Uzasadnienie z 29 maja 2026, sygn. II W 69/26

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 17 sierpnia 2025 roku o godzinie 09.59 w miejscowości S., ul. (...), N. J. (1) kierował pojazdem mechanicznym marki T. o nr rej. (...), przemieszczając się nim z prędkością 82 km/h na odcinku drogi gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości dopuszczalnej administracyjnie określone znakiem drogowym D-42, tj. do 50 km/h. Przekroczenie dozwolonej prędkości przez N. J. (1) na ww. odcinku drogi wyniosło 32 km/h i zostało zarejestrowane przy pomocy urządzenia TruCAM II o numerze fabrycznym (...), znak zatwierdzenia (...), z ważną legalizacją. Za pomocą urządzenia zarejestrowano również nagranie z dokonanego pomiaru prędkości. Fizycznie pomiaru prędkości ww. pojazdu dokonał sierż. szt. P. W., właściwie przeszkolony z obsługi ww. miernika prędkości, natomiast st. post. Ł. W. (2) (obecnie R.) asystowała przy czynności służbowej, a następnie okazała nagrani z pomiaru zatrzymanemu kierowcy, którym po wylegitymowaniu okazał się być N. J. (1).

Pomiar prędkości został dokonany z odległości 147,3 metrów. W bezpośrednim otoczeniu pojazdu kontrolowanego w chwili dokonywania pomiaru nie znajdował się żaden inny pojazd lub obiekt.

Po zatrzymaniu N. J. (1) przez funkcjonariuszy (...) w związku z ujawnionym wykroczeniem z art. 92a § 2 k.w. funkcjonariusze okazali kierowcy zdjęcie z dokonanego pomiaru prędkości, poinformowali o nałożeniu mandatem karnym kary grzywny za dokonane wykroczenie w kwocie 800 złotych i 9 pkt karnych oraz pouczyli o możliwości odmowy przyjęcia mandatu karnego oraz skutkach prawnych takiej odmowy. N. J. (1) odmówił przyjęcia mandatu, podając jako powód „brak znaku ograniczającego prędkość”, a po odebraniu wezwania na przesłuchanie – odjechał.

Przyrząd kontrolno-pomiarowy TruCAM II w dniu kontroli N. J. (2) był sprawny technicznie, nie nosił żadnych uszkodzeń mechanicznych (pęknięć, zadrapań). Przed rozpoczęciem służby tego dnia patrol w składzie wymienionych wyżej dwóch funkcjonariuszy Policji wykonał testy sprawności urządzenia zalecane przez producenta: test stałej odległości, test prawidłowości działania przyrządów celowniczych i test wyświetlacza.

Test wyświetlacza mierników pomiarowych prędkości polega na sprawdzeniu poprawności wskazań urządzenia w różnych warunkach i porównaniu ich z wartościami referencyjnymi. Test stałej odległości pokazu czy urządzenie dobrze mierzy odległość pomiędzy urządzeniem a obiektem, którego prędkość jest sprawdzana. Test kalibracji siatki celowniczej w lunecie wykonywany jest po to, by sprawdzić, czy siatka celownicza w lunecie pokrywa się z emitowaną wiązką pomiarową napotykając cel. Wszystkie testy przebiegły prawidłowo, dając wynik pozytywny.

Wykonanie pomiaru w/w urządzeniem nastąpiło zgodnie z instrukcją producenta. Podczas pomiaru prędkości pojazdu prowadzonego przez N. J. (1) w dniu 17 sierpnia 2025 roku panowały dobre warunki atmosferyczne, a przejrzystość powietrza była normalna. Miejsce dokonania pomiaru przez funkcjonariusza Policji było miejscem bezpiecznym. Dokonujący pomiaru funkcjonariusz znajdowała się w pobliżu pobocza drogi, którą poruszał się N. J. (1).

dowód: notatka urzędowa, k. 1; dokument potwierdzający odbiór wezwania, k. 3; świadectwo legalizacji ponownej, k. 2; nagranie, k. 7; notatka urzędowa z 16.09.2025 r., k. 8; zdjęcie z pomiaru prędkości, k. 9-10; częściowo wyjaśnienia obwinionego, k. 47v; zeznania świadka Ł. W. (1) (R.), k. 47v-78; zeznania świadka P. W., k. 48-48v; informację z instrukcji obsługi TruCam II (wskazane stronom w trybie art. 168 k.p.k.).

