postulatowi dochodzenia do prawdy obiektywnej i wyprowadził z nich wnioski odpowiadające zasadom logicznego rozumowania, z jednoczesnym respektowaniem zasady in dubio pro reo (por. wyrok SA w Szczecinie z 6.03.2014 r., II AKa 30/14, LEX nr 1444872). Sąd meriti dysponował takowym materiałem dowodowym świadczącym o winie oskarżonego. Należy zważyć, że świadek M. Ł., który jako pierwszy zjawił się na miejscu zdarzenia podniósł, że widział wysiadającego z samochodu mężczyznę, nie dostrzegając w pobliżu nikogo innego. Zaznaczył nadto, że mężczyzna ten znajdował się pod wyraźnym wpływem alkoholu, miał chwiejny chód, wypowiadał się bełkotliwie, przy czym jak wynika z treści zeznań tego świadka, posługiwał się językiem polskim. Zapytany przez niego o potrzebę wezwania pomocy służb, mężczyzna zareagował agresywnie i z użyciem niecenzuralnych słów. Depozycje te znalazły potwierdzenie w relacji świadka J. I., który zjawił się na miejscu zaraz po M. Ł., który skądinąd poinformował go o zaistnieniu zdarzenia. Z relacji tej wynika, że gdy zbliżał się do miejsca zdarzenia zauważył zmierzającego w jego kierunku, znanego mu osobiście, oskarżonego, którego stan wskazywał na typowe objawy upojenia alkoholowego i który uskarżał się na ból nogi. W samym uszkodzonym samochodzie ani też w rejonie go otaczającym nie zauważył żadnej innej osoby. Jak wskazał, strażacy z OSP R., który przybyli na miejsce jednoznacznie wskazali, że uszkodzony samochód należy do oskarżonego, a wiedzieli o tym z uwagi na to, że A. R. należał do tej jednostki straży pożarnej. Wprawdzie świadkowie nie zaobserwowali samego momentu zdarzenia, jednakże nie przesądza to o braku wartości dowodowej ich zeznań. Nie istniały bowiem po ich stronie dające się racjonalnie wytłumaczyć powody, dla których mieliby relacjonować fałszywie, bezpodstawnego obciążając oskarżonego. Nie utrzymywali z nim jakiejkolwiek relacji, był dla nich osobą obcą. Treść ich zeznań, w których wyraźnie określili co zaobserwowali, czego nie udało im się dostrzec, jak również nie próbowali interpretować zdarzenia czy też wypełniać luk pamięciowych, słusznie utwierdziła Sąd Rejonowy w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, o wiarygodności ich twierdzeń.

Sąd meriti mając na względzie podnoszoną przez oskarżonego okoliczność kierowania samochodu przez inną osobę, a konkretnie mężczyznę pochodzenia ukraińskiego, w celu weryfikacji jej prawdziwości dopuścił dowody z opinii trzech biegłych: z zakresu badań genetycznych (w tym uzupełniającą), rekonstrukcji wypadków drogowych oraz medycyny sądowej. Opinie te we wzajemnym powiązaniu, jak też wespół z innymi dowodami, w tym opiniami z przeprowadzonych badań chemicznych, wskazującymi bezsprzecznie na stan nietrzeźwości oskarżonego, którego notabene nie kwestionował, wykluczyły wszelkie wątpliwości co do tego, kto był kierowcą samochodu, który w dniu 30 grudnia 2022 r. uderzył w kapliczkę. Należy zauważyć, że w zabezpieczonych z należącego do oskarżonego samochodu próbkach pobranych z wymazów z górnej i spodniej powierzchni poduszki powietrznej z koła kierownicy stwierdzono obecność materiału biologicznego należącego do A. R., przy czym było go ok. 10 razy więcej niż pochodzącego od innych osób (proporcje 4700 do 600). Biegły z zakresu medycyny sądowej stwierdził, że doznane przez oskarżonego obrażenia ciała, wynikające z dokumentacji medycznej (k. 255) korelują z uszkodzeniami pojazdu w przebiegu zdarzenia z dnia 30 grudnia 2022 r., a także wynikami badań genetycznych, co świadczy o prawdopodobieństwie graniczącym z pewnością, iż A. R. zajmował w chwili zdarzenie miejsce kierowcy. Według biegłego, przy sile działającej z przodu i w lewo, w warunkach odkształcania się do wewnątrz struktury pojazdu przednia powierzchnia kolana lewego uderzyła w dolną część deski rozdzielczej bądź też okolicę dolnej części słupka lewego A, natomiast do obrażeń lewego stawu skokowego mogło dojść na skutek kontaktu z pedałami, ewentualnie z odkształcającą się podłogą. Biegły wyraził stanowisko, że gdyby oskarżony zajmował miejsce pasażera z przodu, a nie kierowcy, z uwagi na większą odległość od miejsca kontaktu pojazdu z przeszkodą i brak możliwości kontaktu z odkształcającymi elementami konstrukcji pojazdu, doznanie obrażeń kolana było znacznie, a nie tylko trochę mniej prawdopodobne. Wskazał również, że w sytuacji uruchamiania się poduszki gazowej i następnie kontaktu ciała, szczególnie twarzy z jej powierzchnią, skrajnie nieprawdopodobnym jest niepozostawienie śladów biologicznych.

