Wyrok z 22 kwietnia 2026, sygn. III RC 357/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 kwietnia 2026 r.

Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:

Przewodniczący Sędzia Dariusz Cieślik

Protokolant st. sekr. sądowy Anna Sosnowska

po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. w F.

sprawy z powództwa P. V.

przeciwko małoletniemu T. I. (5) działającemu przez matkę A. I. (1)

o uchylenie alimentów

oraz

sprawy z powództwa małoletniego T. I. (3) działającego przez ojca P. V.

przeciwko A. I. (1)

o alimenty

I.  uchyla obowiązek alimentacyjny P. V. wobec mał. T. I. (3) ur. (...) wynikający z wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 01.03.2010r. w sprawie III RC 745/09 począwszy od dnia 01.09.2024r.,

II.  zasądza od pozwanej A. I. (1) na rzecz małol. powoda T. I. (3) rentę alimentacyjną w kwocie po 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) miesięcznie płatna do rąk ojca P. V., poczynając od dnia 30.04.2025r., do dnia 10-ego każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat,

III.  oddala powództwo w pozostałej części,

IV.  koszty procesu znosi wzajemnie pomiędzy stronami,

V.  wyrokowi w pkt II nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 22 kwietnia 2026 r.

W dniu 30 kwietnia 2025 r. P. V. zastępowany przez adw. E. X., wniósł pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojego małoletniego syna T. I. (2) reprezentowanego przez matkę A. I. (1), wynikający z orzeczenia Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2010 r. w sprawie III RC 745/09, którym zasądzono od niego alimenty w wysokości po 350 zł miesięcznie. Sprawie nadano sygn. III RC 357/25.

Pozew zawierał wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia poprzez zawieszenie obowiązku alimentacyjnego wynikającego z powyższego orzeczenia z uwagi na ustalenie miejsca pobytu małoletniego w miejscu zamieszkania jego ojca postanowieniem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 15 stycznia 2025 r. w sprawie III Nsm 1514/24. Wskazano również, że małoletni T. I. (1) zamieszkuje ze swoim ojcem od sierpnia 2024 r.

Tego samego dnia małoletni T. I. (1) reprezentowany przez swojego ojca P. V., zastępowanego przez adw. E. X., wniósł pozew o zasądzenie od swojej matki A. I. (1) alimentów w wysokości po 1200 zł. miesięcznie.

Pozew o alimenty zawierał wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia poprzez zobowiązanie pozwanej do uiszczania na rzecz małoletniego powoda na czas trwania postępowania kwoty po 1200 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wskazano, że małoletni powód mieszka wraz z ojcem od sierpnia 2024 r., ojciec ponosi koszty jego utrzymania, które zostały określone na poziomie około 2400 zł miesięcznie. Dodatkowo ponosi jednorazowe dodatkowe koszty np. wycieczki około 6000 zł rocznie, kurs prawa jazdy 3500 zł, samochód dla małoletniego 10000 zł, hulajnoga 2500 zł, sprzęt narciarski 1363 zł. Sprawie nadano sygn. III RC 358/25.

Oba pozwy zawierały jednocześnie wniosek o połączenie spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia zgodnie z art. 219 k.p.c.

Postanowieniem z dnia 9 maja 2025 r. w sprawie III RC 358/25, na podstawie art. 219 k.p.c., połączono tę sprawę III RC 358/25 ze sprawą III RC 357/25 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z dnia 9 maja 2025 r. sąd udzielił w sprawie III RC 357/25 zabezpieczenia do chwili prawomocnego zakończenia postępowania zawieszając obowiązek alimentacyjny P. V. na rzecz małoletniego T. I. (2) ustalonego na mocy wyroku z dnia 1 marca 2010 r. w sprawie III RC 745/09 Sądu Rejonowego w Olsztynie oraz zobowiązał A. I. (1) do uiszczania na rzecz małoletniego T. I. (2) na czas trwania niniejszego postępowania kwotę po 350 zł miesięcznie płatną do rąk ojca małoletniego. W pozostałym zakresie wniosek o zabezpieczenie w zakresie świadczenia alimentacyjnego został oddalony.