N. J. (1) ma 72 lata, jest żonaty, utrzymuje się z emerytury w kwocie 5000 złotych. Stan zdrowia wymagający rutynowej kontroli lekarskiej. Nie figuruje w rejestrze osób naruszających przepisy ruchu drogowego. Uprawnienia do kierowania pojazdami ma około 50 lat, nigdy nie spowodował wypadku drogowego. N. J. (1) nie był w przeszłości leczony psychiatrycznie ani odwykowo.

dowód: wyjaśnienia obwinionego, k. 47v; informacja z ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi k. 17; notatka o osobie – dane osobopoznawcze, k.13-15.

Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych dowodów z dokumentów, osobowych źródeł dowodowych oraz faktów znanych z urzędu, na które Sąd zwrócił uwagę stron na rozprawie.

Obwiniony N. J. (1) nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, podnosząc że sposób przeprowadzenia kontroli oraz pomiaru budzi istotne wątpliwości co do ich prawidłowości, a w sprawie brak jest dowodów na popełnienie zarzuconego mu wykroczenia. Z uwagi na to, że zastrzeżenia co do nieprawidłowego sposobu dokonania pomiaru i przebiegu kontroli drogowej nie potwierdziły się wyjaśnienia oskarżonego w powyższym zakresie Sąd uznał za przyjętą linię obrony. Sąd nie dał wiary obwinionemu co do tego, że nie okazano mu wyniku pomiaru, gdyż w tym względzie skład orzekający dał wiarę zeznaniom świadka Ł. W. (1) (R.), która w sposób pewny wskazała, że pomiar został obwinionemu okazany, co potwierdził także drugi świadek – P. W.. Za wiarygodne należało uznać wyjaśnienia obwinionego jedynie w części dotyczącej okoliczności bezspornych lub potwierdzonych innymi dowodami, co do których mocy dowodowej sąd nie powziął wątpliwości (faktu poruszania się pojazdem mechaniczny marki T. o numerach rejestracyjnych (...) w miejscu wskazanym we wniosku, faktu kontroli policyjnej tego dnia, w którym uczestniczył N. J. (1), a także wiedzy obwinionego co do dokonania pomiaru jego prędkości poruszania się ww. pojazdem w obszarze zabudowanym, z prędkością co najmniej o 31 km/h więcej niż dopuszczalna.

Zeznania świadka Ł. W. (1) (R.) oraz P. W. Sąd uznał za wiarygodne w pełnym zakresie, gdyż korespondowały z dokumentami włączonymi w poczet materiału dowodowego sprawy oraz dowodem z nagrania. Sąd dokonując oceny tych zeznań miał na uwadze fakt, iż w/w świadkowie, funkcjonariusz Policji – formacji zaufania publicznego – są osobami zupełnie obcymi dla obwinionego, bez interesu (majątkowego, osobistego, procesowego) w określonym rozstrzygnięciu sprawy. W ocenie Sądu nie ma żadnych racjonalnych powodów, dla których przesłuchani w sprawie świadkowie mieliby pomawiać obwinionego o zachowanie, którego się nie dopuścił, przypisując mu pomiar prędkości, który miałby go nie dotyczyć. Świadkowie opisali przebieg kontroli i pomiaru prędkości co, w powiązaniu z analizą instrukcji urządzenia, pozwoliło Sądowi skontrolować poprawność tych czynności oraz odnieść się do podnoszonych przez obwinionego zarzutów – o czym poniżej. Sam fakt wybiórczej pamięci co do okoliczności zdarzenia nie może dziwić, gdyż wynika po pierwsze z upływu czasu i zatarciu się szczegółów zdarzenia w pamięci ludzkiej (naturalne zjawisko), a po drugie z faktu, iż ww. świadkowie tego typu kontroli prowadzą bardzo wiele. Powyższe nie deprecjonuje mocy dowodowej tych zeznań, a wręcz przeciwnie, sprawia że są one dla Sądu wiarygodne, rzeczowe, logiczne, a przy tym nie ma w nich elementów „napisanych”.