Te wnioski pozostawały spójne z wynikającymi z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych, który stwierdził, że przy tak znacznej ilości śladów biologicznych pochodzących od A. R. albo ich dużej przewadze jest bardzo mało prawdopodobnym, aby podczas opisywanego zdarzenia nie doszło do naniesienia na poduszkę gazową kierowcy śladów mogących pochodzić od innej osoby, która miała być kierowcą pojazdu. Opinie te zasługiwały na uwzględnienie w całości – jako pełne, czytelne, logiczne, a przede wszystkim wzajemnie uzupełniające się, tym samym zasadne było posłużenie się nimi przy ustalaniu odpowiedzialności oskarżonego za zarzucany mu czyn. Odpowiadały na wszystkie postawione przez Sąd pytania, nawet te wyartykułowane we wnioskach dowodowych zawartych w złożonych apelacjach. W związku z powyższym, Sąd Okręgowy nie stwierdził,
aby zachodziły przesłanki uzasadniające wywołanie kolejnej opinii, a zatem podniesiony przez obronę zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Podkreślić należy, przytaczając do tego adekwatne judykaty, że jeśli dowód z opinii biegłych jest przekonujący i zrozumiały dla sądu (organu procesowego), który to stanowisko odpowiednio uzasadnił, to fakt, iż dowód ten nie jest przekonujący dla strony, a wnioski z niej płynące nie są zgodne z jej oczekiwaniami, nie może stwarzać podstawy do ponownego powoływania biegłych lub zasięgania opinii nowych biegłych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2023 r. II AKa 187/22). Także na względzie mieć trzeba, że uznanie opinii za jasną i pełną w rozumieniu art. 201 k.p.k. jest domeną organu procesowego, a nie strony procesowej. Podstawą do stosowania art. 201 k.p.k. nie może stać się okoliczność, że strona wdając się samodzielnie w spekulacje myślowe natury specjalistycznej, dochodzi w rezultacie do przekonania, że wnioski natury ściśle fachowej i to w dziedzinie, w której z natury rzeczy sądowi i stronom merytorycznie brakuje wiadomości specjalistycznych, są błędne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2023 r. II AKa 515/22). Ponadto, sąd jest gospodarzem postępowania jurysdykcyjnego, dlatego w jego gestii pozostaje ostateczna decyzja o dopuszczeniu dowodu. Sąd nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych składanych przez strony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2022 r. V KK 164/22). Zwrócić uwagę także należy, że jako niedopuszczalne uznać trzeba prowadzenie postępowania dowodowego niejako "na wszelki wypadek", dla sprawdzenia, czy za pomocą kolejnych dowodów da się wysnuć alternatywne, choćby najbardziej nieprawdopodobne wersje zdarzenia. Dowody dopuszcza się w celu udowodnienia konkretnych okoliczności, a nie w celu sprawdzenia hipotezy wnioskodawców czy ewentualnie nie okażą się przydatne w danym postępowaniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2022 r. IV KK 158/22).

