Wyrok z 13 marca 2026, sygn. II AKa 381/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 381/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 8 sierpnia 2025 r., IV K 24/25

1.Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.Granice zaskarżenia

0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☒co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.Ustalenie faktów

0.1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

0.1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.Ocena dowodów

0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Odnośnie punktu I wyroku tj. wysokości kary wymierzonej oskarżonemu za popełnienie czynu z art. 200 § 4 k.k. (…) nieuwzględnienie dostateczne (…) pozytywnych okoliczności takich jak warunki osobiste sprawcy, jego niekaralność, stałe wykonywanie pracy zarobkowej, sposób jego życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po popełnieniu przestępstwa, w szczególności przyznanie się do popełnienia tego czynu, tj. okoliczności określonych w art. 53 k.k. stanowiącego dyrektywy wymiaru kary.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na aprobatę zasługują motywy wymiaru kary przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy ma rację, że okolicznością obciążającą oskarżonego w zakresie każdego z przypisanych mu przestępstw, obok znacznego stopnia społecznej szkodliwości, jest wykorzystanie relacji łączącej go z pokrzywdzoną. W istocie bowiem zachodziły między nimi zależności o charakterze zbliżonym do rodzinnych, w związku z czym pokrzywdzona jako dziecko miała podstawy do oczekiwania ze strony oskarżonego opieki i wsparcia, a tymczasem została przez niego wykorzystana seksualnie. Co więcej, ustalone przez Sąd Okręgowy fakty w zakresie, którego apelujący nie zakwestionował, świadczą, że pokrzywdzona była obiektem zainteresowania oskarżonego o zabarwieniu seksualnym już w grudniu 2023 r. (s. 1 uzasadnienia).

Z uzasadnienia wyroku wynika, że jako okoliczność łagodzącą Sąd potraktował uprzednią niekaralność oskarżonego oraz częściowe przyznanie się do winy, w takim rozumieniu, iż oskarżony co do zasady potwierdził okoliczności w jakich doszło do popełnienia zarzucanych mu przestępstw, wskazując jedynie na inny cel jego zachowania. Sąd pierwszej instancji zasadnie dostrzegł również to, że stopień negatywnych następstw w odniesieniu do pokrzywdzonej nie jest znaczny, co bez wątpienia wynika z etapu, na którym zatrzymane zostało drugie zarzucanych oskarżonemu przestępstw oraz z braku fizycznego ataku na pokrzywdzoną.

W zarzucie apelacyjnym i uzasadnieniu apelacji obrońca oskarżonego podniósł, że oskarżony przyznał się do zarzucanego mu czynu, w związku z czym, ze względu na warunki osobiste sprawcy, Sąd nie powinien mu wymierzyć kary bezwzględnej pozbawienia wolności. Apelujący wskazał, że oskarżony nie był dotychczas karany, posiadał dobrą opinię w pracy i środowisku oraz przyznał się do winy. W związku z tym Sąd powinien wymierzyć oskarżonemu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Z takim stanowiskiem obrońcy nie sposób się zgodzić. Argumentacja obrońcy byłaby, być może, zasadna, gdyby pierwszy z przypisanych oskarżonemu czynów był jedynym popełnionym przez niego przestępstwem na szkodę pokrzywdzonej. Tymczasem jednak nie sposób tracić z pola widzenia faktu, że między oboma przypisanymi oskarżonemu przestępstwami istnieje tego rodzaju związek, że oba one były częścią karygodnej, przemyślanej i rozciągniętej w czasie akcji przestępczej, której cechą było „osaczanie” pokrzywdzonej poprzez kolejne działania, których kulminacją było usiłowanie zgwałcenia jej. W efekcie, pomimo relatywnie niskiego zagrożenia karą czynu z art. 200 § 4 k.k., nie można było oceniać jego szkodliwości w oderwaniu od wszystkich zachowań realizowanych przez oskarżonego w dniu 11 czerwca 2024 r.

