Postanowienie z 13 sierpnia 2026, sygn. VI GCo 376/26

POSTANOWIENIE

Dnia 13 sierpnia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Legnicy VI Wydział Gospodarczy w następującym składzie:

Przewodniczący sędzia Dorota Wojtyło

po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2026 r. w Legnicy

na posiedzeniu niejawnym sprawy

z powództwa (...) sp. z o.o. sp.k.w W.

przeciwko (...) sp. z o.o. we W.

o zapłatę - w przedmiocie wniosku pozwanego o wyłączenie sędziego U. E.

postanawia:

I. na podstawie art. 42a § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych odrzucić wniosek o wyłączenie sędziego;

II. na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego.

UZASADNIENIE

(sporządzone z urzędu w trybie art. 357 § 2 ³ k.p.c. )

Pismem z dnia 4 maja 2024 r. strona powodowa złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Legnicy – U. E. – od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt VI GC 86/24.

Jako podstawę prawną wniosku podała art. 49 k.p.c. W uzasadnieniu wniosku wyraziła stanowisko, że zachodzi sprzeczność składu sądu z przepisami prawa, albowiem w skład Sądu wchodzi osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Tak ukształtowany skład w jej ocenie prowadzi do naruszenia standardów rzetelnego procesu, w tym standardu niezawisłości i bezstronności sądu określonych art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 zdania drugiego Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 zdania 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Powołała się ponadto na liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego, a ponadto na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Sprawa dotyczy zapłaty roszczenia o zwrot wynagrodzenia za wykonanie umowy, która, zdaniem strony powodowej, nie została należycie wykonana przez styrone pozwaną.

Sąd zważył, co następuje:

W obecnym stanie prawnym kwestia oceny bezstronności sędziego przy rozpoznawaniu sprawy cywilnej w konkretnym postępowaniu może być badana według dwóch reżimów postępowania tj:

- na podstawie art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334 z późn. zm.);

- na podstawie art. 48 k.p.c. i art. 49 k.p.c.

Pierwszy z reżimów sprowadza się do weryfikacji spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Jak wynika z przepisów art. 42a § 3-5 p.u.s.p weryfikacja ta następuje na wniosek uprawnionego, który może być złożony w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie tego terminu prawo do wniesienia wniosku wygasa. Według elektronicznego potwierdzenia odbioru (k. 483) strona powodowa została zawiadomiona o składzie rozpoznającym sprawę najpóźniej 26 sierpnia 2024 r. Z tejże przyczyny wniosek o wyłączenie sędziego w omawianym reżimie podlegał odrzuceniu jako spóźniony.

Z uwagi na fakt, że wnioskodawca uzasadniał wyłączenie sędziego przepisem art. 49 k.p.c. jego wniosek został również rozpoznany w tym zakresie tj. w oparciu o przepisy zawarte w kodeksie postępowania cywilnego, które mogą być podstawą wyłączenia sędziego.

Na wstępie należy podkreślić, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie budzi wątpliwości wadliwość składu Krajowej Rady Sądownictwa po nowelizacji ustawy o KRS z 2017 r. Pogłębioną argumentację w tym zakresie przedstawił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt l KZP 2/22, stwierdzając m.in., że: „Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018" r., póz. 3) nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust. 1.".

Z powyższego wynika m.in. fakt, że sędzia powołany przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa w obecnym kształcie nie korzysta już z funkcjonującego dotychczas in gremio oraz a priori domniemania niezawisłości i bezstronności. Jednocześnie w uchwale tej Sąd Najwyższy podkreślił, że „brak [jest] podstaw do przyjęcia a priori, że każdy i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.". Oceny te mają zastosowanie do innych postępowań prowadzonych w sądach powszechnych, gdyż odnoszą się do rozwiązań ustrojowych. W postępowaniu cywilnym odpowiednikiem przepisu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jest przepis art. 379 pkt 4 k.p.c., który przewiduje nieważność postępowania, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.

