Wyrok z 12 maja 2026, sygn. I C 2003/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12maja 2026 r.

Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Przemysław Majkowski

Protokolant: Dominika Górecka

po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. w I.

na rozprawie

spraw:

a) z powództwa X. I.

przeciwko Skarbowi Państwa – Rejonowemu Zarządowi Infrastruktury w B.

o zapłatę kwoty 80.000,00 z tytułu ochrony naturalnego środowiska człowieka

b) z powództwa X. I.

przeciwko Skarbowi Państwa – Rejonowemu Zarządowi Infrastruktury w B.

o zapłatę kwoty 51.000,00 z tytułu ochrony naturalnego środowiska człowieka

1.  z punktu a) zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Rejonowego Zarządu Infrastruktury w B. na rzecz powoda X. I. kwotę 71.770,00 ( siedemdziesiąt jeden tysięcy siedemset siedemdziesiąt ) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 czerwca 2024 r. do dnia zapłaty,

2.  z punktu b) zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Rejonowego Zarządu Infrastruktury w B. na rzecz powoda X. I. kwotę 48.900,00 ( czterdzieści osiem tysięcy dziewięćset) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 października 2024 r. do dnia zapłaty,

3.  w pozostałym zakresie oba powództwa oddala,

4.  ustala, że powód X. I. wygrał każdy proces w 92%,

5.  rozstrzygnięcie o kosztach procesu pozostawia do decyzji referendarza sądowego.

Sygn. akt I C 2003/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 13 maja 2024 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w Łasku) pełnomocnik powoda X. I. wniósł o zasądzenie od pozwanego Dowódcy 32 Bazy Lotnictwa Taktycznego w U. na rzecz powoda kwoty 80.000 złotych tytułem częściowego odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 listopada 2018 roku do dnia zapłaty. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt I C 316/24. (pozew k. 3-16)

Pozwem z dnia 23 maja 2024 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w Łasku) pełnomocnik powoda X. I. wniósł o zasądzenie od pozwanego Dowódcy 32 Bazy Lotnictwa Taktycznego w U. na rzecz powoda kwoty 51.000 złotych tytułem częściowego odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 listopada 2018 roku do dnia zapłaty. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt I C 342/24. (pozew k. 64-77)

Sąd Rejonowy w Łasku 29 maja 2024 roku oraz 17 października 2024 roku wydał postanowienia, w których na podstawie art. 67 § 2 k.p.c. ustalił, że jednostką organizacyjną która reprezentuje pozwanego – Skarb Państwa w niniejszej sprawie jest Rejonowy Zarząd Infrastruktury w B.. (postanowienie k. 19 i k. 83)

W odpowiedziach na pozew pozwany Skarb Państwa- Rejonowy Zarząd Infrastruktury w B. wniósł o oddalenie powództw w całości i zasądzenie od strony powodowej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. (odpowiedź na pozew z 14.06.202 r. k.21-29 i z 25.10.2024 r. k. 84-98)

Postanowieniem z 22 listopada 2024 roku Sąd Rejonowy w Łasku zarządził połączenie sprawy I C (...) ze sprawą o sygnaturze akt I C 316/24 z powództwa X. I. przeciwko Skarbowi Państwa - Rejonowemu Zarządowi Infrastruktury w B., w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie ich pod sygnaturą akt I C 316/24. (postanowienie k. 99)

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 3 grudnia 2024 r. wydanym w sprawie I C (...) Sąd ten stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sieradzu jako właściwemu, gdzie sprawa zawisła pod sygn. akt I C 2003/24. (postanowienie k. 59)

Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej poinformowała, że przekazała Szefowi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w B. do samodzielnego prowadzenia przedmiotową sprawę. (pismo k. 106-107)

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

Powód jest właścicielem nieruchomości stanowiącej (...), położonej w miejscowości G., powiat (...), dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadzi (...) o (...), o powierzchni 1,19 ha. Na nieruchomości został posadowiony w 2009 roku budynek mieszkalny jednorodzinny o powierzchni całkowitej 291,2 m ².Nieruchomość powoda X. I. została włączona do strefy ograniczonego użytkowania oznaczonej symbolem A.