Na marginesie należy zauważyć, że ewentualne, postulowane przez obrońcę warunkowe zawieszenie wobec oskarżonego kary roku pozbawienia wolności orzeczonej za czyn zabroniony przypisany mu w punkcie I wyroku, wymagałoby uniewinnienia oskarżonego od zbrodni przypisanej mu w punkcie IV wyroku. Do takiego rozstrzygnięcia nie ma jednak podstaw, o czym szerzej w sekcji 3.2. uzasadnienia. Prowadzi to do sytuacji, w której najniższą możliwą do wymierzenia oskarżonemu w rozpoznanej sprawie karą jest kara łączna w wymiarze 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a kara w takim wymiarze nie podlega warunkowemu zawieszeniu jej wykonania.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie kary pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.2.

Odnośnie czynu określonego w punkcie IV wyroku (…) błędna interpretacja ustalonego przez Sąd stanu faktycznego w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności błędne uznanie, że ustalony stan faktyczny wyczerpuje znamiona usiłowania popełnienia (…) przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 4 k.k.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego w przedmiocie oceny o winie oskarżonego w zakresie przypisanej mu zbrodni usiłowania zgwałcenia małoletniej pokrzywdzonej. Rozważania zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku są rzeczowe, wnikliwe i logiczne, przez co spełniają kryteria oceny swobodnej, a więc realizowanej zgodnie z treścią art. 7 k.p.k. Sąd Okręgowy rozważył wszelkie istotne okoliczności, zarówno te, które przemawiały na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, w związku z czym nie doszło do naruszenia przewidzianej w art. 4 k.p.k. zasady obiektywizmu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zgodne z wymogami wynikającymi z art. 424 § 1 i 2 k.p.k. oraz w pełnym zakresie poddaje się kontroli instancyjnej.

W uzasadnieniu apelacji jej autor powołał się na wyjaśnienia oskarżonego, który stwierdził, że nie miał zamiaru popełnienia zarzucanego mu czynu, nie dążył do jego wykonania, a jego działania były pozorne, „na niby”. Dalej obrońca przedstawił ocenę, że uznanie winy i skazanie oskarżonego za przestępstwo usiłowania zgwałcenia małoletniej „są wątpliwe i nie wynikają w sposób jednoznaczny z zebranego materiału i ustalonego stanu faktycznego”. Rozwijając tak sformułowaną ocenę apelujący wskazał, że nie ma bezpośrednich dowodów na usiłowanie przedmiotowego przestępstwa, nie ma dowodów, że oskarżony posiadał jakieś dowody lub filmiki czy zdjęcia przedstawiające nagą pokrzywdzoną, a mógł mieć jedynie filmik z czynności, do której się przyznał, przy czym - cyt.: „(…) pokrzywdzona podczas tego nagrania miała twarz zasłoniętą rękoma. Nie była więc naga”.

Przytoczone wyżej oceny obrońcy są całkowicie nietrafne. Odwołanie się do wyjaśnień oskarżonego jest o tyle niezasadne, że są one dowodem nieobiektywnym, skoro w interesie oskarżonego jest przedstawienie zdarzenia w taki sposób, aby uniknąć, względnie zmniejszyć zakres grożącej mu odpowiedzialności karnej. Dobitnym przejawem takiej postawy jest przedstawienie dopiero na późniejszym etapie postępowania, tj. przed Sądem, a nie w toku śledztwa, wersji o rzekomym zamiarze wymuszenia zwrotu długu na matce pokrzywdzonej. Wersja ta nie tylko była niekonsekwentna i nielogiczna, na co słusznie wskazał Sąd Okręgowy, lecz przede wszystkim dowiodła, że celem oskarżonego nie jest przedstawienie prawdziwego przebiegu zdarzenia, ale odpowiednie do własnych potrzeb ukształtowanie linii obrony. Obrońca nie ma racji, że nie ma bezpośrednich dowodów na dopuszczenie się przez oskarżonego drugiego z przypisanych mu czynów. Dowodami takimi są bowiem zeznania pokrzywdzonej i zapisy rozmów na komunikatorze, jak również wyjaśnienia oskarżonego, który wprawdzie podjął próbę przedstawienia zdarzenia w innym świetle (jako pozornego lub zmierzającego do odzyskania długu), ale generalnie nie zaprzeczył kierowaniu do pokrzywdzonej określonych wypowiedzi. Odnosząc się do argumentu obrońcy, zgodnie z którym nie ma dowodów na to, że „oskarżony posiadał jakieś dowody lub filmiki czy zdjęcia przedstawiające nagą pokrzywdzoną, a mógł mieć jedynie filmik z czynności, do której się przyznał” przy czym - cyt.: „(…) pokrzywdzona podczas tego nagrania miała twarz zasłoniętą rękoma. Nie była więc naga”, Sąd Apelacyjny stwierdza, że kierowanie przez oskarżonego pod adresem pokrzywdzonej zapowiedzi opublikowania filmów lub zdjęć stanowiło groźbę bezprawną niezależnie od tego, czy oskarżony rzeczywiście takimi materiałami dysponował. Istotnym było bowiem, że w taki sposób wywierał określoną presję psychiczną na pokrzywdzoną, wzbudzając u niej uzasadnione przekonanie, że zapowiedzi te zostaną spełnione. Ostatnia część cytowanego wyżej fragmentu argumentacji obrońcy jest wadliwa pod względem logicznym, gdyż zasłonięcie twarzy nie powoduje, że nie mamy do czynienia z nagim wizerunkiem ciała pokrzywdzonej.