Za przydatne dla sprawy Sąd uznał dokumenty urzędowe zgromadzone w sprawie, albowiem zostały sporządzone przez uprawnione do tego podmioty, rzetelnie (w odpowiedniej formie), a ich treść tworzy logiczną całość, gdyż dowody te są między sobą niesprzeczne a uzupełniają się wzajemnie, korespondując przy tym z zeznaniami świadków i częściowo także wyjaśnieniami N. J. (1). Jednocześnie wskazać trzeba, że żadna ze stron tego postępowania nie kwestionowała ich autentyczności ani prawdziwości zawartych w nich treści, podstaw ku temu nie znalazł także Sąd działając z urzędu.

Nagranie z pomiaru prędkości pojazdu obwinionego k. 7 akt sprawy, przekazane do sprawy wraz z wnioskiem o ukaranie, w ocenie Sądu jest wiarygodnym dowodem potwierdzającym sposób wykonania pomiaru prędkości obwinionego oraz jego rezultat (wynik).

Nadto za stanowiące podstawę czynionych w sprawie ustaleń Sąd potraktował fakty wiadome mu z urzędu, a wynikające z instrukcji obsługi miernika pomiarowego TruCamII, na które zwrócił uwagę stronom na rozprawie (art. 168 k.p.k. w zw. z art. 39 § 1 k.p.s.w.).

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie Sąd uznał, że obwiniony N. J. (1) popełnił zarzucony mu we wniosku o ukaranie czyn, wypełniający znamiona wykroczenia z art. 92a § 2 kodeksu wykroczeń (dalej: k.w.). Na poczynienie tego ustalenia pozwoliły składowi orzekającemu wskazane powyżej dowody, a w szczególności zeznania świadków Ł. W. (1) (R.) i P. W., notatka urzędowa z k. 1, nagranie z pomiaru k. 7 oraz wydruk zdjęcia z pomiaru k. 9-10 i częściowo wyjaśnienia samego obwinionego.

Wykroczenie z art. 92a § 2 k.w. polega na niestosowaniu się do ograniczenia prędkości określonego ustawą lub znakiem drogowym i przekroczeniu go o ponad 30 km/h.

Dopuszczalna prędkość poruszania się pojazdów silnikowych w miejscu pomiaru prędkości pojazdu prowadzonego przez N. J. (1) 17 sierpnia 2025 roku w miejscowości S., ul. (...) wynosiła 50 km/h i wynikało to ze znaku drogowego D-42 ozn. „teren zabudowany”. Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń obwiniony nie zastosował się do ww. ograniczenia prędkości, przekraczając dopuszczalną prędkość w tym miejscu o 32 km/h (jechał 82 km/h), a tym samym wypełnił przedmiotowe znamiona wykroczenia z art. 92a § 2 k.w. Od strony podmiotowej zachowanie obwinionego cechowała umyślność. Podstawowy i oczywisty charakter naruszonej zasady ruchu drogowego naruszenie przepisu art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przyznanie faktu posiadania wiedzy, że znajduje się w obszarze zabudowanym, doświadczenie życiowe jako kierowcy (zgłaszany 50 letni staż pracy), na które sam powoływał się obwiniony i konieczność stosowania się do znaków drogowych przez uczestnika ruchu drogowego – są to okoliczności, które wskazują, że obwiniony prawidłowo rozpoznał organizację ruchu na wymienionym terenie i świadomie zlekceważył obowiązek wynikający ze znaku drogowego, nie stosując się do wynikającego z niego ograniczenia prędkości poruszania się. Tym samym w ocenie Sadu niezastosowanie się do nakazu ograniczenia prędkości do wartości 50 km/h wynikało z niczym nieskrępowanej decyzji N. J. (1), motywowanej najprawdopodobniej chęcią pośpiechu lub z braku należytej kontroli nad prędkością jazdy.