W odpowiedzi na pozew o alimenty A. I. (2) zastępowana przez adw. C. W., wniosła o oddalenie powództwa w całości, ewentualnie oddalenie powództwa ponad kwotę 200 zł miesięcznie tytułem alimentów od pozwanej na rzecz małoletniego powoda, płatne z góry do 10-tego dnia każdego miesiąca do rąk przedstawiciela ustawowego małoletniego -

W uzasadnieniu podniesiono, że do września 2024 roku małoletni mieszkał wraz z matką, która przez 16 kat pełniła opiekę nad synem, ze sporadycznymi kontaktami małoletniego z ojcem. Powodem zmiany miejsca zamieszkania małoletniego była chęć rozwoju kariery sportowej, poprzez zmianę klubu i zasilenie drużyny, początkowo z O., ostatecznie (...). Za namową małoletniego A. I. (1) wyraziła zgodę na zmianę miejsca zamieszkania syna i wyprowadzkę do F..

W piśmie z dnia 21 lipca 2025r. A. I. (1) zastępowana przez adw. C. W., wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 9 maja 2025 r. zaskarżając w/w postanowienie w części tj. w zakresie pkt 2.

Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2025r. Sąd Okręgowy w Toruniu w sprawie VIII Cz 400/25 postanowił oddalić zażalenie.

Podczas rozprawy w dniu 22 kwietnia 2026r. strona powodowa podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, zaś pozwana uznała powództwo o alimenty do kwoty po 400 zł miesięcznie, w pozostałym zaś zakresie wniosła o jego oddalenie.

Sąd ustalił, co następuje:

Małoletni T. I. (1) urodził się (...) w H.. Pochodzi z nieformalnego związku (...) P. V..

dowód: odpis skrócony aktu urodzenia małoletniego k. 9, uzasadnienie pozwu k. 5

Wyrokiem z dnia 1 marca 2010 r. Sądu Rejonowego w Olsztynie, wydanym w sprawie III RC 745/09, ustalono, iż P. V. jest ojcem małoletniego T. I. (4). W punkcie IV wyroku Sąd zasądził od P. V. na rzecz małoletniego T. kwotę 350 zł tytułem alimentów.

Wówczas małoletni T. miał niespełna rok i mieszkał wraz z matką A. I. (1).

dowód: wyrok z dn. 1.03.2010r. SR w Olsztynie k. 116-117 akt III RC 745/09 SR w Olsztynie, uzasadnienie wyroku k. 124-131 akt III RC 745/09

Przed przeprowadzką syna P. V. płacił alimenty na rzecz małoletniego w kwocie 1200 zł miesięcznie, mimo zasądzonej kwoty 350 zł miesięcznie. Alimenty te były dobrowolnie podwyższone przez ojca małoletniego - początkowo do 800 zł miesięcznie, a następnie do 1.200 zł miesięcznie.

dowód : wyrok SR w Olsztynie w sprawie III RC 745/09 k. 11

Do sierpnia 2024 r. małoletni mieszkał wraz z matka A. I. (1). Orzeczeniem Sadu Rejonowego w Toruniu z dnia 15 stycznia 2025 r. w sprawie III Nsm 1514/24 ustalono miejsce zamieszkania małoletniego przy ojcu P. V..

dowód : postanowienie sądu w sprawie Nsm 1514/24 k. 10, wyrok sądu w sprawie RC 745/09 k. 11, uzasadnienie pozwu k. 5

A. I. (1) obecnie ma 42 lata i posiada wykształcenie średnie. Ukończyła (...)w T. na kierunku (...). Obecnie pracuje w zawodzie, jest zatrudniona w pełnym wymiarze czasu na stanowisku (...) i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 3.500 zł netto miesięcznie.

Pozwana cierpi na (...) i pozostaje pod opieką (...). Koszt jednej wizyty u specjalisty wynosi 250 zł. Dodatkowo raz w miesiącu odbywa wizytę domową w kwocie 150 zł.

A. I. (1) mieszka sama w mieszkaniu stanowiącym jej własność. Koszt wszystkich opłat związanych z utrzymaniem mieszkania wynosi 1.500 zł miesięcznie.

Nie posiada żadnych zobowiązań ani kredytów.