W ocenie obrońcy Sąd błędnie zinterpretował stan faktyczny przyjmując że nastąpiło usiłowanie zgwałcenia. Apelujący wskazał, że w sprawach tego rodzaju pojęcie usiłowania należy interpretować bardzo ostrożnie. Cytując apelację dosłownie: „Znając rzeczywistość zachowań społecznych w tym zakresie, w szczególności zachowań polegających na propozycji odbycia czynności seksualnego jest powszechna. Takie zachowania występują powszechnie w różnych środowiskach, nawet w środowiskach szkolnych. Tak więc oceniając zachowanie oskarżonego (…) nie ma ono postaci formalno-prawnej usiłowania. Propozycja czynności seksualnej w formie słownej, przekazana tekstem w komunikatorze nie jest wystarczająca do uznania za zrealizowane stadium usiłowania do przestępstwa. A jedynie propozycją czynności seksualnej”. Prezentując cytowaną wyżej ocenę autor apelacji traci z pola widzenia istotne okoliczności. Po pierwsze to, że rzekomo typową propozycję o charakterze seksualnym kierował w tym wypadku oskarżony, będący dorosłym, dojrzałym mężczyzną, pod adresem małoletniej, a więc dziecka. Po drugie obrońca pominął fakt, że nie sposób mówić o „propozycji” w sytuacji, gdy wypowiedzi oskarżonego zawierały groźby bezprawne, należące do ustawowych znamion zbrodni zgwałcenia.

W ocenie obrońcy - cyt. „Usiłowanie w sprawach tego rodzaju, musiałoby polegać na przystąpieniu do bezpośredniej realizacji gwałtu i jego niedokonaniu niezależnie od przyczyn (…) W niniejszej sytuacji mamy do czynienia z rozmową za pomocą środków elektronicznych (…) której treścią była propozycja wykonania czynności seksualnej za wynagrodzeniem (3.000 zł.). Oskarżony zresztą przedstawił pokrzywdzonej propozycję kilkuwariantową czynności seksualnej, w tym czynności oralnej, bez bliższego określenia szczegółów (…) Zwrócić uwagę należy też na sformułowanie tego punktu wyroku, kiedy Sąd (…) stwierdza, że: (…) zamierzonego celu nie osiągnął poprzez postawę pokrzywdzonej i zawiadomienie Policji”. Te okoliczności, według autora apelacji, potwierdzają że do usiłowana nie doszło, gdyż nie występują elementy groźby karalnej, oskarżony nie „naciska” na pokrzywdzoną, daje jej czas do namysłu, pisze jedynie, żeby to przemyślała. Według obrońcy, „istotą rozmowy jest propozycja, która w przypadku odmowy przez pokrzywdzoną byłaby nieskuteczna, gdyż nie mogłoby do niej dojść w wypadku powiadomienia o tym matki pokrzywdzonej, na co oskarżony się godził. Miała to być droga do zwrotu długu pieniężnego jaki matka pokrzywdzonej miała u oskarżonego. A więc celem działań oskarżonego wg jego wersji, nie był cel seksualny, a już na pewno nie dokonanie gwałtu pod wpływem groźby”.