Odnosząc się do podnoszonych w sprawie zarzutów obwinionego zasadnym jest wskazać, iż z dokumentu instrukcji urządzenia pomiarowego wynika, że urządzenie TruCAM II samoczynnie przed każdym użyciem przeprowadza serię testów wewnętrznych; urządzenie jest gotowe do pracy tylko w wypadku, gdy wszystkie testy zakończą się pomyślnie. Podkreślić należy, że jeżeli jakikolwiek test zakończy się niepowodzeniem, zostanie wyświetlony komunikat o błędzie i urządzenie uniemożliwi wykonanie pomiaru. Pomiar, w zależności od panujących warunków pogodowych, powinien zostać wykonany z odległości od 15,25/61 m do 1200 m. Preferowana odległość 130 m służy wyłącznie otrzymaniu jak najlepszego zdjęcia i jest wartością uśrednioną, zależną w konkretnych warunkach np. od sytuacji pogodowej, rodzaju tablicy rejestracyjnej. Oznacza to, że wykonanie pomiaru z dłuższego dystansu niż 130 m wpływa jedynie na jakość zdjęcia, a nie uniemożliwia wykonanie prawidłowego pomiaru. Pomiar prędkości pojazdu kierowanego przez obwinionego został wykonany w niniejszej sprawie z odległości 147,5 m, co oznacza, że mieści się w zakresie pomiarowym urządzenia, a tym samym pod tym względem pomiar jest prawidłowy. Poza tym, jak wynika z instrukcji oraz zeznań świadków operator identyfikuje (wskazuje) pojazd którego prędkość chce skontrolować za pomocą krzyża celowniczego widniejącego w lunecie (wizjerze) celowniczej, co pozwala na „wyłowienie” namierzanego pojazdu. Pojazd ten będzie zidentyfikowany na zdjęciu w przeglądarce TruCAM II wraz z podstawowymi danymi, w tym wynikiem pomiaru i odległością na jakiej został wykonany. Widoczny na fotografii krzyżyk celowniczy przekonuje, że pomiar prędkości został dokonany pojazdowi marki T. o nr rej. (...), który w dniu kontroli był kierowany przez obwinionego.

Jak zauważono powyżej radar poza pomiarem prędkości posiadał funkcję wykonania zdjęcia pojazdu, którego prędkość jest mierzona. Opcja ta pozwala na to, aby policjant mógł pokazać osobie kontrolowanej zdjęcie zmierzonego pojazdu. Obwinionemu została pokazany wyświetlacz z zarejestrowanymi danymi jak na k. 9-10 akt sprawy. Obraz umożliwił ustalenie danych pomiaru takich jak odległość pomiaru, zmierzona prędkość poruszania się, datę pomiaru i czas oraz dane urządzenia, którym pomiar został dokonany. Identyfikacja pojazdu, w tym numery tablicy rejestracyjnej została dokonana w oparciu o zapis nagrania z k. 7 akt sprawy. Pozostałe dowody w postaci notatki urzędowej oraz zeznań przesłuchanych w sprawie świadków potwierdziły sprawcę ujawnionego wykroczenia (zatrzymanego i wylegitymowanego zaraz po ujawnieniu wykroczenia). Przez wzgląd na powyższe stwierdzić należy, że zarzucony brak możliwości identyfikacji pojazdu w oparciu o fotografię z k. 9-10 nie wyłączył możliwości poczynienia kategorycznych ustaleń w zakresie sprawcy zmierzonego przekroczenia prędkości. Stanowisko obwinionego w tym zakresie, w świetle powyższych dowodów, jest wadliwe.

W tej sprawie nie ujawniły się także okoliczności wskazujące na istnienie przeszkód w wykonaniu zapisu pomiarowego prędkości mierzonej. Miernik prędkości, którym wykonano pomiar N. J. (1) ma wbudowane mechanizmy samowalidacyjne i jeżeli nastąpi dłuższe przerwanie wiązki pomiarowej (pojawienie się przeszkód na linii pomiaru), urządzenie nie będzie w stanie wykonać pomiaru prędkości i zostanie wyświetlony komunikat o błędzie. Skoro pomiar został wykonany, to należy przyjąć, że linia pomiaru była „czysta”, co zresztą potwierdził świadek wykonujący pomiar oraz wynika z fotografii z k. 9-10 i nagrania z k. 7.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd doszedł do wniosku, że brak jest rzeczowych argumentów podważających prawidłowość wykonanego pomiaru prędkości przywołanego we wniosku o ukaranie N. J. (1). Skonfrontowanie sposobu użycia urządzenia pomiarowego w dniu zdarzenia (odtworzonego głównie na podstawie dowodów osobowych i nagrania) z zasadami obsługi wynikającymi z instrukcji, pozwoliło Sądowi na wyprowadzenie jednoznacznych wniosków co do poprawności techniki pomiaru i sprawności urządzenia. Przez wzgląd na powyższe, nie ujawniając okoliczności wyłączającej winę i bezprawność czynu, Sąd uznał obwinionego winnym popełnienia zarzuconego mu czynu, ustalając, dodatkowo, iż prowadził pojazd mechaniczny, uzupełniając w tym względzie opis czynu tak, aby zawierał komplet ustawowych znamion zarzuconego i przypisanego wykroczenia N. J. (1).