(odpis księgi wieczystej k. 11; wypis z rejestru gruntów i budynków k. 8-9 wraz z mapą k. 10)

Powód skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty w którym domagał się zapłaty kwoty 200.000,00 złotych, w tym tytułem utraty wartości nieruchomości kwoty 125.000,00 złotych i tytułem kosztów potrzebnych na przeprowadzenie rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego kwoty 75.000,00 złotych.

Pozwany pismem z odmówił spełnienia żądań powoda. (wezwanie do zapłaty k. 14, pismo pozwanego k.13)

Regulację szczególną stanowi uchwała nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 25 października 2016 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego U.. Jest to kolejny akt o podobnym charakterze. Poprzednim byłą uchwała nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 9 lutego 2010 r., uchylona przez obecnie obowiązującą. Nieruchomość powodów nie byłą objęta obszarem (...) według uchwały z 2010 r.

Zgodnie z § 8 powołanej uchwały w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu:

1) w podobszarze A:

a) zakaz przeznaczania terenu pod zabudowę mieszkaniową jedno- i wielorodzinną, zagrodową i zamieszkania zbiorowego, a także mieszkaniowo- usługową,

b) zakaz tworzenia terenów rekreacyjno- wypoczynkowych,

c) zakaz tworzenia stref ochronnych (...) uzdrowisk,

d) zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży.

2) w podobszarze B:

a) zakaz tworzenia stref ochronnych (...) uzdrowisk,

b) zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy.

§ 9. W obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie korzystania z terenu:

1) w podobszarze A:

a) zakaz budowy budynków jedno- i wielorodzinnych oraz zamieszkania zbiorowego, zagrodowego, mieszkaniowo- usługowego, szpitali, domów opieki społecznej, a także obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

b) zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na budynki mieszkalne jedno- i wielorodzinne oraz zamieszkania zbiorowego, zabudowę zagrodową, mieszkaniowo- usługowe, szpitale, domy opieki społecznej, a także obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

c) dopuszcza się rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

d) dopuszcza się zmianę sposobu użytkowania budynków w całości lub części na cele mieszkaniowe oraz budowę nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych jako towarzyszących innym funkcjom, na warunkach określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego, na warunkach określonych w decyzji o warunkach zabudowy.

2) w podobszarze B:

a) zakaz budowy szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy,

b) zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na szpitale, domy opieki społecznej oraz obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy,

c) dopuszcza się rozbudowę odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży.

§ 10. W obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące wymagania techniczne dotyczące budynków:

1) w podobszarze A:

a) w budynkach istniejących oraz nowoprojektowanych należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie z obowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej,

2) w podobszarze B:

a) w budynkach szpitali, domów opieki społecznej i budynkach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie zobowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej,

Określony w obowiązującej uchwale nr (...) obszar ograniczonego użytkowania został zatem podzielony na 2 podobszary oznaczone symbolami A i B:

- podobszar A, którego wewnętrzną granicę wyznacza granica terenu lotniska, z kolei granicę zewnętrzną izolinie równoważnego poziomu dźwięku (...) = 60 dB oraz (...) = 50 dB,

- podobszar B, którego wewnętrzną granicę wyznacza zewnętrzna granica podobszaru A, z kolei granicę zewnętrzną izolinie równoważnego poziomu dźwięku (...) = 55 dB oraz (...) = 45 dB,

Z załącznika graficznego wynika, że działka powoda znajduje się w całości w podobszarze A. Wartość nieruchomości powoda w zaokrągleniu wynosi 797.500,00 zł. Powołany do sprawy biegły z zakresu szacowania wartości nieruchomości na podstawie dostępnych danych wyliczył współczynnik utarty wartości nieruchomości w związku z wejściem w życie (...) na 9 %. W konsekwencji czego, utrata wartości przedmiotowej nieruchomości wskutek wejścia w życie obszaru ograniczonego użytkowania wyniosła 71.770,00 zł. (opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego V. V. k. 34-50)