W tym układzie dowodowym Sąd Rejonowy słusznie nie obdarzył wiarą wyjaśnień oskarżonego w tej części, w której podnosił, że to nie on był kierującym pojazdem marki W., przyjmując, że stanowią one wyłącznie linię obrony mającą na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej. Należy zważyć, że oskarżony nie wskazywał pierwszej spotkanej osobie po zdarzeniu, tj. M. Ł., aby autem kierował ktoś inny niż on i aby osoba
ta uciekła. Czas, jakim dysponował po tym spotkaniu niewątpliwie pozwolił mu skonstruowanie swej własnej wersji zdarzenia. Zważyć należy, że oskarżony nie podawał pełnych danych personalnych Ukraińca, który miał rzekomo kierować pojazdem. Nie znał nawet do niego numeru telefonu komórkowego, mimo, że jak podnosił ten pracował dla niego. Trudno uznać, że w takiej sytuacji nie nastąpiłaby pomiędzy nimi wymiana numerów, tym bardziej, że oskarżony sam wskazywał, że taki telefon osobie tej podał. Relacjonowanie, że szukał go poprzez inne osoby, kiedy jednocześnie nie wnioskował o przesłuchanie konkretnego świadka, który by taką okoliczność potwierdził, zasadnie zostało uznane za nielogiczne, sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Oczywistym bowiem jest, że osoba, która stoi pod zarzutem popełnienia czynu karalnego, jej zdaniem niezasadnie, dąży do jak najszybszego przedstawienia dowodów wykluczających jej sprawstwo. W przypadku oskarżonego, na co zwrócił uwagę Sąd Rejonowy tak nie było - mimo upływu miesięcy, choćby z uwagi na przeprowadzane opinie biegłych, które wydłużyły postępowanie nie wskazał on takiego świadka, a zatem prawidłowo organ procesowy uznał, że jest to element taktyki obrończej oskarżonego, w którą wpisane było przedstawienie umowy sprzedaży pojazdu (k. 32). Należy dodać, że A. R., wbrew temu do czego usiłował przekonać, działał racjonalnie, o czym świadczą zeznania J. I. i M. Ł.. Przede wszystkim sposób jego zachowania na miejscu zdarzeniu, kiedy zareagował agresywnie względem świadka, który zjawił się na miejscu zdarzenia, po czym oddalił się z miejsca zdarzenia. Bezspornym jest, że oskarżony był świadom obowiązującego go zakazu prowadzenia pojazdów, a także konsekwencji związanych z zaistniałym zdarzeniem, którego był sprawcą. Trudno założyć, by zareagował w ten sposób, gdyby kierującym nie był. W takich okolicznościach nie oddaliłby się z miejsca zdarzenia oczekując na przyjazd służb. Dodać trzeba, że przedmiotowe postępowanie nie ujawniło u oskarżonego deficytów poznawczych (k. 142-146). Nie należy zapominać również o tym, że z treści zeznań M. Ł. wynika, że osoba, która kierowała pojazdem posługiwała się językiem polskim. Według Sądu Okręgowego świadek ten zdołałby stwierdzić, że osoba z którą rozmawia pochodzi z innego kraju, nawet jeżeli osoba komunikowała się w języku polskim swobodnie. Z tych też względów, Sąd I instancji słusznie wyjaśnienia oskarżonego zweryfikował negatywnie.