Przytoczona w poprzednim akapicie argumentacja nie jest trafna. Należy powtórzyć, że to co obrońca stara się przedstawić jako zwykłą „propozycję”, było w istocie „szantażem”, a więc zapowiedzią podjęcia wobec pokrzywdzonej działań o charakterze bezprawnym, o ile nie spełni ona jednego z żądań. Stanu tego nie zmienia fakt, że oskarżony wspaniałomyślnie zostawił pokrzywdzonej możliwość wyboru, jakiego rodzaju akt seksualny zechce z nim zrealizować, ponieważ każdy z tych wariantów nosił znamiona zbrodni zgwałcenia, o jakiej mowa w art. 197 § 4 k.k. Co do kwestii rzekomego dążenia oskarżonego do uzyskania zwrotu długu, to Sąd Apelacyjny już się w niniejszym uzasadnieniu wypowiedział, aprobując ustalenia Sądu Okręgowego, w świetle których mamy w tym wypadku do czynienia jedynie z linią obrony, a nie z rzetelnym przedstawieniem przez oskarżonego przebiegu zdarzenia.

Obrońca podniósł, że „(…) jedynym bezspornym dowodem na przebieg zdarzenia (…) jest zarejestrowany przebieg rozmowy między oskarżonym, a pokrzywdzoną w dniu 11 czerwca 2024 r. zarejestrowana na komunikatorze rozmowa ilustruje okoliczności jakie miały miejsce w tym czasie. Na podstawie tego dowodu (…) należy ustalić rzeczywisty stan faktyczny oraz zamiar sprawcy jak też przewidzieć jak dalej potoczyłaby się rozmowa i jakie byłyby dalsze wydarzenia. Takie wnioskowanie jest jednak niemożliwe, gdyż pokrzywdzona o zdarzeniu niezwłocznie powiadomiła policję (…) W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że oskarżony dopuścił się ucałowania czynu art. 197 k.k. (…)”. Wbrew cytowanemu stanowisku obrońcy, zarejestrowany przebieg rozmowy odbytej w dniu 11 czerwca 2024 r. nie pozostawia wątpliwości, że oskarżony zażądał od pokrzywdzonej obcowania płciowego, to jest stosunku dopochwowego oraz oralnego oraz poddania się innej czynności seksualnej, przy czym żądaniu temu towarzyszyła poprzez groźba bezprawna rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci pokrzywdzonej poprzez rozesłanie filmów i zdjęć przedstawiających nagą pokrzywdzoną do najbliższych członków rodziny oraz innych nieokreślonych osób. Pogląd obrońcy, jakoby zapobieżenie dalszym wydarzeniom przez pokrzywdzoną uniemożliwiało przewidzenie „jak dalej potoczyłaby się rozmowa i jakie byłyby dalsze wydarzenia”, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 13 § 1 k.k. odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje. W rozpoznanej sprawie oskarżony poprzez użycie gróźb bezprawnych bezpośrednio zmierzał do doprowadzenia małoletniej pokrzywdzonej do obcowania płciowego lub poddania się innej czynności seksualnej, co w świetle art. 13 § 1 k.k. i art. 14 § 1 k.k. było wystarczające do poniesienia przez niego odpowiedzialności karnej w takich samych granicach jak za dokonanie czynu zabronionego.

Obrońca stwierdził: „z doświadczenia życiowego i zawodowego mogę przyjąć, że co najwyżej byłoby to sondowanie przez oskarżonego, czy jest możliwe, aby pokrzywdzona dobrowolnie zgodziła się odbyć z nim akt seksualny. Nie wystarczy to jednak do uznania za usiłowanie do gwałtu.” W ocenie Sądu Apelacyjnego obrońca nie ma racji, że doszło jedynie do czegoś, co określił jako „sondowanie”, ponieważ taką możliwość wyklucza fakt, że oskarżony użył wobec pokrzywdzonej gróźb bezprawnych, co stanowi znamię zbrodni zgwałcenia.

Obrońca podniósł, że oskarżony nie przyznał się do usiłowania zgwałcenia pokrzywdzonej, a jego „straszenie” przekazaniem zdjęć lub filmów było pozorne, „na niby”, przy czym nie miał żadnych tego rodzaju materiałów z wyjątkiem nagrania z dnia 11.06.2025 r., na którym pokrzywdzona miała twarz zakrytą rękoma. Owo „straszenie na niby” miało, według wyjaśnień oskarżonego doprowadzić do poinformowania przez pokrzywdzoną o zdarzeniu jej matki, a w konsekwencji do zwrotu długu tej ostatniej wobec oskarżonego. Według obrońcy - cyt.: „niezależnie od wiarygodności przedstawionej przez oskarżonego wersji nie można jej lekceważyć, gdyż nie wiemy do końca jaki jest sposób rozumowania ludzi, w tym przypadku oskarżonego”. Wbrew przytoczonej ocenie stan faktyczny w sprawie jest w pełni czytelny, a to dzięki zeznaniom pokrzywdzonej i zarejestrowanej rozmowie z 11 czerwca 2024 r. Analiza tych dowodów w sposób nieodparty przekonuje, że nic tu nie jest „na niby”, a oskarżony w sposób przemyślany i w pełni „na poważnie” grozi pokrzywdzonej ustalonymi konsekwencjami w wypadku niespełnienia jego żądań o jednoznacznie seksualnym zabarwieniu. Nielogicznym jest stwierdzenie obrońcy, które warto ponownie zacytować ze względu na jego kuriozalną wymowę, a które brzmi: „ Niezależnie od wiarygodności przedstawionej przez oskarżonego wersji nie można jej lekceważyć, gdyż nie wiemy do końca jaki jest sposób rozumowania ludzi, w tym przypadku oskarżonego” [podkreślenie Sądu Apelacyjnego]. Sąd odwoławczy zgadza się z obrońcą tylko co do tego, że w procesie sądowym niczego i nigdy nie powinno się lekceważyć. Już jednak stwierdzenie autora apelacji, że wersja przedstawiona przez oskarżonego ma być brana pod uwagę „niezależnie od jej wiarygodności”, nie wytrzymuje krytyki, gdyż oznacza postulat opierania ustaleń w sprawie również o dowody niewiarygodne. Takiej treści wywód świadczy o nieprzywiązywaniu przez obrońcę należytej wagi do zasady prawdy materialnej (art. 2 § 2 k.p.k.) Obrońca nie ma również racji, że „nie wiemy do końca jaki jest sposób rozumowania ludzi, w tym oskarżonego”. Odnośnie do „rozumowania ludzi” wywód obrońcy należy uznać za niejasny i niezwiązany z realiami sprawy. Jeśli zaś chodzi o „rozumowanie oskarżonego”, to było ono dość proste, o czym świadczą kluczowe w sprawie dowody, zwłaszcza zaś zeznania pokrzywdzonej i zapis rozmowy z 11 czerwca 2024 r. Pewne istotne światło na „rozumowanie oskarżonego” rzuca dowód z opinii psychologiczno-psychiatryczno- seksuologicznej, zgodnie z którą - cyt.: „czyny, które popełnił [oskarżony] traktować należy jako czyny zastępcze wobec dojrzewającej płciowo dziewczyny. Motywacji do popełnienia zarzucanych mu czynów należy upatrywać w jego popędzie seksualnym i osobowości oraz frustracji potrzeby płciowej i odhamowującym działaniu alkoholu etylowego, od którego opiniowany jest uzależniony”. Dla porządku wypada dodać, że obrońca w wywiedzionej apelacji nie podważył wiarygodności cytowanej opinii.