Na skutek działalności lotniska wojskowego w U., na nieruchomości strony powodowej dochodzi do przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu lotniczego w środowisku w nocy i w dzień. Jak wynika z przeprowadzonych obliczeń, budynek powoda przed utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania spełniał wymogi Prawa budowlanego w zakresie izolacyjności akustycznej. Zapewnienie odpowiedniego klimatu akustycznego po wprowadzeniu (...) wymaga poniesienia dodatkowych nakładów mających na celu poprawę izolacyjności akustycznej przegród budowlanych. Nakłady dodatkowe są konsekwencją wymogów wprowadzonych uchwałą z 2016 roku o wprowadzeniu (...). Wymagane prace dostosowawcze obejmują wymianę istniejących okien na okna o odpowiednio wyższej izolacyjności akustycznej, montaż nawiewników i wentylatorów, a także prace uzupełniające związane bezpośrednio ze wskazanym wyżej zakresem robót. Ponadto podczas występowania hałasu lotniczego zapewnienie właściwego mikroklimatu w pomieszczeniach podlegających ochronie akustycznej wymaga instalacji dodatkowych urządzeń (wentylatorów sufitowych), skutkujących obniżeniem temperatury odczuwalnej.

Biegły oszacował koszt robót budowlanych i zainstalowania urządzeń w budynku strony powodowej, w związku z koniecznością przeprowadzenia rewitalizacji akustycznej budynku na łączną kwotę 48.900,00 zł. (opinia biegłego z zakresu budownictwa B. S. k. 123-193)

Sąd uznał wszystkie wyżej wymienione dokumenty za wiarygodne, przede wszystkim dokumenty urzędowe. Zostały sporządzone w odpowiedniej formie przez uprawnione do tego organy i w ramach ich kompetencji, odpowiadając tym samym dyspozycji art. 244 § 1 k.p.c. Zgodnie z treścią art. 244 § 1 k.p.c., dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Dokumenty prywatne, a za takie uznać należy korespondencję wymienioną przez strony przed zawiśnięciem między nimi sporu, zostały również uznane za wiarygodne. W postępowaniu cywilnym dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie - art. 245 k.p.c. Autentyczność dokumentów prywatnych i urzędowych oraz prawdziwość treści dokumentów urzędowych nie była kwestionowana przez żadną ze stron w oparciu o treść art. 232 k.p.c. w zw. z art. 252 k.p.c. i art. 253 k.p.c. Także Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu. Tym samym okazały się one przydatne w sprawie, stając się podstawą powyższych ustaleń faktycznych.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów. Ustalenia faktyczne w sprawie Sąd oparł przede wszystkim na opinii biegłych sądowych: V. V. i B. S.. W ocenie Sądu opinie te zostały sporządzone w sposób jasny, rzeczowy i przejrzysty. Biegli wskazali, na czym opierali się wydając opinię, z jakich korzystali źródeł i jaką posłużyli się metodologią. W sposób zrozumiały przedstawili wnioski oraz w jaki sposób do nich doszli. Sąd nie miał też wątpliwości co do tego, że biegli ci posiadają kompetencje i doświadczenie potrzebne do wydania opinii w sprawie. Podkreślić należy, że biegli ci sporządzali już opinie w zbliżonych rodzajowo sprawach dotyczących obniżenia wartości nieruchomości w związku z utworzeniem strefy ograniczonego użytkowania dla lotniska w U. (które nie były kwestionowane przez sądy obydwu instancji) co pozwala uznać, że posiadają oni doświadczenie i wiedzę w przedmiocie objętym zakresem opinii w niniejszej sprawie.

Z przyczyn wyżej przedstawionych opinię biegłego V. V. w zakresie szacującym spadek wartości nieruchomości wskutek stworzenia strefy ograniczonego użytkowania należało uznać za w pełni wiarygodną i przydatną. W konsekwencji to właśnie opinia biegłego stanowiła podstawę do dokonania w sprawie ustaleń istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia. Biegły wyjaśnił w szczególności, a sąd te wyjaśnienia w pełni podziela, jakie okoliczności legły u podstaw dokonania opisanego w opinii oszacowania wartości nieruchomości. Wskazał z jakiej literatury fachowej korzystał przy sporządzaniu opinii. Biegły uzasadnił również przyjętą metodologię obliczeń. Wyjaśnił, z jakich przyczyn przyjęta przez niego metoda jest prawidłowa i prowadzi do uzyskania adekwatnych wyników. Biegły wydając opinię dysponował aktualnymi danymi z zakresu obrotu nieruchomościami, reakcji lokalnego rynku na wprowadzenie strefy ograniczonego użytkowania, jak również posiłkował się wyliczeniami.