Mając na uwadze przedstawione powyżej wywody, niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 5 § 2 kpk. Zarzut naruszenia art. 5 § 2 kpk odnosi się tylko do wątpliwości, które ma i których nie był w stanie rozstrzygnąć organ procesowy rozpoznający sprawę, nie zaś do zastrzeżeń strony niezadowolonej z ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Sformułowany przez skarżącego zarzut pokrywa się w istocie z zarzutami naruszenia art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk. Naruszenie art. 5 § 2 kpk jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy sąd po wyczerpaniu inicjatywy dowodowej i dokonaniu oceny dowodów zgodnej z art. 7 kpk, powziął wątpliwości odnośnie ustaleń faktycznych i pomimo tego rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Co więcej, w tym zakresie miarodajne są wątpliwości organu procesowego a nie strony postępowania. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2019 r. o sygn. V KK 290/18, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2019 r. o sygn. IV KK 651/19, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2020 r. V KK 353/20). Zarzut sprowadzał się do ogólnego stwierdzenia, że w sprawie doszło od naruszenia normy art. 5 § 2 kpk polegających na tym czy to faktycznie oskarżony w dniu zdarzenia kierował pojazdem marki W. w ruchu lądowym na drodze publicznej. Tymczasem przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków, opinii biegłych nie jednej, a trzech specjalności, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a także w korelacji z okolicznościami niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że w sprawie nie wystąpiły żadne niedające się usunąć wątpliwości w zakresie zarzucanego oskarżonemu czynu.

Tym samym, skoro Sąd I instancji nie naruszył żadnego z przepisów ze sfery gromadzenia i
oceny dowodów, brak jest podstaw do kwestionowania przyjętych ustaleń faktycznych, prowadzących do przypisania oskarżonemu czynu, wypełniającego dyspozycję art. 178a § 4 kk.

We wniesionych środkach odwoławczych brak było zarzutu dotyczącego niewspółmierności pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia o karze, a więc wobec nieuwzględnienia jakiegokolwiek zarzutu co do winy Sąd odwoławczy nie był zobligowany do ustosunkowania się do tej materii. W ocenie Sądu Okręgowego nie zaistniały także przesłanki z art. 440 kpk które uprawniałyby
do ingerencji w tą cześć wyroku. Dlatego też podzielono argumentację Sądu I instancji,
odsyłając do niej celem zapoznania. Przy tak znacznym stanie nietrzeźwości oskarżonego, skutkach zdarzenia, a także tych potencjalnych, które zachowanie oskarżonego mogło wywołać, jak też uprzedniej jego karalności, zignorowaniu orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nawet wobec obecnie poprawnego sposobu zachowania się oskarżonego,
Sąd Rejonowy słusznie ustalił stopień jego winy i społecznej szkodliwości jako wysokie i wymierzył mu za przypisany czyn karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności, a także orzekł środki karne w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdu mechanicznych, a także świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 10000 zł. Tylko taka kara zasadnicza wzmocniona ww. środkami karnymi zdaniem Sądu Okręgowego uświadomi oskarżonemu naganność jego zachowania, a także zapobiegnie dalszemu naruszaniu przez niego porządku prawnego.
Spełni również właściwie cele w zakresie społecznego oddziaływania.

Z uwagi na to, że oskarżony jest osobą młodą, posiadającą zdolność do zatrudnienia,
pracującą notabene jako mechanik samochód ciężarowych, osiągającą z tego tytułu dochód, Sąd I instancji nie dostrzegając przesłanek z art. 624 § 1 kpk, zasadnie obciążył oskarżonego kosztami postępowania, które wywołał skądinąd swoim karygodnym zachowaniem.

Wniosek

Z apelacji obrońcy oskarżonego

o:

1. zmianę punktu I (pierwszego) w/w orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonego A. R. od zarzucanego mu czynu z art. 178a § 4 k.k

2. zmianę punktu II (drugiego) w/w orzeczenia poprzez jego uchylenie;

3. zmianę punktu III (trzeciego) poprzez jego uchylenie;

4. zmianę punktu V (piątego) poprzez przejęcie wydatków postępowania w sprawie na rachunek Skarbu Państwa.

Z apelacji oskarżonego

o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak podstaw do uwzględnienia ww. wniosków z uwagi na niezasadność omówionych zarzutów.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie II K 1215/24 –
w całości

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wskazano w rubryce 3.1. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

W związku z nieuwzględnieniem wniesionych przez oskarżonego, jak i jego obrońcę apelacji, Sąd Okręgowy na podstawie art. 636 § 1 kpk, wobec braku podstaw
do zwolnienia określonych w treści art. 624 § 1 kpk, zasądził od A. R.
na rzecz Skarbu Państwa 200 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, na którą składa się opłata od kary oraz ryczał za doręczenie korespondencji sądowej.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

oskarżony

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana