Wyrok z 21 lipca 2026, sygn. I C 646/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 lipca 2026 r.

Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Janusz Supiński

Protokolant: Katarzyna (...)

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25.06.2026 r.

sprawy z powództwa A. M.

przeciwko I. K., T. K.

o eksmisję

I.  Powództwo oddala.

II.  Zasądza od powoda A. M. na rzecz pozwanego I. K. kwotę 917,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 646/24

UZASADNIENIE

Powód – A. M. – wniósł o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy z dnia 05.07.2002r. ewentualnie rozwiązanie stosunku prawnego z umowy z 05.07.2002r. oraz nakazanie pozwanym I. K. i T. K. opróżnienia budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego położonych w (...) gm. D., nadto zasądzenie na rzecz powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu powód podał, iż jest właścicielem w/w budynków; pismem z 15.07.2024r. wezwał pozwanych do wydania nieruchomości, wskazując, że podtrzymuje stanowisko co do nieistnienia umowy najmu z 05.07.2002r. i braku legitymacji pozwanych do zajmowania przedmiotowych budynków.

Pozwani – I. K. i T. K. - nie uznali powództwa i wnieśli o jego oddalenie. W uzasadnieniu potwierdzili wprawdzie, że korzystają z nieruchomości położonej w (...), ale czynią to na podstawie umowy najmu z 05.07.2002r., której ważność została potwierdzona prawomocnymi wyrokami sądowymi.

Sąd ustalił, co następuje:

Powód A. M. jako spadkobierca Ł. V. był współwłaścicielem budynku mieszkalnego o pow. zabudowy 86 m ² i budynku gospodarczego o pow. zabudowy 30 m ², usytuowanych pod numerem (...) na działce o numerze (...), położonych w miejscowości R., obręb geodezyjny R., gmina D.. Budynki te posadowione były na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, dla której VI Wydział Ksiąg Wieczystych tut. Sądu prowadził księgę wieczystą nr (...). W dziale II w/w księgi wieczystej wpisano X. V. (2), córkę X. i C., jako właścicielkę budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności.

X. V. (2) zmarła w dniu (...)1988 r. w Ł.. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyli: córka Ł. V. ¼ części, syn X. V. (1) w ¼ części, syn X. V. (3) w ¼ części i syn J. V. w ¼ części.

Ł. V. zmarła w dniu 11.09.1999 r. w N.. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyli: córka G. A. w 1/3 części, córka Ż. D. w 1/3 części i syn A. M. w 1/3 części.

Postanowieniem z dnia 21.05.2024r. sygn. alt I Ns 80/23 Sąd Rejonowy w Giżycku dokonał działu spadku po X. V. (2), c. X. i C., w skład którego wchodzi budynek mieszkalny stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności, dla którego w Sądzie Rejonowym w Giżycku w VI Wydziale Ksiąg Wieczystych urządzona jest księga wieczysta o numerze (...) położony w miejscowości R. pod numerem (...), gmina D. w ten sposób, że prawo własności wymienionej nieruchomości przyznał na rzecz A. M..

W/w budynki zajmowane są przez pozwanych z powołaniem się na umowę najmu lokalu zawartą dnia 5.07.2002 r. pomiędzy X. V. (1) (wujem powoda) jako wynajmującym a I. K. jako najemcą. Umowa najmu została sporządzona przez ówczesną kierownik Gminnego Ośrodka pomocy Społecznej w D. – F. H., która opiekowała się przed śmiercią matką powoda i często bywała na spornej nieruchomości. Osoba wynajmującego podpisała się literami „(...)”. W § 3 w/w umowy przewidziano, że budynek po przeprowadzeniu remontu przez najemcę nadaje się do zamieszkania, remont został przeprowadzony na koszt najemcy. Umowa została zawarta na czas nieokreślony bez konieczności opłacania czynszu za zgodą wynajmującego. Umowa nie przewidywała warunków jej ewentualnego wypowiedzenia.

Pozwem z 17.06.2021r. powód A. M. domagał się nakazania pozwanemu I. K., aby wydał powodowi budynek mieszkalny o pow. zabudowy 86 m ² i budynek gospodarczy o pow. zabudowy 30 m ², usytuowane pod numerem (...) na działce o numerze (...), położonej w miejscowości R., obręb geodezyjny R., gmina D..