Podobny walor należy przypisać opinii sporządzonej przez biegłego B. S., bowiem w sposób wyczerpujący oszacował koszt prac koniecznych do przeprowadzenia w celu rewitalizacji akustycznej budynku, ale nadto zwrócił uwagę na powiązane z nimi koszty prac wykończeniowo-estetycznych, które to pozostają w ocenie Sądu w bezpośrednim związku z zakresem wskazanych prac.

Sąd Okręgowy pominął wniosek strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego V. V., bowiem argumentacja do niego przedstawiona nie zasługiwała na uwzględnienie. Na względzie należy mieć przede wszystkim, że Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, bez znaczenia zatem dla wyceny utraty wartości nieruchomości, a tym zasadności roszczenia strony powodowej pozostaje, że przed wejściem w życie uchwały tworzącej (...) z 2016 roku nieruchomość powoda znajdowała się w strefie B (...) z 2010 roku. Tym samym nie było zasadne dokonanie wyliczeń utraty wartości nieruchomości poprzez porównanie wartości wynikających z przyporządkowanie nieruchomości do strefy B oraz obecnie strefy A, w której nieruchomość na mocy uchwały z 2016 roku obecnie się znajduje.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Wniesione powództwo okazało się zasadne w znacznej części.

Zgodnie z treścią art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę. Szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Przesłankami wynikającej z powyższej regulacji odpowiedzialności są: wejście w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości, jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, a szkodą. Z art. 129 ust. 2 p.o.ś. wynika, iż szkodą jest także zmniejszenie wartości nieruchomości, co koresponduje z pojęciem straty w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., przez którą rozumie się, między innymi zmniejszenie aktywów.

Zastosowanie art. 129 ust. 2 p.o.ś. jako podstawy roszczenia odszkodowawczego właściciela nieruchomości z tytułu obniżenia jej wartości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z niej w następstwie ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania było przedmiotem obszernego orzecznictwa. W judykaturze funkcjonuje pogląd, w świetle którego, mówiąc o obszarze ograniczonego użytkowania trzeba dostrzegać z jednej strony związane z jego utworzeniem ograniczenia w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, z drugiej, natomiast przyczyny, które legły u podstaw utworzenia tego obszaru. Wspomniane ograniczenia są związane z nieruchomością położoną na obszarze ograniczonego użytkowania i dotyczą każdego jej właściciela. Dopóki bowiem będzie istniał obszar ograniczonego użytkowania, dopóty będą obowiązywały wprowadzone na jego terenie ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenów, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z gruntów. Obszar ograniczonego użytkowania ingeruje w prawo własności i w sferę wolności właściciela, wobec czego wyszczególnienie sytuacji, w których dojdzie do utworzenia go, jest wyczerpujące i wymaga uprzednio stwierdzenia, że zastosowanie najlepszych dostępnych metod i środków nie doprowadziło do utrzymania dopuszczalnych warunków środowiska. Konieczność utworzenia obszaru wynika z tego, iż jest to jedyny sposób uzyskania efektu w postaci ochrony zasobów środowiska, która uwzględnić powinna wyczerpanie dostępnych środków i zasadę proporcjonalności przewidzianą w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Samo już zatem utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wskazuje na negatywne oddziaływanie lotniska na środowisko w stopniu wymagającym wprowadzenia ograniczeń w wykonywaniu prawa własności. Ograniczenia te musi respektować każdy właściciel nieruchomości (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 565/08, wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, niepubl., LEX 528219).