W uzasadnieniu apelacji jej autor odniósł się do ustawowego zagrożenia karą przestępstwa z art. 197 § 4 k.k. wskazując, że zagrożenie to zostało ostatnio zwiększone. Ta zmiana jest dla obrońcy - cyt.: „co najmniej niezrozumiała, chociażby z uwagi na powszechnie obowiązujący obecnie kult seksualności, powszechnym dostępie do treści pornograficznych o różnorodnym profilu przez całe niemal społeczeństwo, w tym przez osoby małoletnie. Każde dziecko posiada smartfon z dostępem do Internetu, a rzadkością jest zablokowanie treści niedozwolonych w tym pornograficznych. Niemal każda osoba, która ma dostęp do Internetu może w nieograniczonym zakresie mieć dostęp do takich treści. Jak wynika z zabezpieczonych dowodów w postaci (…) zdjęć w telefonie (…) pokrzywdzonej znajdowały się zdjęcia o treści pornograficznej. Sama też przyznała, że miała kontakt i dostęp do tego rodzaju treści”. Na koniec powyższego wywodu autor apelacji stwierdza, że - cyt.: „Ocena społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonemu jest trudna i sąd musi się z tym zmierzyć”. Odnosząc się do takiej argumentacji, Sąd Apelacyjny wyraża przekonanie, że Sąd Okręgowy zmierzył się z wszelkimi ocenami, jakich wymagało wydanie w sprawie prawidłowego rozstrzygnięcia. Nie do końca jasnym jest, o czym ma świadczyć przytoczony wyżej wywód obrońcy, choć można się domyślać, że usiłuje on w dość pokrętny sposób wykazać, że pokrzywdzona zasługiwała na ochronę prawną w ograniczonym zakresie, gdyż przepis art. 197 § 4 k.k. jest nadmiernie surowy, a dostrzegany przez apelującego „powszechnie obowiązujący kult seksualności” oraz to, że kontakt z pornografią mają osoby małoletnie, w tym miała go pokrzywdzona, sprawiają, że „ocena społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonemu jest trudna”. Sąd Apelacyjny nie widzi żadnej trudności w ocenie stopnia społecznej szkodliwości zbrodni przypisanej oskarżonemu, gdyż podobnie jak Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że oskarżony dopuścił się realnego zamachu na dobro prawem chronione jakim jest wolność seksualna i rozwój psychoseksualny małoletniej, a tym samym mamy do czynienia z niewątpliwie znacznym stopniem społecznej szkodliwości czynu, a więc stopniem charakteryzującym wszelkie zbrodnie. Za nieuprawnioną należy uznać próbę relatywizowania przez obrońcę szkodliwości zachowania oskarżonego na podstawie faktu, że pokrzywdzona miała już kontakt z pornografią. Taki kontakt nie oznacza, że pokrzywdzona w jakikolwiek sposób oczekiwała nawiązania z nią przez oskarżonego relacji o charakterze seksualnym czy też go do tego prowokowała. Przeciwnie, przeprowadzone w sprawie dowody przekonują, że nie chciała takich relacji, broniła się przed nimi, i pomimo że uległa namowom w przypadku pierwszego z czynów, to już w przypadku usiłowania popełnienia na jej szkodę zbrodni zgwałcenia, stanowczo się temu sprzeciwiła. Należy dodać, że w świetle opinii sądowo-psychologicznej, rozwój psychologiczny pokrzywdzonej jest prawidłowy, w szczególności nie sposób uznać, aby zdradzała ona jakiekolwiek przejawy demoralizacji. Postawa oskarżonej w toku rozmowy z oskarżonym w dniu 11 czerwca 2024 r. w sposób jednoznaczny wskazywała, że sprzeciwia się ona jego żądaniom. Wymienione okoliczności nie pozostawiają wątpliwości, że w rozpoznanej sprawie nie doszło do sytuacji, w której małoletnia pokrzywdzona w jakikolwiek sposób przyczyniła się do popełnienia przez oskarżonego poszczególnych przestępstw. Działanie oskarżonego było typowo jednostronne, ukierunkowane na osiągnięcie zamierzonych celów wbrew woli małoletniej. Oskarżony był jedynym inicjatorem obu czynów i dopuścił się ich z pełną świadomością, że realizuje je na szkodę dziecka. We wskazanych wyżej okolicznościach czyny oskarżonego nie zasługują na jakiekolwiek bagatelizowanie, lecz przeciwnie, są czynami, które cechuje znaczny stopień społecznej szkodliwości i znaczny stopień winy.