A. I. (1) nie ma innych dzieci poza małoletnim T. I. (1).

A. I. (1) utrzymuje kontakt ze swoim małoletnim synem T.. Widuje się z nim średnio dwa razy w miesiącu. Oprócz zasądzonych alimentów w ramach zabezpieczenia w kwocie 350 zł miesięcznie przesyła synowi drobne kwoty w granicach 80 zł tygodniowo. Dodatkowo pozwana przekazała małoletniemu kwotę 400 zł na zakup gitary oraz dwukrotnie kwotę około 400 zł na zakup innego sprzętu muzycznego.

Średnio raz na miesiąc lub raz na dwa miesiące małoletni przyjeżdża do H. odwiedzić matkę A. I. (1). Wówczas pozwana ponosi wszelkie koszty związane z utrzymaniem syna.

dowód: zaświadczenie k. 38, 104, 185, 198-199, wyniki badań k. 39-41,105-106, 183, potwierdzenia przelewów k. 42-49, 59-77, 107-114, 126-145, 187-195, paragony i faktury k. 50-52, 57, 78-80, 116-119, 124, 146-148, zestawienie opłat k. 56, 123, kredyt k. 58, 125, zeznania PIT-37 za 2025 r. – k. 200-203, przesłuchanie A. I. (1) – k. 218-218v, 244-244v, zeznania świadka C. V. k. 242-243

Małoletni T. I. (1) ma obecnie 16 lat i jest uczniem trzeciej klasy w(...)Liceum Ogólnokształcącym w F.. Od sierpnia 2024r. małoletni zamieszkuje wraz z ojcem P. V. w F..

Małoletni T. trenuje w (...) klubie sportowym. Ponadto należy do (...) Związku Sportowego (...) w F.. W związku z tym ojciec małoletniego opłaca składki członkowskie w kwocie 220 zł miesięcznie. Koszt pojedynczego treningu wynosi 30 zł, natomiast udział w zawodach wynosi ok. 500 zł. W ubiegłym roku małoletni uczestniczył w jednych zawodach. Koszt stroju sportowego w głównej mierze pokrywa klub sportowy, natomiast ojciec małoletniego pokrył koszt butów sportowych w kwocie 600 zł.

W trakcie wakacji małoletni dwukrotnie wyjeżdżał na wyjazdy sportowe. Koszt każdego z wyjazdów wynosi ok. 500 zł.

Ojciec małoletniego przekazuje synowi kieszonkowe w kwocie ok. 400 zł miesięcznie.

P. V. kupił synowi samochód, którym małoletni dojeżdża do szkoły. Samochód stanowi własność P. V., jednak małoletni wpisany jest jako współwłaściciel. Małoletni powód posiada prawo jazdy kat. B1. Koszt kursu pokrył w całości P. V.. Na koszty związane z utrzymaniem samochodu składają się koszty paliwa w kwocie ok. 780 zł miesięcznie.

dowód: zaświadczenie k.120, przesłuchanie A. I. (1) – k. 218-218v, 244-244v, przesłuchanie P. V. k. 217-218, 244, zeznania świadka C. V. k. 242-243, zeznania świadka H. W. k. 243-244

P. V. obecnie ma 42 lata. Nie posiada innych dzieci poza małoletnim T. I. (1).

Ojciec małoletniego prowadzi (...). Jedna z firm powoda zajmuje się(...), zaś druga (...). W ramach tego zatrudniony jest w firmie (...) sp. z o.o. na podstawie umowy cywilnoprawnej, a jego zarobki kształtują się w tej firmie na poziomie 5000 zł netto miesięcznie. Nadto zatrudniony jest w firmie (...) sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 503,28 zł netto.

P. V. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerką H. W.. Mieszkają wspólnie z małoletnim T. oraz synem partnerki w domu stanowiącym własność firmy, którą prowadzi ojciec małoletniego. Na wydatki związane z utrzymaniem domu składają się m.in. czynsz w kwocie 2.500 zł miesięcznie, opłaty za prąd ok. 1.000 zł miesięcznie (12.000 zł rocznie), opłaty za wodę oraz śmieci ok. 100 zł miesięcznie.

Od 1 października 2024r. P. V. pobiera świadczenie 800 plus na małoletnim T. I. (1).

Nie posiada zobowiązań finansowych takich jak kredyty, czy pożyczki.

dowód: wydruk krajowego rejestru sądowego k. 92-103, 176-182, uchwała k. 196-197, 235-238, zaświadczenie k. 204-205, zeznania PIT-37 praz PIT-11 za 2025 r. – k. 206-208, 210-215, sprawozdanie finansowe k. 225-234, przesłuchanie P. V. k. 217-218, 244, zeznania świadka H. W. k. 243-244/

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przesłuchanie stron: P. V. i A. I. (1), zeznania świadków C. V. i H. W., a także na podstawie dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron oraz dokumenty z akt sprawy Sądu Rejonowego w Olsztynie toczącej się pod sygnaturą III RC 745/09.

Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach w toku procesu, bowiem były one zgodne z zeznaniami stron, a strony nie kwestionowały ich autentyczności, ani też prawdziwości informacji w nich zawartych. Nie budziły wątpliwości Sądu także dokumenty z akt sprawy III RC 745/09 Sądu Rejonowego w Olsztynie, którym jako dokumentom urzędowym Sąd przyznał walor wiarygodności.

Sąd dał wiarę także zeznaniom stron P. V. i A. I. (1), na okoliczność usprawiedliwionych potrzeb małoletniego T. I. (2), zdolności małoletniego T. do samodzielnego utrzymania się, oraz możliwości zarobkowych i sytuacji majątkowej zobowiązanych do alimentacji A. I. (1) i P. V., bowiem zeznania te były spójne, w przeważającej części potwierdzone dokumentami złożonymi przez strony, oraz co do faktów niekwestionowane przez strony wzajemnie.

Sąd dał wiarę zeznaniom wszystkich ze świadków, albowiem były one rzeczowe i zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Sąd miał jednak na uwadze, że świadkowie jako osoby będące szczególnie związane z jedną ze stron, mieli tendencję do tego, aby subiektywnie przedstawiać sytuację. Sąd nie miał jednak podstaw, aby nie nadać tym zeznaniom waloru wiarygodności, co do okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

W sprawie nie ulegało wątpliwości, że małoletni T. I. (1) w dalszym ciągu nie ma majątku, który pozwalałby mu na samodzielne utrzymanie się.

Ponadto bezsporny pozostawało, pozostawało, że małoletni T. od sierpnia 2024 r. zamieszkuje wraz z ojcem P. V. i pozostaje na jego utrzymaniu. Okoliczność ta została również potwierdzona orzeczeniem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 15 stycznia 2025 r. wydanym w sprawie III Nsm 1514/24, którym ustalono miejsce zamieszkania małoletniego przy ojcu.

Nie budziło również wątpliwości Sądu, że ojciec małoletniego ponosi obecnie zasadniczy ciężar kosztów związanych z jego codziennym utrzymaniem, obejmujących w szczególności koszty wyżywienia, mieszkania, środków higienicznych, odzieży oraz bieżących potrzeb edukacyjnych i zdrowotnych.

Zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Przepis art. 135 § 1 k.r.o wskazuje przy tym, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Natomiast zgodnie z art. 138 k.r.o w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Potrzeby uprawnionego oraz możliwości zobowiązanego ulegają zmianie, tym samym może ulegać zmianie wysokość alimentów. Zmiana stosunków może prowadzić do uchylenia obowiązku alimentacyjnego bądź do podwyższenia lub obniżenia alimentów. Dla stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 k.r.o. należy brać pod uwagę to, czy istniejące warunki i okoliczności – na tle sytuacji ogólnej – mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego. Zmiana orzeczenia dopuszczalna jest tylko w razie zmiany stosunków powstałych po jego wydaniu (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 października 1954 r. I CO 41/54).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do trwałej zmiany stosunków uzasadniającej zmianę dotychczasowego obowiązku alimentacyjnego P. V. wobec małoletniego T. I. (2).

Obowiązek alimentacyjny P. V. został określony w pkt. IV wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2010r. wydanego w sprawie III RC 745/09 na kwotę po 350 zł miesięcznie. Wówczas małoletni T. miał niespełna rok i mieszkał wraz z matką A. I. (1).

Od sierpnia 2024 r. małoletni T. zamieszkuje z ojcem, który wykonuje wobec niego bieżącą pieczę oraz ponosi większość kosztów jego utrzymania. Orzeczeniem Sadu Rejonowego w Toruniu z dnia 15 stycznia 2025 r. w sprawie III Nsm 1514/24 Sąd ustalił miejsce zamieszkania małoletniego przy jego ojcu P. V.. Tym samym ustały podstawy dalszego obciążania ojca obowiązkiem alimentacyjnym realizowanym uprzednio do rąk matki małoletniego.