W niniejszej sprawie, strona powodowa wskutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, obejmującego nieruchomość stanowiącą jej własność, poniosła szkodę polegającą na ograniczeniu w sposobie korzystania z niej, a w konsekwencji – zmniejszeniu jej wartości. Z załączników graficznych oraz wykazu obrębów ewidencyjnych ze spisem działek wynika, że działka strony powodowej znajdują się w podobszarze A. Wskutek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania uchwałą Nr (...) Sejmiku Województwa (...) z dnia 25 października 2016 roku w podobszarze A, na terenie którego usytuowana jest działka strony powodowej objęta pozwem, uległo zmianie korzystanie z niej przez wprowadzenie ograniczeń dotychczasowego sposobu korzystania. Strona powodowa nie może skutecznie dochodzić zaniechania imisji hałasu przez lotnisko, w związku z czym doszło do zawężenia przysługujących jej, wynikających z prawa własności, uprawnień związanych z podejmowaniem działań ochronnych wobec swojej własności. Niewątpliwie zatem, wskutek uszczuplenia zakresu i sposobu dotychczasowego korzystania z nieruchomości oraz zmuszenia właściciela do zmiany dotychczasowego jej przeznaczenia, co wynika z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w obrębie, którego usytuowana jest nieruchomość stanowiąca własność powoda, doznał on, szkody obejmującej obniżenie wartości nieruchomości. Nieruchomość jest dobrem inwestycyjnym i o ile nie jest wyłączona spod obrotu podlega regułom rynkowym, a jej wartość jest weryfikowana przez wolny rynek, niezależnie od tego czy jej właściciel zamierza zbyć swoją własność, czy też nie poczynił w tym zakresie żadnych kroków (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 30 września 2009 r., I ACa 484/09, lex (...), I P. 772/09 z 17 czerwca 2010 r., lex (...)). W orzecznictwie przyjmuje się, iż obniżenie wartości nieruchomości generuje stratę niezależnie od tego, czy właściciel ją zbył, czy też nie zamierza podjąć w tym kierunku żadnych działań. Przesłanką roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w art. 129 ust. 2 p.o.ś. nie jest bowiem jej zbycie. Odszkodowanie nie jest też ograniczone do rzeczywistej straty, gdyż obowiązuje zasada pełnej odpowiedzialności odszkodowawczej za wprowadzenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, niepubl., LEX nr 503415). Wartość należącej do powoda nieruchomości uległa obniżeniu z uwagi na położenie w okolicach lotniska wojskowego w U. i na skutek hałasu związanego z jego funkcjonowaniem, niewątpliwie negatywnie postrzeganego przez potencjalnych nabywców nieruchomości. Zainteresowanie nabyciem nieruchomości w okolicach lotniska spadło, a potencjalni nabywcy mogą być skłonni do kupna nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania, ale za odpowiednio niższą cenę. Do zakresu szkody podlegającej naprawieniu na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś. należy więc obniżenie wartości nieruchomości wynikające z faktu, że jej właściciel będzie musiał znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje np. hałas (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 18 listopada 2010 r., I ACa 884/10, lex (...)). Wobec powyższego oraz mając na uwadze opinię biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, uwzględniając obliczony dla podobszaru A współczynnik utraty wartości Sąd Okręgowy ustalił, że wartość rynkowa należącej do powoda nieruchomości uległa obniżeniu o kwotę łączną 71.770,00 zł.

Oceny zasadności drugiego z dochodzonych przez stronę powodową roszczeń - żądania zwrotu nakładów potrzebnych na rewitalizację akustyczną stanowiącą jej własność budynku, Sąd Okręgowy dokonał na podstawie regulacji przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 3 w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. Zgodnie z art. 136 ust. 3 p.o.ś., w razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków, szkodą, o której mowa w przepisie art. 129 ust. 2 ustawy, są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie. W judykaturze przyjmuje się, że obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Odszkodowanie bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejący w chwili jej wyrządzenia do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób prawem przewidziany (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 r. w sprawie III CZP 68/01 – OSNC 2002, z 6., poz. 74).