Za wykroczenie z art. 92a §2 k.w. grozi kara grzywny nie niższa niż 800 złotych, a górna granica ustawowego zagrożenia wynosi 30 000 złotych (art. 24 §1a k.w.). Sąd nie jest związany wymiarem grzywny proponowanej sprawcy w formie mandatu karnego ani taryfikatorem, który zawiera zasady wiążące wyłącznie w trybie mandatowym, czy też zaproponowanej sprawcy wyrokiem nakazowym przez Sąd.

Rozważając wymiar kary i środków karnych w niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze wszystkie dyrektywy wymiaru kary przewidziane w art. 33 § 1 i § 2 k.w. (wzgląd na społeczną szkodliwość czynu przypisanego obwinionemu i stopień jego winy oraz wymogi indywidualnego i społecznego oddziaływania wymierzonej kary), a także miał na uwadze okoliczności łagodzące i obciążające wyszczególnione m.in. w treści art. 33 § 3 i § 4 k.w.

Oceniając społeczną szkodliwość czynu obwinionego Sąd miał na uwadze, że dopuścił się zamachu na dobro prawne wysoko cenione przez ustawodawcę. Nadmierna prędkość, która powoduje często utratę panowania nad pojazdem i utrudnia skuteczną reakcję na zmieniające się warunki na drodze, stanowi naruszenie jednej z najbardziej podstawowych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i jest – obok prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości – jedną z podstawowych przyczyn wypadków w ruchu drogowym. Wzgląd na społeczne oddziaływanie kary przemawiał więc za tym, aby orzeczona kara cechowała się odpowiednią dolegliwością. Stopień przekroczenia prędkości był umiarkowany, obwiniony poruszał się o 32 km/h więcej, w godzinach przedpołudniowych, gdzie ruch pojazdów nie był wzmożony, a to potencjalnie ograniczało możliwość stworzenia zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Nie doszło do powstania żadnej sytuacji kolizyjnej, ani realnego zagrożenia dla ruchu drogowego czy pieszych. Oceniając z kolei stopień winy obwinionego Sąd miał na uwadze, że jego zachowanie pozbawione było głębszej refleksji nad ewentualnymi konsekwencjami czynu. Obwiniony jest osobą w pełni dojrzałą, o ukształtowanej osobowości, kierowcą z dużym, bo 50 letnim doświadczeniem – a zatem można i należy od niego wymagać większej wyobraźni na drodze. Na korzyść obwinionego Sąd poczytał ustabilizowany tryb życia oraz fakt niefigurowania w rejestrze osób naruszających przepisy ruchu drogowego, co świadczy o tym, ze oceniane zachowanie miało charakter incydentu. Na niekorzyść sprawcy przemawiał brak zrozumienia naganności swojego czynu. Przy wymiarze kary Sąd uwzględnił także wiek obwinionego, stan zdrowia oraz wysokość emerytury.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że kara grzywny w wysokości minimalnej za ten czyn tj. 800 złotych uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia wykroczenia, jak i osobowość sprawcy – innymi słowy w społecznym odczuciu jest karą sprawiedliwą, gdyż dostosowaną do indywidualnych potrzeb resocjalizacyjnych i wychowawczych. Wymierzona grzywna nie przekracza indywidualnie ocenianych możliwości zarobkowych obwinionego, a jednocześnie w sposób dostateczny uwzględnia okoliczności łagodzące. Wymierzona N. J. (1) kara nie może zostać oceniona jako surowa, a to z tego powodu, że jest orzeczona w najniższej ustawowej wysokości.

Zgodnie z treścią przepisów wymienionych w punkcie 2 wyroku, obwiniony ukarany za zarzucone wykroczenie, obowiązany jest pokryć zryczałtowane koszty postępowania i uiścić opłatę od wymierzonej grzywny, których wysokość wynika z powołanych w wyroku przepisów.

Mając na uwadze całokształt przedstawionych rozważań Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.