W świetle przedstawionego stanowiska, które Sąd Okręgowy w tym składzie podziela, dla udowodnienia, że skład sądu orzekającego jest sprzeczny z przepisami prawa lub w rozpoznaniu sprawy bierze udział sędzia wyłączony z mocy ustawy nie wystarczy wskazać na instytucjonalną nieprawidłowość powoływania sędziów na podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z 2017 r. Konieczne jest natomiast ustalenie in concreto, że sędzia nie gwarantuje chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy uzasadnić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w cytowanej uchwale oraz uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I -4110-1/20.

Odnosząc się zatem po krótce do okoliczności jakie zgodnie z cytowanymi wyżej uchwałami Sądu Najwyższego brać należy pod uwagę przy ocenie, czy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w procedurze konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z 2017 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności, w wypadku sędziego U. E., na podstawie uzasadnienia uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 16 października 2019 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie U. E. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w Legnicy (publikowana na stronie internetowej KRS: krspl.home.pl), wskazać trzeba co następuje:

U. E. w 1998 r. ukończył wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie Wrocławskim z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra. Po odbyciu aplikacji sądowej w okręgu Sądu Okręgowego w Legnicy złożył w 2002 r. egzamin sędziowski z łączną oceną dobrą. W 2003 r. został mianowany asesorem w Sądzie Rejonowym w Głogowie. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia z listopada 2006r. został powołany do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w Głogowie, a z dniem 12 grudnia 2007 r. został przeniesiony na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Złotoryi. W 2010 r. zrzekł się urzędu sędziego i został adwokatem. Praktykował do 29 listopada 2016 r., kiedy to ponownie postanowieniem Prezydenta RP został powołany na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Legnicy, gdzie orzekał w Wydziale Gospodarczym do czasu powołania na urząd sędziego Sądu Okręgowego w Legnicy w 2019 r.

Tak więc sędzia U. E., uprzednio dwukrotnie był powoływany na urząd sędziego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, której ówczesny skład nie budził żadnych zastrzeżeń natury konstytucyjnej. Orzekał jako sędzia w sumie ok. 10 lat przed powołaniem go na urząd Sędziego Sądu Okręgowego w Legnicy. Miał też doświadczenie w zawodzie adwokata (6 lat).

Brak jest jakichkolwiek okoliczności wskazujących na powiązania sędziego U. E. z władzą inną niż sądownicza. W czasie orzekania sędziego w Sądzie Okręgowym w Legnicy, nie ujawniły się żadne wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziego, które miałyby mieć związek z uczestnictwem w powołaniu go na stanowisko sędziego z udziałem KRS w kształcie niezgodnym z Konstytucją RP.

Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie sędziego ma abstrakcyjny charakter, to znaczy nie odnosi się do żadnych konkretnych okoliczności związanych ze sprawą. Podnoszone przez wnioskodawcę wątpliwości co do bezstronności sędziego U. E. nie mogą samodzielnie stanowić podstawy wyłączenia sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego została wprowadzona do systemu prawa polskiego w celu zapewnienia stronom rzetelnego procesu i gwarancji niezawisłości sędziowskiej rozumianej jako bezstronne rozpoznanie sprawy oparte na dowodach przemawiających za wskazanymi przez strony okolicznościami. Niezawisłość oznacza bowiem bezstronność w stosunku do uczestników postępowania, niezależność wobec organów i instytucji pozasądowych, samodzielność sędziego wobec władz i innych organów sądowych, niezależność od wpływu czynników społecznych oraz wewnętrzną niezależność sędziego. Wnioskujący o wyłączenie sędziego U. E. nie zawarł w swym wniosku żadnych konkretnych okoliczności odnoszących się do osoby tego sędziego, mogących wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności ograniczając się jedynie do wskazania na nieprawidłowe obsadzenie sędziego. Skoro zatem sam wnioskodawca nie wskazał żadnych okoliczności mogących in concreto wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego U. E. w rozpoznawaniu sprawy o sygn. akt VI GC 86/24, a ponadto analiza drogi zawodowej sędziego oraz okoliczności powołania go na urząd Sędziego Sądu Okręgowego w Legnicy, jak i późniejsze, nie dają podstaw do kwestionowania jego bezstronności i niezawisłości, orzeczono jak w pkt II postanowienia.