Jednocześnie Sąd uznał, iż również matka małoletniego powinna uczestniczyć w kosztach jego utrzymania stosownie do swoich możliwości zarobkowych i majątkowych. Zgromadzony materiał dowodowy wykazał bowiem, że posiada ona możliwości zarobkowe pozwalające na partycypowanie w kosztach utrzymania syna.

W przedmiotowym procesie strona powodowa domagała się zasądzenia od pozwanej A. I. (1) na rzecz małoletniego T. I. (2) alimentów w kwocie po 1200 zł miesięcznie.

Podczas rozprawy w dniu 22 kwietnia 2026r. pozwana uznała powództwo o alimenty do kwoty po 400 zł miesięcznie, w pozostałym zaś zakresie wniosła o jego oddalenie.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, analiza zgromadzonego materiału procesowego wskazuje, że powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie, tj. zasądzenie alimentów na rzecz małoletniego T. I. (2) w kwocie po 750 złotych miesięcznie, poczynając od dnia 30 kwietnia 2025 r., płatnych do rąk ojca małoletniego powoda, do dnia 10-ego każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat.

Sąd nie miał wątpliwości, że małoletni T. I. (1) pozostaje uczeniem, nie posiada majątku mogącego przynosić jego dochód, dlatego też nie jest w stanie utrzymywać się w samodzielnie.

Oznacza to, że także pozwana A. I. (1) powinna ponosić odpowiednią część wszystkich usprawiedliwionych wydatków związanych z utrzymaniem syna w postaci zakupu wyżywienia, ubioru, wydatków dotyczących stanu zdrowia, części opłat eksploatacyjnych za mieszkanie w którym przebywa, oraz innych niezbędnych potrzeb.

Sąd wziął pod uwagę, iż małoletni T. ma obecnie 16 lat, a zakres jego usprawiedliwionych potrzeb wyznaczony jest w głównej mierze jego wiekiem. Do łożenia na jego utrzymanie zobowiązani są zarówno ojciec, jak i matka.

Sąd przeanalizował także sytuację majątkową ojca małoletniego powoda. Jednocześnie doszedł do przekonania, że P. V. posiada większe możliwości zarobkowe niż pozwana, dodatkowo dysponuje także świadczeniem 800+ na małoletniego syna.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż inne potrzeby małoletniego, wykraczające poza zakres jego usprawiedliwionych potrzeb, jak na przykład korepetycje, dodatkowe wycieczki – ojciec powoda ma możliwość opłacania ze świadczenia wychowawczego 800 +, jednak nie uwzględniał tej kwoty jako dochodu ojca małoletniego podczas ustalania jego sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych.

Za koszty wykraczające poza usprawiedliwione potrzeby małoletniego powoda sąd uznał zakup samochodu, koszty związane z jego eksploatacja, zakup hulajnogi elektrycznej, czy też sprzętu narciarskiego. Są to wydatki, które winny być między rodzicami uzgadniania i odpowiadać ich możliwością zarobkowym i majątkowym. Ojciec małoletniego decyzje w tym zakresie podejmował samodzielnie i w ramach swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, co podkreśla, że te możliwości są istotnie wyższe niż możliwości matki małoletniego.

Z tych powodów Sąd w punkcie I sentencji wyroku uchylił obowiązek alimentacyjny P. V. wobec małoletniego T. I. (2) wynikający z wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2010r. w sprawie III RC 745/09 począwszy od dnia 1 września 2024r.

W punkcie II sentencji wyroku zasądził od pozwanej A. I. (1) alimenty na rzecz małoletniego T. I. (2) w kwocie 750 złotych miesięcznie, poczynając od dnia 30 kwietnia 2025 r. do dnia 10-go każdego miesiąca, do rąk ojca małoletniego P. V., z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat.

W punkcie III sentencji wyroku, sąd oddalił powództwo w pozostałej części jako bezzasadne.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc, mając na uwadze wynik postępowania oraz charakter sprawy alimentacyjnej.

O rygorze natychmiastowej wykonalności co do pkt. II wyroku orzeczono w punkcie V sentencji wyroku na podstawie art. 333 § 1 pkt. 1 kpc.