Obowiązek naprawienia szkody po stronie pozwanej polegający na uiszczeniu odpowiedniej sumy pieniężnej, powstał z chwilą wyrządzenia powodowi szkody, tj. z chwilą wejścia w życie uchwały Sejmiku Województwa (...) Nr (...) kształtującej zakres koniecznych do wykonania nakładów rewitalizacyjnych i obligujący do ich poczynienia. Poniesienie nakładów pozwala zaś na uniknięcie hałasu przekraczającego poziomy normatywne i przyczynia się do zwiększenia atrakcyjności nieruchomości, jednak nie wpływa na podniesienie jej ceny z uwagi na lokalizację w strefie ograniczonego użytkowania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 30 września 2009 r., I ACa 484/09 lex 756606). Koszty związane z zapewnieniem w budynku mieszkalnym powoda właściwego klimatu akustycznego są bezpośrednim uszczerbkiem związanym z ustanowieniem strefy ograniczonego użytkowania. Budynek przeznaczony na potrzeby mieszkaniowe wymaga ochrony akustycznej, podlegając tym samym ochronie przed hałasem na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Usytuowany na należącej do strony powodowej nieruchomości objętej pozwem budynek mieszkalny nie spełnia obowiązujących wymogów, nie zapewniając należytego klimatu akustycznego. W celu ochrony akustycznej konieczne jest poczynienie nakładów, których łączne koszty biegły oszacował na kwotę 48.900,00 zł. Koszty te mają zapewnić właściwy klimat akustyczny obiektu i odzwierciedlają zakres nakładów, których strona powodowa dotychczas nie poczyniła, co jednak nie stoi na przeszkodzie w dochodzeniu odszkodowania, ponieważ zgodnie z funkcjonującym w doktrynie i judykaturze poglądem, roszczenie o zasądzenie kosztów potrzebnych do rewitalizacji akustycznej budynku nie jest uzależnione od uprzedniego poniesienia tych wydatków.

Sąd Okręgowy nie podziela przy tym odosobnionego poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt III CZP 100/22, zgodnie z którą „właścicielowi nieruchomości położonej w strefie ograniczonego użytkowania, o której mowa w art. 135 Prawa ochrony środowiska, nie przysługuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej kosztom zapewnienia w budynku znajdującym się na tej nieruchomości odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione”. Takie postawienie sprawy stoi w radykalnej opozycji do utrwalonego w cywilistyce pojęcia szkody, która powstaje już w chwili samego zdarzenia szkodzącego (tutaj: wejście w życie uchwały w związku z funkcjonowaniem lotniska generującego nadmierny hałas). Skoro szkoda powstaje już w momencie wystąpienia zdarzenia szkodzącego, to w ślad za nią powodowi przysługuje konkretne odszkodowanie, możliwe (choć często abstrakcyjnie) do oszacowania już chwilę po zaistnieniu szkody, najczęściej w drodze opinii biegłego. Nie można więc różnicować pozycji osoby uprawnionej do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, która realnie nie poniosła kosztów doprowadzenia do faktycznego naprawienia szkody (tutaj: wykonania rewitalizacji akustycznej) od pozycji osoby, która takie koszty poniosła. Naprawienie szkody w drodze zapłaty sumy odszkodowania jest bowiem domeną odpowiedzialnego za szkodę (tutaj: Skarb Państwa) i nie zależy od aktywności albo braku tejże aktywności poszkodowanego. Na marginesie warto zwrócić uwagę, że koncepcja wyrażona przez Sąd Najwyższy stawia w o wiele gorszej pozycji osoby, które nie są w stanie wyłożyć z góry odpowiedniej sumy pieniężnej na dokonanie prac rewitalizacyjnych w swoich budynkach, które to prace często wiążą się z wielotysięcznym wydatkiem. Jednocześnie, w aktualnym stanie, odpowiedzialny za naprawienie szkody (Skarb Państwa) nie jest przecież w stanie zaproponować systemowego, bezgotówkowego sposobu naprawienia szkody poprzez dokonanie prac rewitalizacyjnych w budynkach osób doświadczających szkody.

Trzeba pamiętać, że budynek należący do strony powodowej był wzniesiony w tradycyjnej technologii i przy użyciu dostosowanych do niej materiałów budowlanych. Trzeba także mieć na względzie, że zakres koniecznych do wykonania w tej mierze prac wynikał bezpośrednio z opinii biegłego – B. S., który określając jedynie następczo wartość prac koniecznych do zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w odniesieniu do budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości objętej pozwem przyjął rozwiązania uwzględniające stan istniejący w dacie sporządzania opinii, zapewniając spełnienie wymagań akustycznych, wynikających z opinii przy optymalizacji kosztów.

Reasumując, wynikające z powyższych rozważań wnioski potwierdzają, że w sprawie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania, a szkodą poniesioną przez stronę powodową w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości oraz konieczności poniesienia przez nią nakładów na utrzymanie prawidłowego klimatu akustycznego. W związku z tym Sąd Okręgowy uznał, iż powodowi przysługuje odszkodowanie w łącznej wysokości 120.670,00 zł obejmującej kwotę 71.770,00 zł, o którą zmniejszyła się wartość przedmiotowej nieruchomości na skutek utworzenia strefy ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowego w U. (powództwo z punktu a w wyroku)oraz kwotę 48.900,00 zł stanowiącą koszt nakładów, jakie strona powodowa musi poczynić w celu rewitalizacji akustycznej budynku (powództwo z punktu b w wyroku).

O odsetkach od zasądzonego roszczenia z punktu a) komparycji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., zasądzając je od 14 czerwca 2024 r. – a zatem od dnia sporządzenia odpowiedzi na pozew w zakresie tego roszczenia - do dnia zapłaty, o czym orzeczono w punkcie 1. wyroku, oddalając zarazem powództwo w zakresie zasądzenia dalej idących odsetek, o czym orzeczono w punkcie 3. wyroku.

Tożsame stanowisko Sąd Okręgowy zajął co do roszczenia z punktu b) komparycji wyroku i orzekł o odsetkach na podstawie art. 481 § 1 k.c., zasądzając je od 25 października 2024 r. – a zatem od dnia sporządzenia odpowiedzi na pozew w zakresie tego roszczenia - do dnia zapłaty, o czym orzeczono w punkcie 2. wyroku, oddalając zarazem powództwo w zakresie zasądzenia dalej idących odsetek, o czym orzeczono w punkcie 3. wyroku.

W ocenie Sądu Okręgowego dopiero doręczenie stronie pozwanej ostatecznie sprecyzowanego żądania powoda przedstawionego w pozwie dało możliwość zajęcia stanowiska, w których pozwany wniósł o oddalenie obu powództw w całości. Wówczas roszczenie powoda stało się wymagalne i od tej chwili należało liczyć odsetki.

Powyższe stanowisko Sądu Okręgowego nie było jednak wynikiem podzielenia zarzutu strony pozwanej co do przedawnienia roszczenia odsetkowego w zakresie odsetek ustawowych jako, że zdaniem pozwanego jest to roszczenie okresowe. Rację ma pozwany, że roszczenie odsetkowe jest roszczeniem okresowym i przedawniają się w okresie lat trzech. Jednak mając na uwadze treść art. 123 § 1 pkt 1 k.c., zgodnie z którym bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Dlatego też, skoro powództwo w sprawie wytoczono odpowiednio 13 maja 2024 roku i 23 maja 2024 roku i w złożonych pozwach powód dochodził także roszczenia odsetkowego od kwot wskazanych w wezwaniu, to odsetki od tych kwot nie przedawniły się. Nie ma tutaj znaczenia wskazana w wezwaniu do zapłaty kwota, która nie jest tożsama ze wskazaną w pozwie kwotą, bowiem kluczowe jest podjęcie czynności zmierzającej do przerwania biegu przedawnienia, która związana była z tożsamym źródłem pochodzenia roszczenia zarówno w wezwaniu do zapłaty jak i w pozwie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Ponieważ powód wygrał oba procesy prowadzone w niniejszej sprawie w niemalże pełnym zakresie, to na pozwanym spoczywać będzie obowiązek zapłaty kosztów procesu powstałych w niniejszej sprawie. Wobec tego Sąd Okręgowy ustalił, że powód X. I. wygrał każdy proces w 92 % o czym orzeczono w punkcie 3. wyroku, a rozstrzygnięcie o kosztach procesu pozostawiono do decyzji referendarza sądowego – jak w punkcie 4 wyroku.