Wyrokiem z dnia 30.09.2022r. sygn. akt I C 368/21 Sąd Rejonowy w Giżycku oddalił powództwo, wskazując w uzasadnieniu, że pozwany pozostaje najemcą przedmiotowych budynków na podstawie umowy zawartej dnia 5.07.2002 r. pomiędzy X. V. (1) (wujem powoda) jako wynajmującym a I. K. jako najemcą. Wyrokiem z dnia 11.10.2023r. sygn. akt IX Ca 294/23 Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 30.09.2022r., potwierdzając w uzasadnieniu istnienie oraz ważność umowy najmu z 05.07.2002r.

Decyzją z dnia 06.09.2024r. Starosta (...) nr (...) przyznał nieodpłatnie na własność powoda A. M. działkę pod budynkiem mieszkalnym, położoną w obrębie R. oznaczoną numerem geodezyjnym (...) o powierzchni 0,4179 ha.

Pismem z 15.07.2024r. powód wezwał pozwanego I. K. do wydania nieruchomości, wskazując na nieistnienie umowy najmu z 05.07.2002r.

dowód: zeznania powoda k 151

zeznania pozwanej k 151v-152

zeznania pozwanego k 152v

zeznania świadka (...) k 144v

zeznania świadka R,K. k 144v-145

zeznania świadka (...) k 145

zeznania świadka (...) k 145v

zeznania świadka (...) k 145v

zeznania świadka (...) k 145v-146

zeznania świadka (...) k 146

zeznania świadka (...) k 146v

zeznania świadka (...) k 146v

zeznania świadka (...) k 146v-147

zeznania świadka (...) k 147

odpis k 9-31, 49-56, 64-65, 68-69, 74-77, 103-104

informacja k 106-109, 115, 117,

wyrok k 149, 182 akt I C 368/21 SR w Giżycku

postanowienie k 205 akt I Ns 80/23 SR w Giżycku

Sąd zważył, co następuje:

Bezspornym w sprawie jest ustalony w sprawie stan faktyczny – wynika on bowiem przede wszystkim z dokumentów zalegających w aktach sprawy, nie kwestionowanych przez strony. Na uwagę zasługują również zeznania świadków (...), R,K., (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...) i (...), także nie kwestionowane przez strony i – co ważniejsze – korespondujące z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy. Wreszcie zauważyć należy zeznania samych stron, potwierdzające w istocie ustalenia Sądu. Mając zatem na uwadze, że zeznania w/w świadków oraz stron korespondują wzajemnie oraz z bezosobowym materiałem dowodowym sprawy należało dać wiarę tym zeznaniom i uznać, że mogą one stanowić podstawę orzeczenia w niniejszej sprawie, choć ich przydatność do rozstrzygnięcia sprawy zdaje się być drugorzędna.

Pochylając się nad roszczeniami powoda Sąd dostrzegł przede wszystkim treść wyroków Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 30.09.2022r. w sprawie I C 368/21 oraz Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 11.10.2023r. sygn. akt IX Ca 294/23, w których to orzeczeniach w/w sądy jednoznacznie ustaliły zarówno istnienie, jak i ważność umowy najmu zawartej pomiędzy X. V. (1) a pozwanym I. K..

Zgodnie z art. 365 § 1 kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że „Inne sądy są związane prawomocnym orzeczeniem sądu w innym postępowaniu, a zatem w postępowaniu wszczętym na skutek wniesienia środka zaskarżenia albo innego powództwa (por. Nb poprzedni). Także jednak w tym wypadku chodzi o wykorzystanie orzeczenia jako prejudykatu (…) Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia oznacza, że organ związany musi przyjąć, iż dana kwestia przedstawia się w sposób określony w tym orzeczeniu (por. wyr. SN z 20.9.2011 r., I BU 2/11, Legalis; wyr. SA w Warszawie z 7.6.2018 r., V ACa 465/17, Legalis). Nie może zaś przyjąć czegoś odmiennego (…) Moc wiążąca powoduje, że organ postępowania (w szczególności sąd) nie może badać kwestii stwierdzonej w prawomocnym orzeczeniu, jeżeli pojawi się ona jako kwestia wstępna w tym samym albo innym postępowaniu (por. wyr. SN z 12.7.2002 r., V CKN 1110/00, Legalis; wyr. SN z 20.1.2011 r., I UK 239/10, Legalis; wyr. SN z 5.10.2012 r., IV CSK 67/12, Legalis; wyr. SA w Warszawie z 18.3.2015 r., I ACa 467/14, B.; post. SN z 24.6.2015 r., III UK 198/14, B.; wyr. SA w Warszawie z 7.6.2018 r., V ACa 465/17, B.). Należy przy tym zaznaczyć, że kwestia rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem co do istoty sprawy nie może pojawić się jako kwestia główna w innym postępowaniu ze względu na powagę rzeczy osądzonej (por. art. 366 KPC). Kwestia stwierdzona w prawomocnym orzeczeniu nie podlega badaniu w ogóle w tym samym ani w innym postępowaniu (wyr. SN z 27.6.2014 r., V CSK 433/13, Legalis). Nie można zaś sprowadzać mocy wiążącej tylko do niedopuszczalności odmiennego ustalenia danej kwestii, oznaczałoby to bowiem, że dana kwestia może być badana, ale rezultat tego badania jest z góry przesądzony, gdyż nie może wypaść odmiennie niż w poprzednim badaniu. Kolejne badanie byłoby zatem bezcelowe" [I. Kunicki [w:] A. Marcianiak (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom II. Komentarz do art. 2051–42412, wyd. 1, 2019, art. 365, Nb 37]

W realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że kwestia ważności i skuteczności umowy najmu zawartej przez X. V. (1) z pozwanym I. K. została już prawomocnie przesądzona, zatem podnoszone przez powoda zarzuty, sprowadzające się do nieistnienia tej umowy lub jej nieważności, nieskuteczności itd. nie mogły zostać uwzględnione.

Przechodząc do roszczenia ewentualnego z pozwu czyli do żądania rozwiązania umowy najmu z 05.07.2002r., to w pierwszej kolejności należy dostrzec, że ani pozew, ani dalsze pisma procesowe, ani wreszcie zeznania powoda nie przyniosły jakiejkolwiek wzmianki, na jakiej to podstawie i w oparciu o jakie argumenty Sąd miałby rozwiązać umowę najmu z 05.07.2002r., a pamiętać przy tym należy, że powód nie działał samodzielnie, ale przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Sam fakt, bezsporny zresztą, a tyczący nabycia własności całej nieruchomości przez powoda, nie stanowi sam przez się podstawy rozwiązania umowy najmu. O rozwiązywaniu najmu lokali mieszkalnych przez Sąd na wniosek właścicieli mówi art. 11 ust. 10 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. „Zgodnie z art. 11 ust. 10 OchrLokU z ważnych przyczyn, innych niż określone w ust. 2, właściciel może wytoczyć powództwo o rozwiązanie stosunku prawnego i nakazanie przez sąd opróżnienia lokalu, jeżeli strony nie osiągnęły porozumienia co do warunków i terminu rozwiązania tego stosunku. Przepis ten ma łagodzić rygoryzm wynikający z zamkniętego katalogu przyczyn wypowiedzenia odpłatnego stosunku prawnego uprawniającego do używania lokalu (…) Interpretację pojęcia ważnych przyczyn ustawodawca zostawił sądom. Rozstrzygając, czy w danej sprawie spełniona jest ta przesłanka, sądy powinny dokonać każdorazowo ważenia interesu właściciela i lokatora (zob. wyr. SN z 28.9.2001 r., III CKN 404/00, Legalis). Ważnymi przyczynami mogą być np. bezdomność właściciela, chęć podziału lokalu na dwa mniejsze i zaoferowanie lokatorowi jednego z nich, chęć przekształcenia lokalu zajmowanego przez lokatora w lokal użytkowy wraz z dostarczeniem lokatorowi innego przyzwoitego lokalu czy szczególnie naganne zachowanie lokatora, które nie spełnia żadnej z przesłanek z art. 11 ust. 2 pkt 1 OchrLokU (U., E., H., Ustawa o ochronie praw lokatorów, s. 167-168)" [D. H. [w:] B. (...) (red.), Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Komentarz, wyd. 13, 2024, art. 11]. Skoro jednak w niniejszej sprawie powód nie wskazał przyczyny, dla której Sąd miałby rozwiązać sporną umowę najmu, nie mówiąc już o wykazaniu zasadności tej przyczyny, Sądowi nie pozostawało nic innego, aniżeli oddalić powództwo, o czym zresztą orzekł w pkt I wyroku.

O kosztach należało orzec po myśli art. 98 § 1 kpc, uwzględniając przy tym fakt, że po stronie pozwanego wystąpiły niżej wymienione koszty – 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Suma owych kosztów pozwoliła ukształtować pkt II wyroku.