Obrońca stwierdził, że zachowanie oskarżonego co do obu czynów należy ocenić nagannie, a ich ocena moralna „jest jednoznaczna”. Zarazem jednak apelujący wskazuje na konieczność oceny zachowania oskarżonego w aspekcie prawno-karnym, co do kwalifikacji prawnej i wymiaru kary. Według obrońcy, oskarżony ocenił swoje zachowanie jako głupie, a w rzeczywistości nie pozwoliłby sobie na dokonanie aktu seksualnego na szkodę pokrzywdzonej. Apelujący podniósł, że oskarżony jest obcokrajowcem i wprawdzie operuje językiem polskim w stopniu dobrym, lecz nie rozumie bardziej skomplikowanych treści, w tym nie zrozumiał zarzutu drugiego, przez co przyznając się, miał na myśli zarzut pierwszy. Argument powyższy nie ma żadnego znaczenia, ponieważ Sąd Okręgowy nie traktował przyznania się oskarżonego do obu czynów jako istotnego dowodu jego winy, na co wprost wskazano w uzasadnieniu wyroku. Dla porządku jednak wypada stwierdzić, że w toku przesłuchania w dniu 13.06.20204 r. oskarżony opisał przebieg obu czynów generalnie zgodnie z ustalonym przez Sąd Okręgowy stanem faktycznym, twierdząc jedynie, że nie zamierzał spełnić gróźb, a filmu nigdzie by nie rozesłał.

Obrońca wskazał, że oskarżony nie zna dobrze prawa polskiego i nie wiedział, że czyny przeciwko wolności seksualnej są w Polsce tak surowo karane i są ścigane z urzędu, podczas gdy w Ukrainie ściganie odbywa się na wniosek osoby pokrzywdzonej. Sąd Apelacyjny nie wie, co dokładnie obrońca chce tym argumentem wykazać. Przede wszystkim bowiem przedmiotem rozpoznania są czyny popełnione w Polsce, a więc zastosowanie ma polskie prawo. Po wtóre, nawet jeśli oskarżony błędnie uważał, że do wszczęcia postępowania konieczny jest wniosek pokrzywdzonej (gdyż według niego tak jest w prawie ukraińskim), to i tak nie stawia to jego czynów w lepszym świetle, gdyż ich wysoce karygodny charakter pozostaje mimo to czynnikiem niezmiennym i obiektywnym.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Nie stwierdzono.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Nie dotyczy.

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość rozstrzygnięcia.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Niezasadność zarzutów apelacyjnych, brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądzono na rzecz obrońcy oskarżonego na podstawie art. 22 ³ ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.2024.499 t.j. z dnia 2024.04.03) oraz § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo przez jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U.2024.764 z dnia 2024.05.21).

Analizując obliczenie kosztów nieopłaconej pomocy prawne złożone przez obrońcę w toku rozprawy odwoławczej, Sąd Apelacyjny uznał, że wskazana w nim kwota nie jest w pełni prawidłowo określona. Przede wszystkim nie było podstaw do zwiększenia stawki 1.200 zł. o 20%, gdyż zgodnie z § 20 Rozporządzenia, w sprawach, w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, opłata ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o 20 %. Tymczasem w rozpoznanej sprawie rozprawa trwała tylko jeden dzień. Można byłoby co najwyżej rozważać zasadność zasądzenia opłaty przewidzianej w § 18 ust. 2 Rozporządzenia, tj. 50%, ale obrońca o zasądzenie takowej nie wnosił, a ponadto takiemu rozstrzygnięciu stoi na przeszkodzie § 18 ust. 4 Rozporządzenia. Sąd odwoławczy uznał za zasadne jedynie orzeczenie o zwrocie obrońcy wydatków związanych z dojazdem na posiedzenie w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowana, ponieważ wydatki te obrońca niewątpliwie poniósł.

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Oskarżonego obciążono kosztami postępowania na podstawie art. 627 k.p.k. i art. 634 k.p.k. W świetle art. 616 § 2 k.p.k. koszty sądowe obejmują opłaty oraz wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania. Opłatę wymierzono na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych.

7.  PODPIS

1.Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

pkt I wyroku w zakresie kary i pkt IV wyroku w całości

1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☒co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana